exsequor
exsequor, to follow (to the grave); follow up, pursue, describe
why did we all not pursue his fate?
to fulfill the duties and tasks of a consul
- I In partic., to follow or accompany to the grave (cf. the deriv. exsequiae): funus, Massur. Sabin. ap. Gell. 10, 16, 25: aliquem omni laude et laetitia, Cic. poët. in Tusc. 1, 48, 115 (a transl. of ἐκπέμπειν, in Eurip.).
- II Trop. (class.; most freq. in the special significations).
- A In gen., to follow, follow after, accompany; to go after, to pursue: quae exanimata exsequitur aspectum tuum, Plaut. Ep. 4, 2, 3 (572): quid petam praesidi aut exsequar?Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 112 ed. Vahl.): non igitur dubium, quin aeternitatem maluerit exsequi, etc., to follow after, take pattern after, Cic. Univ. 2 fin.: cur non omnes fatum illius (Pompei) una exsecuti sumus? followed, pursued, subjected ourselves to, id. Att. 9, 12, 1; cf. id. Phil. 2, 22, 54: sectam meam exsecutae comites, joined, Cat. 63, 15: suam quisque spem, sua consilia, communibus deploratis, exsequentes, Liv. 5, 40, 5: aerumnam, qs. to pursue, i. e. to undergo, suffer, endure, Plaut. Capt. 2, 1, 1 (195): egestatem, id. Trin. 3, 2, 60 (686): mortem, id. Ps. 4, 2, 38 (993): probrum, id. Truc. 2, 5, 8 (455).—
- B In partic.
- 1 To follow up, prosecute, carry out; to perform, execute, accomplish, fulfil (syn.: conficio, perficio, perago, consummo, patro, perpetro, absolvo): nullam rem oportet dolose aggrediri, nisi Astute accurateque exsequare, Plaut. Truc. 2, 5, 10 (457); cf.: est difficile id non exsequi usque ad extremum, Cic. Rab. Post. 2, 5: inceptum hoc itiner perficere exsequar, Plaut. Merc. 5, 2, 72 (913) and 88: incepta, Liv. 30, 4, 10: imperium, Ter. Heaut. 635: mandata vestra, Cic. Phil. 9, 4, 9: omnia regis officia et munera, id. de Sen. 10, 34; cf.: munus officii (with tueri), id. ib. 20, 72: munus (with fungi), id. Tusc. 3, 7, 15: negotia, id. Off. 1, 23, 79: obsidiones, Tac. A. 15, 4: scelus, Curt. 8, 6: sermonem cum aliquo, to converse, Plaut. Trin. 2, 2, 5 (280): cum civitas armis jus suum exsequi conaretur, to assert, maintain, * Caes. B. G. 1, 4, 3: comptam et mitem orationem, Cic. de Sen. 9, 28.—With a rel.-clause: quem locum ipse capturus esset, cogitando aut quaerendo exsequebatur, Liv. 35, 28, 4: summa omnia cum cura inquirendo exequebatur, id. 22. 3, 2.—With ut: mihi Exsequi certa res est, ut abeam Potius hinc ad forum, quam domi cubem, Plaut. Most. 3, 2, 17 (706).—
- 2 To go through with in speaking, to relate, describe, say, tell (freq. since the Aug. period): quae vix verbis exsequi possum, Cic. Fam. 11, 27, 6: quidam exsecuti sunt verbosius, Quint. 5, 12, 15: si omnia exsequi velim, Liv. 27, 27, 12: haec omnia copiosius, Quint. 9, 3, 89: quae diligentius, id. 10, 4, 6: quae divine in Oratore (Tullius), id. 1, 6, 18: caelestia dona aërii mellis, Verg. G. 4, 2; cf.: laudes brassicae, Plin. 20, 9, 33, § 78: numerum subtiliter, Liv. 3, 5, 13: sententias, Tac. A. 3, 65: vetera facunde, id. ib. 12, 58: vera, id. ib. 11, 21: imagines et elogia universi generis, Suet. Galb. 3 et saep.—
- 3 To pursue with punishment, to punish, avenge (perh. not ante-Aug.): omnia scire, non omnia exsequi, Tac. Agr. 19: deorum hominumque violata jura, Liv. 3, 25, 8: injurias accusationibus, Plin. Ep. 3, 4, 5: delicta, Suet. Caes. 67: doloris exsequendi jus, Liv. 5, 11, 5: justum dolorem, Dig. 29, 5, 33.—Absol.: pater caedetur? defendam: caesus est? exsequar, Sen. de Ira, 1, 12; Dig. 34, 9, 22.—Once with a pers. object: me L. Tarquinium Superbum cum scelerata coniuge, etc., ferro, igni exsecuturum, to pursue, Liv. 1, 59, 1 (MSS.; Weissenb. et al. exacturum).
- —Hence, exsĕquens (exeq-), entis, P. a. (acc. to II.), searching after, studious of: memoriarum veterum exsequentissimus, Gell. 10, 12, 9.☞ exsequi as pass.: quaerebatur an prioris judicis sententia exsequi possit, could be carried out (cf. II. B. supra), Dig. 2, 1, 19.
- —Hence, exsĕcūtus (exec-), a, um, in pass. signif.: exsecuto regis imperio, executed, Just. 7, 3, 2.
➳ avec sens passif : Just. 7, 3, 2 ; Ulp. Dig. 2, 1, 19.
- 1. ten grave dragen [alqm laude];
- 2. vervolgen [Tarquinium; alqm ferro ignique];
- 3. straffen, wreken [violata iura; iniurias];
- 4. streven naar [aeternitatem; alcis aspectum verlangen om iem. te zien];
- 5. (zijn recht) doen gelden [ius suum armis; causam];
- 6. onderzoeken, uitvorsen [alqd quaerendo, cogitando]; (m. afh. vr.);
- 7. uitvoeren, voltrekken, ten uitvoer brengen [iussa; imperium; mandata alcis; munus; rem iudicatam; pompas houden; mortem zich van kant maken, zelfmoord plegen];
- 8. voortzetten [incepta]; ➤ difficile est id non ~ ad extremum;
- 9. doorstaan, verdragen, meemaken [aerumnam; cladem illam fugamque die rampzalige vlucht];
- 10. uiteenzetten, beschrijven, vertellen [sententias; vera; diligentius; subtiliter numerum nauwkeurig aangeven]; (m. afh. vr.); ➤ ea vix verbis ~ possunt;
- 11. volgen; ➤ sectam ~ (Catull.).
- to follow to the grave: Hunc omni laude, C. poët.— Fig., to follow, follow after, accompany, go after, pursue: cladem illam fugamque: fatum illius, i. e. share: suam quisque spem, L.: sectam meam, Ct.—To follow up, prosecute, carry out, enforce, perform, execute, accomplish, fulfil: alqd primum, T.: mandata regis officia: incepta, L.: Iussa divōm, V.: armis ius suum, Cs.: mitem orationem: mortem, i. e. kill oneself, Ta.—To follow up, investigate, examine: veram rationem, T.: summā omnia cum curā inquirendo, L.: quem locum ipse capturus esset, L.—To go through, relate, describe, say, tell: quae vix verbis exsequi possum: omnia, L.: dona mellis, V.—To follow up, punish, avenge: omnia scire, non omnia exsequi, Ta.: deorum violata iura, L.: Tarquinium ferro, L.
-
…eodem conduxit ; per eos ne causam diceret se eripuit. Cum civitas ob eam rem incitata armis ius suum exequi conaretur multitudinemque hominum ex agris magistratus cogerent, Orgetorix mortuus est ; neque abest suspicio, ut Helvetii arbitrantur ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ab Tuscis pleraque sumpserunt. Postremo, quod ubique apud socios aut hostis idoneum videbatur, cum summo studio domi exsequebantur imitari quam invidere bonis malebant. Sed eodem illo tempore Graeciae morem imitati verberibus animadvortebant in civis, de condemnatis…
Sallust, Catilina
-
…sub aërio, qui nunc Misenus ab illo dicitur, aeternumque tenet per saecula nomen. His actis, propere exsequitur praecepta Sibyllae. Spelunca alta fuit vastoque immanis hiatu, scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris, quam super…
Vergil, Aeneid
-
…de actionibus Ciceronis bellique gravissumi invidiam optumo consuli inponeret ; eo signo proxuma nocte cetera multitudo coniurationis suum quisque negotium exsequeretur. Sed ea divisa hoc modo dicebantur Statilius et Gabinius uti cum magna manu duodecim simul opportuna loca urbis incenderent…
Sallust, Catilina
-
…sauciis arcessere, omnia providere, multum ipse pugnare, saepe hostem ferire strenui militis et boni imperatoris officia simul exsequebatur. Petreius ubi videt Catilinam, contra ac ratus erat, magna vi tendere, cohortem praetoriam in medios hostis…
Sallust, Catilina
-
…longa navigatione esse venturus. senectutis autem nullus est certus terminus, recteque in ea vivitur, quoad munus offici exsequi et tueri possit mortemque contemnere, ex quo fit ut animosior etiam senectus sit quam adulescentia et fortior. hoc…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…ne quantum possumus quidem cogimur. At multi ita sunt imbecilli senes, ut nullum offici aut omnino vitae munus exsequi possint. At id quidem non proprium senectutis vitium est, sed commune valetudinis. quam fuit imbecillus P .…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…totumve corpus statu cum est motum, deest officio suo et muneri, sic conturbatus animus non est aptus ad exequendum munus suum. munus autem animi est ratione bene uti ; et sapientis animus ita semper adfectus est, ut…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…certius, par fere cretico, qui est ex longa et brevi et longa ut Quid petam praesidi, aut exsequar quove nunc. .. A quo numero exorsus est Fannius si, Quirites, minas illius. Hunc ille…
Cicero, de Oratore
-
…efficitur, non corporis viribus. Exercendum tamen corpus et ita afficiendum est, ut oboedire consilio rationique possit in exsequendis negotiis et in labore tolerando. Honestum autem id, quod exquirimus, totum est positum in animi cura et…
M. Tullius Cicero, De Officiis