ficus
ficus, a fig-tree
- I Lit.: cortex levis fico, Plin. 16, 31, 55, § 126 sqq.: fici, quarum radices longissimae, id. 16, 31, 56, § 130: exceptā fico, id. 16, 26, 49, § 113: ficos mariscas in loco cretoso serito, Cato R. R. 8, 1, v. marisca: homini Phrygi, qui arborem fici numquam vidisset, fiscinam ficorum objecisti, Cic. Fl. 17, 41: Ruminalis and Rumina, v. 1. Rumina, II. A. and B.: quod diceret, uxorem suam suspendisse se de ficu, Cic. de Or. 2, 69, 278 (for which Quintilian, in making the same statement: quod uxor sua e fico se suspendisset, Quint. 6, 3, 88): sub una ficu, Plin. 7, 2, 2, § 21.— Poet.: pepedi diffissa nate ficus, i. e. ut ficus (cuius lignum magnopere fissile), Hor. S. 1, 8, 47.—
- II Transf.
- A The fruit of the fig-tree, a fig: fici dulciferae, Enn. ap. Charis. p. 103 P. (Ann. v. 71 ed. Vahl.): ficis victitamus aridis, Plaut. Rud. 3, 4, 59 (764): Zacyntho ficos fieri non malas, id. Merc. 5, 2, 102 (943): per ficos, quas edimus, Varr. R. R. 1, 41, 5: ex fici tantulo grano, Cic. de Sen. 15, 52: suamque pulla ficus ornat arborem, Hor. Epod. 16, 46: dum ficus prima calorque, etc., the first ripe figs (denoting the beginning of autumn), id. Ep. 1, 7, 5: pinguibus ficis pastum jecur anseris, id. S. 2, 8, 88: nux ornabat mensas cum duplice ficu, a split fig, id. ib. 2, 2, 122, v. also in the foll.—Ante- and post-class. in masc.: sicuti cum primos ficus propola recentes Protulit, Lucil. ap. Non. 154, 27: grossi, Macr. S. 2, 16.—
- B The piles (from their shape): cum dixi ficus, rides quasi barbara verba, Et dici ficos, Caeciliane, jubes. Dicemus ficus, quas scimus in arbore nasci: Dicemus ficos, Caeciliane, tuas (al. tuos, v. the commentators, ad loc.), Mart. 1, 65, 4 (cf. the same sort of pun in another place, Mart. 7, 71).—Hence poet. transf., of one who has the piles, Mart. 4, 52, 2.
quaesivit fructum in ~u
~us,ficwyrt
queritur in quibus abundet aer, aqua, et terra? R. in ~ubus. ‥ ita in ~is dominantur tria
~us [ME: ] est arbor ferens dulces fructusfiger
hec ~us, -ci vel -cus,a figtre
Adam et Eva de foliis ~us perizomata facientes tegunt sibi pudenda
sed postquam excidit obediencia / ‥ / fugerunt pariter ad ficus folia
Adam et Eva post peccatum ‥ membra secreta ‥ tegebant foliis ~uum
~us et vitis simulque oliva ad extremum ramnus ‥ profari perhibentur
potest per terram sterili ~u occupatam Judaicae plebis turba figurari
circa ficum sterilem labor omnis perit(
[]: igni digna subjici sine fructu ficus ib. 27
ad instar viri evangelici qui, habens ~i arborem in orto crescentem, ad eam solet interdum descendere, ut videat si fructum faciat
Philippus vocat sub ~u Nathanaelem
~us, alia agrestis, alia usualis
opocissi, i. succus ~us agrestis, communiter lac coagulat
~us fatua, i. sicomorum
~us fatua, sicomorus
~us, castanea nux, habet tria nomina
massas caricarum conficiunt de recentibus ~is
cum ficu sit multo pretiosior uva
Ysaia jubente cataplasmatur Ezechias de massa ~uum
in amigdalis, figuis, reisinis portandis apud Wintoniam
c li. de figis emptis ad opus filiarum regis Scotie
cum dactylis, amygdalis, ficibus
super expensis hospicii de fic’ Mallek’. ‥ de empcione anni presentis lxv fraell’
de fic’ Tanill’
in portag’ ‥ vj coupl’ ~uum et racemorum Tanill’ et j bal’ dactill’. ‥ in portag’ ‥ x fraell’ ~uum Mallek’, iiij fraell’ racem’ Mall’, x fraell’ ~uum Tanill’ et x fraell’ racemorum Tanill’
~us ‥ Pharaonis cum aliis ficubus in figura et colore conveniunt, et disconveniunt in sapore, soliditate, et modo crescendi
alii ~um existimabant, quod genus infestissimi doloris etiam ab infantia habuit
anteque vulnificus mea sauciet intima ficus
corporis ‥ infirmitas ‥ naturalis ‥ ut ~us ab ‥ hominis infantia ‥ continuus
erupit ‥ cancer in capite virge, ~us in fundo, fistula in nate
diuturna profluentis ~i detentus egritudine
emoroide, i. ~us, viz. infirmitates que circa anum sanguine fluunt
þe figes , quidam morbus, ~us
mulierem ‥ multis diebus ~us exeserat et jam fere consumpserat. ‥ nauseam passa, ut nature satisfaceret ecclesiam egressa est statimque vermem ‥ cum capite rubeo et rostro acuto pedibusque multis ‥ evomuit
➳ en gén., sing. : gén. -i Cic. Fl. 41 ; dat. -o ; abl. -u Cic. de Or. 2, 278 || pl. : gén. -orum ; dat.-abl. -is || m. (arbre) Cato Agr. 42 || m. (figue) Lucil. Sat. 198.
- 1. vijgenboom;
- 2. vijg; ➤ ~ prima (Hor.) de eerste vijg = vroege herfst;
- 3. gezwel, aambei.
Est Ficus , morhus ; est Ficus fructus et arbor.
Gloss. Lat. Gall. Sangerm. :Dicemus ficus , quas scimus in arbore nasci,Dicemus Ficos, Cæciliane, tuos.
Erat vir quidam, qui Ficus ægritudine vehementer virente, etc.
Quædam mulier... passa fuit malumFici in naso et labio superiori per duos annos et amplius ; et habebat nasum et labium grossum plusquam ovum gallinæ, et multum fœtebat.
Accidit quandoque, quod pes læditur subtus ungulam in medio solæ ex ferro vel alia re dura intrantem usque ad tuellum, ex quo tuellus læditur, ex qua læsione, cum ungula non inciditur circunquaque, ut debet, nascitur super tuello quædam carnis superfluitas, quæ superat solæ superficiem,Vide præterea Jordanum Rufum Calabrum MS. lib. 2. de Equorum medicaminibus ad Fridericum Imperat.Ficus vulgariter nominatur.
Nul boucher pourra ne devra tuer en ladite boucherie aucune grosse bête qui ait le Fil, et ou cas qu'il seroit trouvé sur aucun il perdroit la bête et seroit arse devant son huis.Est autem
Filseu
fiaut
fy, ut jam dicimus, Boum lepra vel elephantiasis.
Fieux, quas Bos morbo, nostris
Après que icellui buef eust esté abatu et tué.... nostre prévost fist icellui esgarder par bouchers el les maistres du mestier ; lesquels jasoit ce que ledit buef ne fust pas Fieux,... par leur rapport et relation fu ledit buef condempné à enfouir.Stat. carnif. art. 4. in Lib. rub. fol. magn. Abbavil. :
Que nulz ne vende ossi point de char soursemée, ne ayant Fy.
Johannes de Manso cum certos processus apostolicos publicaret et exequeretur contra quosdam homines in villa de Rupella,... ex hiis indignati contra ipsum archipresbiterum et executorem se protinus insurgentes et commoti, Fy Fy de te et tuis hujusmodi processibus apostolicis.
Omnis illa regio... frequentibus villis atque casalibus inhabitabatur, et quasi sub Ficu et vite, vel in propriis prædiis erat hominum illius tem poris incolatus.Benjaminus Tudelensis in Itiner. pag. 27 :
Comedentes et bibentes quisque sub Vite et Ficu sua.Utitur etiam Ordericus Vital. lib. 4. pag. 533. et Arnoldus Lubec. lib. 2. cap. 1.
- a fig-tree: suspendisse se de ficu.—A fig: fiscina ficorum: ex fici grano: prima, the first ripe figs, H.: duplex, split, H.
-
…, ut meae senectutis requietem oblectamentumque noscatis. omitto enim vim ipsam omnium quae generantur e terra, quae ex fici tantulo grano aut ex acini vinaceo aut ex ceterarum frugum aut stirpium minutissimis seminibus tantos truncos ramosque procreet ; malleoli…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…periculo vivere tuos contubernalis, praesertim cum tua neglegentia factum arbitremur. homini enim Phrygi qui arborem numquam vidisset fiscinam ficorum obiecisti. cuius mors te aliqua re levavit ; edacem enim hospitem amisisti ; Flacco vero quid profuit qui valuit…
Cicero, pro Flacco
-
…, quo in genere est Siculi illud, cui cum familiaris quidam quereretur quod diceret uxorem suam suspendisse se de ficu, amabo te, inquit da mihi ex ista arbore quos seram surculos. In eodem genere est, quod…
Cicero, de Oratore
-
…. prius decidunt in siccis macrisque, et vetustae prius arbori, multis etiam antequam maturescat fructus, ut serotinae fico et hibernae piro et malo, granatumque est pomum tali tantum aspici in matre. neque iis autem, quae…
Pliny the Elder, Natural History
-
…tuas et panem tuum devorabit filios tuos et filias tuas comedet gregem tuum et armenta tua comedet vineam tuam et ficum tuam et conteret urbes munitas tuas in quibus tu habes fiduciam gladio verumtamen et diebus illis ait Dominus non faciam…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…sorvi. similis et quam iones cerauniam vocant, trunco et ipsa fertilis pomum siliqua ; ob id quidam aegyptiam ficum dixere, errore manifesto non enim in aegypto nascitur, sed in syria ioniaque et circa cnidum atque in rhodo…
Pliny the Elder, Natural History
-
…execranda res propaginem tamen docuit ac viviradicem. eadem autem natura et h ederis. cato propagari praeter vitem tradit ficum, oleam, punicam, malorum genera omnia, laurus, pruna, myrtum, nuces abellanas et praenestinas ,…
Pliny the Elder, Natural History
-
…aut Menemachi, maxime ad maxillares dentes, in qua sunt croci P. ; cardamomi, turis fuliginis, ficorum, s partes, pyrethri, singulorum P. IIII ; sinapis P. VIII. Quidam autem miscent pyrethri…
Celsus, De Medicina
-
…sereno accensis ante alvos. in eam flammam sese ingerunt. si cibus sentiatur deesse apibus, uvas passas siccasve ficos tusas ad fores earum posuisse conveniat, item lanas tractas madentes passo aut defruto aut aqua mulsa, gallinarum etiam…
Pliny the Elder, Natural History
-
…respondit. ei confine est, quod dicitur per suspicionem quale illud apud Ciceronem querenti, quod uxor sua ex fico sese suspendisset, rogo, des mihi surculum ex illa arbore, ut inseram ; intelligitur enim quod non dicitur…
Quintilian, Institutio Oratoria