priscus
priscus, of former times, of old, olden, ancient, primitive, antique
BWL
to call back ancient customs
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.: credendum est veteribus et priscis viris, Cic. Univ. 11: prisca illa et antiqua rei publicae forma, Vell. 2, 89, 3: illud erat insitum priscis illis, quos cascos appellat Ennius, Cic. Tusc. 1, 12, 27: nam Joves pluris in priscis Graecorum litteris invenimus, id. N. D. 3, 16, 42: severitas, id. Har. Resp. 13, 27: et illud quod loquitur priscum visum iri putat, id. de Or. 3, 11, 42: priscae sanctimoniae virgo, Tac. A. 3, 69: prisci Latini proprie appellati sunt ii, qui prius quam conderetur Roma, fuerunt, Paul. ex Fest. p. 226 Müll.: priscae Latinae coloniae appellatae sunt, ut distinguerent a novis, quae postea a populo dabantur, Fest. p. 241 Müll.: tempus, Ov. F. 1, 197.— Priscus has the accessory idea of venerable, and from the Augustan period is frequently applied to whatever dates from the earliest times, the golden age of Rome: prisca gens mortalium, Hor. Epod. 2, 2: priscus Inachus, id. C. 2, 3, 21: Pudor, id. C. S. 57: prisco more, Ov. F. 2, 282: prisco ritu, Plin. 12, 1, 2, § 3: priscum illud acumen, Brute, tuum, Juv. 4, 102: fides, Verg. A. 9, 79; Mart. 1, 40, 2.—Subst.: prisci, ōrum, m., the ancients: cum colerent prisci studiosius agros, Ov. F. 3, 779.—
- II Transf.
- A Former, previous (poet.): quid si prisca redit Venus? Hor. C. 3, 9, 17: nomen, Ov. M. 14, 850; Spart. Hadr. 5.—
- B Old-fashioned, i.e. strict, severe (poet.): prisci praecepta parentis, Cat. 64, 159: Cato, Hor. C. 3, 21, 11: prisca supercilia, Verg. Cop. 34.—Hence, adv.: priscē, in the old-fashioned manner, strictly, severely (class. but rare): utrum me secum severe, et graviter, et prisce agere malit, an remisse, ac leniter, et urbane, Cic. Cael. 14, 33.
omittens ~os illos ‥ errores
quem Gallicanum vocitabant sæcula prisca
quo liberius ~a sollicitudinum sæcularium spineta camino spiritali fervens conpunctionis ignis absumat(
vestimenta ‥ ~a novitate et claritudine miranda parebant
pontificalis apex, priscorum formula patrum
cedant ‥ poetarum preconia nec ~os heroas vetus attollat fabula
sic in ~is voluminibus reperitur
ut ‥ juvenes mecum ludant qui ~os respiciant et modernos
ecclesie in quibus numerose a ~o bibliothece continebantur
et prope Paulus et Crescentianus, ~a, Semetrius ‥ pausant
- 1. oud, ouderwets, eerbiedwaardig [lex; virtus; mores; ritus; Latini]; ➤ credendum est veteribus et priscis viris (Cic.);
- 2. (poët.) voormalig, vroeger [nomen];
- 3. van de oude stempel, streng [Cato; severitas; parens].
- for * prius-cus; PRO-, of former times, of old, olden, ancient, primitive, antique: viri: prisci illi, quos cascos appellat Ennius: tempus, O.—Plurm. as subst, the ancients, men of old: cum colerent prisci agros, O.—Old-fashioned, ancient, venerable: gens mortalium, H.: Pudor, H.: priscos deos precatus, O.: acumen, Iu.: fides, V.— Former, previous: quid si prisca redit Venus?H.: nomen, O.—Old-fashioned, strict, severe: Cato, H.
-
…totiens mirabere nostrum, aut cur sim toto corpore nullus ego. nec tibi nobilitas poterit succurrere amanti nescit Amor priscis cedere imaginibus. quod si parva tuae dederis vestigia culpae, quam cito de tanto nomine rumor eris non ego…
Propertius, Elegies
-
…, alia contra ; tractatione autem, cum aut prppria sumuntur rerum vocabula aut addita ad nomen aut nova aut prisca aut ab oratore modificata et inflexa quodam modo ; qualia sunt ea quae transferuntur aut inmutantur, aut ea quibus…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…et in omni iure civili et in pontificum libris et in xii tabulis antiquitatis effigies, quod et verborum vetustas prisca cognoscitur et actionum genera quaedam maiorum consuetudinem vitamque declarant ; sive quem civilis scientia, quam Scaevola non putat oratoris…
Cicero, de Oratore
-
…, cum sint in dicendo variae voluntates, delectari mihi magis antiquitate videtur et libenter verbis etiam uti paulo magis priscis Laelius. sed est mos hominum, ut nolint eundem pluribus rebus excellere. Nam ut ex bellica laude aspirare…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…simplici, quae orator adferat ad inlustrandam atque exornandam orationem aut inusitatum verbum aut novatum aut translatum. Inusitata sunt prisca fere ac vetustate ab usu cotidiani sermonis iam diu intermissa, quae sunt poetarum licentiae liberiora quam nostrae ; sed…
Cicero, de Oratore
-
…orator, modo sit elegans, nec in faciendis verbis erit audax et in transferendis verecundus et parcus et in priscis in reliquisque ornamentis et verborum et sententiarum demissior ; ea translatione fortasse crebrior, qua frequentissime sermo omnis utitur non…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…deorum immortalium composita ad perniciem civium transtulerit, valebit in iniuria nomen sanctissimum religionis si tribunus plebis verbis non minus priscis et aeque sollemnibus bona cuiuspiam consecrarit, non valebit atqui C. Atinius patrum memoria bona Q. Metelli ,…
Cicero, de Domo sua
-
…sodalis, L. Cotta, gaudere mihi videtur gravitate linguae sonoque vocis agresti et illud, quod loquitur, priscum visum iri putat, si plane fuerit rusticanum. Me autem tuus sonus et subtilitas ista delectat, omitto verborum…
Cicero, de Oratore
-
…silicem caedere, perterritum visis irridentibus suis civibus id agere coepisse ; itaque perfracto saxo sortis erupisse in robore insculptas priscarum litterarum notis. is est hodie locus saeptus religiose propter Iovis pueri, qui lactens cum Iunone Fortunae in gremio…
M. Tullius Cicero, De Divinatione