procedere

procedere [CL] 1 to go or move forward or onward, advance, progress; b (mil., esp. w. hostile intent); c (of piece on chess board); d (w. inanim. subj.). fauni nascuntur de vermibus natis inter lignum et corticem et postremo ~unt ad terram et suscipiunt alas Lib. Monstr. I 4+; processi de montium latebris ad aquam erectis pergebant pectoribus Ib. III 7; aler, ire, ambulare, ‥ gradi, incedere, ~ere Gl. AN Ox. f. 153; processit pedes Cantuariam tanquam peregrinus humilis W. Guisb. 127; 1412 postmodum fuerunt ex magna causa revocati et non processerunt [ad Franciam] ExchScot 164.  b contigit gentem Merciorum ‥ adversus Orientales Anglos in bellum ~ere Bede HE III 18; s1297 adbreviare ‥ quot equitaturas quisque posset invenire ipsi in proximo processuro ad bellum Flor. Hist. III 101; s868 ~unt Dani Northumbriam et illam ‥ devastant Eul. Hist. III 4; s1403 “~e, signifer!‬ quod est dictu “anavant, baner! Id. Cont. III 397.  c it pedes ad bellum: prior incipit ille duellum / semper procedit (Vers. Corpus) Hist. Chess 519.  d 1242 due vie que ~unt de foresta estupate sunt AssizeR Durh 45; in generatione illorum, sc. causatorum et processorum ut esse intelligentia vel anima Bacon VII 66. 2 (of an activity or process) to continue, to proceed, to develop (esp. w. pers. or mental faculty as subj. also abstr.); b (leg.); c (arith.); d (geom. & mus.); e (a literary work). tria constituo in quibus et per que via inventioni sic patebit ut a primo eorum ~ere, per secundum accedere, per tertium ad inveniendum pervenire facile possit inventor Balsh. AD rec. 2 83; a1200 inde recta linea proscidente in transversum de versus lest Cart. Sallay 26; per amorem voluntatis ~entem Ad. Marsh Ep. 1; innata est nobis via cognicionis ~endo a communioribus ad minus communia T. Sutton Gen. & Corrupt. 50; qualiter ‥ contra ipsum [sc. constitucionem apostolicam] objecciones adversariorum ~unt ‥ intencionem et modum ~endi istius constitucionis Ockham Pol. I 292; ‥ si hec racio ~eret, videretur quod divulgatio apud Christianos esset majoris auctoritatis quam divina scriptura Id. Dial. 450.  b et si lada ~at, sit were sue dignus. si non ~at, habeat rex weram, et sit ipse fur utlagatus apud omnem populum (Quad.) GAS 219; cum ‥ ex unius jurati testimonio ~at duellum, duodecim ad minus hominum exigit constitutio juramenta Glanv. II 7; si lis ~eret Gir. SD 100; ‥ statim sine ulteriori dilatione ~at assisa Leg. Ant. Lond. 210; c1298 sicut opus fuerat, sic res processit in actum (Dunbar? 180) Pol. Songs 174; nos Henricus, Dei gratia rex Anglie, ‥ in condicione testamenti nostri et hujus ultime voluntatis nostre ~imus in hunc modum Test. Hen. V 89.  c postea †procdeas [l. procedas] reliquas mediando figuras, / quin supra docui, si sint tibi mille figure (Carm. Alg. 99) Early Arith. 75.  d semicirculus itaque qui ambit N S transitque supra H donec redeat ad locum a quo processit transibit supra puncta reliqua Adel. Elem. XIII 15; prima enim ~it ex una longa, et altera brevi, et altera longa, et sic usque in infinitum Garl. Mus. Mens. 1; sic ~it juxta numerum, quousque habueris circularem processum Mens. & Disc. (Anon. IV) 35; sciendum est quod quilibet modus acceptus sine ligabilis littera est, excepto illo qui ~it ex omnibus longis Hauboys 320.  e quia vero et parum erant emendati, et sic nescio cujus invidi manus jam venerant, antequam ~erem paratius manum apposui L. Durh. Hypog. 64. 3 to proceed (by means of speech), to utter or proclaim. s1227 credebatur quod Coradinus, cum videret guerris se undique coartatum, deberet inde certius similiter ~ere verbum pacis M. Par. Maj. III 129. 4 to go or proceed (in a given manner, esp. w. adv. or adv. phr.); b (impers. pass.). ligna æcclesiae non debent ad aliud opus jungi nisi ad æcclesiam aliam vel igni comburenda ‥ vel coquere cum eis panes licet, et talia in laicato opere non debent ~ere Theod. Pen. II 1. 3; j parc’ et vj arpenni vineae et reddit xx modios vini si bene ~it DB II 43b; s1169 consultius et instructius ad insultum ~entes Gir. EH I 3; s1232 viros sc. indiscretos et nimis asperos, qui in hac visitatione ita insolenter et immisericorditer processerunt, quod in pluribus monasteriis rationis metas excedentes compulerunt multos ad remedium appellationis confugere M. Par. Maj. III 235; cumque audisset quod [fratres] tam sumptuose processissent Eccleston Adv. Min. 10; sicut contra contumaces processerunt Graystanes 19 p. 67; s1342 capitose et sua propria opinione inconsulte sepe processit Plusc. IX 39.  b 1217 modo indebito et contra consuetudinem regni nostri processum fuit in electione illa facienda Pat I 86; licet testis veritatem debeat dicere totam, tamen cum specialiter ~itur super uno articulo, nichil queratur ab eo de aliis, ut ‥ Ric. Angl. Summa 30; qualiter ad electionem faciendam ‥ ~atur L. Somercote 31; s1345 ponderet ‥ circumspeccio regia, cogitet et recogitet diligenter, cui, si ad premissa utique sancta, salubria, honorabilia, et valde utilia, processum non exstiterit, merito debeat imputari (Lit. Papae) Ad. Mur. Chr. 185. 5 to proceed (to a further action, w. inf.). s1302 rex Francie ‥ processit Flandrenses debellare Flor. Hist. III 112; c1471 te desideramus, quod ad gaolam illam de prisonibus ‥ ~as deliberare Reg. Whet. II 127. 6 to initiate or conduct legal proceedings; b (impers. pass.). c (abl. of gd. as name of a writ). deinde liceat per amorem ~ere, si perfectam velit amicorum consocietatem habere (Quad.) GAS 393; s1239 prelati non audent ~ere contra usurarios M. Par. Maj. III 556; tunc provisum fuit de raptoribus, tam clericis quam laicis, quomodo sit contra eos ~endum Leg. Ant. Lond. 65; 1301 aut contra eos hujusmodi occasione vel causa ‥ ~ant (Lit. Papae) MGL II 163; 1313 quia dicti sectatores processerunt ad judicium super latrocinio denariorum sub nullius sigillo consignatorum cum idem J. non erat captus super isto latrocinio Eyre Kent 78; 1338 ad eligendum vicecomitem juxta tenorem brevis predicti processerunt SessPCambs 60; 1516 in eadem congregatione declaratum est quis sit grossus modus ~endi, primo viz., ut citetur reus per bedellum StatOx 332.  b nec juri consonum esset ‥ quod contra tales acquietancias de novo ad sectam regis pro eisdem feloniis utlagarentur aut ad aliquod judicium contra eos ~eretur RParl I 124b; c1307 si ~atur ad judicium, vel ad inquisicionem, vel ad legem vadiatam tunc sic —A. tenens versus B. CBaron 81; 1419 quia quicquid inde processum est, per eorum ‥ voluntatem factum est (Liber Albus) MGL I 116; 1462 in congregacione solemni processum est contra Thomam Glowcetyr ‥ propter perjurium manifestum MunAcOx 757.  c 1593 Here’s a certiorari for your ~endo [Attacks them with his staff.] (Peele Chron. Edw. I Wks. (Rtldg.) 382/1) OED s. v. procedendo. 7 (of legal provision) to proceed, to have force in a situation, be valid or pertinent, apply. 1230 fiat breve de inquirendo. [cancelled] quia breve non processit LTR Mem 11 m. 14d.; 1236 breve suum non est de recto nec de cursu secundum legem Anglie, immo inpetratum per quandam falsam narracionem et eciam si breve tale ~eret ‥ CurR XV 1784; s1312 ordinaciones non ~unt; primo, quia non apparent electi per prelatos ‥, non probantur Ann. Lond. 212. 8 to come forth, come into being, issue. oportebat ‥ ut forma quaeque rerum ad imperium Domini primo perfecta ~eret, quomodo et homo ipse Bede Gen. 21; Agnes ‥, mortuo Joanne, nupsit Elie; processit ex his Robertus P. Blois Ep. 115. 343B; mater hujus regis Henrici, vivente priore marito, imperatore, sc. Henrico, eremitice peregrinante, nupsit altero, sc. Galfrido, de quibus rex Henricus processit Higd. VII 21. 9 to issue, to emanate; b (p. ppl. in s. act.); c (of Holy Spirit). quod de ejus contubernio tantum aecclesiae decus processisset V. Gund. 25.  b si warantum ostenderint ab rege [v. l. ordinario] non processum Fleta 430.  c 679 glorificantes ‥ Spiritum Sanctum ~entem ex Patre et Filio inenarrabiliter (Conc. Hatfield) Bede HE IV 15 p. 240; a859 (12c) credo et in Spiritum Sanctum ~entem a Patre et Filio CS 415; Spiritus Sanctus a Patre et Filio non factus, nec creatus, nec genitus, sed ~ens Abbo QG 21 (44); c1250 homo ‥ factus ‥ ad imaginem ~entis Paracliti per amorem voluntatis ~entem Ad. Marsh Ep. 1; s1254 Latini, qui dicunt Spiritum Sanctum ~ere a Patre et Filio M. Par. Maj. V 456. 10 (of an allegorical interpretation) to proceed or arise from a text. Rabanus dicit quod per hominem istum Decalogus designatur, per uxorem Synagoga. sed hec lectio non ~it S. Langton Ruth 89. 11 a (of person) to advance (in age). b of a period of time) to go by, pass. a 1242 nullum adhuc beneficium ecclesiasticum est adeptus et multum in diebus suis processit RGasc I 76b.  b ~ente tempore et ipse sibi monasterium ‥ construxit Bede HE III 19. 12 to go before, in front of (assoc. w. praecedere or by misreading of abbr.). 849 (11c) ne ‥ ex memoria patrum labentur ~entium condicta CS 455 (1); s1297 exercitus, quem post se in Vasconia reliquerat, cum per unum strictum passagium transire deberet, exploratorem qui exercitum ~eret emisit Meaux II 265. 13 to display, reveal, or project (assoc. w. prodere). viri nobiles et statura venerabiles, tantum reverentie ~entes in vultu et gerentes in habitu G. Cold. Durh. 2.