About
Menu

proficere

proficere [CL] 1 to achieve. b (w. ut & subj.) to succeed in, to manage to. c (pr. ppl. as adj., in quot. compar.) successful. nec ipse, quamvis multum laborans, ~ficere aliquid valebat Bede HE III 11 p. 150; ~fecta, gefremid GlC P 617; cum diu persisterent nec quicquam ~ficerent Chr. Battle f. 68; quidam licet non tantum forte ut sanctus iste ~fecerint domo Dei Canon. G. Sempr. f. 34; de vestris devotis meditacionibus ad noctem cotidie computetis quantum ~feceritis et quantum defeceritis illo die Spec. Incl. 3. 2; cum nihil diutius expectando ~ficeret Anglicorum exercitus dispergitur Ps.-Elmh. Hen. V 60.  b fossores ‥ progredientes eo usque ~fecerant ut muri extrema fundamenta diruerent Itin. Ric. III 9.  c assecutivorum usus ‥ eo ~ficientior quo congregatius et brevius conquisitus Balsh. AD rec. 2 164. 2 to help, benefit, contribute to (w. dat.); b (w. ad & acc.); c (absol.). eis ~ficiebat immaturae mortis supplicium, qui tali funere rapiebantur Gildas EB 19; quid nobis ~ficit [gl.: fremaþ] ars tua? multum prodest ars mea omnibus Ælf. Coll. 97; ut egenorum ~ficeret compendio W. Malm. GR II 196; 1464 residuum ‥ bonorum ‥ lego ad ‥ distribuendum pro anima mea ‥ per executores meos, prout ipsi melius viderint ‥ saluti anime mee ~ficere MunAcOx 708; architectos et latomos ‥ ad se vocare et novae fundationi a Killusche ~ficere Ferr. Kinloss 16.  b dis crisio [i. τὸ χρήσιμον] est utilitas, i. ad quam utilitatem ~ficiat et quae sanitas sit in labore ejus Comm. Cant. I 16; cujus cinerum reliquias ad expiationem Israhelitici populi ~ficere superna spoponderunt oracula Aldh. Met. 2 p. 65; plura ‥ que et ad monachorum stipem et suarum animarum salutem ~ficerent W. Malm. GP V 200.  c potius officere parati sunt quam ~ficere Gir. TH II 54. 3 to advance, move forward, make progress. b to make progress (toward a condition). c to advance in rank. d (assoc. w. proficisci; cf. proficisci 3). non facile poterant Normanni eos invadere. invadentes tamen ‥ nunc ~ficiunt nunc repelluntur Silgrave 78; 1461 aliter vere melius ~fecissem ‥ in itinere per ambulare quam per equitare Paston Let. 655.  b inferioris vite gradus ‥ paulatim ~ficiens [gl.:i. ascendens, þeonde, crescens] superiorem ‥ praeoccupet Aldh. VirgP 10.  c per septenos ecclesiae gradus paulatim ~ficiens [gl.: i. crescens, pollens] ad summum pontificatus apicem ‥ perveniret Aldh. VirgP 43; habuit ‥ rectores ‥ industrios, qualis erat Adulfus ~ficiens in Eboracensem archipraesulem Gosc. Mir. Iv. lxi.  d commisit rex crucem suam ‥ Edwardo, filio suo, ut ~ficeret pro se et pro patre in terram sanctam Leg. Ant. Lond. 125. 4 to increase in size or extent. rami vel fructus primum quidem tenues ‥ postea ‥ maturi vel firmi videntur ~ficere Theod. Laterc. 17; membra [sc. post intercessionem S. Thome] ‥ restituta comperit, parva ‥ sed in majus ~ficientia Ben. Pet. Mir. Thom. IV 2 p. 180; sicut predicta terra se extendit versus austrum ‥ donec ~ficiatur ei plenarie duodecies viginti acre cum pertica xx pedum Feod. Durh. 111n.. 5 to improve, develop; b (w. ad or in & acc.); c (w. in & abl.); d (pr. ppl.). Dunstani abbatis ‥ discipulatui se tradidit. cujus magisterio multum ~ficiens ‥ monastici ordinis habitum ‥ suscepit Wulf. Æthelwold 9 (= Ælf. Æthelwold 6); si non possum in hac vita ad plenum vel ~ficiam in dies usque dum veniat illud ad plenum Anselm (Prosl. 26) I 121; concludendo ‥ causa premissa, dicere audeo quod dominus iste qui bene ~fecit et didicit, ut jam aparet, ad docentis gradum tutus ascendere poterit Incept. Ox. 170; a1350 quod ‥ expectaret ‥ quousque adeo ~fecerit ut sufficiens testimonium habuerit StatOx 30.  b a populari vita revertens, religiosa ‥ atque immaculata ad meliora ~ficiens V. Cuthb. II 1; quatenus in eorum bona conversatione laudetur episcopus, honoretur ecclesia, populus ~ficiat in laudem Dei O. Cant. Const. 72; semper ad meliora ~ficere et numquam deficere Anselm (Ep. 162) IV 34.  c ut in fide veritatis ‥ persistere ac ~ficere curarent Bede HE II 17 p. 118; 796 in omni floreas felicitate et in omni ~fitias bonitate Alcuin Ep. 101; in bonis moribus ~ficere optamus W. Malm. GR I 81; cum in artibus per sex annos legisset, ac mirabiliter ~fecisset V. Edm. Rich C 600.  d Eadgarus quotidie erat ~ficiens ut David pietate ac fortitudine Osb. V. Dunst. 28; sic in hac vita perseverare in ~ficienti sanctitate ut in futura gaudeat in sufficienti felicitate Anselm (Ep. 71) III 191; quosdam studentes Oxon’ ‥ si reperti fuerint ydonei et ~ficientes FormOx 227; 1417 ad tractandum nobiscum de ‥ negociis statum ‥ universitatum ‥ Oxon’ et Cantabrigge ‥ ac graduatorum in eisdem ~ficiencium Reg. Cant. III 34. 6 (tr.) to further, cause to increase. 722 ut opus sibi creditum pietatis ‥ annitente Deo ~ficiatur (Lit. Papae) Ep. Bonif. 17; Estgamera ‥ fuit liberata Frederico pro terra ad ~ficiendum mansiones suas DB II 170b; 1444 vestram devocionem augeat et ~ficiat Trinitas increata Lit. Cant. III 189.

Saved

Recent