rapax
rapax, tearing, furious, violent
- I Lit. (class.; syn. furax): vos rapaces, vos praedones, Plaut. Men. 5, 7, 26 (1015); id. Pers. 3, 3, 6 (410): olim furunculus, nunc vero etiam rapax, Cic. Pis. 27, 66; so with fur, id. Verr. 2, 3, 2, § 4: inopiā rapax, Suet. Dom. 3: procuratorum rapacissimum quemque, id. Vesp. 16; cf. Tac. H. 1, 20: Cinara, i.e. eager for presents, Hor. Ep. 1, 14, 33; so Tib. 1, 5, 59; 2, 4, 25: cervi, luporum praeda rapacium, Hor. C. 4, 4, 50; id. Epod. 16, 20; cf. Harpyiae, id. S. 2, 2, 40.— As subst.: răpax, ācis, comm., a beast of prey, Plin. 11, 45, 101, § 247.—
- 2 Of things, rapacious, ravenous (mostly poet.): falces rapaces, Lucr. 3, 650: ventus, Ov. A. A. 1, 388: ignis, id. M. 8, 837: mors, Tib. 1, 3, 65; cf. Orcus, Hor. C. 2, 18, 30: fortuna, id. ib. 1, 34, 14: dentes, fangs, tusks, Veg. 6, 1, 1.—With gen.: chryselectrum rapacissimum ignium, very ignitible, Plin. 37, 3, 12, § 51.—As a poet. epithet of floods: amnes, Lucr. 5, 341: fluvii, id. 1, 17: unda, Cic. poët. N. D. 3, 10, 24: undae, Ov. M. 8, 550: Danubius, id. ad Liv. 397.— Hence, transf., an appellation of the twenty-first legion and the soldiers composing it (qs. that sweeps every thing before it), Tac. H. 2, 43; 100; 3, 14; 18; 22.—
- II Trop. (rare), with gen., grasping, seizing eagerly or quickly, greedy, avaricious: nihil est rapacius quam natura, Cic. Lael. 14, 50: rapacia virtutis ingenia, Sen. Ep. 95, 36: nostri omnium utilitatum et virtutum rapacissimi, Plin. 25, 2, 2, § 4.
ad ~aces judices sententiam dirigens ita effatur
si quis ‥ ~ax ‥ iiij annos peniteat
aliquoties judices boni ministros habent ~aces quorum scelere coinquinantur si non prohibent rapacitatem illorum
utrum tantarum edium destructio imputanda sit Danorum insanis preliis an Anglorum ~acibus conviviis non facile discreverim
quia ille miserabilis adolescens in thesauros ecclesie consilio malignorum manus ~aces injecit
si non istos ~acissimos ut Arabiae lupos ‥ fugeritis, caeci ‥ in inferni foveam cadetis
constat quia ~aces et quae pauperibus auferunt et quae juste videbantur possidere pariter omnia perdunt ‥ in examine districti judicis
~ax, praedo
vocat ‥ philosophia ‥ iracundos apros, ~aces lupos, torpentes asinos
agnus rapaces abigit / et vita mortem eligit
tigres ‥ sunt valde ~aces et mirae velocitatis
pardus est fera ~ax et toto corpore discolor
precor ‥ ut ‥ ecclesiam quam [ille abbas ] inique opprimit, velut a lupo ~ace et oves dispergente [cf. ] liberetisJoh. x 12
quantis vigiliis laborat pastor humanus contra insidias lupi ~acis!
invidiae ~acibus ungulis
~aci [gl.: ] ungularum arpaginegrimlice
pedem unguibus armatum, apertum et ~acem ‥ nature ‥ opera contulit
truxque rapaxque capaxque feroxque sub aethere spargo
ante rapax mundum quam pontus plecteret undis
quae se pro integritatis pudicitia conservanda ~aci [gl.: avari, profundo, veloci, ] gurgitis alveo per praeceps immerseruntreoh ,swiftum
hippopotami ‥ quondam ccc homines una hora in ~aces gurgitum vortices traxisse ‥ narrantur
sirtes, rivi ~aces
ad oram ~acissimi amnis forte devenit
fluvius Sabrina quo nullus in hac terra alveo latior, gurgite ~acior, arte piscosior
Riganum ‥ et ‥ Mitunnum ‥ cum exercitu eorum projecit in flumen ~acissimum
in sinistra parte ejusdem ymaginis sculptum erat aliud scutum cum uno leone ~ace
de xxiiij discis arg’ deaur’ unius secte, signatis in fundo cum ij leopardis et ij leonibus ~acibus
portat namque de argento cum leone ~aci rescisso de nigro, et G. sic,depart d’argent un lyon rampaund recoupe de sable
sunt enim leones ‥ ~aces, etc. sic ‥un leon rampant
ij bacini argentei enameliati ‥ cum armis quorum campus est rubeus engreilatus cum uno griffone aureo ~ace
leonum multiplex est in scutis situs, erectus quem ~acem, rapidum, et rabiosum vocant, nos exultantem
- 1. (poët.) grijpend, (weg)rukkend [ventus; amnes; ignis wild om zich heen grijpend]; ook als bijnaam v.h. 21e legioen = razendsnel, alles met zich meesleurend; — subst. Rapācēs, ium m de soldaten v.h. 21e legioen;
- 2. (v. levende wezens en niet-lev.) roofzuchtig [lupus; Orcus; mors];
- 3. hebzuchtig, gierig [domina];
- 4. (metaf.) in staat om zich eigen te maken (m. gen.); ➤ rapacia virtutis ingenia; II. subst. m rover.
- RAP-, tearing, furious, violent: ventus, O.: unda.—Fig., grasping, greedy, rapacious, insatiable: olim furunculus, nunc vero etiam rapax: Cinara, i. e. greedy for presents, H.: lupi, H.: Orcus, H.: domina, Tb.: nihil est rapacius quam natura.
-
…rapidos tranant amnis ita capta lepore te sequitur cupide quo quamque inducere pergis. denique per maria ac montis fluviosque rapacis frondiferasque domos avium camposque virentis omnibus incutiens blandum per pectora amorem efficis ut cupide generatim saecla propagent. quae quoniam…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…, ut bonos boni diligant asciscantque sibi quasi propinquitate coniunctos atque natura. nihil est enim appetentius similium sui nec rapacius quam natura. quam ob rem hoc quidem, Fanni et Scaevola, constet, ut opinor, bonis inter…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…identidem reciprocando putas fieri posse constantius, quid freto Siciliensi, quid Oceani fervore illis in locis, Europam Libyamque rapax ubi dividit unda quid aestus maritimi vel Hispanienses vel Brittannici eorumque certis temporibus vel accessus vel recessus sine deo fieri…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…delecti viri Vecti petebant pe llem inauratam a rietis, aut i qui Oceani freta illa viderunt, Europam Libyamque rapax ubi dividit unda, quod tandem spectaculum fore putamus, cum totam terram contueri licebit eiusque cum situm, formam…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…primum neque magnas copias neque bellicosas ; deinde extra ducem paucosque praeterea de principibus loquor reliqui primum in ipso bello rapaces, deinde in oratione ita crudeles ut ipsam victoriam horrorem ; maximum autem aes alienum amplissimorum virorum. quid quaeris…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…quam ceteri quod ita postulatur ab hominibus ut his abstineant maxime vitiis in quibus alterum reprehenderint. Furem aliquem aut rapacem accusaris vitanda tibi semper erit omnis avaritiae suspicio. maleficum quempiam adduxeris aut crudelem cavendum erit semper ne qua in…
Cicero, in Verrem
-
…si dignitate antecellere non existimabas, ne hoc quidem sciebas, iudicare antea cum equester ordo iudicaret, improbi et rapaces magistratus in provinciis inserviebant publicanis ; ornabant eos qui in operis erant ; quemcumque equitem Romanum in provincia viderant ,…
Cicero, in Verrem
-
…abdominis voluptates anteferre. nam quod vobis iste tantum modo improbus, crudelis, olim furunculus, nunc vero etiam rapax, quod sordidus, quod contumax, quod superbus, quod fallax, quod perfidiosus, quod impudens, quod…
Cicero, in Pisonem
-
…horrida Taenari sedes Atlanteusque finis concutitur. valet ima summis mutare et insignem attenuat deus obscura promens ; hinc apicem rapax Fortuna cum stridore acuto sustulit, hic posuisse gaudet. O diva, gratum quae regis Antium, praesens vel…
Horace, Carmina
-
…est solet reparatque vires iustus amissas amor. Thy. Amat Thyesten frater aetherias prius perfundet Arctos pontus et Siculi rapax consistet aestus unda et Ionio seges matura pelago surget et lucem dabit nox atra terris, ante cum flammis aquae…
Seneca, Thyestes