usus

ūsus, a, um, Part. of utor.

ūsus, ūs, m. [utor], the use or using of any thing, in the widest sense (cf.: consuetudo, mos).

• I Lit.
• • A In gen.
  • • 1 The use, employment, exercise of any thing; with gen. obj.: virtus in usu sui tota posita est: usus autem ejus est maximus civitatis gubernatio, Cic. Rep. 1, 2, 2: cetera, ad virtutis usum idonea, id. Ac. 1, 6, 22.—Absol.: Quaeque ipsi doceant in usu habere, Plin. Ep. 1, 10, 10: nec rhus Latinum nomen habet, cum in usum pluribus modis veniat, Plin. 24, 11, 54, § 91.—
    • 2 Wear, a wearing out or away (poet.): ferreus adsiduo consumitur anulus usu, Ov. A. A. 1, 473: silices tenuantur ab usu, id. ib. 3, 91.—
    • 3 Use, enjoyment, fruition: et usu rerum necessarium et dignitate spoliatum iri, Caes. B. G. 7, 66: tantumque nobis in nostrum privatum usum, quantum ipsi superesse posset, remitteret, Cic. Rep. 1, 8, 13: cave sis ne tu te usu perduis (i. e. ex usu tui), lose control of yourself, Plaut. Am. 2, 2, 225 (857) Ussing ad loc.—
    • 4 Use, practice, exercise: tantum usu cottidiano et exercitatione efficiunt, uti, etc., Caes. B. G. 4, 33: quod adsiduus usus uni rei deditus et ingenium et artem saepe vincit, Cic. Balb. 20, 45: cum rerum magnarum tractatio atque usus cum illarum artium studiis et cognitione conjungitur, id. Rep. 3, 3, 5: ad eam doctrinam, quam suo quisque studio adsecutus esset, adjungeretur usus frequens, id. de Or. 1, 4, 15: docuit nos longa vita ususque rerum maximarum, id. ib. 2, 50, 204: usu quidem in re publicā rerum maximarum facile omnis viceris, id. Rep. 1, 23, 37.—
    • 5 Use, experience, discipline, skill acquired by practice (cf. experientia): Da. O Geta, provinciam Cepisti duram. Ge. Mi usus venit, hoc scio, i. e. I have found it so by experience, Ter. Phorm. 73 (al. usu venit; v. infra, II. C. 2.): vir tali prudentiā, etiam usu atque exercitatione praeditus, Cic. Clu. 31, 84: res posita in usu militari, id. Imp. Pomp. 10, 28: usum in re publicā magnum habere, id. Phil. 10, 2, 6: magnum in re militari usum habere, Caes. B. G. 1, 39; id. B. C. 2, 34: non recusare se, quin nullius usus imperator existimaretur, id. ib. 3, 45: nullo usu rei militaris percepto, id. B. G. 6, 40; id. B. C. 3, 84: usu nauticarum rerum ceteros antecedunt, id. B. G. 3, 8: ne usu manuque reliquorum opinionem fallerent, id. B. C. 3, 86: et Marius aut belli usum aut studia volgi amissurus, Sall. J. 84, 3; cf. id. ib. 89, 6: dantur duo usu sapientiāque praestantes, Nep. Timoth. 3, 2: seris venit usus ab annis, Ov. M. 6, 29: tum foeda clades, Romanisque usu incognita, Flor. 2, 2, 23. —Personified: adiciam quod me docuit usus, magister egregius, experience, Plin. Ep. 1, 20, 12: usum et esse et haberi optimum dicendi magistrum, id. ib. 6, 29, 4.—
    • 6 Use, habit, usage, custom, practice: usum loquendi populo concessi: scientiam mihi reservavi, Cic. Or. 48, 160: dicendi omnis ratio in medio posita communi quodam in usu, id. de Or. 1, 3, 12: neque quem usum belli haberent, aut quibus institutis uterentur, Caes. B. G. 4, 20: (vitulos) ad studium atque usum formabis agrestem, Verg. G. 3, 163: est omnino Capitoni in usu claros viros colere, it is his custom, Plin. Ep. 1, 17, 3: populum auctoritate suā ad usum frugalitatis revocavit, Just. 20, 4, 5: ab his Galli usum vitae cultioris didicerunt, id. 43, 4, 1: at horum recitatio usu jam recepta est, Plin. Ep. 7, 17, 3: cadent vocabula, si volet usus, Hor. A. P. 71.—
  • B In partic.
  • • 1 In jurid. lang.
    • • a Usus et fructus, usus fructusque, and more frequently in one word, ūsusfructus, the use and enjoyment of property belonging to another, usufruct: usus enim ejus fundi et fructus testamento viri fuerat Caesenniae, Cic. Caecin. 7, 19: sibi horum usus fructusque contingat, Sen. Ep. 73, 9: rem nobis eripit casus, usum fructumque apud nos relinquit, id. ib. 98, 11: usumfructum omnium bonorum suorum Caesenniae legat, ut frueretur una cum filio, Cic. Caecin. 4, 11; cf.: ususfructus est jus alienis rebus utendi fruendi, salvā rerum substantiā, Dig. 7, 1, 1; v. the entire title, usufructu: dominus proprietatis alii usumfructum in jure cedere potest, Gai inst. 2, 30 sqq.; 2, 86; Ulp. Fragm. 15, 3.—
      • b A use that creates ownership, acquisition by prescription, usucaption.
      • • α In the connection usus et auctoritas, or without the copula, usus auctoritas; v. auctoritas; and cf. Rein, Röm. Privatr. p. 144 sq.—
        • β In the phrase usu capere, to acquire by prescription (often as one word; v. 1. usucapio); hence, com.: Mer. Quojus nunc es? Sos. Tuos: nam pugnis usu fecisti tuom, Plaut. Am. 1, 1, 218 (370).—
    • 2 Intercourse, familiarity, association, intimacy, society (cf.: consuetudo, conversatio): domesticus usus et consuetudo, Cic. Rosc. Am. 6, 15: quocum mihi est magnus usus, id. Fam. 7, 32, 1; 9, 25, 2: conjunctus magno usu familiaritatis, id. ib. 13, 52: in tanto usu nostro tantāque amicitiā, id. Planc. 2, 5: inter nosmet ipsos vetus usus intercedit, id. Fam. 13, 23, 1: ut insinuaret se in quam maxime familiarem usum, Liv. 40, 21, 11: recens praestat nec longo cognitus usu, Ov. Tr. 3, 5, 9: natio nullo commercio colens mutuos usus, Curt. 7, 3, 5: neminem in usu habes nisi tibi dilectum, Plin. Pan. 88.—Hence,
    • • b In mal. part., Tib. 1, 9, 55; Ov. R. Am. 357.—
    • 3 Use, practice, reality (opp. species): ut (liberi) in usum boni sint et in speciem populo, Plaut. Most. 1, 2, 42 (125): illam alteram (partem Numidiae) specie quam usu potiorem Adherbal possedit, Sall. J. 16, 5: ut non in usum sic ad speciem imperii, Flor. 3, 13, 4.
• II Transf.
• • A Use, usefulness, value, utility, benefit, profit, advantage: levis fructus, exiguus usus, Cic. Rep. 1, 17, 26: (arborum) consectio magnos usus affert ad navigia facienda, id. N. D. 2, 60, 152: propter lini inopiam atque ejus usus inscientiam, Caes. B. G. 3, 13: naves factae subito ex umidā materiā non eundem usum celeritatis habebant, capacity, fitness, id. B. C. 1, 58: natis in usum laetitiae scyphis Pugnare, service, Hor. C. 1, 27, 1: aurum cogere humanos in usus, id. ib. 3, 3, 51: pater, si das hujus mihi nominis usum, Ov. M. 2, 36: nescis, quo valeat numus? quem praebeat usum? Hor. S. 1, 1, 73: quidve ad amicitias, usus rectumne trahat nos, id. ib. 2, 6, 75: neque quisquam omnium libidini simul et usui paruit, Sall. C. 51, 2: plures quam quot satis in usum erant ignes, Liv. 36, 10, 12: servos quos domum quis ducet suo usu, Dig. 50, 16, 203: cicuta quoque venenum est ... ad multa tamen usus non omittendi, Plin. 25, 13, 95, § 151.—In partic., usui or ex usu esse, to be of use, service, or benefit, to be useful, serviceable, advantageous, or profitable: esse usui civitati, ea, quae sunt usui ad armandas naves, Caes. B. G. 5, 1; id. B. C. 1, 19; Liv. 3, 33, 5; cf.: (Satrius) fuit et mihi et Quinto fratri magno usui in nostris petitionibus, Cic. Att. 1, 1, 3: magno usui rei publicae esse, id. Phil. 10, 11, 26; Caes. B. G. 3, 14: bono usui esse, Plaut. Curc. 4, 2, 15 (501): peritos legum ad condenda nova jura usui fore credebant, Liv. 3, 33, 5: declararent, utrum proelium ex usu esset necne, Caes. B. G. 1, 50; so, ex usu esse, Cic. Tusc. 4, 7, 14; Plin. 25, 13, 110, § 175: ad omnia haec magis opportunus nec magis ex usu tuo Nemo'st, Ter. Eun. 1077. —
  • B Use, occasion, need, want, necessity: non te instruere domum tuam voluerunt in provinciā, sed illum usum provinciae supplere, Cic. Verr. 2, 4, 5, § 9: quae belli usus poscunt, suppeditare, Liv. 26, 43, 7: illuc euntium, quā quemque suorum usuum causae ferrent, id. 6, 25, 9.—
  • • 2 Usus est, or usus venit, there is need, it is necessary, becomes requisite.
    • • a Usus est (most freq. ante-class., esp. after the analogy of opus est with the abl.).
      • • α Absol.: egomet mihi fero, quod usu'st, Plaut. Merc. 5, 2, 13 (854): ubicumque usus siet, id. Bacch. 4, 4, 9 (648); and, with ellipsis of subst. verb: dico ut usus fieri, id. As. 2, 2, 109 (365): si quando usus esset, Cic. Off. 1, 26, 92: Me. Mihi sic est usus: tibi ut opus facto'st, face. Ch. An cuiquam est usus homini, se ut cruciet? Me. Mihi, Ter. Heaut. 80 sq.; cf.: ut equites Pompeianorum impetum, cum adesset usus, sustinere non possent, Caes. B. C. 3, 84, 4.—
        • β With abl.: viginti jam usu'st filio argenti minis, Plaut. As. 1, 1, 76 (91); cf. id. Bacch. 4, 4, 55 (694); 4, 9, 47 (971): mulier quae se suamque aetatem spernit, speculo ei usus est, id. Most. 1, 3, 93 (249): curatore usus est, Cic. Leg. 3, 4, 10: ad eam rem usus est tuā mihi operā, Plaut. Pers. 2, 5, 27 (328): tacere nequeo misera, quod tacito usus est, id. Cist. 1, 2, 10 (129): argento invento, id. Ps. 1, 1, 48 (50): facto, id. Am. 1, 3, 7 (505); id. Rud. 2, 3, 67 (397); id. Stich. 1, 1, 56 (56) al.: dicto, id. Trin. 2, 4, 102 (503): navis, quibus usus non est, omnis praecidisse, Cic. Att. 9, 6, 3: quibus (navibus) consuli usus non esset, Liv. 30, 41, 8: nunc viribus usus, Nunc manibus rapidis, omni nunc arte magistrā, Verg. A. 8, 441: ad eam rem usu'st homine astuto, docto, scito et callido, Plaut. Ps. 1, 3, 151 (380).—Pleonast.: non usus facto'st mihi nunc hunc intro sequi, Ter. Hec. 327.—
        • γ With ut: nunc ad me ut veniat usu'st Acroteleutium, Plaut. Mil. 4, 3, 39 (1132); cf. Ter. Heaut. 80 supra.—
        • δ With gen.: alii offerunt se, si quo usus operae sit, Liv. 26, 9, 9.—
      • b Usus venit (not in Cic.): si quis usus venerit, Meminisse ego hanc rem vos volo, Plaut. Cist. 1, 2, 28 (147): quom ad praetorem usus veniet, id. Poen. 3, 4, 17 (727); id. Bacch. 2, 3, 129 (363): si usus vene rit, id. Merc. 3, 1, 20 (518): non usus veniet, spero, Ter. Heaut. 553: ut, si usus veniat, suum quisque locum teneat, if occasion should arise, Caes. B. G. 7, 80.—
      • • β With abl.: ubi usus veniat contra consertā manu, Plaut. Mil. 1, 1, 3 (3).—
  • C A fit occasion or opportunity to be used.
  • • 1 Usus est or adest, an occasion or opportunity offers: de ceteris studiis alio loco dicemus, si usus fuerit, Cic. Tusc. 4, 3, 5.—
    • 2 Esp.: usu venit, it happens, occurs, befalls, chances: nam quid homini potest turpius, quid viro miserius aut acerbius usu venire? Cic. Quint. 15, 49; id. Verr. 2, 5, 39, § 101: si id culpa senectutis accideret, eadem mihi usu venirent, id. Sen. 3, 7: idem solet in demonstratione usu venire, id. Inv. 1, 10, 14; 1, 54, 104: quod item in poëmatis, in picturis usu venit, id. Off. 3, 3, 15: hoc illud eis usu venire solet, ut, etc., id. Ac. 2 (Luc.), 11, 35: cum praesertim mihi usu venturum non arbitrarer, ut, etc., id. Fam. 3, 8, 6: et, id quod usu venerat, Eumolpidas demigravit, actually occurred (however strange), Nep. Alcib. 4, 5: id quod numquam antea usu venerat, id. ib. 6, 3: praemeditatus, quid sibi esset usu venturum, Auct. Her. 2, 5, 8: Caesar biduum in iis locis moratus, quod haec de Vercingetorige usu ventura opinione perceperat, Caes. B. G. 7, 9: usu venire ut abhorreant, etc., Cic. Fin. 1, 3, 8.—Separated or in a reversed order: non venit idem usu mihi quod tu tibi scribis, Cic. Att. 7, 26, 1: quod cuipiam Thraco venisse usu fabula est, Gell. 19, 12, 6: quid, quod usu memoria patrum venit, ut, etc., Cic. de Or. 1, 40, 183.

ūsus, ūs, m. (utor), die Benutzung, der Gebrauch, die Anwendung, Verwendung, der Verkehr, die Ausübung, Übung, Praxis u. dgl., I) eig.: A) im allg.: a) übh.: usus privatus, Cic., publicus, Hor.: usum pedum amisisse, Plin. pan.: linguae usum recuperare, Amm.: assiduo usu consumi, Ov.: nullum argenteum vas in usu habere, Suet.: destinare loca publico usui, ICt., domos publicis usibus, Vell.: plures (ignes) quam quot satis in usum erant, Liv.: verba ab usu remota, Quint.: tropi in usum recepti, Quint.: radix nullius usus, Plin.: absinthium vetus sine usu est, Plin.: sillybus in medicina nullum usum habet, findet keine Anwendung, Plin.: quia ea pecunia non posset in bellum usui esse, Liv.: fregit anulum, ne mox usui esset (gebraucht werden könnte) ad facienda pericula, Tac.: formas centenarias resolvi praecepit neque in usu cuiusquam versari, Lampr.: post id temporis spatium in usum venisse spartum, Plin.: uniones Romae in promiscuum ac frequentem usum venisse Alexandriā in deditionem redactā, Plin.: ruta in maximo usu est, Plin.: in usu verbum esse coepit, kam in Gebrauch, wurde gebräuchlich, Sen. rhet.: lenteo sine usu est, ist ungebräuchlich, Gramm.: neminem in usu habes, nisi etc., bedienst dich niemandes zu deinen Geschäften, Plin. pan.: adimere omnium rerum usum, Liv.: nebula erat ad multum diei densa adeo, ut lucis usum eriperet, Liv. – von der Ausübung, praktischen Übung, Praxis, ars et usus, Theorie u. Praxis, Tac.: scientia atque usus rerum nauticarum, Caes.: usus virtutis, Cic.: artis usus vulgaris communisque, Cic.: naves non eundem usum celeritatis habebant, Caes.: tantum usu cotidiano et exercitatione efficiunt, ut etc., Caes.: omnes artes aliter ab iis tractantur, qui eas ad usum transferunt, Cic.: quaeque ipsi doceant in usu habere, ausüben, durch die Praxis betätigen, Plin. ep.: si usus magister est optimus, Cic.: quod me docuit usus magister egregius, Plin. ep. – b) est alci in usu mit folg. Infin., es hat es jmd. in der Gewohnheit, es ist ein Charakterzug von jmd., est omnino Capitoni in usu claros viros colere, Plin. ep. 1, 17, 2.

B) insbes.: 1) der Verkehr mit Menschen, der Umgang, a) der gesellige: domesticus usus et consuetudo, Cic.: assiduus inter utrasque partes usus atque commercium, Suet.: coniunctus magno usu familiaritatis, Cic.: inter nosmet vetus usus intercedit, Cic.: quocum (cum Volumnio) mihi est magnus usus, Cic. ep. 7, 32, 1: cum M. Fadio mihi summus usus est, ibid. 9, 25, 2. – b) im obszönen Sinne, der fleischliche, Tibull. 1, 9, 55. Ov. rem. 357. – 2) als jurist. t.t.: a) usus et fructus, usus fructusque, häufiger asyndet. usus fructus, die Nutznießung eines fremden Eigentumes, usus enim eius fundi et fructus, Cic.: horum usus fructusque, Sen.: usus fructus omnium bonorum, Cic. – b) der das Besitzrecht erzeugende Gebrauch, Nießbrauch, in der Verbindung usus et auctoritas oder usus auctoritas, s. auctōritāsno. I, 1, a.

II) übtr.: 1) die Übung = praktische Erfahrung, Praxis, usus atque exercitatio, Cic.: amicitia, quam nec usu (empirisch) nec ratione (rationell) habent cognitam, Cic.: res posita in usu militari, Cic.: habere magnum in re militari od. in castris usum, Caes.: habere usum belli, Caes.; vgl. usu belli et ingenio impavida gens, Liv.: nullius usus imperator, Caes. – 2) die Brauchbarkeit, der Nutzen, levis fructus, exiguus usus, Cic.: nescis... quem praebeat (nummus) usum, Hor.: magnos usus affert ad navigia facienda, Cic.: esse usui civitati, Cic.: ne cui usui esset Romanis, Caes.: ut neque subsidia submitti neque equites laborantibus usui esse possent, Caes.: alci prius oneri quam usui esse, Sall. (vgl. tamdiu vobis cordi sumus quamdiu usui, Sen. rhet.): magno usui esse, Cic.: ex usu esse, Ter. u. Cic.: si quis usus mei est (wenn ich etwas Nutzen bringen, etwas nützen kann), nihilo minor ex privato capietur, Liv. – 3) das Nötige, die Notwendigkeit, das Bedürfnis, a) übh.: usus provinciae, Cic.: usus sacri, Liv.: expetuntur divitiae ad usus vitae necessarios, Cic.: quae belli usus poscunt, Liv.: quā quemque suorum usuum causae ferrent, Liv. – b) usus est od. usus adest od. usus venit, es tritt die Notwendigkeit (das Bedürfnis) ein, es ist-, wird nötig, α) usus est, αα) absol.: mihi sic est usus, das ist mir so Bedürfnis, Ter.: quando usus est, Plaut.: si quando usus esset, Cic.: urbi multitudinem, ubi usus non esset (wenn man ihrer nicht bedürfe), oneri rebatur esse, Liv.: de ceteris studiis alio loco dicemus, si usus fuerit, Cic. Tusc. 4, 5. – ββ) m. Abl.: usus est filio argenti minis, Plaut.: speculo ei (mulieri) usus est, Plaut.: si quid erit quod extra magistratus curatore usus sit, Cic.: naves, quibus consuli usus non esset, Liv.: tacere nequeo misera quod tacito usus est, was verschwiegen werden muß, Plaut. cist. 129: ad eam rem usust homine astuto, Plaut. Pseud. 385: postquam ad prolem populi frequentandam praemiis atque invitamentis usus fuit, G II. 2, 15, 3. – γγ) m. ut u. Konj., Plaut. mil. 1132; Epid. 166 G.: an quoiquam usus homini (kann es wohl eines Menschen Bedürfnis sein), se ut cruciet? Ter. heaut. 81. – δδ) m. folg. Infin., non usus facto est mihi nunc hunc intro sequi, ich brauche ihm nicht zu folgen, Ter. Hec. 327. – εε) m. folg. Acc. u. Infin., Gell. 17, 17, 2. – β) usus adest, absol., ut equites Pompeianorum impetum, cum adesset usus, sustinere auderent, Caes. b.c. 3, 84, 4. – γ) usus venit, αα) absol.: si usus veniat, Caes.: cum ad praetorem usus veniet, Plaut. – ββ) m. Abl.: ubi usus veniat contra consertā manu, Plaut. mil. 3. – c) usu venit (falsch evenit), es tritt durch die Notwendigkeit ein = es tritt notwendig (wirklich, gemeiniglich) ein, es ereignet sich, trägt sich notwendig (wirklich, gemeiniglich) zu, es begegnet-, geschieht notwendig (wirklich, gemeiniglich), quid homini potest turpius usu venire? Cic.: mihi usu venturum non arbitrabar, ut etc., Cic.: haec de Vercingetorige usu ventura opinione praeceperat, Caes.: causam sibi dicendam esse statuerat iam ante quam hoc usu venit, Cic. – getrennt, quod usu memoriā patrum venit, Cic. – in umgekehrter Wortstellung, quod cuipiam Thraco insipienti venisse usu fabula est, Gell. – ➳ Arch. oesus, Cic. de legg. 3, 10: oisus nach Mart. Cap. 3. § 236: vulg. ussus, Corp. inscr. Lat. 4, 2538: vulg. Abl. Sing. uso, Corp. inscr. Lat. 6, 29784 (in uso est).

1 usus v. hussus

2 usus [CL] 1 (act of) using, application, employment, use (also w. ref. to manner or method, esp. as purpose or function); b (of person, esp. in sexual context); c (of immaterial thing). d (pred. dat., usui) of use, useful. numquid ‥ Deus hirsutas bidentum lanas ‥ non potuit ‥ naturaliter colorare, si hoc nostris usibus [gl.: necessitatibus] commodum et utilitati profuturum solerti praescientia providisset Aldh. VirgP 56; territoria ac possessiones in usum eorum qui erant cum episcopis adjecit Bede HE II 3; quae sibi a divitibus donaria pecuniarum largiebantur ‥ in usus pauperum ‥ dispergebat Ib. III 5; vasa tabernaculi in omnes usus ejus et caerimonias praeparata Id. Tab. 462A; has retes humano husui [AS: giwvnv] aptas bestias ad capiendas Rit. Durh. 117; praeter communem usum escarum abstinentia Anselm (Ep. 196) IV 86; vas etiam in quo [vestes] lavantur sicut et baptisterii nullis aliis usibus deputetur Gir. GE I 10; [labia] ad osculum et ad usum sermonis solent aperiri J. Ford Serm. 88. 8; de illa [ecclesia] de Tiringtona nichil in suos usus convertit Canon. G. Sempr. f. 42; assint ‥ dextrarii, palefridi usibus [gl.: a le usage de chivaler] militum apti Neckam Ut. 104; villam ‥ tene ad ussum servorum Dei (Abbanus 23) VSH I 18; istas diligenter condite carnes sale, quia usus earum erit vobis pro tempore necessarius (Brendanus 46) Ib. I 124; c1520 piis usibus Conc. Scot. I cclxxix.  b uxorem, quam cubili aliquandiu submovisset, in proximo ad usum noctis revocaturum W. Malm. GP II 75; suis ‥ usibus puellam applicuit Id. GR II 157.  c carmina ‥ quae quondam cognita longo usu vel neglegentia inveterare coeperant Bede HE V 20; 959 cujus privilegii libertas deinceps usu [Chr. Abingd. I 362: uso] perpetuo a cunctis teneatur catholicis Ch. Abingd. 83; qui ex diversis usibus vocabulorum et protervior, qui ex argumentis celatior Balsh. AD 43; est ‥ verbum usu tritum, antiquitate venerandum W. Malm. GR I 47; totum cantum diatesseron et hoc propter offensionem semitonii in suis usuis [sic] Odington 115.  d genera metrorum ‥ quae magis usui haberi reperimus Bede AM 132; nichil ‥ reliquum fatiens quod posset inimicis suis esui vel alicui usui esse W. Malm. HN 480. 2 (in usu) in (esp. current) use, (in usum) into use; b (w. ref. to linguistic element). animalia coitu hominum pulluta [v. l. polluta] occiduntur, carnesque canibus proiciantur; sed quod generant sit in usu et coria adsumantur Theod. Pen. II 11. 9; fulminis ignem vim habere majorem ad penetrandum, quia subtilioribus elementis factus est quam qui nobis in usu est Bede NR 220; nos ‥ quid magis in usu sit debemus perspicere Abbo QG 13 (31); per antiquitatem ostendit nobis quia ipse in usu habet hujusmodi pugnam Ailr. Serm. 17. 17. 297B; unde primum amicitia inter mortales orta est. natura an casu an necessitate aliqua, vel certe precepto aut lege humano generi imposita, in usum venerit; usus vero eam commendabilem fecerit Id. Spir. Amicit. I 50. 666D; ista species non est multum in usu, nisi in organis Garl. Mus. Mens. 9 p. 71.  b c798 ‘spicio’ multas in compositione recipit praepositiones et nullam in appositione, quia ‘spicio’ in usu non est Alcuin Ep. 162; dicamus ‥ similiter, etiamsi non sit in usu, quod perseverare in voluntate sit ‘pervelle’ Anselm (Casus Diab. 3) I 238; artuo -as quod non est in usu Osb. Glouc. Deriv. 8. 3 (non-usus) non-use, lack of use, disuse, (also in non-usum) into disuse. 1367 ne ‥ statuta nostra ‥ per non-usum seu abusum effectu careant Conc. III 69b; 1428 alia [statuta] per ipsorum abusum et non observantiam in desuetudinem et non-usum transierunt Ib. III 504a. 4 use (of property) as right (perh. also transf. w. ref. to other forms of right or privilege); b (w. ref. to customary duty); c (of pallium, as right of archbishop). d (usus fructuarius, leg., right of) enjoyment of both the use of and the profits from property (owned by another), usufruct (v. et. usufructuarium). 1215 cum omnibus aliis libertatibus et liberis consuetudinibus et bonis usibus quos in burgo suo habere consueverunt (Dunwich) BBC 11; 1224 transtulit eos [fratres] de loco illo parvo ‥ ad locum habitum in parochia sancti Nicholai ‥ fratribus autem, secundum regule declarationem, usum simplicem per libitum dominorum ‥ designavit Johannes Iwyn Mon. Francisc. I 494; 1289 sciatis nos concessisse hominibus de Aspa quod pascuis, usibus, padoenciis suis utantur, sicut hactenus ‥ facere consueverunt cum animalibus suis RGasc II 432b; usus juris est quoddam jus positivum determinatum, institutum ex ordinacione humana, quo quis habet licitam potestatem et auctoritatem uti rebus alienis, salva rerum substantia Ockham Pol. I 301.  b 1254 debemus quietare de omnibus pedagiis et usibus debitis et consuetis ‥ trescenta dolia vini, que ‥ emimus RGasc I 328b.  c s601 usum tibi pallii in ea ad sola missarum sollemnia agenda concedimus (Lit. Papae) Bede HE I 29; † c693 cum sacro usu pallii ac venerabilis dalmatice illic demandatus est (Lit. Papae) W. Malm. GP I 35; omni libertate metropolitica preter usum pallii gaudebat Gir. Invect. IV 2.  d villa ‥ quam pridem monachis dederat Glastoniensibus, usum fructuarium pactus W. Malm. GP V 228. 5 capacity for use (in quot., of part of body), use. cui per siccitatem cruris usus vestigii negabantur Bede HE I 21; statim ‥ ut archidiaconus infirme manus digitos ad contingendas reliquias aptasset, dolor brachii diffugit, digitorum usus in solitum emicuit W. Malm. GP V 270. 6 method, skill, or habit of use, employment, or application. nihil damnabilius est in milite quam otium, per quod usus armorum dediscitur P. Blois Ep. 94. 294D. 7 performance, practical application or action, (also) practical experience (of or in action, affairs, or sim.). Brittania ‥ omnis bellici usus prorsus ignara Gildas EB 14; usu ac frequentia peccatorum inebriati Ib. 110; omnia ‥ quae ad usum vel jocunditatem humanae vitae pertinent tolluntur ab impiis Bede Apoc. 187C; tria ‥ quae sunt necessaria volenti effici bonus, videlicet scientia, voluntas, usus Alex. Cant. Dicta 118; ab illo ‥ die nunquam defuit illis quod poscit usus humane fragilitatis Ord. Vit. VI 9 p. 62; medicus probatissimus, non scientia sed usu, quippe fere litterarum expers W. Malm. GP II 90; adolescentes rerum usum et experientiam nondum habuerunt Bern. Comm. Aen. 16; quilibet ‥ ad temporalia per usum et per cognitionem descendere potest, redire vero vix aliquis potest Ib. 56; ipsa ‥ se totam in libidinis usus pronam applicuit Gir. GE II 13 p. 229; liberiusque ac licentius dies et noctes in carnalis usum expenduntur illecebre J. Ford Serm. 41. 5. 8 mode or manner of action, way of doing things, practice (esp. as general, typical, ordinary, established, or sim.), usage, (also) custom. b (eccl.) distinctive ritual or custom (of particular community), ‘use’. c (in usu habere) to have the habit or custom (of; v. et. habere 22f). d (usus habet) it is normal, it is the custom. Romanorum ‥ semper ab antiquioribus usus fuit post ammixtionem propriae conjugis ‥ lavacri purificationem quaerere Bede HE I 27 p. 57; 796 velim te cotidiana consuetudine usum habere offerendi Deo munus ad altare Alcuin Ep. 102; 797 sit tibi venerabilis cotidianus usus in ecclesiasticis officiis Ib. 124; 948 in illo loco ubi ruricoli antiquo usu nomen inposuerunt Ætƿicham CS 869; sanctorum sequi vestigia una fide, non tamen uno consuetudinis usu [AS: þeawes gewunan] RegulC 4; cum filius occisi nothus familiari usu supervenisset W. Malm. GR II 157; p1163 que provide et rationabiliter fiunt, ad posterorum notitiam scripto committere et usus et ratio exigit Reg. Paisley 3; ecclesiam cepit ‥ edificare lapideam; quia ante illam in Hibernia non fuit usus construendi ex lapidibus ecclesias (Mochua 8) VSH II 187.  b c1220 quod canon misse secundum usum ecclesie Londoniensis emendetur et ordo Londoniensis ecclesie in officio nocturno et diurno observetur (Const. Lond.) EHR XXX 299; liber ‥ ille, quem librum usuum vocant, verius liber abusuum dici posset Gir. Spec. III 5 p. 155; 1282 quod usus Eboracensis in singulis parochialibus ecclesiis nostre dyocesis observaretur Reg. Ebor. 80; c1300 manuale, sed non est de usu Sarum Ch. Sal. 370; 1420 volo quod tres capellani ‥ quolibet die dicant devote ‥ Placebo et Dirige juxta regulam usus Saresburiensis Reg. Cant. II 231; 1526 instituimus ‥ quod regulam divi patris Benedicti, liber usuum ‥ annuatim ‥ perlegantur Vis. Thame 715.  c si autem hoc quod dico in usu habueris, ‥ Anselm (Ep. 232) IV 139; in usu habebat ‥ pauperum pedes abluere Eadmer V. Osw. 33; non habetur in usu ut aliquem secum ‥ ducat socium Cust. Westm. 89.  d cogitationem quoque dicimus veram, cum est quod aut ratione aut aliquo modo putamus esse; et falsam, cum non est.—ita habet usus Anselm (Ver. 3) I 180; usus habeat exanimata corpora in quosdam archanos naturae sinus defluere W. Malm. GP II 87. 9 (usu venire) to occur or happen. nonnumquam usu veniebat ut frigus anni aestivis mensibus et contra calor hiemalibus proveniret Bede TR 12.

1 ūsus, a, um, part. de utor.

2 ūsŭs, (7) ūs, m. (utor), ¶ 1 action de se servir, usage, emploi : usu rerum necessariarum spoliari Cæs. G. 7, 66, 5, être privé de lʼusage du nécessaire ; virtus in usu sui tota posita est, usus autem ejus est maximus civitatis gubernatio Cic. Rep. 1, 2, la vertu est tout entière dans lʼemploi quʼon fait dʼelle [nʼexiste quʼautant quʼon la met en œuvre] et son emploi le plus grand, cʼest le gouvernement de la cité ; usus urbis Cic. Off. 3, 47, lʼusage = le séjour de la ville || ferreus adsiduo consumitur anulus usu Ov. Ars 1, 473, un anneau de fer sʼuse par un usage continuel, cf. Ov. Ars 3, 91 ¶ 2 [droit] faculté dʼuser, droit dʼusage : Hor. Ep. 2, 2, 175 || usus fructus, usus et fructus, usus fructusque Cic. Cæc. 11 ; 19 ; Sen. Ep. 98, 11, usufruit de la propriété dʼautrui || avec auctoritas, jouissance qui entraîne le droit possessoire, v. auctoritas || v. usucapio ¶ 3 usage = exercice, pratique : Cæs. G. 4, 33 ; Cic. Balbo 45 ; Rep. 3, 5 ; de Or. 1, 15 ; Br. 167 || usus rerum maximarum Cic. Rep. 1, 37, la pratique des plus grandes affaires, cf. Cic. de Or. 2, 204 ¶ 4 usage, expérience : magnum in re militari, in castris usum habere Cæs. G. 1, 39, 2 ; 1, 39, 5, avoir une grande expérience de lʼart militaire, de la vie des camps ; usum rei militaris, usum belli habere Cæs. C. 3, 110, 6 ; G. 4, 20, 4, avoir la pratique de lʼart militaire, lʼexpérience de la guerre ¶ 5 usage [en matière de langue] : usum loquendi populo concedere Cic. Or. 160, concéder au peuple lʼusage de la langue = reconnaître que cʼest lui qui crée lʼusage ; cadent vocabula, si volet usus Hor. P. 71, des mots tomberont, si lʼusage le veut ¶ 6 usage = utilité : usum habere ex aliqua re Cic. Off. 2, 14, tirer usage, utilité de qqch. ; pecudes ad usum hominum procreatæ Cic. Leg. 1, 25, animaux créés pour lʼusage de lʼhomme, pour servir à lʼhomme ; docuit quantum usum haberet ad... potiri oppido Cæs. C. 3, 80, 6, il montra combien il serait utile pour... de sʼemparer de la ville ; usui esse alicui Cic. Att. 1, 1, 3, être utile à qqn ; magno usui esse rei publicæ Cic. Phil. 10, 26, être très utile à lʼétat ; usui esse ad rem Cæs. G. 1, 38, 3 ; 2, 12, 3, etc., servir à qqch. ; ex usu alicujus esse Cæs. G. 5, 6, 6, être utile à qqn ; res usu populi Romani accidit Cæs. G. 1, 30, 2, la chose sʼest produite dʼune façon utile pour le peuple romain ; ex usu est prœlium committi Cæs. G. 1, 50, 4, il est avantageux que le combat soit engagé ¶ 7 usage = besoins : illum usum provinciæ supplere Cic. Verr. 2, 4, 9 = illius rei usum, satisfaire aux besoins sur ce point-là dʼun gouverneur de province ; quæ belli usus poscunt, suppeditare Liv. 26, 43, 7, fournir aux besoins de la guerre ; ad usus civium res utilis Cic. Fin. 1, 12, chose utile aux besoins des citoyens ; mutui usus Liv. 28, 18, 12, les besoins réciproques || expressions : a) usus est = opus est : quod usust Pl. Merc. 584, ce qui est nécessaire ; cum usus est Cæs. G. 4, 2, 3 ; 6, 15, 1, quand cʼest nécessaire ; si quando usus est Cic. Off. 1, 92, si besoin est ; [avec abl.] il est besoin de : mihi usus est tua opera Pl. Pers. 328, jʼai besoin de ton aide ; cf. Pl. Rud. 398, etc. ; cf. Cic. Att. 9, 6, 3 ; Liv. 30, 41, 8 ; Virg. En. 8, 441 ; [avec ut subj.] Pl. Mil. 1132 ; Ter. Haut. 81 ; [avec gén.] si quo usus operæ sit Liv. 26, 9, 9, pour le cas où lʼon aurait besoin de leur aide à qq. égard ; b) usus venit, le besoin, la nécessité se présente : si usus venit Cæs. G. 7, 80, 1, si besoin est, cf. Pl. Mil. 3 ; Merc. 518, etc. ; Ter. Haut. 556 ; c) usu venit v. usuveni ¶ 8 relations : domesticus usus Cic. Amer. 15, relations intimes ; quocum mihi est magnus usus Cic. Fam. 7, 32, 1, avec qui jʼai beaucoup de relations, cf. Cic. Fam. 13, 23, 1 ; Verr. 2, 5, 8 ; Planc. 5 ; Liv. 40, 21, 11.

➳ arch. œsus XII T. d. Cic. Leg. 3, 10.

usus , a, um. part. v. utor.
Amplissimis — honoribus 此人當過數大任。

Suggest a Translation
See an image

usus , us. m.
用。手熟。習。益。與人熟。見識。日久有。緊要。— venit 遇有。— est 係緊要。Mihi usui vel ex usu est 此物利我。Usum habere 慣。熟。諳。Usu bellorum exercitatus 習慣交戰。

Suggest a Translation
See an image

ūsus (1)

• P. of utor.

ūsus (2) ūs, m

• 1 AV-, use, practice, employment, exercise, enjoyment: virtus in usu sui tota posita est; usus autem eius, etc.: rerum necessarium, Cs.—Poet., use, wear: Ferreus adsiduo consumitur anulus usu, O.: silices tenuantur ab usu, O.—Use, practice, exercise: usu cottidiano efficiunt, uti, etc., Cs.: adsiduus usus uni rei deditus: rerum maximarum.—In law, in the phrase, usus et fructus (late, ususfructus), the use and enjoyment, usufruct: usus enim eius fundi et fructus testamento viri fuerat Caesenniae.—Use, experience, discipline, acquired skill, training: Da. provinciam Cepisti duram. Ge. mi usus venit, hoc scio, i. e. I know it by experience, T.: quid enim abest huic homini? . . . ususne rerum? experience in affairs?: usum in re p. magnum habere: nullius usūs existimari, Cs.: nauticarum rerum, Cs.: aut belli usum aut studia volgi amissurus, S.: usu sapientiāque praestantes, N.: seris venit usus ab annis, O.—Use, habit, usage, custom, practice: usum loquendi populo concessi: usum belli habere, Cs.: (vitulos) ad studium atque usum formabis agrestem, V.: cadent vocabula, si volet usus, H.— Intercourse, familiarity, association, intimacy, society: domesticus: in tanto usu nostro tantāque amicitiā: ut insinuaret se in quam maxime familiarem usum, L.: nec longo cognitus usu, O.—Use, usefulness, value, utility, benefit, profit, advantage: levis fructus, exiguus usus: propter lini inopiam atque eius usūs inscientiam, Cs.: naves non eundem usum celeritatis habebant, capacity, Cs.: Natis in usum laetitiae scyphis Pugnare, service, H.: Quidve ad amicitias, usus rectumne trahat nos, H.: plures quam quot satis in usum erant ignes, L.: (pars Numidiae) specie quam usu potior, better in appearance rather than in real value, S.— As datpredic.: ea, quae sunt usui ad armandas navīs, which are of use, Cs.: esse mihi magno usui, of great service: peritos legum ad condenda nova iura usui fore credebant, L.—In the phrase, ex usu, advantageous, serviceable, useful: declararent, utrum proelium ex usu esset necne, Cs.: quod ex usu rei p. sit.—Use, occasion, need, want, necessity: illum usum provinciae supplere: quae belli usūs poscunt, suppeditare, L.—In phrases with sum, there is need, it is necessary, it becomes requisite, there is occasion: An quoiquamst usus homini, se ut cruciet?is it necessary for any man to torture himself?T.: equitum impetum, cum adesset usus, sustinere, Cs.: de ceteris studiis alio loco dicemus, si usus fuerit, if there shall be occasion: navīs, quibus usus non est, omnīs praecidisse: quibus (navibus) consuli usus non esset, L.: nunc viribus usus, V.: Non usus factost mihi nunc hunc intro sequi, i. e. it does not suit me, etc., T.: alii offerunt se, si quo usus operae sit, L.—In phrases with venio, it becomes necessary, occasion arises: Non usus veniet, spero, T.: ut, si usus veniat, suum quisque locum teneat, if occasion should arise, Cs.—In the phrase, usu venit, it happens, it occurs, it befalls: idem mihi usu venit in causā optimā: si id culpā senectutis accideret, eadem mihi usu venirent: id quod usu venerat, actually occurred, N.: quod haec de Vercingetorige usu ventura opinione perceperat, Cs.: usu venire ut abhorreant, etc.

USUS

USUSis defined (Dig. 7, 8, 2) by the negation of frui: cui usus relictus est, uti potest, frui non potest. But the right of mere user was not strictly confined to the personal needs of the usuary, e. g. the person who had a usus of a house was entitled to lodge there his family, slaves, servants, and freedmen, and apparently even a guest, though this had been doubted (Inst. 2.5, 2; Dig. 7, 8, 2, 1; ib. 3; ib. 4, 1): but anything which came under the notion of fructus was as a rule denied him, so that he could not let the res usuaria out, or transfer the exercise of his right to a third person even gratuitously (Inst. 2.5, 1; Dig. 7, 8, 11). The contrast between usus and ususfructus is very characteristically marked in connexion with acquisition through slaves: de iis autem servis, in quibus tantum usumfructum habemus, ita placuit, ut quidquid ex re nostra vel ex operis suis acquirant, id nobis acquiratur (Inst. 2.9, 4). Per servum usuarium si stipuler vel per traditionem accipiam, an acquiram, quaeritur, si ex re mea vel ex operis ejus. Et si quidem ex operis ejus, non valebit, quoniam nec locare operas ejus possumus: sed si ex re mea, dicimus, servum usuarium stipulautem vel per traditionem accipientem mihi acquirere, quum hac opera ejus utar (Dig. 7, 8, 14, pr.).

But in certain cases, especially where the usus was bequeathed by will (on the principle in testamentis plenius voluntates testantium interpretamur, Dig. 50, 17, 12), tile uti comprised or was interpreted as frui: viz. (1) Where the sole utility of the property was in its fruits, as in a usus silvae (Dig. 7, 8, 22), or pecuniae (Dig. ib. 5, 2; ib. 10). (2) Where the usuary cannot use the property at all, or can use it only in part, so that from the other part he would derive no benefit: e. g. where the usus is over land with a house, he may live in the house, and take from the fruits of the land so much as he requires for the daily wants of himself, his family, and dependents (Inst. 2.5, 1; Dig. 7, 8, 12, pr. and 1; ib. 15); or where it is over a house too large for his personal needs, he may let the part which he does not want for himself (Dig. 7, 8, 2, 1; ib. 4). The usuary was subject to substantially the same duties as the usufructuary, and for securing the performance of these he had to enter into a cautio usuaria (Dig. 7, 9, 5, 1; ib. 11): he also had to bear the costs of repairs and to pay the taxes if the property produced no fruits for the owner: otherwise these charges fell on the latter. If the right to fructus was vested separately from the usus in a third person, the latter (or otherwise the owner) could demand access, &c. to the things for the purpose of taking them (Inst. 2.5, 1; Dig. 7, 8, 10, 4; ib. 11, 12, pr., &c.).

(Inst. 2.4 and 5; Gaius, 2.30-33; Paul. Sent. rec. 3.6, 17-33; Fragm. Vat. 41-93; Dig. 7, 1sqq.; 33, 2;--Cod. 3, 33; Pellat, Sur la Propiété et sur l'Usufruit, 1853; Kohnfeldt, Die sogenannte irregulären Servituten nach römischen Rechte, 1862; Burkel, Beiträge zur Lehre vom Niessbrauch, 1864; Roby, Introduction to the Digest: text and commentary on Dig. 7, 1(1884). On quasi-usufruct, see Held, Die Lehre vom Ususfructus earum rerum quae usu consumuntur vel minuuntur, 1848; and Puchta, Ueber das Alter des Quasiususfructus, Rhein. Museum für Jurisprudenz, vol. 3. p. 82; and on usus, Beckmann, Ueber den Inhalt und Umfang der Personalservitut des Usus nach römischen Rechte, 1861.)

[J.B.M]