augustus
augustus, consecrated, sacred, reverend
- majestic, august, venerable, worthy of honor (class. in prose and poetry; in Cic. mostly in connection with sanctus; never in Plaut., Ter., Lucr, or Hor.; syn.: magnus, venerabilis, venerandus): sancta vocant augusta patres: augusta vocantur Templa, sacerdotum rite dicata manu, Ov. F. 1, 609 sq.: Πάντα γὰρ τὰ ἐντιμότατα καὶ τὰ ἱερώτατα Αὔγουστα προσαγορεύεται, Dio Cass. 53, 16: augurium, Enn. ap. Varr. R. R. 3, 1, 2 (Ann. v. 494 Vahl.): Cives ominibus faustis augustam adhibeant Faventiam, Att. ap. Non. p. 206, 1, and p. 357, 15 (Trag. Rel. p. 202 Rib.): Eleusis sancta illa et augusta, Cic. N. D. 1, 42, 119: sanctus augustusque fons, id. Tusc. 5, 12, 37: Liber, qui augusta haec loca Cithaeronis colis, auct. inc., Trag. Rel. p. 268 Rib.: locus augustus, Suet. Dom. 53: templum, Liv. 1, 29, 5; 42, 3, 6: augustissimo et celeberrimo in templo, id. 42, 12, 6: fanum, id. 38, 13, 1: solum, id. 45, 5, 3: moenia, Verg. A. 7, 153 (augurio consecrata, Serv.); so, gravitas (caelestium), Ov. M. 6, 73; 9, 270: mens, id. ib. 15, 145 et saep.— Transf. to other things (so most freq. after the Aug. per.): tectum augustum, ingens, Verg. A. 7, 170.—Of bees: sedes, Verg. G. 4, 228 (augustum: abusive, nobile, quasi majestatis plenum, Serv.): ut primordia urbium augustiora faciat, Liv. praef § 7: habitus formaque viri, id. 1, 7, 9; so, species, id. 8, 6, 9: conspectus, id. 8, 9, 10: ornatus habitusque, id. 5, 41, 8: augustissima vestis, id. 5, 41, 2: augustior currus, Plin. Pan. 92, 5: augustissimum tribunal, id. ib. 60, 2 al.—Adv.: augustē, reverently, sacredly: auguste sancteque consecrare, Cic. N. D. 2, 24, 62 auguste sancteque venerari, id. ib. 3, 21, 53.—Comp non quo de religione dici posset augustius, Cic. Brut. 21, 83.—Sup. prob. not in use
augusti quassata mole sacelli
majorem et ~iorem de lapide fabricare basilicam
augustis augusta viris angustia, felix / copia paupertas
Dioclitianus imperator ~ae potestatis monarchiam gubernans
ducitur augustam quapropter praesul ad aulam
Ricardus Dei gratia Romanorum rex, semper ~us(
Lodowicus Dei gracia Romanorum imperator semper ~us(
nihil deliciis et divitiis illis ~i [sc. Henrici II ] et sarcine huic pastorali
officiales ~i
[apud Anglos ] ~usUueodmonath ‥ mensis zizaniorum, quod ea tunc maxime abundent
iii diebus in ~o secabat
in quibusdam terris operatur opus septimanae duos dies ‥ et in ~o [(AS: ] iij dieson hærfest
manipulus ~i [AS: ]hærfesthandful
recepit ‥ ij acras terre per ‥ operationem viij dierum in ‘a [MS.: ~o ]
faciet arruram ‥ qualibet die Veneris ‥ a festo S. Mich. usque ad gulam ~i
Augusti portis [(gl.: in fine mensis ~i ] veniet pars optima sortis
augustus, ~ti, ~to, Cesar vel mensis habeto; / augustus, ~tus, ~ui, vult divinatio dici
- 1. verheven, eerbiedwaardig;
- 2. zeer heilig [templum; sedes]; / adv. eerbiedig: -e venerari deos.
Concessum est etiam, ut omnes homines de Communia suum habeant Martium apud villam a Purificatione S. Mariæ Candel. usque ad medium Aprilem, et a festivitate S. Joannis Baptistæ suum similem habeat Augustum usque ad festivitatem omnium Sanctorum. Et si in Communia redire voluerint, ipsi et sua salva erunt.Id est, facultatem habeant urbe excedendi autumni tempore, ad metendas et colligendas messes suas. Nos dicimus,
Faire l'Aoust.
Je avoie emporté ou fait emporter en l'Aoust et messon l'an mil ccc.in Ch. ann. 1450. ex Chartul. 23. ejusd. abbat. Lit. remiss. ann. 1400. in Reg. 155. Chartoph. reg. ch. 454 :iiij et xij. derrain passé le droit du terrage ou campart. Aust,xx.
Cinq gerbes de blef par lui prinses à diverses fois ès champs et Aoust, quant il venoit de labourer et aouster.Aliæ ann. 1414. in Reg. 167. ch. 447 :
Le suppliant aloit au lieu Du chemin, en esperance de bailler son Aoust à compaignons demourans illec.
Ego Ricardus Anglicus famulus Domini Abbatis et Conventus S. Vandregesili vendidi et concessi Rothaisiæ nepoti meæ et Eliæ Amiot sponso suo... totam servitutem meam quam habebam et tenebam a Domino Abbate... tali vero conditione quod ego dictus Ricardus habebo et tenebo dictam servitutem usque ad obitum meum, reddendo inde annuatim dictæ Rothaisiæ et dicto Eliæ sponso ejus vel hæredibus suis duo quarteria bladi de redditu Augusti mei... pro saisina venditionis dictæ servitutis.Ibid. pag. 834 :
Vendidi totum jus et omne illud quod habebam... et reclamare poteram in Abbatia eorumdem, ratione cujusdam servitii quod habebam in infirmaria eorumdem, videlicet in blado, tourtis, Augusto, pane, carnibus, vino, oblationibus, etc... ann. 1282.Charta anni 1481. ex Tabulario B. Mariæ de Bono Nuntio Rotomag. :
In Augusto et spolio.Eadem repetuntur in alia Charta ejusd. Archivi ann. 1492.
Augustarius.
Confirmamus etiam eis(monachis Tiron.) annuale modium avenæ, in festo S.Joannis Evangelistæ, eis per majorem de Garzeia super vaaria et territorio, nomine de Vastina, de bastagio et parte Augusti annuatim exsolvendum.
Abbacia de Kaellio unum aureum, vel duos solidos sterlingorum. Sed sciendum est quod census xiij. anno pontificatus dom. Innocentii PP. III. Augustus est et mutatus in unam marcham sterlingorum, ecclesiæ Romanæ annis singulis persolvendam.Contra vero nostri
Acroissans, pro
Auguste, quo titulo inscribuntur imperatores, dixerunt. Lit. ann. 1253. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 1053 :
Willaumes par la grasse de Dieu rois des Romains et toudis Acroissans, etc.Aliæ ann. 1265. in Reg. 49. Chartoph. reg. ch. 246 :
Philippes par la grace de Dieu empereres de Roumanie à touz temps Acroissans, etc.
- augeo, consecrated, sacred, reverend: Eleusis: fons.—Venerable, majestic, magnificent, noble: templa, L.: moenia, V.: mens, O.: formam augustiorem, L.: vir, L.: augustissima vestis, L.
-
…, laure, pharetrae tu ducibus Latiis aderis, cum laeta triumphum vox canet et visent longas Capitolia pompas postibus Augustis eadem fidissima custos ante fores stabis mediamque tuebere quercum, utque meum intonsis caput est iuvenale capillis, tu quoque…
Ovid, Metamorphoses
-
…et comparata manu convellere suis sedibus atque auferre conatus est ; teque, sanctissima mater Idaea, quam apud Enguinos augustissimo et religiosissimo in templo sic spoliatam reliquit ut nunc nomen modo Africani et vestigia violatae religionis maneant, monumenta victoriae…
Cicero, in Verrem
-
…campi speratum atque exoptatum sibi proponens Milo, cruentis manibus scelus et facinus prae se ferens et confitens ad illa augusta centuriarum auspicia veniebat quam hoc non credibile est in hoc, quam idem in Clodio non dubitandum, qui se…
Cicero, pro Milone
-
…illos etiam, qui hos deos ex hominum genere in caelum translatos non re sed opinione esse dicunt, quos auguste omnes sancteque veneramur. Principio Ioves tres numerant i qui theologi nominantur, ex quibus primum et secundum natos in…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…et sepulturae demonstrantur deorum ; utrum igitur hic confirmasse videtur religionem an penitus totam sustulisse Omitto Eleusinem sanctam illam et augustam, ubi initiantur gentes orarum ultimae, praetereo Samothraciam eaque quae Lemni nocturno aditu occulta coluntur silvestribus saepibus densa ;…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…tres pontifices statuissent, id semper populo Romano, semper senatui, semper ipsis dis immortalibus satis sanctum, satis augustum, satis religiosum esse visum est. at vero meam domum P. Lentulus, consul et pontifex, P…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…item de Africano, de Laelio, cuius tu oratione negas fieri quicquam posse dulcius, addis etiam nescio quid augustius. Nomine nos capis summi viri vitaeque elegantissimae verissimis laudibus. Remove haec ne ista dulcis oratio ita sit abiecta…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…maerebit nimis, quod semper in se ipso omnem spem reponet sui. ex hoc igitur Platonis quasi quodam sancto augustoque fonte nostra omnis manabit oratio. Unde igitur ordiri rectius possumus quam a communi parente natura quae, quicquid genuit…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…Mens Fides Virtus Concordia consecratae et publice dedicatae sunt ; quae qui convenit penes deos esse negare, cum eorum augusta et sancta simulacra veneremur quod si inest in hominum genere mens fides virtus concordia, unde haec in terram nisi…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…tum censorem, hominem sanctissimum, simulacrum Concordiae dedicare pontifices in templo inaugurato prohibuerunt, post autem senatus in loco augusto consecratam iam aram tollendam ex auctoritate pontificum censuit neque ullum est passus ex ea dedicatione litterarum exstare monumentum tu ,…
Cicero, de Domo sua
AUGUSTUSa name bestowed upon Octavianus by the senate and the Roman people, Jan. 16, B.C. 27. This date is established by the Fasti Praenestini (in C. I. L. 1.384) and Censorisus (de Die Natali, 21.8; cf. Mommsen, Res gestae d. Aug. p. 149). Octavian took the name in accordance with a senatus consultum moved by Munatius Plancus (Vellei. 2.91; Censorin. l. c.). It was a word used in connexion with religion, and designated a person as sacred and worthy of worship: hence the Greek writers translate it by Σεβαστός (Ov. Fast. 1.607; Dio Cass., 18; Suet. Aug. 7; Vellei. 2.91; Flor. 4.12; Censorin. 22; Veget. de Re Mil. 2.5). It was not an official title, but a complimentary surname, like Africanus or Pius; and is hence called by Suetonius nomen hereditarium (Tib. 26); i. e. practically inheritable, not legally inherited (Mommsen, Staatsr. 2.749 n.). It was, however, borne not only by Tiberius and the other emperors connected with the family of Augustus, but was likewise adopted by all succeeding emperors, as if descended, either by birth or adoption, from the founder of the empire ( in ejus nomen velut quadam adoptione aut jure hereditario succedere, Lampr. Al. Sev. 10). It was not usually assumed until it had been formally decreed by the senate (Tac. Hist. 1.47; Lampr. Al. Sev. 1; Vopisc. Prob. 12); and Vitellius at first refused it (Tac. Hist. 2.62). From the time of Domitian, the imperial style and title began regularly with Imperator Caesar as praenomina, and ended with Augustus, thus: Imp. Caes. T. Flavius Domitianus Aug.; though sometimes another name comes after Augustus, as in T. Aelius Hadrianus Antoninus Aug. Pius. The name of Augusta was frequently bestowed upon females of the imperial family, the first instance of which occurs in the case of Livia, who, upon her adoption into the Julia gens on the death of Augustus, and by the provisions of his will, became Julia Augusta (Tac. Ann. 1.8). But Augustus belonged exclusively to the reigning emperor till the middle of the second century, when Marcus Aurelius and L. Verus both received this surname (Spartian. Ael. Verus, 5; M. Ant. Phil. 7). From this time we frequently find princes of the imperial family, adoptive sons, &c. honoured with this title (Ammian. 27.7). All such were regarded as participators in the imperial power, though of course the one who received the title first was looked upon as the head of the empire. When there were two Augusti, we find on coins and inscriptions AVGG; and when three, AVGGG. In the fourfold division of the empire under Diocletian, the two senior emperors were styled Augusti, the two junior Caesares. From the time of Probus the title became perpetuus Augustus, and from Philippus or Claudius Gothicus semper Augustus, the latter of which titles was borne by the so-called Roman emperors in Germany. (Eckhel, 6.88, 8.354 ff.; Mommsen--Marquardt, 2.731; Preller, Mythol. 773 ff.)
[W.S] [W.W]