captio

captĭo, ōnis, f. [capio].

• Lit., a catching: pignoris, Gai Inst. 4, 12; 4, 29; cf. Gell. 7, 10, 3: odoris, Lact. Opif. Dei, 10.—
• • B A seizing, apprehension: domini, Ambros. Ob. Valent. 35.—
• II Trop., a deceiving, deception, fraud, deceit, Plaut. Ep. 2, 2, 112 (292); 5, 2, 36 (701); id. Most. 5, 2, 23 (1144); id. Truc. 2, 7, 65 (615): si in parvulā re captionis aliquid vererere, Cic. Quint. 16, 53: incidere in captionem, Dig. 4, 1, 1: consilium multis captionibus suppositum, ib. 4, 4, 1; Paul. Sent. 5, 33, 2.—
• • B Esp. freq. in dialectics, a fallacious argument, a sophism: omnes istius generis captiones eodem modo refelluntur, Cic. Fat. 13, 30: praestigiis quibusdam et captionibus depelli, id. Ac. 2 (Luc.), 14, 45: dialecticae, id. Fin. 2, 6, 17: captiones discutere, id. Ac. 2 (Luc.), 15, 46: metuere, Plaut. As. 4, 1, 45 (790): induere se in captiones, Cic. Div. 2, 17, 41: in captione haerere, Gell. 16, 2, 5: explicare, Cic. Div. 2, 17, 41; id. Brut. 53, 198; cf. id. ib. § 197; id. Att. 10, 15, 2.—
  • C Meton. (causa pro effectu; cf.: fraudi esse), an injury, a disadvantage: ne quid captioni mihi sit, Plaut. Most. 3, 3, 19 (922) Lorenz ad loc.: mea captio est, si quidem ejus inopiā minus multa ad me scribis, Cic. Att. 5, 4, 4; Dig. 29, 3, 7; 50, 17, 200.

captio, ōnis, f. (capio), I) das Fassen, Ergreifen, pignoris, Gaius inst. 4, 12 u.a.; vgl. Gell. 7, 10, 3. – II) das Fangen, 1) eig., das Fangen, a) eines Tieres, Vulg. 2. Petr. 2, 12: fovea captionis, die Fanggrube, Greg. in Iob 9. § 85. – meton., das Netz, Vulg. psalm. 34, 8. – b) eines Menschen, die Gefangennehmung, Verhaftung, Vulg. psalm. 123, 6; ad Rom. 11, 9: domini, Ambros. de ebitu Valent. § 35. – 2) übtr.: a) das Täuschen, die Täuschung, der Betrug (vgl. Lorenz Plaut. most. 910), istaec captio est, Plaut.: in parvula re captionis aliquid vereri, Cic.: in captionem incidere, Quint.: Plur., captiones metuis, Plaut. asin. 790. – meton., der Schaden, Nachteil, ne quid captioni mihi sit, Plaut. most. 922: mea captio est, si etc., Cic. ad Att. 5, 4, 4: saepe cum magna captione a rebus nostris revocamur, Gaius dig. 29, 3, 7: nihil sine captione investigari potest, Iavol. dig. 50, 17, 200. – b) das Verfängliche in Worten, quanta esset in verbis captio, si etc., Cic. Brut. 198: in qua parte quoque in verbo captio foret, Gell. 18, 13, 6: eam sententiam nihil habere aut captionis aut vitii, Cic. part. or. 133. – meton. = σόφισμα (s. Sen. ep. 45, 8. Gell. 18, 13, 2), der Fangschluß, Trugschluß, das Sophisma, c. dialectica, Cic.: captio soluta aut parum intellecta, Gell.: captionis sophisticae solutio, Gell.: captiones discutere, explicare, refellere, Cic.: induere se in captiones, Cic.: occurrunt captiones, Cic.: erant autem captiones ad hoc fere exemplum, Gell.

captio [CL] 1 trickery. ~o, dolus, insidiae GlC C 180; 1344 quod quidem juramentum ‥ civiliter et absque ~one et artacione scripulosa [sic] jurantis intelligi volumus (Reg. Linc.) Eng. Clergy 282. 2 taking, receipt (of wages or sim.). b taking (unlawful), theft. 1391 quia ~o talium [magistrorum] lathomorum non potest assederi cum ~one aliorum lathomorum, dimissus est Arch. Ox. 22 (cf. ib. 28: posuerunt se in discrecione justiciariorum super statu, donacione et ~one eorum).  b ~o, detentio GlC C 167; si quis robariam et violentam ~onem [AS: reaflác and niednæme] faciat (Quad.) GAS 95; 1201 bene defendit ~onem pannorum SelPlCrown 138; 1318 in placitis de ~one catallorum nominentur annus, dies et locus ubi catalla fuerunt capta (Act. Rob. I 16) APScot 111; 1341 (v. contrectatio 1d); 1495 pro qua quidem ~one et felonice abduccione equi ‥ immunitatem ‥ peciit Sanct. Durh. 62. 3 taking, levying, exaction (by an official): a (of prise or sim); b (of customary payment); c (of pledge or distress); d (of bribe or sim.). a c1228 interfuit sepius ~oni hospiciorum Feod. Durh. 268; c1235 nulla ~o fiet in civitate ‥ preterquam ad opus domini comitis et justitiarii sui (Chester) BBC 328; c1255 quod ‥ non possumus ~onem de bracino alicujus ‥ percipere preter xxiiij lagenas ballivo, iiij lagenas pro d. (Ch. Dunster) EHR XVII 288; 1263 nullam ~onem ‥ in nundinis sive in foro faciemus nisi plene pacaverimus infra xv dies (Pat) Ib. XVI 333; 1266 vicecomiti pro ~onibus suis in burgo de Invernes ExchScot 20; 1269 bosci [regis] deteriorati sunt ‥ per forestarios et ballivos ‥ per ~ones maeremii ad domos SelPlForest 44; 1317 quod nullus capiat prisas aliquas seu ~ones de [hominibus] suis aut catallis Reg. Glasg. 225; 1341 (v. captor 2a); 1448 liberi sint ‥ de quibuscunque prisis, chimiagiis, ~onibus cariagiorum ‥ (Ch.) Reg. Whet. I 43.  b 1267 pecuniam provenientem ex ~one consuetudinum Cl 307.  c neque capiat quisquam ~onem [AS: name] ‥ nisi primum ter postulaverit suum rectum in suo centenario (Cons. Cnuti) GAS 321; 1219 dicit prior quod ipse [W.] ‥ homines suos distrinxit per averia sua et alio modo quod abstulit eis v m; ‥ et W. ‥ defendit ~onem v marcarum et averiorum et detentionem CurR VIII 30; 1365 attachiatus fuit ad respondendum ‥ de placito ~onis namiorum (PlRLondon) G. S. Alb. III 77; 1403 pro ~one pignoris, iiij d. Ac. Durh. 455.  d 1508 pardonavimus ‥ Cristoforo Baynbrig ‥ omnimoda ‥ extorciones, ‥ ~ones feodorum et regardorum aut denariorum summas (Pat) Foed. XIII 233. 4 a taking (of land etc.) into lord’s ‘hand’. b taking of seisin. c taking, acceptance (of land or tenement). a 1199 molendinum capiatur in manum domini et dies ~onis mandetur CurR I 90; 1218 vicecomes mandavit diem ~onis Eyre Yorks 54; 1284 tempore ~onis ville predicte in manum nostram (Nottingham) BBC 346; 1297 volentes super causa ~onis terrarum et tenurarum plenius cerciorari RScot I 41a; 1348 a tempore ~onis dicti manerii et ecclesie in manum domini regis MonA VI 1029b.  b 1337 ~o seisine castri et honoris et burgi de Launceueton’ ad opus ‥ ducis Cornubie Capt. Seis. Cornw r. 1.  c 1366 presentatum est quod M. ‥ cepit j cotagium ‥ et postea R. cepit j bovatam terre ‥, que quidem ~o fuit xiij annis elapsis ‥; ideo videantur capsiones Hal. Durh. 54 (cf. ib. 152). 5 taking (of game or fish), catching. nullum parem sibi in ~one et venatione ‥ relinquens G. Herw. 321; s1175 cardinalis ‥ dedit domino regi licentiam implacitandi clericos ‥ de ~one venationum G. Hen. II I 105; prelatos qui ‥ a ferarum ‥ ~one se vellent immunes habere Gir. GE II 32; 1272 pro ~one j anatis in primo volatu austurci nostri Liberate 48 m. 9; 1281 post ~onem dictorum piscium RGasc II 131; 1290 J. vigili ‥ portanti alaudas domino regi de ~one sua AcWardr (Chanc. Misc. 4/5) f. 52. 6 (of persons): a capture (in war or sim.). b arrest. c kidnapping. d captivity, imprisonment. e company of prisoners. a Pandrasus ob fugam suam fratrisque ~onem anxiatus G. Mon. I 6; [rex] ex militum ~one, qui se illi sub redimendi conditione commiserant, ‥ suos ‥ commilitones ditavit G. Steph. II 94; s1193 accepto idem [Johannes] ‥ fraterne ~onis nuntio, illico transfretavit W. Newb. IV 32; cum rumor venisset Lundoniis de ~one regis Ricardi Brakelond 135v; c1370 capitulum continens ~onem Karoli de Bloys (J. Bridl. gl.) Pol. Poems I 164; hostes quosque terit captio sive fuga Elmh. Metr. Hen. V 1087.  b comminabatur corporis ~onem H. Bos. Thom. III 34 (cf. ib. 35: submurmurant solam ~onem archipresuli superesse); s1205 taceo causam ~onis sue[sc. abbatis], quia de ea certus non sum Chr. Evesham 143; 1312 ante ~onem Templariorum Conc. Syn. 1369.  c 1365 quoad ~onem predicti W. ‥ [vi et armis], dicit quod ‥ ipsum secum in servicium suum reduxit (PlRCP) Enf. Stat. Lab. 443*.  d 1077 illos ‥ homines S. Eadmundi quos P. ‥ in ~onem tenet ‥ liberos et absolutos facite exire de ~one Doc. Bury 10 (= Regesta 258); ipse H. est in ~one regis et ideo non potuit dare responsum DB II 405; tunc subeat ~onem regis [AS: hengenne] et ibi expectet quoad usque vadat ad judicium (Inst. Cnuti) GAS 339; 1130 r.c. de ij m. ‥ ut rex condonaret ei quod fugit de ~one Pipe 92; Pirrus ‥ complures ‥ in vinclis abduxerat et ‥ in ~onem teneri preceperat G. Mon. I 3; ut [miles] in regia poneretur ~one ibique moreretur Chr. Abingd. II 125.  e vincula franguntur, postes rumpuntur, Avernus / laxatur, plaudit captio, carcer hyat Garl. Epith. 57 (59). 7 capture, seizure (of a town, castle or sim.). s1146 in Lincolnensi ~one G. Steph. II 94; gravabunt nos ‥ per ~onem castrorum, terrarum, possessionum et aliis modis quibus poterunt Magna Carta epil.; s1219 ecce imminet ~o Damiete Wend. II 247; s1264 in obsidione castri [Roffensis] laborarunt, cuius tamen ~o dilationem accepit Ann. Lond. 62; c1370 ostendit ~onem de Caam (J. Bridl. gl.) Pol. Poems I 155. 8 taking, adoption (of crusader’s cross). s1185 fere omnes ‥ barones et milites ‥ crucem ceperunt. in cujus ~one quiddam mirabile ‥ contigit R. Howd. II 302. 9 taking, acknowledgement: a (of homage); b (of truce). a non valet ‥ homagii ~o cum omni solemnitate adhibita nisi subsecuta fuerit seisina Bracton 16.  b 1234 quilibet ‥ teneat ‥ quod ‥ tenuit tempore ~onis treugarum (Pat) RL I 435; s1324 precesserat ‥ contumeliosa ~o miserabilium treugarum inter ‥ regem Scotorum et ‥ regem Anglorum Flor. Hist. III 224. 10 taking, conduct (of judicial inquiry or sim.). 1219 R. obiit ante ~onem ejusdem assise CurR VIII 132; 1232 mutatus fuit locus ~onis illius assise usque Cantebrigiam Pat 508; licet ~o assise differatur Bracton 172; 1259 quod ~oni inquisitionis ‥ supersedeat donec ‥ Cl 405; in ~one inquisicionis ‥ solus sedebat ‥ et inquisicionem de emulis ipsorum ‥ cepit State Tri. Ed. I 26; 1354 quod ~onibus dictarum inquisicionum intersint (LTR Mem) Enf. Stat. Lab. 296*. 11 undertaking (of surety), mainprise. Cf. manucaptio. s1274 dimissus per ~onem xij virorum de civitate Leg. Ant. Lond. 166. 12 taking away, removal. 1382 cepit extra faldam equum suum ‥ et propter ~onem predicti equi x eq[ui] recessit [sic] extra faldam Hal. Durh. 171; 1534 ij servientibus in ~one tegularum de stabulo Househ. Bk. Durh. 272. 13 courting , or ? f. lfor captatio). ‘juvantibus et vobis’—~o benevolentiae et sui humiliatio Lanfr. Comment. Paul. (2 Cor. i 11) 218.

captĭō, (14) ōnis, f. (capio), ¶ 1 action de prendre possession dʼune chose : Gaius Inst. 4, 12 (v. Gell. 7, 10, 3 ) ¶ 2 tromperie, duperie, piège : captionis aliquid vereri Cic. Quinct. 53, appréhender quelque tromperie ; ne quid captioni mihi sit, si dederim tibi Pl. Most. 922, pour que je ne sois pas pris en quelque manière, si je te remets lʼargent ; cum magna captione Gaius Dig. 29, 3, 7, en étant bien joué || piège dans les paroles : Cic. Br. 198 ; nihil captionis habere Cic. Part. 133, ne comporter aucun piège( Gell. 18, 13, 7 ) || raisonnement captieux, sophisme : in captiones se induere Cic. Div. 2, 41, se perdre dans des sophismes ; captiones discutere Cic. Ac. 2, 46 ; explicare Cic. Div. 2, 41, débrouiller des sophismes, briser les mailles dʼun raisonnement captieux.

captio , onis. f.
騙。假論。損害。

Suggest a Translation
See an image

captiō ōnis, f

• capio, a deceiving, deception, fraud, deceit: in parvolā re.—A fallacious argument, sophism, quibble, catch: istius generis captiones: dialecticae: quanta in verbis.—An injury, loss: mea captio est, si, etc.