collabor

collabor, to fall together, fall in ruins, crumble

Frieze-Dennison Vergil

conlābor, lāpsus sum, 3, dep. n.: to slip or fall together or completely; sink down, 6.226; swoon, faint, 4.391; fall, 4.664.

Could not find collapsos in Logeion dictionaries.

collapsos Verb: perfect passive participle masculine accusative plural of collabor

See collapsos in Morpho

col-lābor (conl-), lapsus (or labsus), 3, v. dep., to fall together, to fall in ruins; esp. of buildings, to fall in, fall from age (in the ante-Aug. period very rare; not in Cic., Hor., or Quint.).

I Prop., Liv. 35, 9, 3: moenia subito collapsa ruinā sunt, id. 29, 18, 17; Suet. Aug. 30; id. Claud. 25; id. Calig. 21: fastigium domūs collabitur, id. Caes. 81: qui collapsā jacuere ruinā, Sil. 7, 727: succisis asseribus collapsus pons, Liv. 44, 5, 6. postquam conlapsi cineres, Verg. A. 6, 226: eodem anno duodecim celebres Asiae urbes collapsae nocturno motu terrae, Tac. A. 2, 47: AEDES VETVSTATE COLLAPSA, Inscr. Orell. 26.—Of persons, to fall or sink down in a swoon or in death: suscipiunt famulae collapsaque membra Marmoreo referunt thalamo, Verg. A. 4, 391; 8, 584; Ov. M. 7, 826; 5, 96; 6, 295; Tac. A. 2, 31; Suet. Ner. 42; Curt. 4, 10, 19; 7, 6, 22; 8, 2, 39; Petr. 94; Val. Fl. 7, 152; Stat. Ach. 1, 195; cf.: ferro collapsa, Verg. A. 4, 664.—
- B Transf.: ossa morbo collapsa, Verg. G. 3, 485: collapsa tempora, oculi concavi, temples fallen in or sunken, Cels. 2, 6: iter urinae senectute collapsum, id. 7, 26.—
II Trop. (very rare): in corruptelam suam, Plaut. Truc. 3, 2, 3 (671): ira in se ipsa collapsa, Val. Max. 6, 2, 10: in fata, Cod. Just. 5, 14, 9.

col-lābor, lāpsus sum, lābi (con u. labor), I) in sich zusammensinken, -brechen, einsinken, A) eig.: a) v. Lebl.: α) v. Gebäuden, Städten, Scheiterhaufen usw., collabi fastigium domus, Suet.: villa vetus sine culpa mea collapsa, ICt.: postquam collapsi cineres (rogi), Verg. – m. Ang. zugleich mit wem? durch cum u. Abl., cum peristylio domus tota collapsa est, Plin. ep.: area ista cum domo collapsa, Trai. in Plin. ep. – m. Ang. wodurch? durch Abl., collapsa quaedam ruinis sunt, Liv.: aedes sacrae vetustate collapsae, verfallene, Suet.: duodecim celebres Asiae urbes collapsae nocturno motu terrae, Tac.: hanc Abderam Olympiade primā et tricesimā senio collapsam, Sen. – mit Ang. wohin? durch in od. ad u. Akk., c. in od. ad cinerem, Val. Max. 5, 3, 2. Arnob. 3, 23. – β) v. Körperteilen, einsinken, einfallen, tempora collapsa, die Schläfe eingefallen (als Zeichen des bevorstehenden Todes), Cels. – m. Ang. wodurch? durch Abl., ossa morbo collapsa, Verg.: lurore et illuvie paene collapsa membra, Apul.: quia senectute urinae iter collapsum est, eingesunken, verengert ist, Cels. – b) von Pers.u. deren Gliedern (bes. bei Ohnmacht od. im Sterben), haec frustra fugiens collabitur, Ov.: subinde collapsus exstinguitur, Curt.: cecĭdit collapsus in artus, sank ohnmächtig in die Knie, Ov.: collapsa membra, Verg.: artus collapsi, Ov.: cervix collapsa, Verg. – mit Ang. wo? durch Praepp., c. inter manus alcis, Curt.: ante pedes alcis, Petr. – mit Ang. wohin? durch in u. Akk., c. in ora sororis, Val. Flacc. 7, 152: collapsus sum pronus in terram, Vulg. Dan. 8, 18: od. durch super u. Akk., equo super crus eius collapso, Liv. epit. 142. – m. Ang. womit? durch Abl., collapsa corpore toto est, Ov. met. 11, 460. – mit Ang. wodurch? durch Abl., c. ferro, Verg. Aen. 4, 664: saxo, Stat. Ach. 1. 195. – Partiz. subst., iniquum est collapsis manum non porrigere, Sen. contr. 1, 1, 14. – B) übtr.: eorum dignitatem domi collabi, Val. Max. 2, 2, 8: Carbonis ira in se ipsa collapsa est, Val. Max. 6, 2, 10: ne militum animi, si fractam ducis sui mentem viderint, et ipsi collabantur (den Mut sinken lassen), Sen. ad Polyb. 5 (24), 4. – II) hinsinken, nur übtr., in einen Zustand versinken, verfallen, ihm anheimfallen, m. Ang. wohin? durch in u. Akk., nisi si clanculum collapsus est hic in conruptelam suam, Plaut. truc. 670 sq.: si prior mulier in fata collapsa fuerit, das Zeitliche gesegnet hat, Cod. Iust. 5, 14, 9.

…et subiectam more parentum aversi tenuere facem. Congesta cremantur turea dona, dapes, fuso crateres olivo. Postquam conlapsi cineres et flamma quievit reliquias vino et bibulam lavere favillam, ossaque lecta cado texit Corynaeus aëno. Idem ter…

Vergil, Aeneid
…ab urbe lapis. Hic rudis aestivas praestabat porticus umbras, Heu quam paene novum porticus ausa nefas Nam subito conlapsa ruit, cum mole sub illa Gestatus biiugis Regulus esset equis. Nimirum timuit nostras Fortuna querellas, Quae par…

Martial, Epigrammata
…regisque marisque victorem atque umeros ardentem vellere rapto accipiam cedamque tuae mea facta iuventae. sic ait. ille suo conlapsam pectore matrem sustinuit magnaque senem cervice recepit. Et iam finis erat. Zephyrumque ratemque morantis solverat amplexus tristi tuba…

C. Valerius Flaccus , Argonautica
…me morari censeas. Lepide facis. Mirum videtur, rure erilem filium Strabacem non rediisse ; nisi si clanculum conlapsus est hic in corruptelam suam. Iam pol illic inclamabit me si aspexerit. Nimio minus saévos iam sum ,…

Plautus, Truculentus
…si pulsauerit patrem quid opus est legem cauere ne puniatur, si quis ui patrem sopitum et subita corporis grauitate conlapsum excitauit, cum illa non iniuria sed medicina fuerit Nondum de propria sed de communi causa loquor. Si officiose…

Seneca the Elder, Controversiae
…tenebrae. torpebant dextra e, et sese meruisse negabant seruari, subitisque bonis mens aegra natabat ut, qui conlapsa pressi iacuere ruina, eruta cum subito membra et nox atra recessit, coniuent solemque pauent agnoscere uisu. Quis…

NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
…, atque iterum infestae se fervere caede Lacaenae credit agens, falsaque redit de strage dearum fessus et in miserae conlabitur ora sororis. His ubi nequiquam nutantem Colchida curis Iuno videt necdum extremo parere furori, non iam mentitae vultum…

C. Valerius Flaccus , Argonautica
…profuso sudore arboris proximae stipiti se adplicuit. Deinde ne illo quidem adminiculo sustinente manibus regis exceptus est inter quas conlapsus extinguitur. Maestum regem alius haud levis dolor excepit. Erigyius inter claros duces fuerat quem extinctum esse paulo ante…

Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
…, seque ex oculis avertit et aufert, linquens multa metu cunctantem et multa parantem dicere. Suscipiunt famulae, conlapsaque membra marmoreo referunt thalamo stratisque reponunt. At pius Aeneas, quamquam lenire dolentem solando cupit et dictis avertere curas…

Vergil, Aeneid
…uisus est per quietem interdum supra nubes uolitare, alias cum Ioue dextram iungere ; et Calpurnia uxor imaginata est conlabi fastigium domus maritumque in gremio suo confodi ; ac subito cubiculi fores sponte patuerunt. Ob haec simul et ob…

Suetonius, Lives

Menu

Word wheel

collabor

Frieze-Dennison Vergil

Saved

Recent