feltrum
Filtra, seu
Feltra, sunt lanæ coactæ, quas infuso et addito aceto ferro resistere, auctor est Plinius lib. 8. cap. 48. cujusmodi
Gambesonem, quem etiam feltri nomine auctores quidam agnoscunt, describit Nicetas in Isaacio lib. 1. n. 8. unde
Coactiliadicuntur Ulpiano in l. 25. D. de Auro et arg. leg. (34, 2.) et in Gloss. Gr. Lat. :
Coactiliarii, Græcis
lanarii coactores, in veteri Inscript.
Vicus fullonum cuncta fratribus Filtra administrat.
Feltrumab Anglo-Saxonibus videtur deducta, quibus, ut et Anglis
Filtrum, i. pannus lanæ incontextus.Idem :
Filtrum, filum dicitur, quia ex pilis animalium fiat, unde filtratus.Kilianus :
Vilt, pannus coactilis. Tegmen stricturis compactum ex vilis grossioribus, vulgo Feltrum, Germ. Filtz.
In su un povero Feltro fu levato Imperadore.
Filz.
feltrooperatur, in Lib. pitent. S. Germ. Prat. et in Lit. ann. 1331. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 84.
MS. :N'en vol prendre cheval, ne la mule Afeltrée, Peliçon, vair, ne gris, mantel, chape fourrée.
La Dame sist sor la murle Affautrée.
Idem :Ung destrier lui ont admené, Le sien trouvent Desafeutré.
Quod de ornamentis equorum atque potissimum de palliis seu pannis, quibus interdum cooperiebantur, intelligendum arbitror.Chascun de son Afeutrement A terre chey durement.
Et cavallos 5. cum saumas et rufias et Filtros, cum stradura sua ad nostrum iter ad Romam ambulandum.Othloni Vita S. Wolfkangi Episc. cap. 35 :
Unus autem de capellanis sub saugmario abscondens se Filtro.
Si quis in exercitu aliquid furaverit, pastorium, capistrum, frenum, Feltrum, etc.Tageno Patav. :
Exterriti, relictis tentoriis et Filtris, montana profugi ascenderant.Vincentius Belvac. 1. 30. cap. 80. de Tartaris :
Cum ad Bellum ire volunt, cursores præmittunt, qui secum nihil præter Filtra sua deferunt.Vide eumdem cap. 86. lib. 32. cap. 4. Speculum Saxon. lib. 3. art. 89. Constit. Frider. I. Imper. ann. 1158. apud Goldastum tom. 3. Constit. Imperial.
Cum suis Tentoriis Filtreis, jumentis, pecoribus, terram vacuam Hungariæ peragrabant.Tentoria etiam
Filtrinaiisdem Tartaris adscribit Thomas Archid. Spalat. cap. 38. Turcomannis, Sanutus lib. 3. part. 12. cap. 1 :
Domus Filtrea, i.ut interpretor,
tentorium. Arnoldus Lubec. lib. 2. cap. 9. de Sultano Iconiensi :
Dedit etiam ei(Henrico Duci Saxon.) sex domos Filtrinas, secundum morem terræ illius.
Unusquisque ipsorumVide Judæi.(Judæorum) postquam ætatem septem annorum compleverit, in superiori vestimento suo quoddam signum deferat, ad modum duarum tabularum de Feltro Croceo longitudinis videlicet sex pollicum et latitudinis tres pollicum.
Brusseltom. 1. de usu Feudorum pag. 598.
Fratres ceperunt capellos de Feutro portare.
Ad lectum habeto stramen, Filtrum, coopertorium de grossis ovium pellibus rustico panno coopertum, etc.Vita S. Galterii Abbatis Pontisarensis num. 10 :
Lectus ejus Filtrum erat, et vilis matta cilicio tecta.
Damus... mantas sex, quinque Feltros et septem lectulos.
Lectus autem sit stratus straminum aut Filturum cum panno laneo grosso desuper posito.
Filtra de lana camelorum, quibus vestiuntur, faciunt.In regula S. Benedicti habentur
Chlamydes de Feltro.
Fabricantur spicula, FiltrisGuillelmus Apul. lib. 3. Rerum Normanic. :(perperam loricæ fiunt, et wannis scuta simulantur.piltriseditum,)
Vide Gambeso.Proque repellendis saxorum, vel jaculorum Ictibus, objectis rubicundis undique Philtris Ad pugnam veniunt.
Etiamnum ex filtris, et coactis lanis fiunt nostri pilei, quosChapeau de Feutres, et bons haubers saffrez.
Feutresappellamus. Statuta Ord. Præmonstrat. dist. 2. cap. 13 :
Pileis autem de Filtro albo sine curiositate uti licebit.Supra :
Pileo nullus utatur, nisi de licentia Abbatis sui, qui non cuilibet nec de facili concedere debet pilei usum, nisi pro manifesta necessitate. Debent autem pilei esse de panno albo, vel pelle alba, sive de utroque, qui ita portari debent sub caputio, ut non multum appareant, maxime in Conventu.
Chapeliers de Feutre, apud Stephan.
Boileautit. 91.
Filtra ad soccos faciendum 12.Statuta Adalardi Abb. Corbeiens. lib. 1. cap. 3 :
Soccos Filtrinos duos, calcearios quatuor.
Sagia de haira 1. calcias Filtrinas paria 1.
ad imaginem hominisconfecta, adorasse Tartaros, tradunt Vincentius Belvacens. lib. 30. cap. 7. et B. Odoricus Forojul. in sua Peregrinat. num. 21.
De simulacris de pannis factis, in Indicul. Pagan. ann. 743.
Ad Salla Episcopo dossales duos tapecios, et Feltros duos obtimos.
Nocturnorum calceorum, id est, botarum cum Filtronibus ad hyemem(unum par) et aliud sine Filtro ad æstivas noctes.
Pro signo Filtronii, nihilominus signum calceorum facies, hoc addens, ut cum duobus digitis manum sinistram, ubi magis est spissa, contingas.
Duo femoralia, duo paria calceorum cum corrigiis, unum par Viltronum ad hiemem in nocte, et alterum sine Viltrino ad æstivas noctes, duo paria caligarum, etc.Tibialia, seu crepidas ex filtro, seu grossiori et villoso panno, recte interpretatur Editor ; constat enim,
Viltrumpro
Filtrumaliquot Scriptores usurpasse.
Soccos ex Filtroseu
Filtrinos, vocant Adalardus et Chronicon Fontanellense, uti supra monuimus. Vita MS. Caroli M. jussu Friderici Imp. exarata lib. 2. ubi de divisione Imperii :
Cortinæ, stragula, tapetia, Viltratoria sagmata, etc.Ubi Eghinhardus pag. 105. perperam habet
fulcra coria, pro
viltratoria.
Filz:
Filze vel tepit, saga cilicina, quæ et vela caprilatia, geizzin, quandoque vocantur, quia de pilis caprarum ad differentiam lanæ ovium facta erant, de quibus et cilicia fiunt, unde illa saga cilicina dicta sunt, etc.
Guiart. ann. 1214 :
:Escus au col, lances sus Fautres.
Chron. MS. BertrandiLance sor Fautre acueillent lor chemin.
du Guesclin:
Vide Sebastianum Cobarruviam in voceChascun lance sus Feutre, és estriers s'afficha.
Fieltro.
Fulcrum, legit apud
Perceval:
Ibidem :Et met la lance el Faucre, et point.
Escu au col, lance sor Faucre.