findo
findo, to cleave, split, part, separate, divide
- I Lit.: hoc enim quasi rostro finditur Fibrenus et divisus aequaliter in duas partes latera haec alluit, Cic. Leg. 2, 3, 6; cf.: inimicam findite rostris Hanc terram, Verg. A. 10, 295: patrios findere sarculo agros, Hor. C. 1, 1, 11: terras vomere, Ov. A. A. 2, 671: mare carinā, Prop. 3, 9 (4, 8), 35: Assaraci tellus, quam ... Findunt Scamandri flumina, Hor. Epod. 13, 14: hiulca siti findit Canis aestifer arva, Verg. G. 2, 353; cf.: arentes cum findit Sirius agros, Tib. 1, 7, 21: rubra Canicula findet Statuas, Hor. S. 2, 5, 39: os, Cels. 8, 4 med.; cf. id. 8, 3 fin.: specularis lapis finditur in quamlibet tenues crustas, Plin. 36, 22, 45, § 160; cf. Quint. 11, 3, 21: hic locus est, partes ubi se via findit in ambas, Verg. A. 6, 540; id. G. 2, 78; Ov. M. 4, 65.—
- b In part. perf.: fissa ferarum ungula, Lucr. 4, 680: ungulae equi, Suet. Caes. 61: lingua in partes duas, Ov. M. 4, 585: lignum, Verg. A. 9, 413: ferulae, Cels. 8, 10; cf. id. 8, 3 fin.—
- B Mid., to split, burst (poet. and very rare): turgescit bilis: findor, I am ready to burst with rage, Pers. 3, 8: cor meum et cerebrum finditur, Plaut. Bacch. 2, 3, 17 (251): Marsis finduntur cantibus angues, Ov. Med. fac. 39.—
- II Trop., to divide (poet. and very seldom): Idus sunt agendae, Qui dies mensem Veneris marinae Findit Aprilem, Hor. C. 4, 11, 16: fissa voluntas, Prud. Psych. 760.
- —Hence, fissum, i, n., a cleft, slit, fissure.
- A In gen. (very rare): postquam implevisti fusti fissorum caput, Plaut. Aul. 3, 4, 7 (466): ad ani fissa, Cels. 5, 20, 5.—
- B Esp., in the lang. of augurs, of the divided liver: jecorum, Cic. Div. 1, 52, 118; cf.: fissum in exitis, id. ib. 1, 10, 16; jecoris, id. N. D. 3, 6, 14: familiare et vitale, id. Div. 2, 13, 32.
➳ Partic. subst., fissum, ī, n., der Spalt, die Ritze, ani fissa, Cels. 5, 20, 5; 7, 30 in. – bes. f. iecoris, als t. t. der Haruspizin, ein Spalt, Einschnitt der Eingeweide (wahrsch. zwischen den verschiedenen Lappen der Leber) des Opfertieres, Cic. de nat. deor. 3, 14. Cic. de div. 2, 28: iecorum fissa, Cic. de div. 1, 118: quid fissum in extis, quid fibra valeat, ibid. 1, 16: f. familiare, s. familiārisa. E.
- 1. splijten, splitsen, (ver)delen [saxa; corticem; terras vomere omploegen]; — pass. en se ~ (a) zich splitsen, zich delen: ➤ via se findit in ambas partes; (b) barsten: ➤ navis fissa lek geworden; ferula fissa; caelum findi visum scheen te barsten;
- 2. (poët.) doorklieven, stromen door, vliegen door [fretum; aëra].
- 2 FID-, to cleave, split, part, separate, divide: hoc quasi rostro finditur Fibrenus: rostris terram, V.: tellus, quam Findunt flumina, H.: siti arva: partīs se via findit in ambas, V.: lingua In partīs duas, O.: lignum, V.—Fig., to divide: Qui dies mensem Findit, H.
-
…observari potuit aut quo modo est collatum inter ipsos, quae pars inimica, quae pars familiaris esset, quod fissum periculum, quod com modum aliquod ostenderet An haec inter se haruspices Etrusci, Elii, Aegyptii, Poeni contulerunt…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ab haruspice inspectis extis audivimus ab aqua aut ab igni pericula monent ; tum hereditates, tum damna denuntiant ; fissum familiare et vitale tractant ; caput iecoris ex omni parte diligentissime considerant ; si vero id non est inventum ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…lucrum ostenditur qua ex coniunctione naturae et quasi concentu atque consensu, quam συμπάθειαν Graeci appellant, convenire potest aut fissum iecoris cum lucello meo aut meus quaesticulus cum caelo, terra rerumque natura Concedam hoc ipsum, si vis ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…hominibus a dis futura significari necesse est. Sed distinguendum videtur quonam modo. nam non placet Stoicis singulis iecorum fissis aut avium cantibus interesse deum ; neque enim decorum est nec dis dignum nec fieri ullo pacto potest ; sed…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…rationem quam habeant, non satis perspicio ; vim et eventum agnosco, scio, approbo. similiter, quid fissum in extis, quid fibra valeat, accipio ; quae causa sit, nescio. atque horum quidem plena vita…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ut distantium rerum cognatio naturalis appareat. Demus hoc ; nihil enim huic disputationi adversatur ; num etiam, si fissum cuiusdam modi fuerit in iecore, lucrum ostenditur qua ex coniunctione naturae et quasi concentu atque consensu, quam συμπάθειαν…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…extis aut avibus aut ostentis aut oraclis aut somniis futura praesentiunt nondum dico, quam haec signa nulla sint, fissum iecoris, corvi cantus, volatus aquilae, stellae traiectio, voces furentium, sortes, somnia ; de quibus…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…quid adfert ad cavendum scire aliquid futurum, cum id certe futurum sit Unde porro ista divinatio, quis invenit fissum iecoris, quis cornicis cantum notavit quis sortis quibus ego credo, nec possum Atti Navi quem commemorabas lituum contemnere…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, nune adsunt homini data munera legibus isdem quis concessa semel fons liquitur, amnis inundat, velivolum ratibus mare finditur, influit imber, aura volat tenuis, vegetatur mobilis aer, et res naturae fit publica promptaque cunctis ,…
Prudentius, Contra Symmachum