flagitium
flagitium, a shameful act, passionate deed, outrage, burning shame, disgraceful thing
BWL
debaucheries, adulteries, and every such outrage
- Lit., an eager or furious demand, importunity, urgency (post-Aug. and rare; cf. flagitatio): Lentulus credebatur illa militiae flagitia primus aspernari, Tac. A. 1, 27: pro Plancina cum pudore et flagitio disseruit, matris preces obtendens, id. ib. 3, 17.—
- II Transf.
- A Esp., a shameful or disgraceful act done in the heat of passion; a burning shame, disgraceful thing (class.; syn.: scelus, nefas, facinus, maleficium, peccatum, delictum, crimen): quae (convivia) domesticis stupris flagitiisque flagrabunt, Cic. Verr. 2, 4, 32, § 71; so, flagrantissima (with adulteria), Tac. A. 14, 51; cf.: stupra et adulteria et omne tale flagitium, Cic. de Sen. 12, 40; id. Verr. 2, 5, 10, § 26: domesticis vitiis atque flagitiis se inquinare, id. Tusc. 1, 30, 72; cf.: homo sceleribus flagitiisque contaminatissimus, id. Prov. Cons. 6, 14; and id. Rosc. Am. 9, 25: tantum sceleris et tantum flagitii admittere, id. Att. 10, 3: quae libido ab oculis, quod facinus a manibus umquam tuis, quod flagitium a toto corpore abfuit? etc., id. Cat. 1, 6, 13; cf.: Q. Curius, flagitiis atque facinoribus coopertus, Sall. C. 23, 1; so with facinora, id. ib. 14, 2 Kritz. N. cr.: nihil facinoris, nihil flagitii praetermittere, Liv. 39, 13, 10; 39, 16, 1: tanta flagitia facere et dicere, Cic. Tusc. 4, 34, 73: in hoc flagitio versari ipsum videmus Jovem (corresp. to stuprum), id. ib. 4, 33, 70: in tot flagitia se ingurgitare, id. Pis. 18, 42.—
- B In gen., any shameful or disgraceful act or thing (without the accessory idea of passion): petere honorem pro flagitio more fit, Plaut. Trin. 4, 3, 28 (1035): flagitium fiet, nisi dos dabitur virgini, id. ib. 3, 1, 11 (612): cum loquimur terni, nihil flagitii dicimus: at cum bini, obscoenum est, Cic. Fam. 9, 22, 3: flagitium rei militaris admittere, id. Clu. 46, 128: flagiti principium est, nudare inter cives corpora, Enn. ap. Cic. Tusc. 4, 33, 70 (Trag. v. 426 ed. Vahl.): nonne id flagitium est, te aliis consilium dare, foris sapere, tibi non posse auxiliarier? is it not a shame? Ter. Heaut. 922: praeesse agro colendo flagitium putes, Cic. Rosc. Am. 18, 50: quantum flagitii commisisset (for which, shortly before: nihil turpius, quam, etc.), id. Brut. 61, 219; cf.: ita necesse fuit aut haec flagitia concipere animo aut susceptae philosophiae nomen amittere, disgraceful assertions, absurdities, id. N. D. 1, 24, 66.—Comically: Co. Fores hae fecerunt magnum flagitium modo. Ad. Quid id est flagitii? Crepuerunt clare, Plaut. Poen. 3, 2, 32 (609).— Leg. t. t.: perfectum flagitium, a completed crime (opp. imperfectum), Paul. Sent. 5, 4, 14.—
- C In vulg. lang., concr. like scelus, shame, disgrace, as a term of reproach, i. q. rascal, scoundrel: flagitium illud hominis! Plaut. Cas. 2, 1, 8 (151); id. As. 2, 4, 67 (473); id. Cas. 3, 2, 22 (552); id. Men. 3, 2, 24 (489); 5, 1, 9 (709): ipsa quae sis stabulum flagitii, id. Truc. 2, 7, 31 (581): etiam opprobras vim, flagiti flagrantia, burning shame, i.e. outrageous villain, id. Rud. 3, 4, 28 (733): omnium flagitiorum atque facinorum circum se tamquam stipatorum catervas habebat, Sall. C. 14, 1.—
- D (Causa pro effectu.) Shame, disgrace (rare but class.): id erat meum factum flagiti plenum et dedecoris, Cic. Att. 16, 7, 4; cf.: magnum dedecus et flagitium, id. Off. 3, 22, 86: qui non gloria movemini neque flagitio, Sall. Or. Licin. fin. (p. 236 ed. Gerl.): beatus qui pejus leto flagitium timet, Hor. C. 4, 9, 50: flagitio additis damnum, id. ib. 3, 5, 26: quia illa forma matrem familias flagitium sit si sequatur, Plaut. Merc. 2, 3, 71 (405): facere damni mavolo, Quam obprobramentum aut flagitium muliebre inferri domo, id. ib. 2, 3, 85 (419); id. Ep. 3, 4, 79 (515): flagitium imperio demere, Liv. 25, 15, 19: consul moveri flagitio timoris fatendi, id. 42, 60, 4.
flagitium sceleris baptismi diluit unda
cuncti certatim merguntur gurgite sancto, / flagitium sceleris purgabant fonte perenni
mulier illa ‥ ~ium quod meruerat in virum detrusit
quem gravi facinorum et ~iorum sarcina triste piaculi pondus deprimit
locum ‥ precibus ac jejuniis a pristina ~iorum sorde purgare
ut ‥ pristinis quivissent frui ~is
anima mea, morbis vitiorum languida, ‥ ulceribus ~iorum putrida
omnibus mentis et corporis ante conspectum Deitatis sum pollutus ~iis
pictam hic ‥ invenies ‥ cum suis turpitudinem odiosis ~iis
‘~ia’, i. delicta flagellis digna, et secundum Papiam sunt ~ia que in Deum peccavimus, facinora que in hominem
fures inserviunt, fervent flagiciis, / Christum proiciunt summis blasphemiis
quod hujusmodi ‥ malefactores per penas corporales et alia flagicia ‥ castigetis
- 1. schanddaad, misdrijf, laagheid, schandaal; ➤ plenus -i; -um facere of committere; nihil -i praetermittere; ista -a Democriti die schandelijke beweringen;
- 2. (Plaut.) beschimping, scheldpartij;
- 3. schande, smaad;
- 4. (meton.) booswicht; ➤ -orum catervae; ~ hominis.
- 2 FLAG-, a shameful act, passionate deed, outrage, burning shame, disgraceful thing: Flagitium facimus, T.: domestica: flagitiis vita inquinata: homo flagitiis contaminatus: nihil flagiti praetermittere, L.: tanta flagitia facere et dicere.—A shameful thing, shame, disgrace: Flagiti principium est, nudare, etc., Enn. ap. C.: Nonne id flagitium est, etc., is it not a shame?T.: haec flagitia concipere animo, absurdities.—A disgrace, rascal, scoundrel: omnium flagitiorum circum se habebat, S.—Shame, disgrace: factum flagiti plenum: Peius leto flagitium timet, H.: flagitium imperio demere, L.
-
…Catilina, sic agit et quodam modo tacita loquitur nullum iam aliquot annis facinus exstitit nisi per te, nullum flagitium sine te ; tibi uni multorum civium neces, tibi vexatio direptioque sociorum impunita fuit ac libera ; tu non…
Cicero, in Catilinam
-
…privatarum rerum dedecus non haeret in fama quae libido ab oculis, quod facinus a manibus umquam tuis, quod flagitium a toto corpore afuit cui tu adulescentulo quem corruptelarum inlecebris inretisses non aut ad audaciam ferrum aut ad libidinem facem…
Cicero, in Catilinam
-
…iudicium timentes, ad hoc, quos manus atque lingua periurio aut sanguine civili alebat, postremo omnes, quos flagitium, egestas, conscius animus exagitabat, ii Catilinae proxumi familiaresque erant. Quod si quis etiam a culpa vacuus…
Sallust, Catilina
-
…pro magnitudine parum comperta est. Sed in ea coniuratione fuit Q. Curius, natus haud obscuro loco, flagitiis atque facinoribus coopertus, quem censores senatu probri gratia moverant. Huic homini non minor vanitas inerat quam audacia neque…
Sallust, Catilina
-
…quaestui atque sumptui deditus erat. In tanta tamque corrupta civitate Catilina, id quod factu facillumum erat, omnium flagitiorum atque facinorum circum se tamquam stipatorum catervas habebat. Nam quicumque inpudicus, adulter, ganeo manu, ventre ,…
Sallust, Catilina
-
…nimium calidum hoc sit modo. Non est profecto sine. At enim istaec in me cudetur faba. Ah Flagitium facimus. An id flagitium est, si in domum meretriciam Deducar ; et illis crucibus quae nos nostramque adolescentiam…
Terence, Eunuchus
-
…, qui ubique probro atque petulantia maxume praestabant, item alii per dedecora patrimoniis amissis, postremo omnes, quos flagitium aut facinus domo expulerat, ii Romam sicut in sentinam confluxerant. Deinde multi memores Sullanae victoriae, quod ex…
Sallust, Catilina
-
…. Non est profecto sine. At enim istaec in me cudetur faba. Ah Flagitium facimus. An id flagitium est, si in domum meretriciam Deducar ; et illis crucibus quae nos nostramque adolescentiam Habent despicatam, et quae…
Terence, Eunuchus
-
…inpudicus, adulter, ganeo manu, ventre, pene bona patria laceraverat quique alienum aes grande conflaverat, quo flagitium aut facinus redimeret, praeterea omnes undique parricidae, sacrilegi, convicti iudiciis aut pro factis iudicium timentes, ad…
Sallust, Catilina
-
…multis mihi crescere licebit. sed mehercule vestra reique publicae causa, iudices, nolo in hoc delecto consilio tantum flagiti esse commissum, nolo eos iudices quos ego probarim atque delegerim sic in hac urbe notatos isto absoluto ambulare ut…
Cicero, in Verrem