modiolus
mŏdĭŏlus, i, m. dim. [modius], lit., a small measure; hence, transf.,
- I A kind of drinking-vessel, Dig. 34, 2, 37.—
- II A bucket on a water-wheel, Vitr. 10, 9: modioli gemelli, the boxes or cylinders of a forcing-pump, id. 10, 13.—
- III The nave of a wheel, Plin. 9, 4, 3, § 8; Vitr. 10, 4.—
- IV The box to receive the axle-tree of an oilmill, Cato R. R. 20.—
- V A surgical instrument, a cylindrical borer with a serrated edge, a trepan, χοινίκιον, Cels. 8, 3 init.
modiolus, ī, m. (Demin. v. modius), ein kleines Maß; dah. I) ein Trinkgeschirr, Scaev. dig. 34, 2, 36. – II) der Kasten an einem Schöpfrade, Vitr.: so auch modioli gemelli, die Kolbenröhren an einem Druckwerke, die Stiefel, Vitr. – III) das Gehäuse des Seiles in den Katapulten u. Ballisten, Vitr. – IV) die Nabe am Rade, Vitr. u. Vulg. 3. regg. 7, 33: auch in der Ölpresse, Cato. – V) ein chirurg. Instrument, der hohle Bohrer mit gezahntem Rande, der Krontrepan (griech. χοινίκιον), Cels. 8, 3 in.
~us,nawepe
transeat ‥ axis per ~os sive tympana
erant hujus rote canthi ac ~i radii undique dentati atque densati
tympanum in alia significacione est ~us rote per quem axis transit
custus carectarum ‥ hi iij novis circulis emptis pro ij mediol’ ligand’, viij d. ‥ hi ij ~is unius carecte boxand’, iij d.
in ij circulis ad ~a emendenda ad carectas non ferratas emptis(
a buschelle ‥ ~us
mŏdĭŏlus, (14) ī, m. , dim. de modius, petit vase à boire : Scæv. Dig. 34, 2, 37 || corps de pompe : Vitr. Arch. 10, 13 || auge dʼune roue à tirer de lʼeau : Vitr. Arch. 10, 9 || moyeu de roue : Plin. 9, 8 ; Vitr. Arch. 10, 4 || essieu dans un pressoir à huile : Cato Agr. 20 || sorte de trépan [chirurgie] : Cels. Med. 8, 3.
- 1. emmer; een soort beker;
- 2. (a) cilinder; (b) naaf;
- 3. (med.) trepaan.
um, Modus agri. Charta Bonfilii Fulginatensis Episcopi apud Ughellum :
In campo S. ValentiniAlia in Tabulario Casauriensi :Modiola tres, et in CasioloModiola quinque, etc.
Vendidi... terram petiam unam per mensuramCrebrius ibi occurrit.Modiolum unum et quartarium unum.
Excepta ecclesia S. Mariæ cumEt col. 556 :Modiolo 1.
Tradidit pro anima Dodæ uxoris suæ in hoc monasterioModiola cccc. consentiente genitore suo.
Hoc est autem guod specialiter pertinet ad ipsum Refectorarium majorem, quoties pigmentum datur ipseS. Willhelmi Constitut. Hirsaug. lib. 2. cap. 49 :Modiolis infundit.
Quotienscunque ad charitatem propinatur, ipse et aliquis adjutor ejus MediolisVide Modellus.(l. infundunt.Modiolis)
MODIOLUS
MODI´OLUSthe diminutive of MODIUSis used for various kinds of small vessels: for a drinking-cup, Dig. 34, 2, 36; for the buckets on the edge of the tympanum, by which water was raised (Vitr. 10.10), and generally for any kind of bucket or small cistern in hydraulic machinery (ib. 12, 13); and hence, from its shape, it is also used for the box or nave (πλήμνη) of a wheel (Plin. Nat.9.8; Vitr. 10.14), for the nave or socket into which the axle of the crusher in an oil press fits (TRAPETUM), and for other kinds of sockets (Vitr. 10.18).
[P.S] [G.E.M]