pondus

saxa magni ponderis
rocks of great weight

pondus , eris, n.: weight, 5.447; burden, load, 6.413; a stone, a shot, 11.616. (pendō)

pondus, ĕris, n. [pendo], a weight.

• I Lit.
• • A In gen., a weight used in a scale, Cic. Tusc. 5, 24, 69: pondera ab Gallis allata iniqua, Liv. 5, 48 fin.: utuntur taleis ferreis ad certum pondus examinatis pro numo, Caes. B. G. 5, 12; Dig. 19, 1, 32: pondera publica, Paul. ex Fest. p. 246 Müll.—
  • • 2 In partic., the weight of a pound, a pound (very rare for the usual pondo): dupondius a duobus ponderibus, quod unum pondus assipondium dicebatur. Id ideo, quod as erat libra pondus, Varr. L. L. 5, § 169 Müll.: argenti pondera quinque, Mart. 7, 53, 12.—
  • B Transf.
  • • 1 In abstr.
    • • a Heaviness, weight of a body: moveri gravitate et pondere, Cic. Fat. 11, 24; 10, 22; 20, 46; id. Tusc. 1, 17, 40: magni ponderis saxa, Caes. B. G. 2, 29; 7, 22: emere aliquid pondere, by weight, Plin. 12, 7, 14, § 29; 35, 17, 57, § 197; Tac. A. 6, 26; cf.: in his quae pondere constant, Dig. 18, 1, 35 med.; Gai. Inst. 2, 196: id, quod pondere continetur, Dig. 30, 1, 47.—
      • b In plur.: pondera, balance, equipoise, equilibrium: pendebat in aëre tellus Ponderibus librata suis, Ov. M. 1, 13; so Luc. 1, 57; cf. Lucr. 2, 218 and 6, 574: trans pondera (corporis) dextram Porrigere (= ultra libramentum sive aequilibrium corporis), out of balance, Hor. Ep. 1, 6, 51; cf. Lachm. ad Lucr. II. p. 380 sq.; cf. also: quis libravit in pondere montes et colles in staterā? Vulg. Isa. 40, 12.—
    • 2 In concr.
    • • a A heavy body, a weight, mass, load, burden: in terram feruntur omnia suo nutu pondera, Cic. Rep. 6, 17, 17: grande auri pondus, id. Verr. 2, 1, 17, § 45; so, innumerabile pondus auri, id. Sest. 43, 93: magnum argenti pondus expositum, Caes. B. C. 3, 96: aeris magnum pondus, id. ib. 3, 103; Stat. Th. 6, 648: immania pondera baltei, Verg. A. 10, 496: Spartani pondera disci, Mart. 14, 164, 1.—Poet., of the fruit of the womb, Ov. M. 9, 684; id. Am. 2, 14, 14; Prop. 4, 1, 96 (5, 1, 100); Mart. 14, 151; of the privy parts, Cat. 63, 5; Stat. S. 3, 4, 77.—
      • b A quantity, number, multitude (anteclass. and very rare): magnum pondus omnium artificum, Varr. ap. Non. 466, 5.—
• II Trop.
• • A Weight, consequence, importance, consideration, influence, authority, etc. (class.; cf. momentum): persona non qualiscumque testimonii pondus habet, Cic. Top. 19, 73: grave ipsius conscientiae pondus est, id. N. D. 3, 35, 85; cf.: (honestas) aut sola expetenda est ... aut certe omni pondere gravior habenda quam reliqua omnia, id. Off. 3, 8, 35: id est maximi momenti et ponderis, id. Vatin. 4, 9: qui pondus habent, id. Att. 11, 6, 1: habet vim in ingenio et pondus in vitā, id. de Or. 2, 74, 302: magnum pondus accessit ad tollendum dubitationem, judicium et consilium tuum, id. Fam. 11, 29, 1: ut is intellegat, hanc meam commendationem magnum apud te pondus habuisse, id. ib. 13, 25; cf.: ut is intellegat meas apud te litteras maximum pondus habuisse, id. Fam. 12, 27; 13, 35, 2: tuae litterae maximi sunt apud me ponderis, id. ib. 2, 19, 2: ejus filius eodem est apud me pondere, quo fuit ille, id. Att. 10, 1, 1.—Of style: omnium verborum ponderibus est utendum, Cic. de Or. 2, 17, 72: fabula sine pondere et arte, Hor. A. P. 320; cf.: nugis addere pondus, id. Ep. 1, 19, 42.—
  • B Oppressive weight, burden (poet. for onus): curarum, Luc. 9, 951; Stat. Th. 4, 39: rerum, Ov. Tr. 2, 237; Mart. 6, 64, 14: tauri ruentis In Venerem tolerare pondus, Hor. C. 2, 5, 4: amara senectae Pondera, Ov. M. 9, 438: Constantius, insolentiae pondera gravius librans, Amm.14, 5, 1.—
  • C Weight of character, i. e. firmness, constancy (poet.): nulla diu femina pondus habet, Prop. 2, 25 (3, 20), 22: nostri reverentia ponderis obstat, Stat. Th. 1, 289: hilaris, tamen cum pondere, virtus, id. S. 2, 3, 65; cf. id. ib. 5, 3, 246.

pondus, eris, n. (pendo), das Gewicht, I) eig. u. übtr.: A) eig.: 1) das Gewicht bei der Wage, a) als Wägendes: trutina et pondera, Inscr.: pondera publica seu fiscalia, Firm. math.: pondera examinata (geeichte), spät. ICt.: onus maximi ponderis, eine sehr schwer wiegende Last, Vitr.: pondera ab Gallis allata, Liv.: Romana pondera, Liv.: taleae ferreae ad certum pondus examinatae, Caes.: tamquam paribus examinatus ponderibus (animus), im Gleichgewicht schwebend, Cic.: emptor circumscriptus a venditore ponderibus minoribus, ICt.: ut (frumentum) ad mensuram pondusque respondeat, Sen.: archariis invident pondera, Sidon. – b) als Gewogenes: α) übh.: pondus argenti denarii, eine Drachme, Colum. 7, 8, 2. – β) insbes., das Gewicht eines Pfundes, ein Pfund, as erat libra pondus, Varro LL.: argenti pondera quinque, Mart.: talentum ne minus pondo octoginta Romanis ponderibus pendat, Liv. – 2) das Gewicht als Beschwerendes, an die Kettenfäden des Gewebes gehängt, damit sie nicht zu lose hingen, dum vult describere quemadmodum tela suspensis ponderibus rectum stamen extendat, Sen. ep. 90, 20. – B) übtr.: 1) in abstr.: a) das Gewicht = die Schwere eines Körpers, die Last, magni ponderis saxa, Caes.: moveri gravitate et pondere, Cic.: emere alqd pondere, nach dem G., nach der Schw., Plin. – b) die Schwerkraft, das Gleichgewicht (vgl. Lachm. Lucr. 6, 574), tertius motus oritur extra pondus et plagam, Cic.: tellus ponderibus librata suis, Ov.: terra prolapsa in pondera, Lucr.: verso pondere, durch Verlegung des Schwerpunktes, Tac. – 2) in concr.: a) ein Körper von Gewicht, die Masse, die Last, magna vis auri, non in formam pecuniae sed rudi et antiquo pondere (Gewichtsstücken), Tac.: pondera muralia saxi, Lucan.: onerum maxima pondera, sehr schwere Lasten, Vitr.: pondera paterna (poet. von einer Last), Ov.: in terram feruntur omnia pondera, Cic.: rapiens immania pondera baltei, Verg. – dah. α) poet. v. der Leibesfrucht, Ov.: so auch pondera uteri, Prop.: u. pondera, v. den Schamteilen, Catull. u. Stat. – β) von den größeren Steinen, die an den Weg gesetzt werden, et cogat trans pondera dextram porrigere, wir etwa »über den Rinnstein«, Hor. ep. 1, 6, 51. – b) eine Masse = eine Menge, Summe, argenti facti pondus, Curt.: magnum p. argenti, aeris, Caes.: auri pondus ingens pollicitus, Liv.: übtr., magnum pondus omnium artificum, eine schwere Menge (= große Anzahl), Varro de vit. P. R. 4. fr. 16 (b. Non. 466, 5). – II) bildl.: A) im guten Sinne: 1) übh. das Gewicht, der Nachdruck, Eindruck, das Ansehen, litterae maximi apud me sunt ponderis, Cic.: persona testimonii pondus habet, Cic.: commendatio magnum pondus apud te habuit, Cic.: pondera verborum, Cic. – 2) insbes.: a) das Gewicht der Worte u. Gedanken, omnium sententiarum gravitate, omnium verborum ponderibus est utendum, Cic.: pondera rerum ipsa comprehendere, lediglich die gewichtigsten Gründe, Cic. – b) die Charakterschwere, α) der gewichtige Ernst, terribile vultus p., Val. Max.: servato pondere, Stat. – β) die Festigkeit, Beständigkeit, nulla diu femina pondus habet, Prop. 2, 25, 22: nostri reverentia ponderis obstat, Stat. Theb. 1, 289. – B) im üblen Sinne, das Gewicht, die Last, die Bürde, pondera amara senectae, Ov.: pondera curarum, Lucan.

1 pondus [CL], ~o 1 the amount that something weighs, weight. b (in ref. to order or proportion, esp. w. ref. to Sap. xi 21). c heaviness, weight (as property of matter); d (w. ref. to mass exerting downward pressure). codicem ‥ magnitudinis enormis et ~eris pene inportabilis Bede HE V 13 p. 312; 9‥ ~eribus, hefum WW; non est sanguis sed ignis et majoris michi videtur esse ~eris quam si ferrem super me Montem Sancti Michahelis Ord. Vit. VIII 17 p. 376; unum circulum equalis ~eris Rob. Angl. (II) 180; 1494 scrutacione facienda de quibuscumque ~eris [sic], mensuris, et ulnis Doc. Bev. 78.  b omnia in ~ere et mensura et numero constituens Bede Prov. 987; constat nimirum quia ‘numero Deus inpare gaudet’ ‥ dum omnia in numero, mensura et ~ere constituit Abbo QG 22 (48); Pythagoras dum in musice inquisitione laboraret, symphoniasque ~erum ac numerorum proportionibus coaptaret effectus tamen rationem reddere non potuit Alb. Lond. DG 8. 20.  c ferrum projectum in flumine naturali ~ere fertur ad ima Ailr. An. III 21; nec est in corpore Christi illud ~us magis quam illa albedo Fishacre Quaest. 51.  d navis pro ~ere Enee gemitum dat Bern. Comm. Aen. 89; ei in collo gravi cum ~ere jacuisse Gir. TH II 46. 2 weight, heavy object; b (of scales also fig.); c (of clock); d (of decorative tassel). tum famulas tortor sacratas imperat atrox / pondere cum scopuli collum constringere nexu Aldh. VirgV 2332.  b Basilius ‥ / condidit egregiam ‥ legem, / a qua processit libratae normula vitae, / vergere quae nullum laxat sub pondere scaevo, / trutinat electos sed justae lance libellae Aldh. VirgV 733; 1289 de W. P. pro falsis ~eribus et quia emit per majus pondus et vendit per minus Leet Norw. 30; ? 1366 venerunt ad shoppam W. de H., mercer, ad ~era sua prout onerati fuerunt probanda Mem. York II 9; 1427 ij cumulos ~erum ‥ pro ‥ pecuniis ponderandis (v. deservire 7c); 1457 cum ‥ ~eribus plumbiis (v. plumbeus 1a); 1460 duodecim petrarum plumbi pro ~eribus fiendis ad dictum tronum ExchScot VI 586.  c modus ‥ faciendi tale horologium talis esset . ‥ postea quod appendatur ~us plumbeum axi ipsius rote Rob. Angl. (II) 180; 1428 item in ij cordis de filo emptis pro minore ~ere ejusdem orelogii, ij s. (KR Ac) Arch. J. CXXX 219.  d 1414 vestimenta mea de viridi felewet stragulata cum ~eribus aureis Reg. Cant. II 36. 3 mass, amount, quantity. octo ~era [AS: pundo] de quibus factus est Adam ~us limi, inde factus est caro. ~us ignis, inde rubeus est sanguis et calidus Rit. Durh. 192; a quo ille ingenti ~ere argenti dato redemit Ord. Vit. VIII 24 p. 413; cum eo inventum fuit ~us iv libr’ de veteribus denariis PlCrGlouc 82. 4 (unspec.) measure of weight, pound, wey; b (w. gen. of commodity). c (esp. of cheese or wool). ~us vel ~o, gewyhtu vel pund Ælf. Gl. 148; 1324 pro lampredis appreciatis ad xxxvj li., de quolibet ~ere iij d.: [custuma] ix s. EEC 394; 1345 item de vitro glauco, albo et rubeo, xx ~era Ac. Durh. 379.  b 955 emtum ‥ octuaginta mancusis auri ‥ et sex ~us [sic] ‥ argenti Ch. Roff. 29 (= Text. Roff. 121); stater, ~us argenti Osb. Glouc. Deriv. 555; 1319 in lapidibus, calce, zabulo et j ~ere cementis Comp. Swith. 466.  c 1217 cum quatuor ~eribus lane (v. filare 1b); 1225 precium sacci vj m., quilibet saccus de tribus pondis lane LTR Mem m. 2(1)d. (cf. KR Ac m. 14d.: ~eribus); unum ~us casei ‥ annuatim habuere Cust. Westm. 122; 1276 reddit compotum de ij ~eribus lane Banstead 306; 1276 de ccvj caseis facientibus xj ~ones dim. et j quarterium Ac. Stratton 72; 1277 de ccx caseis facientibus x ~ones Ib. 82; 1280 de vijxxvj caseis facientibus iiij ~era et ij petras Ib. 110; 1326 per viijxx ~era farrine et casei pro vadiis serviencium ExchScot 58; 1345 de iiij ~eribus lane ‥ pretio ~eris xl s. Comp. Swith. 147; 1376 de xl ~eribus casei ‥ precium ~eris viij s. Ac. Obed. Abingd. 23. 5 standard measure of weight (dist. acc. standard); b cartload; c (~us equinum or sim.) horse-load; d (naut., ~us doliorum) ‘ton-tight’; e (~us Troje or Trojanum) troy weight. c960 ad ~us hustingiae Londoniensis (v. hustingum a); c1280 vendere ‥ lanam ‥ per parvum ~us et per velleram Gild Merch. II 180; 1289 emit per majus ~us et vendit per minus Leet Norw. 30; 13‥ pensa casei secundum ~us Lanfranci continet xxxij libras magnas Eng. Weights 31; 1431 per poundus majus vocatum communiter le auncell alias scheft seu poundir ‥ et per ~era minora vocata avojr de poys alias lyggyng wyghtys Reg. Cant. III 224.  b 1412 confirmat ‥ xl ~era curruum turbarum annuatim in Angertonmosse Couch. Furness I 47; hoc ~e [? l. ~o], a fowdrelle WW.  c 1289 duo ~era unius equi mortui bosci CalCl 17; 1360 ~era equina feni que vulgariter dicuntur hors trusses IMisc 181/27; 1528 pro xxx ~eribus equinis gipsi Fabr. York 102.  d 1284 marinario carianti maeremium regis ‥ habenti in batello suo ~us xx doleorum vini, pro quolibet ~ere xvj d. KR Ac 351/9 m. 13; 1326 omnes naves infra ballivam vestram ~us triginta doliorum vini et ultra portantes Cl 143 m. 7; 1331 habet ‥ rex ‥ pro qualibet nave infra illud ~us xl doliorum, xxij s. vj d. Turon. Ext. Guern. 69; 1333 injungentes quod omnes naves ~us quinquaginta doliorum vini et ultra portantes in portubus ‥ detineri facias RScot 248a; 1369 pro xvj pond[eribus] dol[iorum] libre petre (v. dolium 2c).  e 1402 ~us de Troye Invent. S. Paul. 512; 1445 de ~ere Trojano Ib. 520; 1416 una longa serpentina per ~us Troje, duas libras et xj uncias ponderantia Foed. IX 356; 1417 ponderant omnia vasa predicta secundum ~us Troge centum sexaginta duas libras, sexdecim solidos Reg. Cant. IV 180; 1427 duos cumulos ponderis de orichalco, quorum unus sexdecim marcarum est ~eris de Troy ‥ et alius est quatuor librarum MunAcOx 284; 1460 ponderantes xviiij libras et xiij uncias Troje ~eris ExchScot VII 31. 6 act of weighing. b (ad ~us) by weight, as determined by weighing. c (averium ~eris) avoirdupois, goods sold by weight. d (domus ~eris) weigh-house. TRE valet xl s., modo lx s. cum ~ere et arsione DB I 337va.  b reddit c li. ad ~us DB I 337vb; x solidos ad ~us et ad conbustionem Dom. Exon. 85; 1258 recepit ‥ xxxvj marcas ‥ de alia moneta ad ~us Cl 465; semen ejus et flos cum mulsa bibitum ad ~us duorum d. et ob. humoribus vomitibus purgat Alph. 168.  c 1267 cum averio ~eris (v. averium 1b).  d 1338 usque domum ponder’ (v. domus 12b). 7 load, burden; b (transf. & fig.); c (w. ref. to Matth. xii 20). 1280 causa superflui ~eris deponendi (v. deponere 5b).  b accedit ‥ indelebile insipientiae ~us et levitatis ineluctabile Gildas EB 1; sanguis ‥ ~era dura tulit Theod. Laterc. 16; quem gravi ‥ flagitiorum sarcina [gl.: i. ~us] triste piaculi ~us deprimit Aldh. VirgP 60 p. 322; mihi ‥ renitenti cum grave esset altaris ministerium, etiam ~us est cure pastoralis injunctum V. Greg. p. 76; pro insanabili ~ere peccatorum aeterna ultione subici Bede Ep. Cath. 57; c790 grave ~us (v. grandis 4); libet intueri animam illam ‥ deposito ~ere peccatorum, ad superiora conari Ailr. Spec. Car. I 114. 545; s1192 importabiliter aggravatum est in nostros ~us prelii Itin. Ric. VI 22 p. 419; sceleris aufer pondera comprimentis J. Howd. Cant. 12.  c aderat quadragesime tempus acceptabile, in quo numerantur in deliciis ~us diei et estus, in jejunio et fletu et planctu Mir. Wulfst. I 7a; numerabat in deliciis ~us diei et estus Senatus Wulfst. 71; 1234 volumus etiam ut portantibus ~us diei et estus abbas ‥ vel in ejus absencia prior ‥ de communi faciant procurari Vis. Bury 733; 1335 ~us diei potissimum et majorem studii sarcinam magistri ‥ in scolis gerere dinoscuntur FormOx I 86. 8 (fig.) weight, force. b influence, importance, authority; c (w. ref. to literary style). pondus virtutum, miles et intrepidus, / dux ‥ fatuas approbat esse minas G. Amiens Hast. 226; a1078 praesertim si talis persona sit quae vel scientia litterarum vel probitate morum ‥ auctoritatis ~us prae se gerere videatur Lanfr. Ep. 50 (46); quis ‥ conetur omnia illa consiliorum ~era ‥ retexere ‥ ? W. Malm. GR V prol; scribas sc. et Phariseos qui clavem scientie et ~us auctoritatis habere videbantur W. Newb. Serm. 823.  b draco crudelis sermonum pondere pressus Aldh. VirgV 2401; verba ~us habuerunt W. Malm. GR II 174; quoniam parvi ‥ ~eris vel momenti in oculis illius Andr. S. Vict. Dan. 59; quodque rogas id agam. scio verba petentis amici / pondus habere: jubes, pareo; missus, eo L. Durh. Dial. I 184; ut tamen assistat verbis lex recta loquendi, qua sine non poterunt pondus habere suum J. Sal. Enth. Phil. 34.  c et licet hunc [sc. calamum meum] superet brevitate Salustius apta, / Ennius ingenio, pondere Varro suo L. Durh. Hypog. 67. 9 gravity, solemnity. magno ~ere pensandum est quod ait “ego dixi vobis” Bede Hom. II 16. 184; cum sua ante commissa crimina immensi ~eris [gl.: gravi (sic)] fuisse meditabatur Felix Guthl. 29 p. 96; s1141 nec vero ullo sermonum ~ere ille moveri potuit ut iram proderet W. Malm. HN 502 p. 64; cum magno ~ere pronuntiandum est ‘a Deo’ Ailr. Serm. 38. 5.

2 pondus v. 1 pundum

3 pondus v. pundum(2)

pondŭs, (8) ĕris, n. (pendo), ¶ 1 poids [pour balance] : Cic. Tusc. 5, 69 ; Ac. 2, 38 ; pondera iniqua Liv. 5, 48, 9, faux poids || [en part.] poids dʼune livre [rare] : Varro L. 5, 169 ; Mart. 7, 53, 12 ¶ 2 poids [en gén.] : saxa magni ponderis Cæs. G. 2, 29, pierres dʼun grand poids, très lourdes, cf. G. 5, 12 ; [pl. poét.] pondera Virg. En. 10, 496 ¶ 3 pesanteur : Cic. Fato 24 ; Tusc. 1, 40, etc. ; [qqf. pl.] pondera Ov. M. 1, 13 ¶ 4 corps pesant : motus naturalis omnium ponderum Cic. Fin. 1, 19, le mouvement naturel de tous les corps pesants ¶ 5 quantité, masse : innumerabile pondus auri Cic. Sest. 93, énorme quantité dʼor [sommes énormes], cf. Cic. Verr. 2, 5, 184 || artificum Varr. d. Non. 466, 5, une masse, une foule dʼartistes ¶ 6 poids, influence, autorité, importance : si mea auctoritas satis apud illos in hac re ponderis haberet Cic. Balbo 60, si mon autorité avait sur eux dans la question assez de poids (dʼinfluence), cf. Cic. Top. 73 ; Fam. 13, 17, 3, etc. ; non numero hæc judicantur, sed pondere Cic. Off. 2, 79, ces choses sʼapprécient non par la quantité, mais par la qualité || force [des mots, des pensées] : Cic. Br. 140 ; de Or. 2, 72 ; Hor. P. 320 ; Ep. 1, 19, 42 ¶ 7 [poét.] constance [caractère] : Prop. 2, 25, 22.

pondus , eris. n.
重若干。斤。力量。— testimonii 證見之力量。— triste supercilii 眉目之嚴。 Magnum — artificum 匠人殊多名。Maximum — habere apud eum 于其人前大有鼎力。Pondera verborum 言辭之分量。Pondere emere 按斤買。Paribus examinatus ponderibus 平等不偏。

Suggest a Translation
See an image

pondus eris, n

• PAND-, a weight: pondera ab Gallis adlata iniqua, L.: taleae ferreae ad certum pondus examinatae, Cs.—A heavy body, weight, mass, load, burden: in terram feruntur omnia suo nutu pondera: innumerabile auri: magnum argenti, Cs.: immania pondera baltei, V.: gravis maturo pondere venter, O.—Weight, gravity, heaviness: gravitate ferri et pondere: magni ponderis saxa, Cs.—Plur, balance, equilibrium: pendebat in aëre tellus Ponderibus librata suis, O.: trans pondera dextram Porrigere, out of balance, i. e. so as to fall over, H.—Fig., weight, consequence, importance, consideration, influence, authority: si tutoris auctoritas apud te ponderis nihil habebat: grave ipsius conscientiae pondus est:id est maximi ponderis: omnium verborum ponderibus est utendum, verbal effects: fabula sine pondere et arte, H.: nulla diu femina pondus habet, i. e. firmness, Pr.—A burden, load, weight: rerum, O.: amara senectae Pondera, O.

Pondus

(σταθμός). A weight used in weighing objects. The form of the weight was very similar to that employed in grocers' shops to-day, as is seen by the accompanying representation of one found at Herculaneum.