solus

tibi soli ea narrare velim
I would like to tell these things to you alone numquam minus solus sum quam cum solus sum
I am never less lonely than when I am alone

sōlus, a, um: (adj.), alone, sole, only, 1.664, et al.; solitary, 4.82; lonely, 4.462; remote, solitary, 11.545; one only, an only, 7.52; (adv.), sōlum, only.

sōlus, a, um (gen. regular. solius; dat. soli; gen. m. soli, Cato ap. Prisc. p. 694 P.; dat. m. SOLO, Inscr. Orell. 2627; f. solae, Plaut. Mil. 4, 2, 28 (1018); Ter. Eun. 1004), adj. [orig. the same with sollus, q. v.; cf. salus. By Pott referred to sui, Kühn. Zeitschr. 5, 242].

• I Lit.
• • A In gen., alone, only, single, sole (syn.: unus, unicus, singularis): quod egomet solus feci, nec quisquam alius affuit, Plaut. Am. 1, 1, 269 (421): cum omnibus potius quam soli perire voluerunt, Cic. Cat. 4, 7, 14: cum visum esset utilius solum quam cum altero regnare, id. Off. 3, 10, 41: licebit eum solus ames, id. Att. 6, 3, 7: tot mea Solius solliciti sint causa, ut, etc., Ter. Heaut. 129: nec mihi soli versantur ante oculos ... sed, etc., Cic. Lael. 27, 102: non sibi se soli natum meminerit, id. Fin. 2, 14, 45 fin.: extra Peloponnesum Aenianes, etc. ... soli absunt a mari, id. Rep. 2, 4, 8: quae sola divina sunt, id. Tusc. 1, 27, 66: ita sola errare videbar, Enn. Ann. 1, 45; cf. Plaut. Am. 1, 1, 2 (154): Africanum solitum esse dicere, se numquam minus solum esse, quam cum solus esset, Cic. Rep. 1, 17, 27: rem narrabit sola soli, Ter. Hec. 350; 557; id. Eun. 579; Cato ap. Prisc. p. 694 P.: de viginti Restabam solus, Ov. M. 3, 688: solus ex plurimis servis, Plaut. Most. 4, 1, 23 (880): solus ex toto illo collegio, Cic. Prov. Cons. 8, 18: Stoici soli ex omnibus, id. de Or. 3, 18, 65: tu ex omnibus, id. Fam. 2, 17, 6: ego meorum solus sum meus, Ter. Phorm. 587: coturnices solae animalium, Plin. 10, 23, 33, § 69: solus inter omnes, Mart. 4, 2, 1: quae (actio) sola per se ipsa quanta sit, histrionum ars declarat, Cic. de Or. 1, 5, 18; so, per se, id. Top. 15, 59; Liv. 1, 49; 10, 1 al.—With subj. inf.: nam solum habere velle summa dementia est, Cic. Tusc. 4, 26, 56.—Strengthened by unus: Ch. Quid, duasne is uxores habet? So. Obsecro: unam ille quidem hanc solam, Ter. Phorm. 754: solum unum hoc vitium affert senectus hominibus, id. Ad. 833: furta praetoris quae essent HS. duodecies, ex uno oppido solo exportata sunt, Cic. Verr. 2, 2, 75, § 185: unam solam scitote esse civitatem, quae, etc., id. ib. 2, 2, 5, § 13: te unum solum suum depeculatorem venisse, id. Pis. 40, 96.—With other numerals (freq. and class.), Plaut. Bacch. 4, 9, 51 (975); Cic. Ac. 2 (Luc.), 45, 138; id. Att. 2, 1, 5; id. Phil. 11, 8, 18; id. Verr. 2, 2, 74, § 182: Ge. Quantum tibi opus est argenti? Ph. Solae triginta minae, Ter. Phorm. 557; Caes. B. G. 1, 40: qui solos novem menses Asiae praefuit, Cic. Att. 5, 17, 5; Liv. 1, 55, 8; 6, 36, 8; 37, 23, 10; and Suet. Aug. 97. —In voc.: felix lectule talibus sole amoribus, Attic. ap. Prisc. p. 673 P.—
  • B In partic., alone, lonely, solitary, forsaken, deserted; without relatives, friends, etc. (rare; syn. solitarius): sola sum: habeo hic neminem, Neque amicum neque cognatum, Ter. Eun. 147; cf. id. Ad. 291; id. And. 381: solus atque omnium honestarum rerum egens, Sall. J. 14, 17; id. H. 3, 61, 3 Dietsch: gaudet me vacuo solam tabescere lecto, Prop. 3, 5 (4, 6), 23.—
• II Transf., of places, lonely, solitary, unfrequented, desert, = desertus (class.): hic solis locis composita sum, Hic saxa sunt, hic mare sonat, nec quisquam Homo mihi obviam venit, Plaut. Rud. 1, 3, 22 (206); cf.: cum in locis solis moestus errares, Cic. Div. 1, 28, 59: loca, Lucr. 6, 396; Cic. Fragm. ap. Quint. 5, 13, 28; Nep. Eum. 8, 6 (for which shortly before: loca deserta); Sall. J. 103, 1: locus, Plaut. Aul. 4, 6, 7 (673); Ter. And. 406: terrae, Plaut. Rud. 1, 4, 8 (227); id. Most. 4, 3, 3 (995); Ter. Phorm. 979: Libyae agri, Verg. G. 3, 249: insula, Cat. 64, 184: in harena, id. 64, 57: solā sub rupe, Verg. E. 10, 14; Cat. 64, 154: in monte, Tib. 1, 2, 72 (Müll. solito) et saep.—Hence, adv.: sōlum, alone, only, merely, barely.
• • A Affirmatively (rare but class.; syn. tantum, but never with numerals, except unus; cf. solus, A. supra): de re unā solum dissident, de ceteris mirifice congruunt. Ain' tandem? unā de re solum est dissensio? Cic. Leg. 1, 20, 53: nos nuntiationem solum habemus: consules etiam spectionem, id. Phil. 2, 32, 81; id. Or. 48, 160: quasi vero atrā bili solum mens ac non saepe vel iracundia graviore vel timore moveatur, id. Tusc. 3, 5, 11: quae hominum solum auribus judicantur, id. N. D. 2, 58, 146: quasi vero perpetua oratio rhetorum solum, non etiam philosophorum sit, id. Fin. 2, 6, 17.—
  • • 2 Strengthened by modo, and joined with it in one word, sōlummŏdo (only late Lat., for the true reading, Plin. 34, 8, 19, § 92, is unam tantum, Jan. Detlef.; whereas tantummodo is class.): de exercitore solummodo Praetor sentit, Dig. 4, 9, 1, § 2: pretii solummodo fieri aestimationem, ib. 9, 2, 23, § 1; 11, 5, 1, § 3; 28, 5, 1, § 1; Quint. Decl. 247; Tert. Res. Carn. 26; Hier. Ep. 12.—
  • B Negatively: non solum, nec (neque) solum ... sed (verum) etiam (et), etc., not only (not merely, not barely) ... but also, etc. (class. and freq.): non solum publicas, sed etiam privatas injurias ultus est, Caes. B. G. 1, 12 fin.: urbes non solum multis periculis oppositae, sed etiam caecis, Cic. Rep. 2, 3, 6: importantur non merces solum adventiciae, sed etiam mores, id. ib. 2, 4, 7: neque solum fictum, sed etiam imperite absurdeque fictum, id. ib. 2, 15, 28: te non solum naturā et moribus, verum etiam studio et doctrinā esse sapientem, id. Lael. 2, 6: non nobis solum nati sumus, id. Off. 1, 7, 22: ut sapiens solum contentus possit vivere, id. Fin. 1, 13, 44 Madv. ad loc.: bestiae sibi solum natae sunt, id. ib. 3, 19, 63: nec vero solum hanc libidinem laudant, id. Tusc. 4, 19, 44: servavit ab omni Non solum facto verum opprobrio quoque turpi, Hor. S. 1, 6, 84: non enim jus illud solum superbius populo, sed violentius videri necesse erat, Cic. Leg. 3, 7, 17; id. Cat. 3, 10, 24: non solum ortum novum populum, sed adultum jam, etc., id. Rep. 2, 11, 21: quibus opibus ac nervis non solum ad minuendam gratiam, sed paene ad perniciem suam uteretur, Caes. B. G. 1, 20: quae non solum facta esse, sed ne fieri quidem potuisse cernimus, Cic. Rep. 2, 15, 28: bene meriti de rebus communibus, ut genere etiam putarentur non solum ingenio esse divino, id. ib. 2, 2, 4: neque solum civis, set cujusmodi genus hominum, Sall. C. 39, 6; v. non and sed.

sŏlus, ūs, m., v. solum init.

1. sōlus, a, um, Genet. sōlīus, Dat. sōlī (se, mit dem Umlaut so, wie socors aus se u. cor), ganz allein, einzig, bloß, I) im allg.: solum regnare, Cic.: solum unum hoc vitium, Ter.: uno illo solo antistite, Cic.: solos novem menses, bloße neun M., Cic. – II) prägn.: A) allein = alleinstehend, verlassen (ohne Freunde, Verwandte usw.), sola sum, Ter. eun. 147; vgl. Ter. Andr. 381; adelph. 291. – B) einsam, menschenleer, öde (s. Spengel Ter. Andr. 406. Nipperd. Nep. Eum. 8, 6), locus, Komik.: loca, Cic. u. Nep.: terrae, Plaut.: neque magis solae terrae solae sunt quam haec loca atque hae regiones, Plaut.: sola sub rupe, Catull. – C) einzig = außerordentlich, ungemein, solum id est carum mihi, Ter. adelph. 49: solus est homo amico amicus, Ter. Phorm. 562: nam sine controversia ab dis solus diligere, ibid. 854. – ➳ Genet. soli, Cato orig. 1. fr. 24: Genet. fem. solae, Auson. idyll. 13. praef. p. 140, 3 Schenckl: Dat. m. solo, Corp. inscr. Lat. 14, 2977: Dat. fem. solae, Plaut. mil. 356 u. 1019. Ter. eun. 1004: Voc. ungebr.

1 solus v. 2 solum

2 solus [CL] 1 who has no companion, alone, on one's own; b (of thing). c (solus cum solo) alone together, one on one. ut ~us quod male agit confiteatur abati Gildas Pen. 27; mulier cum muliere fornicando iij annos. si ~a cum se ipsa coitum habet, sic peniteat Theod. Pen. I 2. 13; qui dicit ‘faciamus’ se non ~um esse indicat et alterum sibi cooperari debere demonstrat Eccl. & Synag. 70; nunc ‥ licebit vires tuas experiare, cum ~i simus W. Malm. GR II 156; 1221 ~us fuit in hospitio illo, et nescitur qui fuerunt illi malefactores PlCrGlouc 87; s1455 acciones ‥ quas nos ~us [sic], vel nos conjunctim cum aliis personis ‥ habemus Reg. Whet. I 198.  b congrue itaque aliquando celos, aliquando vero celum, nomine ~ius firmamenti intellegimus V. Greg. p. 102; quicquid apostolicus docuit per secula coetus, / quicquid salvator veniens jam fecit in orbe, / continet hic solus pariter haec omnia codex Alcuin Carm. 66. 12; S ‥ tam levi sono ubique ~a exprimitur Abbo QG 8 (20); nihil ‥ prohibet ejusdem rei rationes plures esse, quarum unaquaeque ~a potest sufficere Anselm (Orig. Pecc. prol.) II 139; ~us numerus tamen neque radicibus neque substantiis ulla proportione conjunctus est Rob. Angl. (I) Alg. 68; si ‥ ~a brevis vel valor sequatur longam, imperficit eam Haudlo 92; nulla semibrevis potest esse ~a, id est nulla semibrevis potest esse quin pertinet ad perfeccionem alicujus brevis Hauboys 328.  c remansi itaque ~us cum ~o Eadmer V. Anselmi II 48; queris diversorium ubi cum Jesu, ~us cum ~o, fabuleris Ailr. Jes. III 24; ~us cum ~o in solitudine dimicans Is. Stella Serm. 30. 8. 1788D. 2 who has no friend or protector, lonely, forsaken; b (leg., of unmarried woman). relictus ‥ jam ~us ac si arbor in medio campo arescens Gildas EB 30; idcirco ~us et ceterorum comitatu desertus advenio Bede Sam. 650B; caecas trans aequora ponunt, / et patriam repetunt, inopes solasque relinquunt Wulf. Swith. I 1139; c1100 Deus vos ita omnibus filiis orbatos in hac vita ~os fecit Anselm (Ep. 211) IV 108; Northanimbri, qui se ~os remansisse et omnium digito notari cernerent W. Malm. GR II 107.  b 1292 similiter per manus ipsius Alicie post mortem ipsius Willelmi dum ~a fuit PlRCP 96 m. 16; 1337 dum ipsa Margeria ~a fuit feoffavit predictam Aliciam JustIt 1413 r. 3d.; 1339 predicta Albreda fuit ~a et non cooperta PlRCP 320 r. 262. 3 (of place) not frequented, lonely, deserted (also transf.); b (w. gen.). cum progrederemur ‘sola sub nocte per umbras’ [cf. Verg. Aen. VI 268] Bede HE V 12; quadam die sanctus Cainnicus ‥ exiit foras ad opus manuum, et dimisit habitaculum ~um (Cainnicus 28) VSH I 163.  b quis ibi mortuum sepeliat ubi ~a viventium terra est? Bede Templ. 799C. 4 who acts or rules without a partner or associate, sole, alone. b unaided, single-handed. c (~a manu) single-handed. d (leg.) with no other compurgator (v. et. 1 manus 4). multis annis episcopatum ‥ ~us ‥ gessit Bede HE III 7; regmina si saecli tenuisset sola per orbem Bonif. Aen. (Misericordia) 88; illius auxilio, solus qui regnat ab aevo Wulf. Swith. II 679; illa summa essentia tantam rerum molem ‥ tam ordinate variatam, tam convenienter diversam ~a per seipsam produxit ex nihilo Anselm (Mon. 7) I 22; soldanus dicitur quasi ~us dominus Ord. Vit. XI 26 p. 257; rex illustris Athelstanus ‥ primus de regibus ~us monarchiam obtinuit G. Font. Inf. S. Edm. 1.  b ~us ‥ civitatem obsedit, ~us cives gladio suo quoad visum est exterruit W. Malm. GR II 145; dum ‥ solus contra duos milites certamen iniret Ord. Vit. VIII 12 p. 333; archipresul ‥ quasi ad extremum jam in curia processurus agonem, ubi exspectabatur ~us, quia certabatur contra ~um, parat se ad palestram H. Bos. Thom. III 37.  c stravit etiam duos Turcos nullis coadjutus auxiliis, sed ~a manu persequentium obstitit turmis Ord. Vit. IX 10 p. 549.  d 1275 dictus Judeus ‥ fecit legem suam, se ~a manu super Librum suum de lege Judaica SelPlJews 89; 1416 ex consensu confratrum suorum ‥ ad purgacionem suam ‥ cum ~a manu admisit et ipsam purgacionem recepit ‥ canonice cum effectu Reg. Cant. III 25. 5 having no other (person or thing) besides, alone; b (among or in spec. group or sim.). c (w. numeral) only. d only one, a single. e (omnes ‥ et ~i) all ‥ and no others. quid pro hoc ~o retributionis a justo Judice sperares? Gildas EB 33; nil omnino locutus Ezras sed ~o audito scelere in lacrimas et ploratus esse conversus scribitur Bede Ezra 875C; non te, non mundum, Christum sed dilige solum Alcuin Carm. 62. 43; versus trimeter est jambicus totus ~is iambis compositus Abbo QG 7 (17); quando recep’ non invenit nisi ~am terram et j carrucam DB II 52; nec sustinuit nuntium advenientis Henricus quin cum falso papa, ~a fama territus, terga †dampnaret [? l. nudaret] W. Malm. GR III 262; ut sciat omnis populus quia tu es Deus ~us (Berachus 9) VSH I 78.  b duce Ambrosio Aureliano ‥ qui ~us forte Romanae gentis tantae tempestatis collisione ‥ superfuerat Gildas EB 25; quia de omni humano genere ~us est specialiter electus Bede Gen. 169A; ~us omnium sicut non desinis, sic non incipis esse Anselm (Prosl. 13) I 110; Suevis ‥ qui usque ad hanc diem ~i omnium mortalium paganas superstitiones anhelant W. Malm. GR II 189; Henrico filio, qui ~us ex liberis aderat Ib. III 283; qui ~us inter episcopos Anglie ausus est et voluit patri exsuli coexsulare W. Fitzst. Thom. 82; ipse locus vocatur Diserth Cendubhain, qui ~us de fratribus cum sancto ibi ingredi solebat (Abbanus 35) VSH I 24.  c nisi quia audio te hoc ponere in quaestionem, putarem me hoc peccatum una ~a compunctione delere Anselm (CurD I 21) II 88; ~i decem et octo ‥ cum abbate suo cenobium derelinquunt W. Malm. GR IV 335; duo ~i senes clerici ‥ ibidem morabantur Ord. Vit. III 2 p. 16; recta vero brevis est, que unum ~um tempus continet Garl. Mus. Mens. 1.  d et pede pro solo claudus qui poscere venit, / sanus utroque redit Wulf. Swith. I 1468; quia noluit eum habere heredem ~um Hon. Spec. Eccl. 819B.  e sequuntur discipuli et cuncti et ~i Is. Stella Serm. 1. 6. 1691A; non ad hedos sed ad oves: utique ad ~as et ad omnes Ib. 35. 5. 1806D; una forma credendi et diligendi, que omnibus justis et ~is communis est Bald. Cant. Sacr. Alt. 751B. 6 (pregn.) who or that has no equal, unique. Roma ‥ quam propter eximiam virtutem plerique scriptorum, quasi ~a esset, urbem appellare malebant Bede Nom. Loc. 175; jusserat hic hominem rebus dominare sub astris, / qui sensu solus et ratione viget Alcuin Carm. 85. 4; haec vero natura quae talis est, aut ~a est aut plures ejusmodi et aequales sunt Anselm (Mon. 4) I 17; prima et ~a causa sufficere potuit suo artifici ad suum opus perficiendum Ib. (Ib. 11) I 26; quod continuam Anglorum historiam ordinaverim post Bedam vel ~us vel primus W. Malm. GR V 445; hic est enim usus musice aut ~us aut precipuus J. Sal. Pol. 402B. 7 (of tenure) unrestricted, free, not burdened with liabilities. c1130 terram ‥ vendidit ‥ abbati ‥ et clamavit ~am et quietam et absque omni calumnia Chr. Rams. 249; 1146 monachi Thornensis ecclesie predictam terram et tenuram ~am et quietam de omni servicio et consuetudine teneant in villa et extra Ch. Chester 58; c1150 (1351) ~as in perpetuum illas [sc. terras] de omnibus consuetudinibus et exactionibus ‥ possideant Ib. 81; 1153 ~as et quietas ab omni terreno servicio Ib. 108.

1 sōlus, (6) a, um, ¶ 1 seul, unique : solus ex toto collegio Cic. Prov. 18, seul de tout le collège ; Stoici soli ex omnibus Cic. de Or. 3, 65, les Stoïciens seuls entre tous ; non mihi soli... sed etiam posteris Cic. Læl. 102, non pas à moi seul... mais aussi à la postérité, cf. Cic. CM 63 ; solum habere velle summa dementia est Cic. Tusc. 4, 56, vouloir être seul à avoir qqch., cʼest le comble de la folie ; ex uno oppido solo Cic. Verr. 2, 2, 185, dʼune seule ville, uniquement, cf. Cic. Verr. 2, 2, 13 ; Pis. 96 ; solos novem menses præesse Cic. Att. 5, 17, 5, gouverner pendant neuf mois seulement, cf. Cic. Verr. 2, 2, 182 ; Phil. 11, 18 ; Ac. 2, 138, etc. ¶ 2 isolé, délaissé : Ter. Eun. 147 ; Ad. 291 ; Sall. J. 14, 17 ¶ 3 solitaire, désert [où il nʼy a pas dʼhommes] : in locis solis Cic. Div. 1, 59, dans des lieux déserts, cf. Sall. J. 103, 1 ; [poét.] sola sub nocte per umbram Virg. En. 6, 268, dans la solitude de la nuit à travers lʼombre.

➳ au lieu de solius, gén. soli Cat. d. Prisc. Gramm. 7, 36 || au lieu de soli, dat. m. solo CIL 14, 2977 ; f. solæ Pl. Mil. 356 ; 1019 ; Ter. Eun. 1004.

solus , a, um. adj. gen. solius. dat. soli.
自己。單彼。孑立。— venit 彼一人來。Soli sunt 只有彼等無人偕彼等。\Soli pro Solius. m. \Solae pro Soli. f.

Suggest a Translation
See an image

sōlus gen.sōlīus, dat.sōlī (datf. sōlae, T.), adj.

• 3 SAL-, alone, only, single, sole: cum omnibus potius quam soli perire voluerunt: licebit eum solus ames: meā Solius solliciti causā, T.: quae sola divina sunt: se numquam minus solum esse, quam cum solus esset: De viginti Restabam solus, O.: cognitiones sine consiliis per se solus exercebat, L.—With unus, only, single, alone: Solum unum hoc vitium fert senectus hominibus, T.: unam solam scitote esse civitatem, quae, etc.: te unum solum suum depeculatorem venisse.— With other numerals, only, no more than: si decem soli essent in civitate viri boni: duas tribūs solas tulit: qui solos novem mensīs Asiae praefuit: crediderim quadraginta ea sola talenta fuisse, L.—Alone, lonely, solitary, forsaken, deserted: sola sum; habeo hic neminem, T.: solus atque omnium honestarum rerum egens, S.—Alone, preëminent, extraordinary: Nam sine controversiā ab dis solus diligēre, T.—Of places, lonely, solitary, unfrequented, desert: asportarier In solas terras, T.: in locis solis: proficiscitur in loca sola, S.: solā sub rupe, V.