solum
solum, ground, land, soil
solum2, alone, only, merely, barely
the stars unfastened [from the sky] clung to the ground
you will harm not only the republic but also you yourself
- I Lit., the floor or pavement of a room; the bottom of a ditch or trench; the foundation of a building or the ground, site, on which it stands, etc.; ground, earth, land, soil; the sole of the foot or of a shoe, etc.: aurata tecta in villis et sola marmorea, Cic. Par. 6, 3, 49: (templi) Marmoreum solum, Ov. M. 15, 672; Tib. 3, 3, 16: ut ejus (fossae) solum tantundem pateret, quantum summa labra distabant, Caes. B. G. 7, 72: imum stagni, Ov. M. 4, 298: maris, Sen. Agam. 475.—Of a river-bed: puro solo excipitur, Curt. 3, 4, 8; 5, 3, 2; cf.: ubi mollius solum reperit, stagnat insulasque molitur, id. 8, 9, 7: trabes in solo collocantur, Caes. B. C. 7, 23: super pilas lapide quadrato solum stratum est, Curt. 5, 1, 33: tecta (porticus) solo jungens, Lucr. 4, 430: solo aequata omnia, Liv. 24, 47 fin.: clivus Publicius ad solum exustus est, id. 30, 26, 5: urbem ad solum diruere, Curt. 3, 10, 7; Eutr. 4, 17: solo exaequare, Flor. 1, 13, 4: solo aequare, Vell. 2, 4, 2: aedificia cuncta solo cohaerentia, Amm.22, 11, 6: ISIDI TEMPLVM A SOLO POSVIT, Inscr. Orell. 457; cf. ib. 467; Inscr. Fabr. 10, 47: domo pignori data et area ejus tenebitur: est enim pars ejus; et contra jus soli sequitur aedificium, Dig. 13, 7, 21: solum proscindere terrae, Lucr. 5, 1295; so, terrae, id. 1, 212; 5, 211; 5, 1289.—Plur.: recente terrae sola sanguine maculans, Cat. 63, 7: sola dura, id. 63, 40; Verg. G. 1, 80; Tib. 1, 5, 3; Stat. S. 1, 1, 56; id. Th. 4, 445: sibi praeter agri solum nihil esse reliqui, Caes. B. G. 1, 11: solum exile et macrum, Cic. Agr. 2, 25, 67: incultum et derelictum, id. Brut. 4, 16: densum, siccum, macrum, etc., Col. 2, 2, 5 sq.: duratae solo nives, Hor. C. 3, 24, 39: putre, Verg. G. 2, 204: cruentum, Ov. M. 4, 134: foecundum, id. ib. 7, 417: pulvereum, id. ib. 7, 113: triste, id. ib. 8, 789: vivax, id. ib. 1, 420: pingue, Verg. G. 1, 64: praepingue, id. A. 3, 698: mite, Hor. C. 1, 18, 2: exiguum, Tib. 1, 1, 22: cultum, id. 1, 1, 2: nudum, Curt. 3, 4, 3; 7, 5, 17: viride, Verg. A. 6, 192: presso exercere solum sub vomere, id. G. 2, 356: solo inmobilis haeret, id. A. 7, 250: ingreditur solo, id. ib. 4, 177: solo recubans, id. ib. 3, 392: reptans solo, Stat. S. 5, 5, 83.—Plur.: saturare fimo pingui sola, Verg. G. 1, 80: ardent sola terrae, Lucr. 2, 592; Cat. 61, 7; 61, 40; Tib. 1, 5, 3; Stat. S. 1, 1, 56; id. Th. 4, 445; cf. Cic. Balb. 5, 13, B. 1. infra: solum hominis exitium herbae, the sole of the foot, Varr. R. R. 1, 47 fin.: mihi calciamentum solorum (est) callum, Cic. Tusc. 5, 32, 90: loca nullius ante Trita solo, Lucr. 1, 927; 4, 2: (canes) unguibus duris, solo nec ut corneo nec nimium duro, Varr. R. R. 2, 9, 4: qui auro soccis habeat suppactum solum, the sole of a shoe, Plaut. Bacch. 2, 3, 98 (332); of a dog: solum corneum, Varr. R. R. 2, 9, 4: cereale solum pomis agrestibus augent, their wheaten board, Verg. A. 7, 111: vastis tremit ictibus aerea puppis, Subtrahiturque solum, i. e. the sea under the vessel, id. ib. 5, 199: omne ponti, Val. Fl. 4, 712: astra tenent caeleste solum, i. e. the vault of heaven, Ov. M. 1, 73: manibusque cruentis Pulsat inane solum, i. e. the sockets of the eyes, Stat. Th. 1, 55.— Prov.: quodcumque or quod in solum venit, whatever falls to the ground, i. e. whatever comes uppermost or occurs to the mind, = quod in buccam venit, Varr. ap. Non. 500, 11; Cic. N. D. 1, 23, 65; Afran. ap. Non. 124, 18 sq. (Com. Fragm. v. 41 Rib.).—Also ellipt. (cf. bucca): convivio delector: ibi loquor, quod in solum ut dicitur, Cic. Fam. 9, 26, 2.—
- B Transf., in gen.
- 1 Soil, i. e. land, country, region, place (cf.: terra, tellus, humus): sola terrarum, Enn. ap. Fest. p. 301 Müll. (Ann. v. 443 Vahl.): solum, in quo tu ortus et procreatus, Cic. Leg. 2, 2, 4; cf. patriae, id. Cat. 4, 7, 16; Liv. 5, 49: pro solo, in quo nati essent, id. 5, 30, 1: patrium, id. 21, 53: natale, i. e. native country, natal soil, Ov. M. 7, 52; 8, 184; id. P. 1, 3, 35; Sen. Med. 334; cf.: in gremio regni solique genitalis, Amm.17, 12, 21: Miletus, genitale solum, Vell. 2, 7, 5 (7); Vop. Aur. 3, 2.—Plur.: vos, mutae regiones, imploro, et sola terrarum ultimarum, etc., Cic. Balb. 5, 13: sola Romana, Capitol. Max. 13: vile solum Sparte est, Ov. M. 15, 428: Romani numen utrumque soli, id. F. 3, 292: maxima Fundani gloria soli, id. P. 2, 11, 28.— Hence, solum vertere, to leave one's country (generally said of going into exile): qui volunt poenam aliquam subterfugere, eo solum vertunt, hoc est, sedem ac locum mutant, Cic. Caecin. 34, 100; cf.: neque exsilii causā solum vertisse diceretur, id. Quint. 28, 26; id. Phil. 5, 5, 14; Liv. 3, 13; 43, 2 al.; so, solum civitatis mutatione vertere, Cic. Balb. 11, 28.—Rarely, in this sense: solum mutare: exsules sunt, etiam si solum non mutarint, Cic. Par. 4, 2, 31; cf.: quo vertendi, hoc est mutandi, soli causā venerant, id. Dom. 30, 78.—
- 2 In jurid. lang.: res soli, land, and all that stands upon it, real estate (opp. res mobiles, personal or movable property): omnes res, sive mobiles sint, sive soli, Dig. 13, 3, 1; so, res soli, ib. 43, 16, 1, § 32: tertia pars de agris, terris, arbustis, satis quaerit, et, ut jurisconsultorum verbo utar, de omnibus quae solo continentur, Sen. Q. N. 2, 1, 2; Plin. Ep. 6, 19, 4: ut feneratores duas patrimonii partes in solo collocarent, lay out in land, Suet. Tib. 48: in solo proprio, Vop. Flor. 2.—
- II Trop., a base, basis, foundation (very rare): auspicio regni stabilita scamna solumque, i. e. throne, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48 fin. (Ann. v. 99 Vahl.); cf.: Tarquinio dedit imperium simul et sola regni, Enn. ap. Fest. p. 298 Müll. (Ann. v. 151 Vahl.): solum quidem et quasi fundamentum oratoris vides locutionem emendatam et Latinam, Cic. Brut. 74, 258: solum quoddam atque fundamentum, id. de Or. 3, 37, 151: solo aequandae sunt dictaturae consulatusque, to be levelled with the ground, i. e. to be utterly abolished, Liv. 6, 18, 14; so, ad solum dirutum, Vulg. Nah. 2, 6.
renovat ecclesias ad ~um usque destructas
talia et auxistis hic organa qualia nusquam / cernuntur, gemino constabilita solo
fixum pone sŏlum breve, longum mobile sōlum
tercium [monasterium ] ‥ ad ~um usque prostratum, proposuit melius sumptuosius et longe magnificencius quam in statum pristinum revocare
[ministri ecclesiam dedicandam intrantes ] perveniunt cum episcopo usque ad medium ~um aecclesiae et dicit episcopus “oremus”
abbas ‥ intrans vidit ‥ ~um [] scopatum : pavimentum Wulf. Æthelwold 14
fovea in ~o oratorii sui facta(
in expensis W. de M. ‥ apud Fery ad vidend’ ~um subterraneum domini prioris contra T. de Towres
concesserit ‥ quasdam placeas, basas, ~os, sive loca
de quocumque ~o de quatuor brassatis de lato et amplitudine, et de xij de longitudine habebimus vj d. ob.(
noverit universitas vestra me ‥ dedisse ‥ P. le G. ‥ totum illud soleum lapideum cum omnibus suis pertinenciis in venello N. de S. quod situm est inter terram L. de C. ex una parte et terram quondam dicti N. ex parte altera, ita sc. quod non licebit dicto P. ‥ aliquod domum in predicto tenemento constructo [sic ]
concedimus habitatoribus et burgensibus d[ict ]e bastide placeas sive ~os ad domos construendas
omnia alia ac singula loca et ~um in predictis villis
j vestimentum integrum cum iij capis de panno de auro fundo nigro cum stellis albis in ~o veridi
Terni etiam aurei [vituli ] in balteo nigro supra ~um scuti argenteum sunt [arma ] Veleorum
si forte ‥ natura ~i illius ‥ esset ‥ ut illius frugis ibi ‥ seges oriretur
hac venerandus humo voluit requiescere poscens, / ut nullus violet quod tenet ipse solum
licet ~um illud jejunum et squalidum vix steriles avenas ‥ producat
hoc in mausoleo Robertus de Rodelento / conditur humano more soli gremio
tirannus moritur fedans in funere / infernum anima, solum cadavere
Scottico in ~o degentium
paganum petiere solum, qua verba salutis / spargere temptabant in agrestia corda serendo
[turris ] despicit omne solum, cunctis supereminet arvis
pars pro intemperie ~i morbo defecit
capere petram in quarreriis in eodem ~o
xiij acras, unam rodam, et sex perticatas de alio ~o dicti patris
injunctum omnibus tenentibus ville nequis eorum fodeat infra ~um ville
J. W. et W. W. vicarius ecclesie de B. ocupaverunt quamdam porcionem terre de ~o domini regis
in expensis T. C., G. E. et J. K. versus eundem locum [Novum Castrum ] pro j nave projecta super ~um domini prioris, xij s.
cumque ibidem optatae castitatis insignibus, quae in genitali ~o [gl.: terra ] servaverat, carere stricta machera extorqueretur
mango domum rediit; famulans ancilla remansit / e patrio distracta solo
omnia pro natalis ~i desiderio sprevit
a natali ~o deportandi
in jure quod quis in libero ~i tenemento possidet
Ricardus filius Ricardi ‥ quiete clamavit S. abbati Cestrie totum jus et clamium suum in terris ‥ et quicquid habuit nomine ~i in villa de U.
dicta bruera est communia utrique parti, sed non ~um ejusdem
ut cunctae colonae ‥ omnesque coloni cum praepositis ecclesiae, cum sacerdotibus ac populo ‥ simul ~o sternerentur
fusa solo supplex plantas tu lambe sacratas
exiliunt, calcantque solum, coramque popello / huc hilares currunt, illuc alacresque recurrunt
noctibus ~o strata sine cervicali somnum hauriret
antequam ~um attingeret mortuus est
ideo navis ista periit, quia ‥ partim ~o retinetur, partim unda vexante confringitur
et ceu rura soli premeret, sic ambulat undis
municipium [sc. Jericho ] ~otenus dirutum
~otenus [AS: ] se prosternensto eorþan
licet ‥ animalia ~o tenus herbam corroserint
mandans ut illi ocius succurrat, paganorumque multitudine Francorum rabiem ~o tenus comprimat
videres ‥ scuta et loricas armorumque omnimodum genus ~otenus ubique strata jacere
tempestas ‥ exorta est, adeo quod in pluribus locis Anglie segetes ~otenus corruerunt
[tempestas ] novam ‥ fabricam navis ecclesie ‥ et totum opus super positum concussit ~otenus et prostravit
beata Maria ‥ monarchum mundi, rectorem poli, redemptorem ~i [gl.: i. terre ] ‥ suscipere meruit
ima solo quantum, tantum fio proxima caelo
quapropter potius caelestia semper amemus / et mansura polo, quam peritura solo
videres confusam legem poli et ~i
ita ut quinta solum sabbati et dominica ‥ reficeret, ceteris septimanae diebus jejunus permaneret
quia ~um duas syllabas plus habet in genitivo quam in nominativo
gens ex bestiis ~um et bestialiter vivens
~um ut possit ‥ nos persequi, juratam deserit causam Christi(
verus ille [sol ] non de firmamento ~um temporali, sed de summa etiam caelorum arce ‥ praefulgidum suum coruscum ostendens
eum magistrum bonum vocarent nec ~um sed et quasi magistrum singulariter dictum ‥ frequenti quaestione pulsarent
non ~um audiendis scripturae sanctae verbis ‥ verum etiam noscendis priorum gestis
non ~um illas iiij carucatas sed etiam totam villam Coldrid(
viri ‥ religiosi ex omni parte Hibernie, et non ~um, set ex Anglia et Britannia confluunt ad eam [(civitatem ]
profecto non ~um non potest esse, sed nec dici potest esse
- 1. bodem, grond(vlak), fundament [fossae; stagni]; (metaf.) grondslag, basis;
- 2. vloer [marmoreum];
- 3. voetzool; (poët.) schoenzool, schoen;
- 4. aarde, grond [agri; fertile; viride]; ➤ urbem ad -um diruere; alqd -o aequare met de grond gelijkmaken, (metaf.) volledig vernietigen; ponere membra -o; sprw.: quod(cumque) in -um (venit) wat er maar bij iem. opkomt; ~ navi subtrahitur (Verg.) het water wijkt onder het schip vandaan;
- 5. land, streek [patriae; caeleste hemel; natale geboorteland]; ➤ -um vertere of mutare weggaan, in ballingschap gaan; urbs Etrusca -o wat ligging betreft;
- 6. (poët.) bodem, onderlaag [Cereale onderlaag v. brood, waar men fruit op deed].
底。房地。基。足心。田。地。域。鞋底。— terrae 地球。— vertere 搬家避難。Natale solum 本鄕。Triste solum 荒地。Res soli 田宅。Solo aequare 拆平地。Quodcumque in solum venit 想不到之事。
Suggest a Translation
See an image
Solarioædificando. Testam. Tellonis Episc. Curiensis ann. 766. apud Mabill. tom. 2. Annal. Bened. pag. 709. col. 1 :
Item in Maile, agri, prada, Sola, orti cum pomiferis, etc.Charta ann. 1043. ex Tabular. S. Victoris Massil. :
Id sunt casas cum Solis et superpositis et cum casalicibus.Statuta Montispessul. ann. 1204. ex Cod. Colbert. 4936 :
Quicumque comparat domum vel Solum forte inædifficatum in Montipessulano, dat inde pro consilio quintam partem domino, hoc est si venditor habuerit de pretioc. solidos, dat emptor domino viginti quinque solidos.
Et sciendum est quod dictum Solum aquaticum, sive Seuleerauz, ex nunc et imposterum reficietur...... secundum livellum, quod per operarios et alios probos viros,... nobis traditum fuerit.
- the lowest part, bottom, ground, base, foundation, floor, pavement, site: sola marmorea: (templi) Marmoreum, O.: ut eius (fossae) solum pateret, Cs.: (amnis) puro solo excipitur, bed, Cu.—The ground, earth, soil: ubi mollius solum reperit, Cu.: trabes in solo conlocantur, Cs.: clivus ad solum exustus, burned to the ground, L.: urbem ad solum diruere, Cu.; cf. solo aequandae sunt dictaturae, i. e. to be abolished, L.: saturare fimo pingui sola, V.: incultum et derelictum: Duratae solo nives, H.: Fecundum, O.: mite, H.: Urbs Etrusca solo, i. e. on Etruscan soil, V.: nudum, Cu.: solo inmobilis haeret, V.: cereale solum pomis agrestibus augent, their wheaten board, V.: tremit puppis, Subtrahiturque solum, i. e. the supporting sea, V.: caeleste, i. e. the sky, O.—Prov.: quodcumque in solum venit, whatever falls to the ground, i. e. whatever comes uppermost.—Of the foot, the sole: solorum callum.—A soil, land, country, region, place: solum, in quo tu ortus: pro solo, in quo nati essent, L.: natale, native soil, O. —Esp., in the phrase, vertere or mutare solum, to leave the country, go into exile: quo vertendi, hoc est, mutandi soli causā venerant: eo solum vertunt, hoc est, sedem ac locum mutant: si solum non mutarunt.—Fig., a base, basis, foundation: Auspicio regni stabilita scamna solumque, i. e. throne, Enn. ap. C.: solum quoddam atque fundamentum.
- 1 solus, alone, only, merely, barely(never with numerals, except unus): de re unā solum dissident . . . unane est solum dissensio?: si dixisset haec solum, omni supplicio est dignus: hominum solum auribus iudicari.—With non or neque, usu. followed by sed or verum, with etiam, not only . . . but also not merely . . . but as well, not alone . . . but even: supplete ceteros, neque nostri ordinis solum: non solum contra legem, nec solum contra consuetudinem, sed etiam contra omnia iura: servavit ab omni Non solum facto verum opprobrio quoque, H.: neque solum civis, set cuiusmodi genus hominum, S.
-
…Item Allobroges, qui trans Rhodanum vicos possessionesque habebant, fuga se ad Caesarem recipiunt et demonstrant sibi praeter agri solum nihil esse reliqui. Quibus rebus adductus Caesar non expectandum sibi statuit dum, omnibus, fortunis sociorum consumptis ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, postquam vetus umor ab igne percaluit solis, caenumque udaeque paludes intumuere aestu, fecundaque semina rerum vivaci nutrita solo ceu matris in alvo creverunt faciemque aliquam cepere morando. Sic ubi deseruit madidos septemfluus agros Nilus et antiquo sua…
Ovid, Metamorphoses
-
…pingue superque oleum infundens ardentibus extis. Ecce autem, primi sub lumina solis et ortus, sub pedibus mugire solum, et iuga coepta moveri silvarum, visaeque canes ululare per umbram, adventante dea. Procul o procul este…
Vergil, Aeneid
-
…Vix ea fatus erat, geminae cum forte columbae ipsa sub ora viri caelo venere volantes, et viridi sedere solo. Tum maximus heros maternas agnoscit aves, laetusque precatur Este duces, O, si qua via est ,…
Vergil, Aeneid
-
…loca et manibus melioris reddere fetus, esse videlicet in terris primordia rerum quae nos fecundas vertentes vomere glebas terraique solum subigentes cimus ad ortus ; quod si nulla forent, nostro sine quaeque labore sponte sua multo fieri meliora videres…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…praecipue, pulvis Etrusca, dolor, tu proiecta mei perpessa es membra propinqui, tu nullo miseri contegis ossa solo, proxima supposito contingens Umbria campo me genuit terris fertilis uberibus .…
Propertius, Elegies
-
…sub illa, sidera coeperunt toto effervescere caelo. Neu regio foret ulla suis animalibus orba, astra tenent caeleste solum formaeque deorum, cesserunt nitidis habitandae piscibus undae, terra feras cepit, volucres agitabilis aer. Sanctius his animal…
Ovid, Metamorphoses
-
…ad Eurotam, fames, sitis. his enim rebus Lacedaemoniorum epulae condiuntur. atque hoc non ex hominum more solum, sed etiam ex bestiis intellegi potest, quae, ut quicquid obiectum est, quod modo a natura non…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…captiones. Rhetorice igitur, inquam, nos mavis quam dialectice disputare Quasi vero, inquit, perpetua oratio rhetorum solum, non etiam philosophorum sit. Zenonis est, inquam, hoc Stoici. omnem vim loquendi, ut iam…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…θύμωσις excandescentia timor, dist. a timiditate, a cautione tranquillitas γαλήνη tumor animi, cf. turpe αἰσχρόν solum vel summum malum v. bonum Ulciscendi libido v. ira ultimum in malis umbratilis vita cf. umidum ὑδατῶδες…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes