sucus

sūcus, ī, m.: juice.

sūcus (succus), i (collat. form, gen. sing. sucūs, Isid. 17, 9, 28; gen. plur. sucuum, Ap. Met. 10, 13, 10), m. [sugo], juice, moisture, sap (class.; cf.: liquor, latex).

• I Lit.
• • A In gen.: stirpes ex terrā sucum trahunt, Cic. N. D. 2, 47, 120: sucus ex intestinis et alvo secretus a reliquo cibo, id. ib. 2, 55, 137: cochleae suo sibi suco vivunt, Plaut. Capt. 1, 1, 13 (81): ambrosiae suco saturi (equi solis), Ov. M. 2, 120; so, ambrosiae, Verg. A. 12, 419: uvae, Tib. 1, 10, 47; 3, 8, 16: sucus nuci expressus, Plin. 12, 28, 63, § 135 et saep.: corpus suci plenum, i. e. plump, Ter. Eun. 318: facies suci palaestrici plena, Ap. Apol. p. 315, 14.—Of other liquids: garo (mixtum) de sucis piscis Hiberi, Hor. S. 2, 8, 46: corpora suco pinguis olivi Splendescunt, oil, Ov. M. 10, 176: aluntur bubuli lactis suco, Plin. 8, 14, 14, § 37: inbui lactis sucos, id. 8, 32, 50, § 112: ratio faciendi (unguenti) duplex, sucus et corpus: ille olei generibus fere constat, hoc odorum, id. 13, 1, 2, § 7: vini, id. 23, praef. 2, § 2: candidus ovi, Ser. Samm. 1052. —
  • B In partic., a medicinal liquor, a drink, draught, potion (poet.): purgantes pectora suci, Ov. P. 4, 3, 53; id. A. A. 2, 335; 2, 491; id. H. 12, 181; id. M. 14, 403; Tib. 1, 6, 13; Luc. 6, 581.—
  • C Transf., the taste of any thing, flavor: sucum sentimus in ore, cibum cum Mandendo exprimimus, Lucr. 4, 615 sq. (cf. χυμός): ova suci melioris, Hor. S. 2, 4, 13: Picenis cedunt pomis Tiburtia suco, id. ib. 2, 4, 70: celantia sucum, id. ib. 2, 8, 28: cantharus ingratus suco, Ov. Hal. 103.—
• II Trop., strength, rigor, energy, spirit: sucus ac sanguis (civitatis), Cic. Att. 4, 16, 10: ingenii, Quint. prooem. § 24. —
• • • 2 Esp., of the vigor of a discourse, spirit, life: ornatur oratio ... suco suo, Cic. de Or. 3, 25, 96: sucus ille et sanguis incorruptus usque ad hanc aetatem oratorum fuit, id. Brut. 9, 36: orationis subtilitas etsi non plurimi sanguinis est, habeat tamen sucum aliquem oportet, id. Or. 23, 76: omnes etiam tum retinebant illum Pericli sucum, id. de Or. 2, 22, 93: historia quoque alere orationem quodam uberi jucundoque suco potest, Quint. 10, 1, 31.

sūcus (nicht succus), ī, m. (sūgo), der Saft, I) eig. meton. u. bildl.: 1) eig.: suci uave, Tibull.: sucus nuci expressus, Plin.: cochleae, Plaut.: sucum sentimus in ore (der Speise), Lucr.: stirpes e terra sucum trahunt, Cic.: sucus is, quo alimur, Nahrungssaft, Cic.: terrae, Plin.: tisanae, Gerstengrützschleim, Apic.: corpus suci plenum, vollsaftig, strotzend, Ter.: corpus solidum et suci plenum, Hieron.: facies decora et suci palaestrici plena, Apul. (vgl. Hildebr. Apul. apol. 63). – 2) meton., wie χυμός, der Geschmack einer Sache, piscis suco ingratus, Ov.: ova suci melioris, wohlschmeckendere (griech. εὐχυμότερα), Hor. – 3) bildl., der Saft, a) übh.: amisimus sucum et sanguinem, Lebhaftigkeit, Geist, Kraft, Cic. – b) insbes., v. Redner u.v. der Rede, Kraft, Geist, orationis, Cic.: retinebant sucum Periclis, Cic. – II) übtr., Saft, für jede dickflüssige Substanz (Gqstz. corpus, feste Substanz), a) übh.: lactis, Plin. (u. so et sucus pecori et lac subducitur agnis, Verg.): piscis, Hor.: rosae, Rosenöl, Rosensalbe, Plin.: olivi, Salbe, Ov.: villarum, Mistpfütze, Pallad.: nectaris sucos ducere, Nektarsaft schlurfen, Hor. – b) insbes., der Saft als Arznei, das Säftchen, Tränkchen, der Trank, amarus, Ov.: sucos herbasque dedi, Tibull. – ➳ Genet. Sing. nach der 4. Dekl. sucus, Apul. met. 9, 32 Isid. orig. 17, 9, 28: u. so Abl. Sing. sucu, Colum. 9, 15, 12 cod. Pol. Apic. 7, 294 u. 311: Genet. Plur. sucuum, Apul. met. 10, 13: Akk. Plur. sucus, Manil. 3, 144.

sucus, succus [CL] 1 natural liquid content, sap, juice; b (of human or animal bodily fluid or secretion, also in fig. context). myrrha ‥ genus est arboris in India ‥ que ‥ solis ardoribus crepans rimam efficit per quam sucum desudat, qui itidem myrrha dicitur Alb. Lond. DG 11. 18; gummus, succus qui elicitur ab arbore Osb. Glouc. Deriv. 264; sacras apis delicias experire: / succos florum sic elice profundatos / ut scias mellis cumulos conglutire J. Howd. Cant. 336; herba que dicitur euforbia ‥ cujus lacteum succum extollit in claritate visus Bart. Angl. XV 94; ysopum cerotum est succus lanae succidae per decoccionem extractus SB 44.  b apis ‥ quae florentes saltuum cespites ‥ depopulans dulcia natorum pignora ‥ fetosa quadam suavissimi suci [gl. sucus i. virtus, sucus dictus quod sacco exprimatur ut tipsane, sæpes] concretione producit Aldh. VirgP 5; ariditas sucum, nervi officia receperunt Bede HE I 21; ut neque meditando neque orando succum aliquem lactei dulcoris eliceret quo esurienti satisfieret parvulo J. Ford Serm. 111. 9. 2 (w. ref. to spec. utility): a (as lotion or drug); b (as dye). c (sucus viridis, in cooking) verjuice. a mortiferum poculi haustum, in quo dirorum virulentus graminum sucus [gl.: virtus, liquor, sæp, wæta] simulque truculenta regulorum et aspidum venena ‥ pestifera confectio humanae naturae nocitura habebatur Aldh. VirgP 23; cum telum toxicum atri veneni sucum infunderet Felix Guthl. 29; herbam ‥ cujus succus repellendis admodum valeret langoribus V. Chris. Marky. 66; resina, succus arboris qui vulnera sanat Osb. Glouc. Deriv. 506; si pustule sint vel vulnera, succus celsi vel arnoglosse teneatur sub lingua Gilb. III 165. 1; est ‥ epithima de succis unccio pura SB 19; si succus per se inspissetur tunc dicitur rob, sed si ipse inspissetur cum melle vel zuccaro dicitur syrupus SB 37.  b [vestis] est ‥ fili delicatissimi, quod conchiliorum sucis ebrium rapuerit colorem coccineum W. Malm. GP V 218.  c auca ‥ aliatam ‥ desiderat, cum vino vel viridi succo [gl.: vergus, verjus, cum viridi sapore, en vergus] racemorum vel pomorum silvestrium distemperatam Neckam Ut. 102; 1299 in mustard et viridi sucto vij d. ob. Househ. Ac. 165; 1302 salsaria: ‥ Johanni le R. ‥ pro viridi sutur [MS: ? siccus or succus; ? l. succo] (BL MS Addit. Ch. 26587) Lond. Ed. I & II II 270; 1378 in j lag. viridis sicci viij d. Househ. Ac. 253; c1464 Elene Trot pro pressura viridis succi xvj d. Comp. Dom. Buck. 73. 3 sap as vital fluid of a plant; b (transf. or in fig. context). cum constet ‥ frondentia vero surculorum folia et spissos palmitum pampinos cessante librorum suco [gl.: sæ, ? l. sæp] miserabiliter marcescere et torrido adventante autumni fervore in modum densissimae stragis catervatim cadere Aldh. VirgP 9; [baculum fraxineum] succo animatum, cortice indutum W. Malm. GP V 230; agitur ‥ hoc motu in arboribus vel herbis, ut succus ducatur in radicem, et inde se per omnes ipsius arboris partes diffundat, prestans ei quamdam sui generis vitam, ut viridescat, ut crescat Ailr. An. I 15; ut [Phebe] arborum herbarumque succos ‥ dirigat Gir. TH II 3; autumnus ‥ adeo cuncta adstringit, ut etiam herbe jam marceant, suci arborum exsiccentur Alb. Lond. DG 4. 8; arbor ‥ a suo trunco decisa ‥ que cum ‥ ad suum revera truncum, in antiquam radicem sese reciperet, resumpto succo virens floruerit Feudal Man. 137.  b cujus dextera, quae in primo parente dum vetitae arboris poma decerperet aruerat, per Redemptoris gratiam, dum insontes manus in crucis arbore tenderet, bonorum operum sucis est restituta saluti Bede Luke 394D; territus ipse quidem viridis pro tempore suci Frith. 312; veritatis succus teneris Judeorum mentibus ‥ infundebatur H. Los. Serm. 30; vox lectoris simplex debet esse et clara, et ad omne genus pronuntiationis accomodata, plena succo virili, agrestem et rusticum fugiens sonum Rob. Bridl. Dial. 109; resumpto novo celestis gratie succo, fructus afferant spirituales Ailr. Spec. Car. I 15. 518D. 4 (in gl.). sucum, saep GlP 244; hic suctus, A. a juse WW; sucket, spice, succus Levins Manip. 93.

sūcus (10) (succus), ī, m. , ¶ 1 suc, sève : [relat^t aux plantes] Cic. Nat. 2, 120 ; [au corps humain] Cic. Nat. 2, 137 ; [aux fruits] Plin. 12, 135 ; Tib. 1, 10, 47, etc. || suc extrait de poissons : Hor. S. 2, 8, 46 || potion, décoction, jus divers : Ov. P. 4, 3, 53 ; M. 14, 403 ; Tib. 1, 6, 13 ¶ 2 goût, saveur : sucum sentire Lucr. 4, 615, sentir le suc, le goût dʼun aliment ; ova suci melioris Hor. S. 2, 4, 13, œufs dʼune meilleure saveur, cf. Hor. S. 2, 4, 70 ¶ 3 [fig.] a) force, bonne santé : sucus ac sanguis civitatis Cic. Att. 4, 16, 10, la sève et le sang de la cité ; [en parl. du style] Cic. Or. 76, etc. ; b) caractère général, ensemble de la constitution de qqch. : ornatur oratio genere primum et quasi colore quodam et suco suo Cic. de Or. 3, 96, la beauté du discours tient dʼabord à ses traits généraux, et, si jʼose dire, au teint, à la sève qui lui est propre.

➳ de la 4^e décl. : gén. sing. sucus Apul. M. 9, 32 ; Isid. Orig. 17, 9, 28 ; abl. sucu *Col. Rust. 9, 15, 12 ; gén. pl. sucuum Apul. M. 10, 13 ; acc. pl. sucus Manil. 3, 144.

sūcus (not succ-), ī, m

• SVG-, a juice, moisture, sap, liquor: stirpes e terrā sucum trahunt: ex intestinis secretus: garo (mixtum) de sucis piscis Hiberi, H.: pinguis olivi, oil, O.—A medicinal drink, draught, potion, dose: purgantes pectora suci, O.: spargit virus sucosque veneni, O.—Taste, flavor, savor: melior, H.: Picenis cedunt pomis Tiburtia suco, H.: Cantharus ingratus suco, O.—Fig., strength, vigor, energy, spirit: sucus ac sanguis (civitatis).—Of style, spirit, life, vigor: ornatur oratio suco suo.