ubertas
ubertas, richness, fulness
- I Lit.: mammarum, Cic. N. D. 2, 51, 128: Asia ubertate agrorum ... facile omnibus terris antecellat, id. Imp. Pomp. 6, 14: amnium fontiumque, Plin. 3, 5, 6, § 41: ubertas in percipiendis fructibus, Cic. Verr. 2, 3, 98, § 227: frugum et fructuum, id. N. D. 3, 36, 68; cf.: rami bacarum ubertate incurvescere, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 28, 69: vini (opp. frumenti inopia), Suet. Dom. 7: pabuli, Plin. 37, 13, 77, § 201: lactis, id. 22, 22, 39, § 82: piscium, Just. 18, 3: praedae, id. 25, 1: opum, Sil. 15, 412.—
- II Trop.
- A Of mind, character, etc., richness, fulness: ubertates et copiae virtutis, Cic. N. D. 2, 66, 167: ingenii, id. post Red. in Sen. 1, 1; id. Marcell. 2, 4: immortalis ingenii ubertas beatissima, Quint. 10, 1, 109; Ambros. Fug. Saec. 8, 48: utilitatis, Cic. de Or. 1, 44, 195.—
- B Of style or language, copiousness, fulness: ubertas in dicendo et copia, Cic. de Or. 1, 12, 50: ubertas et quasi silva dicendi, id. Or. 3, 12: illa Livii lactea ubertas, Quint. 10, 1, 32: verborum, id. 10, 1, 13; 10, 1, 109; 12, 2, 23: oratoris, Plin. Ep. 2, 3, 1; Gell. 12, 1, 24.
[insula ] situ amplior et frugum proventu atque ~ate felicior
vir Deo deditus liquidas fontium lymphas exorcizans et sacrae benedictionis ~ate [gl.: habundantia, copia ] fecundans
vini uberitas
regni felicitas et populi sanitas et frugum ~as
~as,genyhtsumnys
numquid non ab ea die fortuna ejus retrorsum cessit et successuum ~as emarcuit?
cum lacrimarum ~ate
tanta siquidem pluviarum hic jam inundat ~as, tanta nebularum et nubium incumbit impuritas
quanta lactis hujus dulcedo, quantus candor, quanta ~as
sunt enim tria passionis et martyrii genera; in juventute castitas, in paupertate largitas, in ~ate sobrietas
cum ‥ post pauca regia providencia consueta rediret ~as, penuriosa fames abiit et recessit
da ei de rore caeli benedictionem et depingue [? l. de pingui ], Domine, terrae ~atem
soli affinis maxima ~ate
campum tuum omni ~ate locupletasti fecunditatis, suavitatis, et decoris
solarius fomes ‥ rura ‥ ad ~atem reduxit
➳ uberitas sur des monnaies.
- 1. vruchtbaarheid, productiviteit, (grote) opbrengst [utilitatis groot nut; agrorum; fluminum];
- 2. overvloed, rijkdom, volheid [frugum; lactis; metaf. ingenii; virtutis; verborum];
- 3. rijkdom van taal.
- 2 uber, richness, fulness, plenteousness, plenty, abundance, copiousness, fruitfulness, fertility, productiveness: mammarum: in percipiendis fructibus: Rami bacarum ubertate incurvescere.—Fig., of mind or character, richness, fulness: ubertates virtutis: utilitatis.—Of style or language, copiousness, fulness: in dicendo: ubertas et quasi silva dicendi.
-
…laudationem mortis, quae constat ex enumeratione humanorum malorum ; cui rationes eae quae exquisitius a philosophis colliguntur defuerunt, ubertas orationis non defuit. Clarae vero mortes pro patria oppetitae non solum gloriosae rhetoribus, sed etiam beatae videri solent…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…L. Crasso potuit, homine nato ad dicendi singularem quandam facultatem, si hanc causam ageret, maior esse ubertas, varietas, copia quam fuit in eo qui tantum potuit impertire huic studio temporis quantum ipse a pueritia usque…
Cicero, pro Balbo
-
…is tamen habitu extorum et colore declarari censet haec dumtaxat pabuli genus et earum rerum quas terra procreet, vel ubertatem vel tenuitatem ; salubritatem etiam aut pestilentiam extis significari putat. O mortalem beatum cui certo scio ludum numquam defuisse…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…vastitas, caedes, incendia, rapinae, scelerum impunitas, fuga, formido, discordia fuisset, sic reditu ubertas agrorum, frugum copia, spes oti, tranquillitas animorum, iudicia, leges, concordia populi, senatus auctoritas…
Cicero, de Domo sua
-
…ab isto nihil legibus, nihil religionibus, nihil iure esset actum, sed ne quis oreretur aliquando in tanta ubertate improborum qui in meis aedibus aliquam religionem residere diceret. nam legem quidem istam nullam esse, quotienscumque de me…
Cicero, de Domo sua
-
…columbis, viris mammae atque barba. Haec dicuntur fortasse ieiunius ; sunt enim quasi prima elementa naturae, quibus ubertas orationis adhiberi vix potest, nec equidem eam cogito consectari. verum tamen cum de rebus grandioribus dicas, ipsae…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…est alterum gymnasium, coetus erant et sermones habere soliti, e loci vocabulo nomen habuerunt. sed utrique Platonis ubertate completi certam quandam disciplinae formulam composuerunt et eam quidem plenam ac refertam, illam autem Socraticam dubitanter de omnibus rebus…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…a reconditis abstrusisque rebus ad causas forensis popularis que facile traduxerat. Huius suavitate maxime hilaratae Athenae sunt, huius ubertatem et copiam admiratae eius dem vim dicendi terroremque timuerunt. haec igitur aetas prima Athenis oratorem prope perfectum tulit .…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…nata ; sed saepe vel sine coniunctione verba novantur ut ille senius desertus, ut di genitales, ut bacarum ubertate incurvescere. Tertius ille modus transferendi verbi late patet, quem necessitas genuit inopia coacta et angustiis, post autem…
Cicero, de Oratore
-
…. Lentulo, consentientibus ceteris magistratibus, deprecante Cn. Pompeio, omnibus hominibus faventibus, dis denique immortalibus frugum ubertate copia vilitate reditum meum comprobantibus, mihi meis rei publicae restitutus, tantum vobis quantum facere possum, Quirites ,…
Cicero, post Reditum ad Populum