virgo
virgo, a maid, maiden, virgin
- I Lit.
- A In gen.: cum Sabinas honesto ortas loco virgines rapi jussit, Cic. Rep. 2, 7, 12: (oratio philosophorum) casta, verecunda, virgo incorrupta, id. Or. 19, 64: bellica, i. e. Pallas, Ov. M. 4, 754; Sil. 7, 459: Saturnia, i. e. Vesta, Ov. F. 6, 383: Vestalis, Cic. Rep. 2, 14, 26; 3, 10, 17.—In apposition: virgo filia, Cic. Rep. 2, 37, 63: dea, the virgin goddess, i. e. Diana, Ov. M. 12, 28; Mart. 10, 92, 8.—Transf., of female animals that have not coupled, Plin. 28, 9, 41, § 147: lea, Stat. Th. 12, 357: porca, Mart. 13, 56, 1.—Adject.: carnes, Plin. 28, 4, 10, § 43; cf. equa, Pall. 1, 35 fin.: buculae, Arn. 7, 224.—
- B In partic., of particular virgins.—Of a Vestal: qui esset decimus annus post Virginum absolutionem, Cic. Cat. 3, 4, 9; Hor. C. 3, 30, 9: virgines sanctae, the Vestals, id. ib. 1, 2, 27.— Of Diana, Hor. C. 1, 12, 22; 3, 22, 1.—Of the Danaides, Hor. C. 3, 11, 26.—Of Astraea, Verg. E. 4, 6.—
- II Transf.
- A In gen., of young females, a young woman, girl, Ov. H. 6, 133; Sil. 3, 435; Just. 1, 3, 2; Curt. 5, 1, 38; Verg. E. 6, 47; 6, 52; Hor. C. 2, 8, 23; 3, 14, 9.—
- B In the eccl. fathers, of males, Tert. Virg. Vel. 8; Hier. adv. Jovin. 1, 4; id. Ep. 22, 21; Paul. Nol. Carm. 22, 2. —
- C The constellation Virgo in the zodiac, Cic. poët. N. D. 2, 42, 110; Hyg. Astr. 2, 25; 3, 24.—
- D Aqua Virgo, or simply Virgo, a stream of cold water brought to Rome in an aqueduct constructed by M. Agrippa (so called because a young girl discovered its source), now Fontana Trevi, Front. Aquaed. 10; Plin. 31, 3, 25, § 42; Sen. Ep. 83, 5; Cassiod. Var. 7, 6; Ov. A. A. 3, 385; id. Tr. 3, 12, 22; Mart. 6, 42, 18; 11, 47, 6; 14, 163, 2 al.; cf. Becker, Antiq. 1, p. 703 sq.—
- E Of things; as an adjectival appellative for unwedded, pure, unused (mostly post-class.): senecta, i. e. unmarried, Tert. adv. Valent. 5: saliva, fasting, id. Jejun. 6: terra, untilled, Plin. 33, 3, 15, § 52: charta, i. e. that has not been read or published, Mart. 1, 67, 7: EMIT ET COMPARAVIT LOCVM VIRGINEM, vacant, Inscr. Orell. 4566.
si quis fornicaverit cum ~ine, j anno peniteat. si cum marita, iiij annos ‥ peniteat
rex Aeeta ‥ pater Medeae ~inis
placuit ‥ regi verbum ~inis, et ‥ ~ini placuit voluntas regis, et sic ‥ Emma ‥ fit conjunx ‥ Cnutonis
~o pulcherrima ‥ ad fenestram veniens pedem ostendit nudum
ad ecclesiam beatissimi [sic ] birginis Mariae
nomenalma ibi positum [] non pro puerpera vel juvencula sed pro ~ine accipere debes Is. vii 14
virginis †assumpta [l. assumpte ] festivo tempore sumptus
Nestoriana nequitia que ‥ debacchari presumpsit in ~inem
in virtute ‥ beate gloriose Dei genitricis semper ~inis Marie(
distemperatur cum urina pueri ~inis
virgo vir ad celum †virtutem [l. virtutum ] premia sumpsit
nefrendem, i. e. adolescentem et ~inem suem
corpus sacrae ~inis ac sponsae Christi ‥ incorruptum inventum est
huic [sc. S. Johanni ] matrem suam ‥ commendavit Deus ut Virginem ~o servaret
monasteria tam monachorum quam ~inum ‥ neglecta ‥ erant
sacrarum ~inum chori quae mundi vana ‥ contempserunt(
[abbas ] a nativitate sua ~o fuerat a plerisque reputatus
[Joseph ] accipiens sponsam suam cum Virgine ~o permansit
rex sacer Edwardus virgo permansit
Adam ‥ ex ~ine terra creatus est [cf. ]Gen. ii 5
clypeos ‥ referunt, ut ita loquar, ~ines et intactos
bursa virgo non amatur
contra infecciones in facie et in corpore ‥ valet lac ~inis artificiale quod faciunt archimiste et alii
quia facta est mencio de lacte ~inis artificiali, ideo pono hic receptam communem
[aqua vite ] vocatur etiam ‘lac ~inis’, nam quamdiu non conjungitur cum sole et luna ‥ tamdiu ‘virgo’ vocari potest
sextum ~inis [signum incipit oriri ] ab ea [parte caeli ] qua [sol circumagitur ] in medio Augusti
illa [summitas linee ] ‥ primum punctum primi gradus ~inis percutiet
comitantur ‥ arietem pisces atque libra cum ~ine
potestates Mercurii essentiales et principales sunt omnes in ~ine
- 1. maagd, (nog) ongetrouwd of huwbaar meisje [Vestalis; regia prinses; Saturnia = Vesta; Phoebea = laurierboom (waarin Daphne, op wie Apollo verliefd was, veranderde)]; ➤ natu maxima ~, ~ maxima de oudste Vestaalse Maagd; Sabinae honesto ortae loco virgines; virginis aequor = de Hellespont; virgines doctae = de muzen; — attrib. (poët.; postklass.) (a) maagdelijk, huwbaar, (nog) ongetrouwd [filia; dea = Diana]; (b) (v. niet-lev.) onaangeroerd, ongebruikt [charta nog niet uitgegeven of nog niet gelezen geschrift];
- 2. (poët.) jonge vrouw [adultera (v. Medea)];
- 3. (v. planten en dieren) (attrib.) jong, ongerept, nog niet gedekt [rosae; equae];
- 4. (meton.) (a) (poët.) Maagd (als sterrenbeeld); (b) (poët.; postklass.) (Aqua) Virgo waterleiding in Rome.
Placuit ergo Regi verbum Virginis, et jusjurando facto Virgini placuit voluntas Regis. Et sic, Deo gratias, Domina Emma mulierum nobilissima fit conjux Regis fortissimi Cnutonis.Henricus Rosla in Herlingsberga :
...... Inter quas Virgo coronam Regalem capite dimisit, seque profudit Regnantis pedibus : quod non tulit ipsa ; sed alto Exsiliens solio, nam mater erat sua, blando Sustinet afflatu, etc.
Virginemappellat, quæ nondum Monialis plures liberos tulerat. Vide Isidorum Pelusiotam lib. 3. Epist. 176. et Bollandi Observationes prævias ad Vitam S. Hermenildæ tom. 2. Febr. pag. 691.
Virgo vidua,apud Tertull. lib. de Virgin. Veland. cap. 9.
Reginaappellatur. Vide in Scacci 1.
- VERG-, a maid, maiden, virgin: illa Vestalis: bellica, i. e. Pallas, O.: Saturnia, i. e. Vesta, O.: virgo filia: dea, i. e. Diana, O.: notae Virginum poenae, i. e. of the Danaides, H.: Virginum absolutio, i. e. of the Vestals: Virgines sanctae, the Vestals, H.: Iam redit et Virgo, i. e. Astrœa, V.—A young female, young woman, girl: infelixV.: Virgines nuptae, H., O.—A constellation, the Virgin, Virgo, C.—In the phrase, Aqua Virgo, an aqueduct in Rome, now Fontana Trevi: artūs Virgine tinguit aquā, O.; cf. gelidissima Virgo, O.
-
…magis continens. Sed quis hic est qui huc pergit attat hic quidem est parasitus Gnatho Militis ducit secum una virginem dono huic. Papae Facie honesta mirum ni ego me turpiter hodie hic dabo Cum meo decrepito hoc eunucho .…
Terence, Eunuchus
-
…acceperim Sese relinquam, velle se illam mihi dare ; Verum id vereri sed, ego quantum suspicor, Ad virginem animum adiecit. Etiamne amplius Nihil ; nam quaesivi. Nunc ego eam, mi Phaedria, Multae sunt causae…
Terence, Eunuchus
-
…invenit usquam. esse putat nusquam atque animo peiora veretur. Viderat a patrio redeuntem Iuppiter illam flumine et o virgo Iove digna tuoque beatum nescio quem factura toro, pete dixerat umbras altorum nemorum et nemorum monstraverat umbras, dum…
Ovid, Metamorphoses
-
…chartis, doctis, Iuppiter, et laboriosis quare habe tibi quidquid hoc libelli qualecumque, quod, o patrona virgo, plus uno maneat perenne saeclo. Passer, deliciae meae puellae, quicum ludere, quem in sinu tenere…
Catullus, Carmina
-
…nunc. Non temere est ; et properans venit nescio quid circumspectat. CHAEREA. PARMENO. Occidi. Neque virgo est usquam ; neque ego, qui illam e conspectu amisi meo. Ubi quaeram Ubi investigem Quem perconter Quam…
Terence, Eunuchus
-
…quod cuiquam id compertum foret, haec fama valebat. Iam primum adulescens Catilina multa nefanda stupra fecerat, cum virgine nobili, cum sacerdote Vestae, alia huiusce modi contra ius fasque. Postremo captus amore Aureliae Orestillae, cuius…
Sallust, Catilina
-
…conposite atque magnifice casum rei publicae miserati sunt. Quae belli saevitia esset, quae victis acciderent, enumeravere rapi virgines, pueros, divelli liberos a parentum complexu, matres familiarum pati, quae victoribus conlubuissent, fana atque domos…
Sallust, Catilina
-
…vertit Apollo. Ut primum cessit furor et rabida ora quierunt, incipit Aeneas heros Non ulla laborum, O virgo, nova mi facies inopinave surgit ; omnia praecepi atque animo mecum ante peregi. Unum oro quando hic inferni…
Vergil, Aeneid
-
…, alter in ambiguo est, an sit conprensus, et ipsis morsibus eripitur tangentiaque ora relinquit sic deus et virgo est hic spe celer, illa timore. Qui tamen insequitur pennis adiutus Amoris, ocior est requiemque negat tergoque…
Ovid, Metamorphoses
-
…accipit illos, ast alios longe submotos arcet harena. Aeneas, miratus enim motusque tumultu, Dic ait O virgo, quid volt concursus ad amnem Quidve petunt animae, vel quo discrimine ripas hae linquunt, illae remis vada…
Vergil, Aeneid