vix
vix, with difficulty, with much ado, hardly, scarcely, barely
scarcely had he spoken these things, when by chance twin doves flew to the sky
- I In gen.: quid est, sine his cur vivere velimus? mihi vero cum his ipsis vix; his autem detractis ne vix quidem, Cic. Fam. 9, 8, 2: quae vix aut ne vix quidem adpareant, id. Fin. 4, 13, 32: ut vix aut omnino non posset ... infirmari sua lex, id. Att. 3, 23, 2; cf.: profluens amnis aut vix aut nullo modo, conclusa autem aqua facile corrumpitur, id. N. D. 2, 7, 20: vix incedo inanis, ne, etc., Plaut. Am. 1, 1, 174 (326): vix sum compos animi, Ter. Ad. 310: vix me contineo, quin involem, etc., id. Eun. 859: Thr. Hic sunt tres minae. Gn. Vix, id. ib. 472: vix in ipsis tectis frigus vitatur, Cic. Fam. 16, 8, 2: ego teneo ab accusando vix me hercule: sed tamen teneo, id. Q. Fr. 3, 2, 2: Gabinius collegit ipse se vix, sed collegit tamen, id. Pis. 12, 27: iter angustum et difficile, vix quā singuli carri ducerentur, Caes. B. G. 1, 6: brevi spatio interjecto, vix ut his rebus ... administrandis tempus daretur, id. ib. 3, 4; cf.: adeo, ut vix ulla possit causa reperiri, Quint. Inst. prooem. § 12: ex hominum milibus LX. vix ad D. sese redactos esse dixerunt, to scarcely five hundred, Caes. B. G. 2, 28: carcer vix carcere dignus, Lucil. ap. Don. Ter. Eun. 472 et saep.: ego vix teneor, quin accurram, Cic. Fam. 16, 24, 2: vix est, ut id obtineat, Dig. 41, 1, 7, § 7; so ib. 16, 1, 19 init.—
- B Strengthened,
- 1 By aegre: vix aegreque amatorculos invenimus, Plaut. Poen. 1, 2, 27 (236): vix et aegre, Ap. Met. 1, 19, 25; vix et aegerrime, id. ib. 1, 14, 22; v. aegre.—
- 2 By saltem: illud vix saltem praecipiendum videtur, Quint. 6, 4, 15.—
- 3 By repetition: corpus matri vix vixque remissum, Albin. 1, 167.—
- II In partic., of time, hardly, scarcely.
- A Absol.: assum atque advenio Acherunte vix via alta atque ardua, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37 (Trag. Rel. p. 208 Rib.): ah, vix tandem sensi stolidus! Ter. And. 470: vix tandem legi litteras, Cic. Fam. 3, 9, 1; Cat. 62, 2: contingat vix deinde mori, Val. Fl. 7, 537.—
- B With a foll. cum, and poet. also et, to denote the immediate succession of two events.
- 1 With cum: vix agmen novissimum extra munitiones processerat, cum Galli, etc., Caes. B. G. 6, 8: vix erat hoc plane imperatum, cum illum ... videres, Cic. Verr. 2, 4, 40, § 86: vix ea fatus erat, geminae cum forte columbae ... caelo venere volantes, Verg. A. 6, 190; Ov. M. 1, 69.—
- 2 With et: vix primos inopina quies laxaverat artus, Et superincumbens ... liquidas projecit in undas Praecipitem, Verg. A. 5, 857; so, vix ... et, id. ib. 6, 498; Stat. Th. 5, 263; cf.: vix ... que, Verg. A. 2, 692.—
- 3 With ellipsis of cum or et: vix proram attigerat, rumpit Saturnia funem, Verg. A. 10, 659; 8, 337: vix bene desieram, rettulit illa mihi, Ov. F. 5, 278; Phaedr. 4, 24, 28 sq.; so, vix bene, Ov. M. 2, 47.—
- C Strengthened by dum, and usually written in one word, vixdum, hardly then, scarcely yet: Dolabella valde vituperabatur, quod tibi tam cito succederet, cum vixdum triginta dies in Syriā fuisses, Cic. Fam. 12, 4, 2: haec ego omnia vixdum etiam coetu nostro dimisso comperi, id. Cat. 1, 4, 10: (Hannibalem) vixdum puberem, Liv. 21, 3, 2: vixdum serio adnuere, id. 39, 42, 12: progressis vixdum quattuor milia passuum, id. 44, 5, 1; 32, 28, 4; 10, 32, 7: puer vixdum libertatem, nedum dominationem modice laturus, id. 24, 4, 1: vixdum dimidium dixeram: intellexerat, Ter. Phorm. 594: vixdum epistulam tuam legeram, cum, etc., Cic. Att. 9, 2, A, 3.—So with et, Liv. 36, 12, 5; 43, 4, 10; Plin. Ep. 7, 33, 7.
extendentes reges gladios vix sedaverunt populum bellicantem
angustiatus Judeus ex his vix obtinuit ut ‥ pecunie ‥ sibi medietas laxaretur
tanta cum levitate excitabatur ut vix crederes sonitum ab alio posse deprehendi
repentina ‥ molestia tactus est, ita ut corruens in terram et aliquandiu pronus jacens vix tandem resurgeret
publicani ‥ vocantur qui vel publice sceleribus foedantur vel publicis inplicantur negotiis quae sine peccato aut †nix [l. vix ] aut nullatenus valent administrari
nervi vix ossibus haerent
voce carens, membrisque stupens, in pectore tantum / frigida vix tenui duxit suspiria flatu
vivere me terris vix vix sinit improba febris
ille solus videbitur simpliciter et perfecte et absolute esse, alia vero omnia fere non esse et vix esse
defunctis ‥ optimis regibus ‥ Franci et Angli diu luxerunt funus eorum, quia post illos vix adepti sunt dominos illis consimiles virtutibus et nectare morum
beatus vir Ecgwinus, cujus actibus digne scribendis ipse vix sufficeret, si adesset, Homerus
hic inter numeror sacras vix sola sorores
ut tandem vix quinque sacrae in penetralibus aulae, / si praesens stares, aegros remanere videres
in factis vero non esse simplicem absolutamque essentiam, sed verae illius essentiae vix aliquam imitationem
propter quod ‥ disciplinam de eis tradere intemptatum et vix possibile
omnis etas, sexus, condicio cucurrit, vix anicula sub tecto remansit
qui aliquamdiu detenti vix tandem uno equo retento relaxati sunt
satellites a latere suo misit qui anulum extorquerent a Venere; illa, multum tergiversata, vix tandem reddidit
talia ‥ mihi dudum proponenti ‥ vix tandem angulus unus, quasi ab aliis relictus, terrarum scilicet finis Hibernicus orbis occurrit
verum ‥ est quia, si monachus novitius in suo proposito fuerit tepidus, aut vix aut numquam in religione monachica erit fervidus
duces si quando ad concilium convenissent ‥ vix aut numquam in bonam sententiam convenire
raro ‥ aut vix quem reciperet absque quolibet munusculo a se recedere permittebat
qualis linea quali linee vix aut nunquam commensuratur
si ‥ aliquis ex pura malicia sine causa peccaverit et postea desperacionem inciderit, vix aut numquam ei remittetur
quoniam vix est ut virtus clausa celari, ut animositatis ardor extingui, ut probitatis scintilla comprimi valeat
vix obdormivit, et ecce / coeperunt nervi subito medicamine tendi
vix affatur eum; sancti mox ante sepulchrum / rumpitur alter ei subito medicamine compes
vix pedem terre apposuerat ‥ cum ecce satelles comitis advenit
Edburgam, que, vix dum trima esset, spectabile future sanctitatis dedit periculum
vix vero illis prodeuntibus et omni ornatu bellico preparato, tam appropinquabat alterutrum, ut lancee eorum ante se mixte essent invicem(
vix vir Dei hec verba compleverat, quando venit longa turba virorum(
- 1. met moeite, nauwelijks, ternauwernood; ➤ affirmare vix possumus; vix credendum est; alci vix notus; (m. quin) vix teneor quin accurram; vix tandem eindelijk dan toch;
- 2. (v. tijd) zojuist, net (vaak m. cum inversum in de bijzin of m. et: nog niet . . . of, nauwelijks . . . of); ➤ vix agmen processerat, cum Galli flumen transire non dubitant; vix quies laxaverat artus et deus proiecit in undas praecipitem.
- 1 VIC-, with difficulty, with much ado, hardly, scarcely, barely: quae vix aut ne vix quidem adpareant: profluens amnis aut vix aut nullo modo: vix sum compos animi, T.: vix in ipsis tectis frigus vitatur: ex hominum milibus LX vir ad D sese redactos esse dixerunt, to scarcely five hundred, Cs.: ego vix teneor, quin accurram. —Of time, hardly, scarcely, just: Adsum atque advenio Acherunte vix viā altā atque arduā: ah! Vix tandem sensi stolidus!T.—Of immediate sequence, with cum: vix agmen novissimum extra munitiones processerat, cum Galli, etc., Cs.: vix erat hoc plane imperatum, cum illum . . . videres: Vix ea fatus erat, cum, etc., V.—With et or -que(poet.): Vix primos inopina quies laxaverat artūs, Et superincumbens . . . proiecit, etc., V.: Vix ea fatus erat, subitoque fragore Intonuit, V.—With ellips. of cum: Vix proram attigerat: rumpit Saturnia funem, V.: Unam promorat vix pedem Ruina camarae, etc., Ph.
-
…proficiscere ac, si mihi inimico, ut praedicas, tuo conflare vis invidiam, recta perge in exsilium ; vix feram sermones hominum, si id feceris, vix molem istius invidiae, si in exsilium iussu consulis iveris ,…
Cicero, in Catilinam
-
…circumstant senatum, quorum tu et frequentiam videre et studia perspicere et voces paulo ante exaudire potuisti. quorum ego vix abs te iam diu manus ac tela contineo, eosdem facile adducam ut te haec quae vastare iam pridem studes…
Cicero, in Catilinam
-
…, tuo conflare vis invidiam, recta perge in exsilium ; vix feram sermones hominum, si id feceris, vix molem istius invidiae, si in exsilium iussu consulis iveris, sustinebo. sin autem servire meae laudi et gloriae…
Cicero, in Catilinam
-
…miserunt seque ei dediderunt ; et in commemoranda civitatis calamitate ex DC ad tres senatores, ex hominum milibus LX vix ad D, qui arma ferre possent, sese redactos esse dixerunt. Quos Caesar, ut in miseros ac…
Julius Caesar, Gallic War
-
…patriae periculum me necessario de hac animi lenitate deduxerit, illud profecto perficiam quod in tanto et tam insidioso bello vix optandum videtur, ut neque bonus quisquam intereat paucorumque poena vos omnes salvi esse possitis. quae quidem ego neque…
Cicero, in Catilinam
-
…quibus itineribus domo exire possent unum per Sequanos, angustum et difficile, inter montem Iuram et flumen Rhodanum, vix qua singuli carri ducerentur, mons autem altissimus impendebat, ut facile perpauci prohibere possent ; alterum per provinciam nostram…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Latio, multosque per annos errabant, acti fatis, maria omnia circum. Tantae molis erat Romanam condere gentem Vix e conspectu Siculae telluris in altum vela dabant laeti, et spumas salis aere ruebant, cum Iuno, aeternum…
Vergil, Aeneid
-
…fugae spectans Peneidas undas fer pater inquit opem si flumina numen habetis. Qua nimium placui, mutando perde figuram Vix prece finita torpor gravis occupat artus mollia cinguntur tenui praecordia libro, in frondem crines, in ramos bracchia crescunt…
Ovid, Metamorphoses
-
…maior illis fuit, qui ex parvis opibus tantum imperium fecere, quam in nobis, qui ea bene parta vix retinemus. Placet igitur eos dimitti et augeri exercitum Catilinae Minume. Sed ita censeo publicandas eorum pecunias, ipsos…
Sallust, Catilina
-
…humanas motura tonitrua mentes et cum fulminibus facientes fulgura ventos. His quoque non passim mundi fabricator habendum aera permisit vix nunc obsistitur illis, cum sua quisque regant diverso flamina tractu, quin lanient mundum tanta est discordia fratrum .…
Ovid, Metamorphoses