νύμφη
νύμφη, a young wife, bride; a Nymph
- young wife, bride, Il. 18.492, Hdt. 4.172; ν. ἄγεσθαι Ar. Pl. 529; Ἀελίοιο Pi. O. 7.14; opp. νυμφίος, Pl. Lg. 783e; opp. παρθένος, Praxill. 5, Com.Adesp. 1215; always relatively young, as Iris calls Helen, or as Eurycleia calls Penelope, νύμφα φίλη Il. 3.130, Od. 4.743, cf. E. Med. 150, Andr. 140 (both lyr.).
- 2 marriageable maiden, Il. 9.560, Hes. Th. 298.
- 3 daughter-in-law, LXX 1 Ki. 4.19, Ev.Matt. 10.35.
- 4 young girl, πενταέτης ν. IG 14.2040.2.
- II Nymph or goddess of lower rank, θεαὶ Νύμφαι Il. 24.616, cf. Hes. Th. 130, Fr. 171.5, al., IG 12(8).358 (Thasos, V B.C.); N. κοῦραι Διὸς αἰγιόχοιο Od. 6.105; N. ἅλιαι S. Ph. 1470 (anap.; cf. Ναϊάς, Νηρηΐς); N. Ὀρεστιάδες, Ὀρειάδες, Il. 6.420, Bion 1.19, cf. Ar. Av. 1098 (lyr.); N. Μελίαι Hes. Th. 187, cf. Ἀδρυάδες, Ἁμαδρυάδες, Δρυάδες; N. ὑάδες, ὑδριάδες, Id. Fr. 180, Porph. Antr. 18; N. λειμωνιάδες, πετραῖαι, S. Ph. 1454 (anap.), E. El. 805.
- 2 esp. of springs, ὀνομάζεσθαι τὰς πηγὰς N. Ath. 11.465a, cf. Lib. Or. 11.28: hence, poetically, water, AP 9.258 (Antiphan.), 331 (Mel.), cf. Plu. Symp. 2.147f.
- 3 in mystical theology, Ζεὺς ἄμβροτος ἔπλετο ν. Orph. Fr. 21a4.
- b applied to souls seeking birth, Porph. Antr. 18; cf. νυμφεύω.
- III doll, puppet, AP 6.274 (Pers.), Jul. Caes. 332d.
- IV young bee or wasp, in the pupa stage, Arist. HA 551b2, 555a3.
- b winged male of the ant, Hsch.
- V kind of mollusc, Speusipp. ap. Ath. 3.105b.
- VI point of the ploughshare, Poll. 1.252, Procl.ad Hes. Op. 425.
- VII hollow between the under-lip and chin, Ruf. Onom. 42, Poll. 2.90, Hsch.
- b depression on the shoulder of horses, Hippiatr. 26.
- VIII opening rosebud, Phot.
- IX clitoris, Ruf. Onom. 112, Gal. UP 15.3.
- X niche, Callix. 2.
1. jonge vrouw, bruid:
2. nimf:
1) die Braut, weil diese aus dem elterlichen Hause verhüllt dem Bräutigam zugeführt wurde ; νύμφας δʼ ἐκ θαλάμων δαΐδων ὕπο λαμπομενάων ἠγίνεον ἀνὰ ἄστυ, Il. 18.492 ; ἐθρέφθην βασιλεῦσι νύμφη, Eur. Hec. 352, öfter ; Her. 4.172 ; νύμφην ἀγαγέσθαι, Ar. Plut. 592 ; neben νυμφίος, Plat. Legg. VI.783e ; Rep. V.459e ; die jungvermählte Ehefrau, νεογάμου νύμφης δίκην, Aesch. Ag. 1152 ; Soph. Ant. 792, O.R. 1407 ; Eur. Phoen. 138, Alc. 746 ; Theocr. 17.129. Auch Eurykleia nennt die Penelope, die viel jünger als sie selbst ist, νύμφα φίλη, Od. 4.743. – Uebh. das heiratsfähige Mädchen im mannbaren Alter, Il. 9.560, Hes. Th. 298 u. sp.D. – In Prosa ist das Wort in dieser ganzen Bdtg selten. – Im NT auch der Ggstz der πενθερά, die Schwiegertochter, vgl. Poll. 3.32.
2) die Nymphe, eine weibliche Gottheit von niederm Range ; Hom., der sie auch θεαὶ Νύμφαι, Il. 24.615 (vgl. Hes. Th. 130), u. κοῦραι Νύμφαι, Od. 6.122 nennt, u. Folgde. Sie bezeichnen die in den Quellen, den Bäumen, den Auen u. Bergen sich äußernde u. lebendig schaffende Naturkraft, wohnen in Hainen, auf Auen und Wiesen, an Quellen, Il. 20.8, 9, Νύμφη Νηΐς, Najade, Quellnymphe, auch Ναΐς, Νηϊάς, Νύμφαι ὀρεστιάδες, Bergnymphen, Il. 6.420, vgl. Hes. Th. 130, später ὀρεάδες, Νύμφαι ἀγρονόμοι, Od. 6.105, in Bäumen, δρυάδες u. ἁμαδρυάδες. Hom. nennt sie Töchter des ägishaltenden Zeus. Nymphen sind Gespielinnen der Artemis, Od. 6.105, u. 10.350 Dienerinnen der Kirke, entsprossen aus Quellen, Hainen und Strömen ; sie erscheinen neben den Strömen in der allgemeinen Götterversammlung Il. 20.8 ; ihnen sind Grotten (Tropfsteinhöhlen, worin sie webend u. wirkend gedacht werden) heilig, Od. 13.104, 17.211. – Bes. sind sie auch die Göttinnen begeisternder Quellen, deren Wasser durch die aufsteigenden Dünste prophetisch begeistert, daher sowohl der Begeisterte, Verzückte, der Dichter, als der Wahnsinnige, Verrückte νυμφόληπτος heißt, vgl. das lat. lymphatus, lymphaticus. – Nach H.h. Ven. 258 u. Hes. bei Strab. X p. 471 lebten sie zwar lange, waren aber nicht unsterblich ; ihr Leben ist an den naturkörper, dessen Leben sie eigentlich darstellen, geknüpft, die Dryade stirbt mit ihrem Baum, vgl. Voß Virg. Ecl. 10.63. – Die Lyder nannten nach Schol. Theocr. 7.91 auch die Musen so.
Bei Arist. H.A. 5.19, 23 heißt die Bienenbrut mit noch unausgebildeten Flügeln νύμφαι ; vgl. Poll. 7.148. – Auch die geflügelten (männlichen) Ameisen, Artemid. 2.3.6, Hesych. – Die sich öffnende Rosenknospe, τῶν ῥόδων αἱ μεμυκυῖαι κάλυκες, VLL, u. nach Suid. πάντων τῶν καρπῶν αἱ ἐκφύσεις. – Die Spitze der Pflugschar, Poll. 1.252. – Auch = κλειτορίς u. μύρτον, Poll. 2.174 u. sp. Medic. – Das Grübchen im Kinn, Poll. 2.90. Bei Ath. V.197a Nischen in der Mauer.
-ης, ἡ.
Voc. νύμφα Il. 3.130 : Od. 4.743.
- 1
A young woman, a maiden Il. 9.560.
- 2
A nymph, one of a class of semi-divine female beings imagined as inhabiting the sea, fountains, islands, caves, etc. : νυμφάων, αἵ τʼ ἄλσεα νέμονται καὶ πηγὰς ποταμῶν καὶ πίσεα Il. 20.8. Cf. Il. 24.616 : Od. 1.71, Od. 6.105, 123, Od. 9.154, Od. 12.132, 318, Od. 13.107, 350, 355, Od. 14.435, Od. 17.211, 240.
Of Calypso Od. 1.14, 86, Od. 4.557 = Od. 5.14 = Od. 17.143, Od. 5.6, 30, 57, 149, 153, 196, 230 = , Od. 23.333.
Of Circe Od. 10.543.
Defined by νηΐς Il. 6.21, Il. 14.444, Il. 20.384.
By ὀρεστιάς Il. 6.420.
By νηϊάς Od. 13.104 = 348, 356.
- 3
A bride, a woman about to be married Il. 18.492.
- 4
A bride, a woman not long married Od. 11.38, 447.
Applied to matrons. To Helen Il. 3.130.
To Penelope Od. 4.743.
- 1
Strong 3565
1. cl., a bride, young wife, young woman: Mt 25:1, WH, mg., Jo 3:29, Re 18:23 21:2, 9 22:17.
2. As freq. in LXX (Ge 38:11, al., for
(a) bride;
(b) daughter-in-law) and in MGr. (νύφφη, νύφη), a daughter-in-law: Mt 10:35, Lk 12:53.†
- IEpic voc. νύμφα: Doric νύμφᾱ:—, a young wife, bride, Lat. nupta, Il., Trag.
- 2any married woman, Od., Eur.
- 3a marriageable maiden, Il., Hes.
- 4= Lat. nurus, daughter-in-law, NTest.
- IIas prop. name, a Nymph, Hom.; θεαὶ Νύμφαι Il.; distinguished by special names, spring- nymphs being Ναϊάδες, sea- nymphs Νηρηίδες, tree- nymphs Δρυάδες, Ἁμαδρυάδες, mountain- nymphs ὀρεστιάδες, ὀρεάδες, meadow- nymphs λειμωνιάδες.
- 2persons in a state of rapture, as seers and poets, were said to be caught by the Nymphs, νυμφόληπτοι, Lat. lymphatici.
- IIIthe chrysalis, or pupa of moths, Anth.
-
…ἡγεῖσθαι πάλιν, ἐπειδήπερ γε δαίμονας ἡγοῦμαι · εἰ δʼ αὖ οἱ δαίμονες θεῶν παῖδές εἰσιν νόθοι τινὲς ἢ ἐκ νυμφῶν ἢ ἔκ τινων ἄλλων ὧν δὴ καὶ λέγονται, τίς ἂν ἀνθρώπων θεῶν μὲν παῖδας ἡγοῖτο εἶναι, θεοὺς δὲ…
Plato, Apology
-
…φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς, αὐτίχʼ ὁ μὲν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε ἕννυτʼ Ὀδυσσεύς, αὐτὴ δʼ ἀργύφεον φᾶρος μέγα ἕννυτο νύμφη, λεπτὸν καὶ χαρίεν, περὶ δὲ ζώνην βάλετʼ ἰξυῖ καλὴν χρυσείην, κεφαλῇ δʼ ἐφύπερθε καλύπτρην. καὶ τότʼ…
Homer, Odyssey
-
…, μνήσαντο δὲ χάρμης. ἔνθα πολὺ πρώτιστος Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας Σάτνιον οὔτασε δουρὶ μετάλμενος ὀξυόεντι Ἠνοπίδην, ὃν ἄρα νύμφη τέκε νηῒς ἀμύμων Ἤνοπι βουκολέοντι παρʼ ὄχθας Σατνιόεντος. τὸν μὲν Ὀϊλιάδης δουρὶ κλυτὸς ἐγγύθεν ἐλθὼν οὖτα κατὰ λαπάρην ·…
Homer, Iliad
-
…ἀοιδῆς. Εἰς Διόνυσον Κισσοκόμην Διόνυσον ἐρίβρομον ἄρχομʼ ἀείδειν, Ζηνὸς καὶ Σεμέλης ἐρικυδέος ἀγλαὸν υἱόν, ὃν τρέφον ἠύκομοι Νύμφαι παρὰ πατρὸς ἄνακτος δεξάμεναι κόλποισι καὶ ἐνδυκέως ἀτίταλλον Νύσης ἐν γυάλοις · ὃ δʼ ἀέξετο πατρὸς ἕκητι ἄντρῳ ἐν εὐώδει…
NA, Homeric Hymns
-
…δῖος Ὀδυσσεύς, χαίρων ᾗ γαίῃ, κύσε δὲ ζείδωρον ἄρουραν. αὐτίκα δὲ νύμφῃς ἠρήσατο, χεῖρας ἀνασχών · νύμφαι νηϊάδες, κοῦραι Διός, οὔ ποτʼ ἐγώ γε ὄψεσθʼ ὔμμʼ ἐφάμην · νῦν δʼ εὐχωλῇς ἀγανῇσι χαίρετʼ · ἀτὰρ…
Homer, Odyssey
-
…, ὃν πάρος ὠρίζεσκον ἑταιρείῃ φιλότητι, ἥν τʼ αὐτοῦ γενεὴν ὀνομακλυτὸν ἐξονομάζων · ἀμφιπόλους τε γέραιρε καὶ ἀγλαὰ δώματα νύμφης καὶ τρίποδας κατὰ οἶκον ἐπηετανούς τε λέβητας. καὶ τὰ μὲν οὖν ἤειδε, τὰ δὲ φρεσὶν ἄλλα μενοίνα .…
NA, Homeric Hymns
-
…περὶ πάντα καλύπτοι, ὄφρʼ εἴη μακάρεσσι θεοῖς ἕδος ἀσφαλὲς αἰεί. γείνατο δʼ Οὔρεα μακρά, θεῶν χαρίεντας ἐναύλους Νυμφέων, αἳ ναίουσιν ἀνʼ οὔρεα βησσήεντα. ἠδὲ καὶ ἀτρύγετον πέλαγος τέκεν, οἴδματι θυῖον, Πόντον, ἄτερ φιλότητος…
Hesiod, Theogony
-
…Ἀχιλεὺς Τρώεσσι θόρε φρεσὶν εἱμένος ἀλκὴν σμερδαλέα ἰάχων, πρῶτον δʼ ἕλεν Ἰφιτίωνα ἐσθλὸν Ὀτρυντεΐδην πολέων ἡγήτορα λαῶν, ὃν νύμφη τέκε νηῒς Ὀτρυντῆϊ πτολιπόρθῳ Τμώλῳ ὕπο νιφόεντι Ὕδης ἐν πίονι δήμῳ · τὸν δʼ ἰθὺς μεμαῶτα βάλʼ ἔγχεϊ δῖος Ἀχιλλεὺς…
Homer, Iliad
-
…· γήθησέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς, χαίρων ᾗ γαίῃ, κύσε δὲ ζείδωρον ἄρουραν. αὐτίκα δὲ νύμφῃς ἠρήσατο, χεῖρας ἀνασχών · νύμφαι νηϊάδες, κοῦραι Διός, οὔ ποτʼ ἐγώ γε ὄψεσθʼ ὔμμʼ ἐφάμην · νῦν…
Homer, Odyssey
-
…τῶν οὐδέν τοι ἐγὼ κρύψω ἔπος οὐδʼ ἐπικεύσω. φῆ μιν ὅ γʼ ἐν νήσῳ ἰδέειν κρατέρʼ ἄλγεʼ ἔχοντα, νύμφης ἐν μεγάροισι Καλυψοῦς, ἥ μιν ἀνάγκῃ ἴσχει · ὁ δʼ οὐ δύναται ἣν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι. οὐ γάρ…
Homer, Odyssey