declaro
declaro, to disclose, make evident, reveal
Frieze-Dennison Vergil
Could not find declarantemque in Logeion dictionaries.
declarantemque Verb: present active participle feminine accusative singular, Verb: present active participle masculine accusative singular of declaro
- I Lit.
- A In gen.: praesentiam saepe divisuam declarant, ut et apud Regillum.... Castor et Pollux ex equis pugnare visi sunt, Cic. N. D. 2, 2, 6: dentibus (cervorum) senecta declaratur, Plin. 8, 32, 50, § 116: ducis nave declarata suis, Nep. Hann. 11, 2.—
- B In pub. law lang., t. t., to announce any one in public session as elected to an office (esp. that of consul), to declare or proclaim publicly: ejusdem hominis voce et declaratus consul et defensus, Cic. Mur. 1, 2 (for which shortly before, L. Murenam consulem renunciavi); cf. id. ib. 2, 3; so consulem, id. Agr. 2, 2, 4; id. Rep. 1, 15; Sall. C. 24; id. J. 27, 4; Liv. 24, 9 et saep.: declaratus rex Numa de templo descendit, id. 1, 18 fin.; 1, 46: consulem, praetorem, id. 9, 40 fin.: tribunatum militarem, Sall. J. 63, 4: Suet. Caes. 80: victorem magnā praeconis voce Cloanthum Declarat, Verg. A. 5, 245. —
- II Trop., to make clear to the mind, to manifest, demonstrate, prove, show, explain: cum tot signis eadem natura declaret quid velit, tamen, etc., Cic. Lael. 24.—Constr. with acc., acc. and inf., a relat. clause, or absol.
- α With acc.: volatibus avium et cantibus declarari res futuras putant, Cic. Div. 1, 1, 2; cf. id. ib. 1, 56; id. N. D. 2, 65, 163: ipsa consolatio litterarum tuarum declarat summam benevolentiam, id. Fam. 5, 13, 1: declarant gaudia vultu, * Cat. 64, 34 et saep.: propriam cujusque (generis juris civilis) vim definitione, Cic. de Or. 1, 42, 190: nullum (verbum) inveniri potest, quod magis idem declaret Latine, quod Graece ἡδονή, quam declarat voluptas, id. Fin. 2, 4, 13; cf. in like manner of the meaning of words, id. ib. 3, 4, 14; id. Or. 22, 73; id. de Or. 3, 13, 49: verba ipsa per se declarant intellectum, Quint. 8, 3, 83: quae (litera C.) inversa mulierem declarat, Quint. 1, 7, 28.—
- β With acc. and inf.: hominem catum eum esse declaramus, Plaut. Ps. 2, 3, 16 (682); Lucr. 1, 366; 6, 468: quod plurimis locis perorationes nostrae voluisse nos atque animo contendisse declarant, Cic. Or. 62, 210; Quint. 8, prooem. § 15 et saep.—
- γ With a relative clause: quae cujusque ingenium ut sit declarat maxume, Ter. Heaut. 284: ut matres familiae eorum sortibus et vaticinationibus declararent, utrum, etc., Caes. B. G. 1, 50, 4: qui declaravit quanti me faceret, Cic. Att. 6, 1, 10: cf. Sall. J. 24, 7 et saep.—
- δ Absol.: ut ratio declarat eorum, qui, etc., Lucr. 5, 693: declarant illae contiones, Cic. Mil. 5, 12 al.
II) übtr., deutlich zu erkennen (zu verstehen) geben, deutlich angeben, deutlich zeigen od. anzeigen od. bezeichnen, klar darlegen, motivieren, klar od. deutlich ausdrücken, deutlich offenbaren, a) übh.: α) m. Acc.: hoc saepius dicendum tibique non significandum solum, sed etiam declarandum arbitror, Cic.: ipsa consolatio litterarum tuarum declarat summam benevolentiam, Cic.: non manus solum, sed nutus quoque declarant nostram voluntatem, Quint. – m. Abl. wodurch? Cilicum et Pisidarum gens volatibus avium cantibusque ut certissimis signis declarari res futuras putant, Cic.: declarant gaudia vultu, Catull. – mit in (in, bei) u. Abl., fuit (Iphicrates) bonus civis fideque magnā; quod cum in aliis rebus declaravit, tum maxime in Amyntae Macedonis liberis tuendis, Nep. – mit dopp. Acc., se fortibus factis dignum tantae maiestatis infulis declaravit, Treb. Poll. Gallien. 10, 1. – β) m. folg. Acc. u. Infin.: hominem catum eum esse declaramus, erklären ihn für usw., Plaut.: quae (vox) declarat illum et in solitudine secum loqui solitum, Cic.: quod plurimis locis perorationes nostrae voluisse nos atque animo contendisse declarant, Cic. – γ) mit folg. indir. Fragesatz: quae (consuetudo cotidianae vitae) cuiusque ingenium ut sit declarat maxime, Ter.: totum id, quod quaerimus, quid et quale sit verbi vis ipsa declarat, Cic.: qui declaravit, quanti me faceret, Cic. – m. Abl. wodurch? ut matres familiae eorum (Germanorum) sortibus et vaticinationibus declararent, utrum proelium committi ex usu esset necne, Caes. – δ) absol. (vgl. Garatoni Cic. Mil. 5, 14), res declarat, Cic.: ut ratio declarat eorum, qui etc., Lucr.: declarant huius ambusti tribuni plebis illae intermortuae contiones, Cic. – b) einen Wortbegriff deutlich ausdrücken, -bezeichnen, nullum (verbum) inveniri potest, quod magis idem declaret Latine, quod Graece ἡδονή, quam declarat voluptas, Cic.: ›oportere‹ enim perfectionem declarat officii, quo et semper utendum est et omnibus, Cic.: propter cuius syllabae sonum declarandum nova reperta est littera, Gell.: quae (littera C) inversa mulierem declarat (nämlich Ͻ = Caia), Quint.: verba quam maxime apta, id est, rem declarantia, Cic.: verba idem declarantia, gleichbedeutende W., Synonyma, Cic. – c) durch die Darstellung in ein helles Licht setzen, aufhellen, klar darlegen, cum autem exprimere imaginem consuetudinis atque vitae velimus Epaminondae, nihil videmur debere praetermittere, quod pertineat ad eam declarandam, Nep.: quod vix credendum sit tantas res tam breviter potuisse declarari, Nep.
- 1. duidelijk of kenbaar maken, aanduiden [ducis navem militibus]; ➤ dentibus cervorum senecta declaratur (Plin. Mai.);
- 2. (metaf.) duidelijk te kennen geven, duidelijk tonen (m. acc.; aci.; afh. vr.); ➤ divi praesentiam suam saepe declarant; suam benevolentiam ~; tot signis natura declarat, quid velit; gaudia vultu declarant (Catull.);
- 3. (m. dubb. acc.) openlijk uitroepen tot, verklaren tot, aanwijzen als; ➤ alqm victorem, praetorem ~; me unā voce universus populus Romanus consulem declaravit (Cic.); tanto consensu rex est declaratus;
- 4. duidelijk maken, verduidelijken, ophelderen; ➤ propriam generis iuris civilis vim definitione ~ (Cic.);
- 5. duidelijk, helder uitdrukken [pluribus nominibus unam rem].
- to disclose, make evident, reveal: praesentiam saepe divi suam declarant: ducis nave declaratā suis, N.—To announce, proclaim, declare (as chosen to office): hominis voce declaratus consul: ad bellum Gallicum alquos consules, L.: declaratus rex Numa, L.: tribunatum militarem, S.: Victorem magnā praeconis voce Cloanthum, V.—Fig., to make clear, manifest, demonstrate, reveal, disclose, prove, show, explain: ut declarat cicatrix: tot signis quid velit: volatibus avium declarari res futuras putant: gaudia voltu, Ct.: omnia per nuntios consuli, S.: se non terrorem inferre: quoiusque ingenium ut sit, T.: his lacrimis quā sit pietate: utrum, etc., Cs.: quanti fecerit pericula mea, S.—Of language, to express, mean, signify: verbum quod satis declararet utrasque res: propriam cuiusque (generis) vim definitione: alqd Latine.
-
…non decertaret, hanc reperiebat causam, quod apud Germanos ea consuetudo esset ut matres familiae eorum sortibus et vaticinationibus declararent utrum proelium committi ex usu esset necne ; eas ita dicere non esse fas Germanos superare, si ante novam…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, postremo timidus ac vitae diffidens velut hostibus sese praetoribus dedit. Quibus rebus confectis omnia propere per nuntios consuli declarantur. At illum ingens cura atque laetitia simul occupavere. Nam laetabatur intelligens coniuratione patefacta civitatem periculis ereptam esse porro…
Sallust, Catilina
-
…homo novus adeptus foret. Sed ubi periculum advenit, invidia atque superbia post fuere. Igitur comitiis habitis consules declarantur M. Tullius et C. Antonius. Quod factum primo popularis coniurationis concusserat. Neque tamen Catilinae furor minuebatur…
Sallust, Catilina
-
…quae est ad Πολυκλέους Herculem inscriptum est consul ; quam esse eiusdem status, amictus, anulus, imago ipsa declarat. at me hercule ego, cum in turma inauratarum equestrium quas hic Metellus in Capitolio posuit animadvertissem in Serapionis…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…neutrum est, opera danda est, ut verbis utamur quam usitatissimis et quam maxime aptis, id est rem declarantibus. num igitur dubium est, quin, si in re ipsa nihil peccatur a superioribus, verbis illi commodius…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…tuis est effectum litteris ut uterer vestro potissimum consilio. res quem ad modum sit acta, vestrae litterae mihi declarant. gratulatio tua etsi est mihi probatissima, quod ab optimo fit animo, tamen hoc mihi multo iucundius est…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…non dubitare quin id ratione atque arte moveatur, aut cum solarium vel descriptum vel ex aqua contemplere, intellegere declarari horas arte non casu, mundum autem, qui et has ipsas artes et earum artifices et cuncta conplectatur ,…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…. Annio cum P. Sestio consiliorum omnium societas fuerit id quod non solum bonorum, verum etiam improborum iudicio declaratum est ; est enim reus uterque ob eandem causam et eodem crimine, alter die dicta ab eo quem tu…
Cicero, in Vatinium
-
…magistros, in eis iam adulescens Diophanem Mytilenaeum Graeciae temporibus illis disertissimum. Sed ei breve tempus ingeni augendi et declarandi fuit ; carbo, quoi vita suppeditavit, est in multis iudiciis causisque cognitus. Hunc qui audierant prudentes homines…
M. Tullius Cicero, Brutus