monstro
monstro, to point out, exhibit, make known, indicate, inform, advise, teach, instruct, tell
- I In gen.: qui erranti comiter monstrat viam, Enn. ap. Cic. Off. 1, 16, 51 (Trag. v. 387 Vahl.); cf.: qui sibi semitam non sapiunt, alteri monstrant viam, id. ap. Cic. Div. 1, 58, 132 (Trag. v. 358 Vahl.): iter, Curt. 5, 13, 9: palmam, Cic. Leg. 1, 1, 2: digito, Hor. S. 2, 8, 26; Pers. 1, 28: monstra quod bibam, Plaut. Men. 5, 1, 42 (742); Ter. Ad. 570: tu ... si quid librari ... non intellegent, monstrabis, i. e. dices, Cic. Fam. 16, 22, 1: res gestae ... Quo scribi possent numero, monstravit Homerus, Hor. A. P. 73: inulas ego primus amaras Monstravi incoquere, id. S. 2, 8, 51 sq.: monstrate mearum Vidistis si quam hic errantem forte sororum, Verg. A. 1, 321: cujus prudentia monstrat Summos posse viros ... nasci, etc., Juv. 10, 48.—Pass.: quod monstror digito praetereuntium, Hor. C. 4, 3, 22.— Impers. pass.: si voles advortere animum, comiter monstrabitur, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 89 Müll. (Trag. v. 386 Vahl.).—
- II In partic.
- A To ordain, institute, appoint (poet.): monstratas excitat aras, appointed, Verg. G. 4, 549: piacula, id. A. 4, 636: ignis, Ov. Tr. 3, 11, 53.—
- B To indict, impeach for a crime, to denounce, accuse, inform against (post-Aug.): alii ab amicis monstrabantur, were pointed out, informed against, Tac. H. 4, 1: Nerone Scribonios fratres ... ad exitium, id. ib. 4, 41.—
- C To advise a person in any manner, or to do any thing: alicui bene, Plaut. Bacch. 1, 2, 25 (133): non periclumst ne quid recte monstres, id. Ps. 1, 3, 55 (284): conferre manum pudor iraque monstrat, advise, urge, Verg. A. 9, 44.
- —Hence, monstrātus, a, um, P. a., conspicuous, distinguished, remarkable (Tacitean): et hostibus simul suisque monstrati, Tac. G. 31: propinquitate Galbae monstratus, id. H. 1, 88.
- 1. (aan)wijzen, tonen [viam erranti, alteri];
- 2. aangeven, aanduiden, wijzen op [fesso militi Cremonam paaien met Cremona; indiciis abdita rerum];
- 3. (metaf.) onderwijzen, leren [mores];
- 4. (poët.) verordenen, bepalen, voorschrijven [piacula; aras; ignes; alci herbam];
- 5. (poët.) aanraden, aanzetten (m. inf.; ut); ➤ conferre manum pudor iraque monstrat (Verg.);
- 6. (Tac.) (gerechtelijk wegens een vergrijp) aangeven, aanklagen [Neroni fratres ad exitium]; ➤ ab amicis monstrari.
- monstrum, to point out, exhibit, make known, indicate, inform, advise, teach, instruct, tell: (alqd) Indice digito, H.: erranti viam, Enn. ap. C.: via, quā semita monstrat, V.: iter, Cu.: palmam: scio ubi sit, verum numquam monstrabo, T.: res gestae Quo scribi possent numero, monstravit Homerus, H.: monstrate, Vidistis si quam sororum, V.: Summos posse viros nasci, etc., Iu.: inulas amaras incoquere, H.: Quod monstror digito praetereuntium, H.: alii ab amicis monstrabantur, were betrayed, Ta.—To ordain, institute, appoint: monstratus fatis Vespasianus, Ta.: monstratas excitat aras, appointed, V.: ignīs, O.—To advise, urge, stimulate: monstrat amor patriae (sc. ut hoc faciant), V.: conferre manum pudor iraque monstrat, V.: unde nisi intus Monstratum (sc. est), i. e. by natural instinct, H.
-
…flumine et o virgo Iove digna tuoque beatum nescio quem factura toro, pete dixerat umbras altorum nemorum et nemorum monstraverat umbras, dum calet et medio sol est altissimus orbe. Quodsi sola times latebras intrare ferarum, praeside tuta…
Ovid, Metamorphoses
-
…Hesperium ; quaerit pars semina flammae abstrusa in venis silicis, pars densa ferarum tecta rapit silvas, inventaque flumina monstrat. At pius Aeneas arces, quibus altus Apollo praesidet, horrendaeque procul secreta Sibyllae antrum immane petit, magnum…
Vergil, Aeneid
-
…, quae nos a libidinum impetu et a formidinum terrore vindicet et ipsius fortunae modice ferre doceat iniurias et omnis monstret vias, quae ad quietem et ad tranquillitatem ferant, quid est cur dubitemus dicere et sapientiam propter voluptates expetendam…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…cesso, quia ipse nihil scribo, lego autem libentissime. tu istic si quid librarii mea manu non intellegent monstrabis. una omnino interpositio difficilior est, quam ne ipse quidem facile legere soleo, de quadrimo Catone. de…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…, et per Graecas curata sunt semper sacerdotes et Graeca omnino nominata. sed cum illam quae Graecum illud sacrum monstraret et faceret ex Graecia deligerent, tamen sacra pro civibus civem facere voluerunt, ut deos immortalis scientia peregrina et…
Cicero, pro Balbo
-
…praesentes esse confiteri coegerunt. Praedictiones vero et praesensiones rerum futurarum quid aliud declarant nisi hominibus ea quae sint ostendi monstrari portendi praedici, ex quo illa ostenta monstra portenta prodigia dicuntur. Quod si ea ficta credimus licentia fabularum ,…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, ut tu soles dicere, verba ipsa prudenter a maioribus posita declarant. quia enim ostendunt, portendunt, monstrant, praedicunt, ostenta, portenta, monstra, prodigia dicuntur. arabes autem et Phryges et Cilices, quod…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…priscum aliquod aut insolitum verbum interpretaretur. Comes benigni, faciles, suaves homines esse dicuntur ; qui erranti comiter monstrat viam, benigne, non gravate ; communiter quidem certe non convenit. et simul absurda res est caveri foedere…
Cicero, pro Balbo
-
…hoc non est, emptorem pati ruere et per errorem in maximam fraudem incurrere Plus etiam est quam viam non monstrare ; nam est scientem in errorem alterum inducere. Diogenes contra Num te emere coegit, qui ne hortatus quidem…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…quid eveniat intellego. iam vero semper viridis semperque gravata lentiscus triplici solita grandescere fetu ter fruges fundens tria tempora monstrat arandi. nec hoc quidem quaero, cur haec arbor una ter floreat aut cur arandi maturitatem ad signum floris…
M. Tullius Cicero, De Divinatione