potior

potior, to become master of, take possession of, get, obtain, acquire, receive

illi turpis vita integra fama potior fuit
for him a shameful life was preferable to an unsullied reputation adolescens, vel puer potius
a young man, or rather, a boy

pŏtĭor, ītus, 4 (inf. pres. potirier, Plaut. As. 5, 2, 66 (916).—Acc. to the third conj., potĭtur, Enn. ap. Fest. p. 274 Müll. or Ann. v. 78 Vahl.; Verg. A. 3, 56: capto potĭmur mundo, Manil. 4, 882; Ov. M. 13, 130; Cat. 64, 402.—Potītur. only in Prisc. 881, and Ov. H. 14, 113. So, poti for potiri, Pac. ap. Non. 475, 29; Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 3, 5, acc. to Trag. Rel. p. 56 Rib., and Enn. Trag. v. 260 Vahl.—Act. collat. form pŏtĭo, īre; v. 2. potio), v. dep. n. [potis].

I Lit., to become master of, to take possession of, to get, obtain, acquire, receive; constr. with gen., acc., abl., and absol. (class.; syn.: occupo, invado).
- - - - α With gen.: illius regni potiri, Cic. Fam. 1, 7, 5: urbis potiri, Sall. C. 47, 2: vexilli, Liv. 25, 14: nemini in opinionem veniebat Antonium rerum potiturum, Nep. Att. 9, 6: voti, Sil. 15, 331.—
      - β With acc. (mostly ante- and post-class.; not in Cic.): regnum, Pac. ap. Non. 481, 32: sceptrum, Att. ib. 30; cf.: Homerus sceptra potitus, Lucr. 3, 1038: oppidum, Auct. B. Hisp. 13: summum imperii, to get possession of the supreme dominion, Nep. Eum. 3, 4; cf.: regni Persarum potiundi, id. Ages. 4, 2: spes urbis potiundae, Caes. B. G. 2, 7, 2; 3, 6, 2: in spe urbis hostium potiundae, Liv. 8, 2, 5; Curt. 8, 11, 19.—
      - γ With abl.: ille hodie si illā sit potitus muliere, Plaut. Ps. 4, 6, 9 (1071): natura iis potiens, Cic. Tusc. 3, 18, 41: si ad decem milia annorum gentem aliquam urbe nostra potituram putem, id. ib. 1, 37, 90 B. and K.: imperio totius Galliae, Caes. B. G. 1, 2: victoriā, id. ib. 3, 24: impedimentis castrisque, id. ib. 1, 21: sceptro, Ov. H. 14, 113: pane, Lucil. ap. Prisc. p. 881 P.: thalamo, Naev. ib.—
      - δ Absol.: libidines ad potiundum incitantur, Cic. Sen. 12, 39: potiendi spe inflammati, id. Fin. 1, 18, 60.—
II Transf., to be master of, to have, hold, possess, occupy; with gen., acc., abl., and absol. (class.; syn.: fruor, utor).
- - - - α With gen.: Cleanthes solem dominari et rerum potiri putat, has the chief power in the universe, Cic. Ac. 2 (Luc.), 41, 126: civitas Atheniensium, dum ea rerum potita est, id. Rosc. Am. 25, 70: potiente rerum patre, Tac. H. 3, 74.—
      - β With acc.: laborem hunc potiri, Plaut. Rud. 1, 3, 5 (189): patria potitur commoda, Ter. Ad. 871: gaudia, id. ib. 22.—
      - γ With abl.: frui iis (voluptatibus), quibus senectus, etiam si non abunde potitur, non omnino caret, Cic. Sen. 14, 48: oppido, Liv. 6, 33: monte, have climbed, Ov. M. 5, 254.—
      - δ Absol.: qui tenent, qui potiuntur, Cic. Att. 7, 12, 3.

pŏtĭor, ĭus,

comp. of potis.

1. potior, tītus sum, tīrī (potis), I) teilhaft werden, sich bemächtigen, sich bemeistern, erlangen, erreichen, (in seine Hände) bekommen, mit Abl., monte, erreichen, Ov.: campo, Verg.: urbe, Cic.: praedā, Liv.: imperio, victoriā, Caes.: voluptatibus, Cic.: morte, sterben, Auson.: caede, begehen, Stat.: auso, das Wagnis vollbringen (bestehen), Verg. u. Ov.: u. so ausu, Oros. – m. Genet., Romae, Varro: castrorum, Cic.: urbis, Sall.: vexilli, Liv.: illius regni, Cic.: hostium paucorum, Sall.: Adherbalis, Sall.: potiti sunt Atheniensium, die Oberhand behalten über usw., Cornif. rhet. – m. Acc., eum potiti, Naev. tr.: laborem hunc, Plaut.: regiam, Tac.: locum, Auct. b. Afr.: gloriam, Cornif. rhet.: mortem per vim, sich gewaltsam den Tod geben, Gell.: potiundorum castrorum spes, Caes.: urbis potiundae spes, Caes., cupido, Iustin.: ad potienda sperata, um ihre Hoffnungen verwirklicht zu sehen, Liv.: Capuae potiendae copiam fore, Liv. – absol., libidines ad potiundum incitantur, Cic. – II) teilhaft sein, im Besitze (in seiner Gewalt) haben, innehaben, besitzen, haben, mit Abl., mari, Liv.: oppido, Liv.: summā imperii, Nep.: non diutinā regni administratione, Iustin.: aulā et novo rege, in Händen haben, beherrschen, Tac. – m. Genet., rerum, die Oberherrschaft besitzen, im Besitze der Macht sein, die wirkliche Gewalt haben, Cic. u. Nep. (dah. qui rerum potiebantur, Machthaber, Potentaten, Cic.): regni potitur Aegisthus per septem annos, Vell.: potitus mortis, des T. teilhaftig, gestorben, Lucr. – mit Acc., gaudia, genießen, haben, Ter.: commoda, Ter. – absol., ii, qui tenent, qui potiuntur, die wirkliche Gewalt haben, Cic. ad Att. 7, 12, 3. – ➳ potior nach der dritten Konjugation, potĭtur, Plaut. asin. 324. Ter. adelph. 871. Cic. poët. Tusc. 1, 115. Verg. Aen. 3, 56: so auch potĭmur, Manil. 4, 882: poteretur, Catull. 64, 402. Val. Flacc. 7, 54: poteremur, Ov. met. 13, 130: poterentur, Liv. 7, 9, 7: Infin. poti, Pacuv. tr. 217. – Parag. Infin. potirier, Plaut. asin. 916. Anth. Lat. 1400, 12 M (nicht bei R.). – Bei Caes. ist die Form potiundus, bei Liv. die Form potiendus handschriftlich gesichert.

2. potior, s. potis.

1 pŏtĭor, (8) ītus sum, īrī (potis), tr. et intr., ¶ 1 prendre en son pouvoir, se rendre maître de, sʼemparer de : a) tr. [ép. arch.] Pl. , Ter. , etc.; Her. 4, 51 ; 4, 57 ; Tac. Ann. 11, 10 ; [mais emploi courant de lʼadj. verbal] : spes potiundi oppidi, potiundorum castrorum Cæs. G. 2, 7, 2 ; 3, 6, 2, lʼespoir de sʼemparer de la place, du camp, cf. Cic. Tusc. 4, 66 ; Nep. Ages. 4, 2 ; Liv. 26, 11, 4 ; b) int. [avec abl.] : imperio Cæs. G. 1, 2, 2, sʼemparer du pouvoir, cf. G. 1, 26, 4 ; 2, 24, 5, etc.; Cic. Inv. 2, 95 ; Off. 2, 81 ; Fin. 2, 14 || [avec gén.] Cæs. G. 1, 3, 8 ; Cic. Fam. 1, 7, 5 ; Off. 3, 113 || [abs^t ] : libidines ad potiundum incitantur Cic. CM 39, les passions se lancent vers la possession ; qui bello potiti sunt Cic. Off. 1, 21, ceux qui sont devenus possesseurs par la guerre ¶ 2 être en possession de, être maître de : a) tr., [arch.] patria commoda Ter. Ad. 872, posséder tous les bonheurs dʼun père ; gaudia Ter. Ad. 876, avoir toutes les joies ; b) intr. [avec abl.] voluptatibus Cic. CM 48, avoir des plaisirs à sa disposition ; oppido Liv. 6, 33, 10, être maître de la ville || [avec gén. d. lʼexpr.] potiri rerum, être maître des choses = avoir la suprématie, la souveraineté, le pouvoir, cf. Cic. Amer. 70 ; Fam. 5, 17, 3 ; Ac. 2, 126 || [abs^t ] qui potiuntur Cic. Att. 7, 12, 3, ceux qui sont les plus forts, les maîtres.

➳ qqf. 3^e conj. : potĭtur Virg. En. 3, 56 ; poteremur Ov. M. 13, 130 ; poterentur Liv. 7, 9, 7 ; inf. poti Pacuv. 217 ; potirier Pl. As. 916.

2 pŏtĭor, ĭus, ōris, compar. de potis ¶ 1 meilleur, préférable : mors civibus Romanis semper fuit servitute potior Cic. Phil. 10, 19, la mort pour les citoyens romains fut toujours préférable à la servitude, cf. Cic. Mur. 2 ; nihil mihi fuit potius, quam ut Cic. Rep. 6, 9, je nʼai rien eu de plus à cœur que de ; aliquam rem potiorem habere, ducere Cæs. C. 1, 8, 3 ; Cic. de Or. 3, 82, trouver qqch. préférable ¶ 2 de plus de prix, plus estimable, supérieur : cives potiores quam peregrini Cic. Læl. 18, les concitoyens ont le pas sur les étrangers ; eos potiores habui, quibus... crederem Liv. 26, 31, 4, jʼai trouvé quʼils méritaient le mieux que je leur confie...

…adducti inter se fidem et ius iurandum dant et regno occupato per tres potentissimos ac firmissimos populos totius Galliae sese potiri posse sperant. Ea res est Helvetiis per indicium enuntiata. Moribus suis Orgetoricem ex vinculis causam dicere coegerunt ;…

Julius Caesar, Gallic War
…, proelio nuntiato, cursu incitato in summo colle ab hostibus conspiciebantur, et T. ; Labienus castris hostium potitus et ex loco superiore quae res in nostris castris gererentur conspicatus decimam. ; legionem subsidio nostris misit. Qui…

Julius Caesar, Gallic War
…non nulli inter carros rotasque mataras ac tragulas subiciebant nostrosque vulnerabant. Diu cum esset pugnatum, impedimentis castrisque nostri potiti sunt. Ibi Orgetorigis filia atque unus e filiis captus est. Ex eo proelio circiter hominum milia CXXX superfuerunt…

Julius Caesar, Gallic War
…dissipatosque in omnes partes fugere vidissent, desperatis nostris rebus domum contenderunt Romanos pulsos superatosque, castris impedimentisque eorum hostes potitos civitati renuntiaverunt. Caesar ab decimae legionis cohortatione ad dextrum cornu profectus, ubi suos urgeri signisque in unum locum…

Julius Caesar, Gallic War
…subsidio oppidanis mittit ; quorum adventu et Remis cum spe defensionis studium propugnandi accessit et hostibus eadem de causa spes potiundi oppidi discessit. Itaque paulisper apud oppidum morati agrosque Remorum depopulati, omnibus vicis aedificiisque quo adire potuerant incensis ,…

Julius Caesar, Gallic War
…quam arma laturi. alterum genus est eorum qui, quamquam premuntur aere alieno, dominationem tamen exspectant, rerum potiri volunt, honores quos quieta re publica desperant perturbata se consequi posse arbitrantur. quibus hoc praecipiendum videtur, unum…

Cicero, in Catilinam
…persuasit ut de finibus suis cum omnibus copiis exirent perfacile esse, cum virtute omnibus praestarent, totius Galliae imperio potiri. Id hoc facilius iis persuasit, quod undique loci natura Helvetii continentur una ex parte flumine Rheno latissimo atque…

Julius Caesar, Gallic War
…Sibyllinis regnum Romae tribus Corneliis portendi ; Cinnam atque Sullam antea, se tertium esse, cui fatum foret urbis potiri ; praeterea ab incenso Capitolio illum esse vigesumum annum, quem saepe ex prodigiis haruspices respondissent bello civili cruentum fore…

Sallust, Catilina
…nrt et lecta poëmata et loco adiungebat. itaque postquam adamavi hanc quasi senilem declamationem, studiose equidem utor nostris poëtis ; sed sicubi illi defecerunt verti enim multa de Graecis, ne quo ornamento in hoc genere disputationis careret Latina…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
…poëtas duxisset ; duxerat autem consul ille in Aetoliam, ut scimus, Ennium. quo minus igitur honoris erat poëtis, eo minora studia fuerunt, nec tamen, si qui magnis ingeniis in eo genere extiterunt, non satis…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes

Frequency

2857th

most frequent word

Most used by

Augustus
Cornelius Nepos
Julius Caesar
Tacitus
Sallust

Collocations

hostis 22
cum 18
magnus 16
castrum 16
praeda 16
Romanus 14
ita 14
bellum 14
totus 13
tamen 12

Textbooks

Shelmerdine 22
CambridgeLatin 48

potior

Saved

Recent