Logeion | servitor

servītor, ōris, m. [servio],

a servant, servitor (late Lat.), Auct. Serm. ad Fratr. ap. Aug. 43 med.; Inscr. Orell. 2363.

servītor, ōris, m. (servio), der Aufwärter, Diener, Auct. serm. 43 ad fratr. (in Augustin. op.). Corp. inscr. Lat. 10, 1560.

servitor [LL] 1 attendant, carer, follower, servant; b (w. gen. expr. duty); c (w. ref. to meal or sim.); d (w. ref. to person served). e (w. ref. to church) one who provides services. f (~or Dei, w. ref. to priest or monk) servant of God. g assistant (cf. et. serviens 1f, 2 servire 5, servus 3d). h (w. ref., often impl., to subordinate status, often in formulaic expressions of self-abasement) servant. 1230 per ‥ latorem presentium, dilectum et familiarem ~orem nostrum RL I 384; Hugo ‥ ~or devotus et indefessus Ad. Eyns. Hug. I 11; s1316 assignans eis certum numerum ~orum, viz. cuilibet cardinali unum clericum et duos domicellos Ad. Mur. Chr. 23; Zoroastes ‥ immundorum ~or spirituum R. Bury Phil. 7. 109 (cf. Matth. x 1); 1432 nullus ‥ preter servientes communes universitatis ~oresve convivantis aut viros de sua liberata aulam ‥ quomodolibet ingrediatur StatOx 244; s1039 videns imperator ‥ concupivit et in ~orem suscepit Capgr. Hen. 20. b canum ~or, hundwæalh Ælf. Gl. 111; de officio ~oris manutergii abbatis Cust. Cant. 56; de officio ~oris cultelli abbatis Ib.. c ~oribus in chorum redeuntibus pulsetur signum, cantetur nona Lanfr. Const. 88; unus intiger ponebatur panis a ~ore, qui ministrabat in mensa (Brendanus 30) VSH I 116; post prandium ~orum Cust. Westm. 107; ~ores prompte et expedite servient ‥ in utraque manu ~or unam tantum scutellam portabit nisi quando de ovis servit Obs. Barnwell 160. d 1279 cum non sit equitati consonum ut ~ores nostri ‥ contra justiciam molestentur RGasc II 55a; s1320 abbas Tinternie ‥ diem suum clausit extremum ‥ cum ipso tunc existentibus fratre Waltero ‥ et fratre Gilberto ‥ tunc ~ore suo Flor. Hist. III 343; c1342 scolares aut eorum ~ores FormOx 158; s1357 liceret ‥ sibi ‥ assumpto secum ~ore suo, extra septa monasterii ire spatiatum Meaux III 115; pro sustentacione ‥ dictarum ‥ personarum et ~orum earundem Mon. Hib. & Scot. 408b; Croyl. Cont. B 482 (v. corrediarius). e c980 (12c) in diebus anniversariorum suorum ordinaverunt ~oribus aecclesiae sancti Andreae firmam duorum dierum CS 1133; ipsi fratres, impigri ~ores, sacra spolia nitidis lintheis excipiunt Gosc. Transl. Mild. 14; †795 (12c) si quis ‥ aliquid ‥ ab illis sanctis et ~oribus eorum monachis abstulerit ‥ CS 252; 1289 canonicorum ‥ et clericorum et eciam unius janitoris layci, ~orum ejusdem ecclesie RGasc II 331b; deinde de ~oribus ecclesiae et modus turrificandi et eorum officia Cust. Cant. 12; 1331 rex ‥ concessit Deo et ecclesie Sancti Pauli London’ et rectoribus et ~ibus ejus ‥ PQW 456a. f aedificemus Deo templum et ~oribus ejus congruum habitaculum Is. Stella Serm. 50. 19. 1861B; 1344 Dei ~ores sacerdotes simplices predictos ‥ quietos esse volumus Eng. Clergy 281. g 1350 de capiendo ~ores qui solvere recusant quintamdecimam (Pat 229 m. 10d.) EHR XXI 520n. 23; 1350 operarii, artifices, ~ores, et venditores victualium Foed. V 694; 1411 in stipendio ij coopertorum petrarum cum j sibi ~ore cooperientibus super aulam Comp. Swith. 434; 1478 pro ij slattarris ‥ quilibet capiens ‥ v d. ‥ et uni ~ori ‥ capiens ‥ ij d. Cant. Coll. Ox. II 202; 1503 solutum duobus tegulatoribus ‥ x s. item solutum eorum ~ori per tot dies ‥ iiij s. Ib. II 237; 1513 sol’ ‥ Georgio ‥ cum ~ore operacione et situacione eorundem [lapidum muralium] in le mylne flym Ac. Durh. 662. h 1307 quid potuerit subditus et ~or Lit. Cant. I 32; ? 1368 vester Manuel de Flisco, domini pape notarius devotus ~or vester Chr. Ed. I & II II cvi; 1439 fidelis et dilectus ~or noster ‥ monstravit Bekynton I 70; vestre magestatis ~or humillimus W. Say Lib. Reg. Cap. 55; 1473 tue ‥ paternitatis studiosus amator atque ~or Lit. Cant. III 261; 1545 familiaribus et ~oribus ‥ vestre reverendissime paternitatis Conc. Scot. I cclxv. 2 unfree or servile tenant (holding land in return for some form of service). 1373 quidam libere tenentes et quidam ~ores, habitantes terras comitis de Douglas ExchScot 422. 3 serjeant. b (~or ad arma or sim.) serjeant-at-arms. 1326 communi ~ori civitatis Ebor’ pro parva campana portanda per dictam civitatem die obitus Fabr. York 282. b 1435 per solucionem factam Dragance ~ori armorum in plenam solucionem annue pensionis ExchScot 620; 1496 nostrum ~orem ad arma Berwyk’ vocatum una cum literis sufficientibus et justa requisicione nostra ad admirallum et viceadmirallum transmiseramus Pat 578 m. 11.

servītŏr, ōris, m. (servio), serviteur [des dieux] : CIL 10, 1560.

, Famulus, Gall. Serviteur. Dicitur non raro de eo qui alicujus Sancti servitio se mancipavit. Iso Magister in Glossis : Cliens, servus vel socius, Servitor, amicus minor. Inscriptio Romæ in Roma Subterr. lib. 2. cap. 22 : Eustathius humilis peccator Servitor B. Marcellini Martyris. Servitor Christi, in Epistola Gildæ ad Rabanum Monachum inter Hibernicas 21. Servitor Ecclesiæ, in Synodo Romana II. sub Silvestro cap. 17. Servitores S. Petri, in Epistola Nicolai II. PP. ad Rutenensem Comitem apud Hugonem Flaviniac. pag. 193. Addit. 1. Ludov. Pii cap. 28 : Ut Servitores non ad unam mensam, sed in propriis locis post refectionem fratrum reficiantur. Adde Epistolam Episcoporum Galliæ ad Ludovicum Regem cap. 9. Eckehardus Junior de Casib. S. Galli cap. 8 : Cralo clam assumpto Waningo fratre et paucis Servitoribus, in Franciam venit. dicuntur apud Monachos Hebdomadarii mensæ ministri. Capitula Monach. Augiens. n. 5 : Senior Decanus pulsat signum tintinnabuli, ut ebdomadarii et ceteri Servitores juxta præceptum regulæ accipiant super constitutam annonam mixtum, ut non sit eis grave jejunium, dum ministrant, sustinere. , Qui ecclesiæ alicui deservit, Gallice Desservant. Concil. Senon. ann. 1239. apud Marten. tom. 7. Ampl. Collect. col. 138 : Monemus abbates et priores conventuales, quod tot Servitores in abbatiis et prioratibus sibi subditis instituant, si ad hoc sufficiant facultates locorum, quot ibi deservire solent. Testam. Beraldi dom. de Rupeforti ann. 1383. apud Baluz. tom. 2. Hist. Arvern. pag. 325 : Lego Servitoribus ecclesiæ de Melhau unum sextarium frumenti........ Volo et ordino quod dicti Servitores ecclesiæ de Melhau teneantur et debeant facere anno quolibet anniversarium meum. Conc. Hispal. ann. 1512. inter Hispan. tom. 4. pag. 10 : Jubemus ut nullus parochus nec Servitor beneficii omittat dicere in sua hebdomada vel diebus quibus tenetur celebrare Missam populo de festo, vel feria occurrenti. Vide in Servire 1. , Familiares, honorarii, qui non ex officio alicui, sed ad honores tantum serviunt. Charta ann. 1409. ex Schedis Præsid. de Mazaugues : Jus inquirendi, procedendi ac puniendi officiales et Servitores nostros qui Volentes dicuntur, et sunt ad honores et nostræ Majestati ac curiæ continuo actu non serviunt. Infra : Servitores seu familiares. Alie quamplures persone et Servitores sine ordine. (Diar. Burchard. ed. Thuasne, II. 123. an. 1494.) , Devoti, qua notione Serviteurs etiam dicimus, in Statutis criminal. Saonæ pag. 113. , Famula. Rolandinus Patav. in Chr. apud Murator. tom. 8. col. 181 : Factum enim est ludicrum quoddam castrum, in quo positæ sunt dominæ cum virginibus sive domicellabus et Servitricibus earumdem, quæ sine alicujus viri auxilio castrum prudentissime defenderunt. Adde col. 276. Occurrit in Hist. Cortusiorum lib. 6. cap. 6 : Dum fugiebat in habitu Servitricis, etc.

servitor

Saved

Recent