ἀναλύω
ἀναλύω, to unloose, undo [ἀνα-]
- cause to wander, unsettle, βασιλέα Philostr. VA 5.35 [This entry deleted in LSJ Supp.; see ἀναλύω ΙΙ.11 below]
- unloose, undo, of Penelopeʼs web, νύκτας δʼ ἀλλύεσκεν Od. 2.105; ἀλλύουσαν . . ἀγλαὸν ἱστόν ib. 109, etc.; ἀνά τε πρυμνήσια λῦσαι ib. 9.178, etc.
- 2 unloose, set free, ἐμὲ δʼ ἐκ δεσμῶν ἀνέλυσαν ib. 12.200 (never in Il.), cf. Ant.Lib. 22.4; ὀφθαλμόν, φωνάν Pi. N. 10.90; τινὰ καταδίκης Ael. VH 5.18.
- 3 Medic., relax, in Pass., Arist. GA 728a15, Men. 213, Dsc. 5.3.
- II undo in various senses:
- 1 unloose, in Med., ζώνην Call. Del. 237, μίτρας for sexual intercourse, Hes. fr. 1.4 M.-W.; μίτρην in child-bearing, Call. Del. 222; unwind a cocoon, Arist. HA 551b14.
- 2 Astrol., nullify, of planetary influence, Ptol. Tetr. 133 (Pass.).
- 3 dissolve matter into its elements, ἐς αὐτὰ ταῦτα Ti.Locr. 102d:—Pass., of snow, melt, Plu. 2.898a.
- b resolve into its elements, οὐ καλὸν ἁρμονίην ἀναλυέμεν ἀνθρώποιο Ps.-Phoc. 102:— investigate analytically, διάγραμμα Arist. EN 1112b20, Plu. An seni 2.792d, etc.:—Pass., Archim. Sph.Cyl. 1.4; ὁ -όμενος τόπος the treasury of analysis, Papp. 634.2; ἀναλύοντες καὶ ἀναλυόμενοι Dam. Pr. 2; ἀ. τοὺς μύθους ἐς λόγους πιθανούς Jul. Or. 2.74d.
- 4 in the Logic of Arist., reduce a syllogism, APr. 47a4, al.; cf. ἀνάλυσις I.4.
- 5 math. reduce, σχοινία εἰς ὀργυιάς Hero *Geom. 5.8.
- 6 Gramm., resolve, κτητικὰ εἰς γενικάς A.D. Synt. 292.17.
- 7 do away, cancel, μόρσιμʼ ἀ. Ζεὺς οὐ τολμᾷ Pi. Pae. 6.94, cf. D. 21.218, Plu. Sol. 25, etc.: mostly in Med., cancel faults, πάντα ταῦτα X. HG 7.5.18; ἁμαρτίας D. 14.34; ἀλλύοιτό κα τὸ χρέος discharge the debt, prob. in GDI 1151 (Olymp.).
- 8 suspend, τὰ περὶ κυνηγέσιον X. Cyn. 5.34.
- 9 solve the problem of a thing, τὸν Ἰνδὸν ἀ. trace its source, Plu. Sanit. 2.133c.
- 10 release from a spell, Luc. Vit.Auct. 25, cf. Hsch.:—Pass., Men. Her.Fr. 6.
- 11 unsettle, βασιλέα Philostr. VA 5.35.
- III intr., loose from moorings, weigh anchor, and so, depart, go away, Plb. 3.69.14, Babr. 42.8, etc.: metaph., of death, ἐς θεοὺς ἀνέλυσα Epigr.Gr. 340.7 (Macestus): abs., die, Ep.Phil. 1.23, IG 14.1794; ἀ. ἐκ τοῦ ζῆν Diog.Oen. 2.
- 2 return, Ev.Luc. 12.36; ἐξ ᾅδου LXX Wi. 2.1. [several minor edits based on Supp.]
A tr.
I de cosas y seres animados
1 en gener. c. ac. de cosas soltar hacia arriba, abrir
ἱερὴν ... κίστην
• pero en gener. simpl. soltar
ἀνά τε πρυμνήσια λῦσαι
• de la tela de Penélope soltar, destejer
νύκτας δ' ἀλλύεσκεν (ἱστόν)
• en v. med. mismo sent.,
• soltar
• gener. en v. med. soltarse, desanudarse
μίτρας τ' ἀλλύσαντο
μίτρην, ἀναλύεται
ζώνην
• soltarse, desabrocharse
περόνας τ' ἀναλυσαμένα
• fig.
ἀνὰ δ' ἔλυσεν μὲν ὀφθαλμόν, ἔπειτα δὲ φωνάν ... Κάστορος
dejó en libertad la vista (le abrió los ojos), y luego la voz ... de Cástor e.d. le devolvió la vida
2 c. ac. de pers. o anim. y gen. o prep. c. gen. soltar, librar
ἐμέ τ' ἐκ δεσμῶν ἀνέλυσαν
τὸ ἀναίτιον ... βρέφος ... τῆς καταδίκης
πόρδαλιν ... λεπάδνων
• en v. med. rescatar
ἐπὶ τοι ἀλλυσαμένι μεν
• en v. med. librar de una deuda
πρίν κ' ἀλλύσται ὁ καταθένς
3 librar de un hechizo, desencantar
ἀνάλυσόν με ... καὶ ... ποίησον ἄνθρωπον
• en v. pas. ser desintoxicado tras la ingestión de veneno o droga, Men.Her.Fr.5.
II de abstr. deshacer, anular
μόρσιμ' ἀνα[λ]ύεν Ζεὺς ... οὐ τόλμα
ὁ ὀνειδισμὸς τὰ τετυλωμένα ἀναλύων τῶν παθῶν
• derrocar
βασιλέα
• suspender
τὰ περὶ τὸ κυνηγέσιον πάντα
• reparar, saldar faltas, X.HG 7.5.18, D.14.34,
χρέος
III cien.
1 descomponer en sus elementos
τὰ σώματα ... ἐς αὔταυτα ἀναλύοντα
οὐ καλὸν ἁρμονίην ἀναλυέμεν ἀνθρώποιο
• esp. en sent. mat. y lóg. analizar, reducir a sus elementos
ἀναλύειν ... ὥσπερ διάγραμμα
ἑκάτερα δὲ ταῦτα ἐπὶ τέλει ἀναλυθήσεται
ἀναλυόμενος τόπος
corpus analítico de enunciados geométricosὁ ἀναλυόμενος
• gener. de otras cosas analizar, estudiar
τὸ σύστημα τῶν σωματικῶν ἀγαθῶν
τοὺς μύθους ... ἀναλύοντος ἐς λόγους πιθανούς
ἀ. τὸν Ἴνδον
analizar el curso del Indo
2 otros usos cien.: lóg. reducir el silogismo a sus diferentes figuras, Arist.APr.47a4
• mat. reducir, convertir
τὰ σχοινία εἰς ὀργυιάς
• gram. reducir, transformar
πᾶσα κτητικὴ ἀντωνυμία ... εἰς γενικὴν ἀναλύεται
todo pronombre posesivo ... puede reducirse a genitivo posesivo
B intr.
1 retirarse de pers., Plb.3.69.14, I.AI 6.52, 11.34, Babr.42.8,
μεθ' ἡσυχίας
• de la asamblea levantarse, disolverse
ἡ σύνοδος ἀναλύειν ἤμελλε
• esp. de la vida
ἐς δὲ θεοὺς ἀνέλυσα καὶ ἀθανάτοισι μέτειμι
ἐκ τοῦ ζῆν
• morir, Ep.Phil.1.23, IG 14.1794 (Roma).
2 volver, regresar
ἐκ εὐωχίας
ἐξ ᾅδου
ἐκ τῶν γάμων
τὴν αὐτὴν ὁδόν
εἰς τὸ τεταγμένον
a su puestoπρὸς τὴν μητέρ' αὐτοῦ
3 en v. med. relajarse
αἱ κοιλίαι
4 en v. med. fundirse, derretirse la nieve, Plu.2.898a.
1. met acc.
a. losmaken:
b. uit elkaar halen, ontrafelen:
c. ongedaan maken:
2. later Gr. ook intrans. opbreken, vertrekken;
1) wieder auflösen, was geknüpft war, ἱστόν, die Fäden eines Gewebes, Od. 2.105, 109 ; etwas angeknüpftes loslösen, losknüpfen, πρυμνήσια 9.178 u. öfter in tmesi ; von Fesseln befreien, ἐμέτʼ ἐκ δεσμῶν ἀνέλυσαν 12.200 ; wie δέσμʼ ἀναλῦσαι Ar. Pax 1038 ; vgl. ἀνελύσατο χαίτην Diosc. 15 (IX.340); Pind. ἀνὰ δʼ ἔλυσεν ὀφθαλμόν, er löste das vom Todesdunkel umfangene Auge, erlangte für ihn das Leben, N. 10.90, übh. retten. In der Schiffersprache mit u. ohne ἄγκυραν, die Anker lichten, das Schiff losbinden, abfahren, u. allgemeiner auch zu Lande ; vom Heere, weggehen, aufbrechen, ἀνέλυσαν ἐκ τῶν τόπων Pol. 2.32 ; ἀνέλυε τὴν αὐτὴν ὁδόν, ἐν ᾑπερ ἧκε 4.68 ; εἰς τόπον 5.29.8, u. so Sp.
2) aufheben, zerstören, bes. Gesetze, Verfassungen abschaffen oder ändern (gewöhnlicher καταλύειν), Plut. Flam. 19 ; ἀναλύσοιτο ist pass., Xen. Hell. 7.5.18 ; ἁμαρτίας ἀναλύεσθαι, wieder gut machen, Dem. 14.34 ; vgl. Xen. Hell. 7.5.18.
3) Schwierigkeiten lösen, Fragen beantworten, bes. von Arist. an ; auch geometrische Aufgaben, Plut.
[υ bleibt kurz im perf. u. aor. pass., ist aber abweichend lang in den hom. Formen ἀλλύεσκεν u. ἀλλύουσα, u. bei Ap.Rh. 4.150 in ἀνελύετο, wo υ in der Arsis steht.].
ἀλλύω
[ἀνα- 6, ἀλ-, ἀνα- 6.]
Pa. iterative ἀλλύεσκον Od. 19.150.
3 sing. -ε Od. 2.105, Od. 24.140.
- 1
To loose, set free: ἐκ δεσμῶν (from . . .) Od. 12.200.
- 2
To undo, take down (a web) Od. 2.105 = Od. 24.140, Od. 2.109 = Od. 24.145, Od. 19.150.
- 1
- 1loosen ἀνὰ δʼ ἔλυσεν μὲν ὀφθαλμόν, ἔπειτα δὲ φωνὰν χαλκομίτρα Κάστορος sc. Ζεύς i. e. freed, revived N. 10.90 μόρσιμʼ ἀνα[λ]ύεν Ζεὺς ὁ θεῶν σκοπὸς οὐ τόλμα (i. e. undo, met. from spinning) Pae. 6.94
a
καταδέσμους ἀναλύσεις καὶ ἐχθροὺς νικήσεις
te librarás de encantamientos y vencerás a los enemigos
ἀνάλυσόν μου τὴν σαπρὰν εἱμαρμένην
libérame de mi maligno destino
b
πρὸς φόβον καὶ ἀναλύων λέγε [δυοῖ]ν διὰ μαχαιρῶν [διη]χῆ λόγον
contra el miedo y para liberar di esta fórmula entre dos espadas
- Ito unloose, undo, of Penelopeʼs web, Od.
- 2to unloose, set free, release, ἐκ δεσμῶν Od.
- IIafter Hom., ἀν. ὀφθαλμόν, φωνάν, i. e. to restore to a dead man the use of his eyes and voice, Pind.
- 2to analyse, Arist.
- 3to put an end to a thing, Xen.:— to abolish, cancel, Dem.:—Mid. to cancel faults, Xen., Dem.
- IIIintr. to loose a ship from its moorings, weigh anchor, depart, Polyb.: —metaph., of death, NTest.
- 2to return, NTest.