comitor
comitor, to join as an attendant, accompany, attend, follow
he accompanied me on my journey
- I In gen.
- α With acc.: propinqui Indutiomari comitati eos ex civitate excesserunt, Caes. B. G. 6, 8: matrem, Lucr. 2, 640: patrem, Suet. Calig. 10; Curt. 3, 8, 12: nautas fugā, Verg. A. 4, 543: Metellum in exsilium, Suet. Gram. 3: erilem filium in scholas, id. ib. 23: hostiam, Verg. G. 1, 346: iter alicujus, id. A. 6, 112: gressum erilem, id. ib. 8, 462: currum Augusti triumpho, Suet. Tib. 6; id. Dom. 2 fin.: rem militarem, Tac. A. 11, 22.—
- β Absol. (esp. freq. in the Aug. poets and Tac.): lanigerae comitantur oves, Verg. A. 3, 660; Plin. Pan. 24, 3: sex milia Dalmatarum, recens delectus, comitabantur, Tac. H. 3, 50; 5, 1; id. G. 46: non aequo comitantes ordine, Sil. 4, 31; Dig. 17, 10, 15, § 16.—In the abl. absol. of the part. pres., with the attendance of, attended by, etc., sometimes to be translated by with, together with, and with a negative, without: magnā comitante catervā, Verg. A. 2, 40; 11, 498; Curt. 6, 5, 11.—In plur., Nep. Att. 22, 4; Ov. M. 11, 275; 13, 631; Tac. H. 3, 41; Suet. Ner. 48: domino comitante, Ov. M. 13, 402: nupsi non comitante deo, without the assent, against the will of the god (Hymen), Prop. 4 (5), 3, 16. —
- B Transf. to inanimate objects (cf. comes, I. B.).
- α With acc.: comitatur fama unionis ejus parem, etc., Plin. 9, 35, 58, § 121: quando comitetur semper artem decor, Quint. 9, 4, 7; cf. also Curt. 8, 5, 16; Claud. C. Mal. Theod. 243; Dig. 45, 1, 126, § 1.—
- β With dat.: (Tarquinio Superbo) aliquamdiu prospera fortuna comitata est, Cic. Rep. 2, 24, 44: tardis enim mentibus virtus non facile comitatur, id. Tusc. 5, 24, 68: cetera, quae comitantur huic vitae, id. ib. 5, 35, 100.—
- γ Absol.: an est aliquid per se ipsum flagitiosum, etiam si nulla comitetur infamia? Cic. Fin. 2, 19, 60: Teucrum comitantibus armis Punica se quantis attollet gloria rebus! Verg. A. 4, 48; Ov. M. 14, 235; id. F. 3, 865: comitante opinione, Tac. Agr. 9.—
- II In partic., to attend one to the grave: (Eumenem) comitante toto exercitu humaverunt, Nep. Eum. 13, 4; id. Att. 22, 4: juvenem exanimum vano honore, Verg. A. 11, 52; cf.: supremum comitentur honorem, id. ib. 11, 61.
- 1. begeleiden, vergezellen, escorteren, samengaan met, gepaard gaan met [alqm in exilium; alqm fugā; iter alcis]; ➤ quando comitetur semper artem decor; — pass.: comitārī alqo door iem. vergezeld worden; klass. alleen p. adj. comitātus alqo door iem. begeleid;
- 2. (een dode) naar het graf dragen;
- 3. (m. dat.) zich aansluiten, voegen bij; iem. ter zijde staan; ➤ iniusto domino aliquamdiu prospera fortuna comitata est.
- comes, to join as an attendant, accompany, attend, follow: eos, Cs.: hostiam, V.: iter alicuius, V.: gressum, V.: lanigerae comitantur oves, V.: magnā comitante catervā, with, V.: intravit paucis comitantibus urbem, O.: loculis comitantibus ire, with purses, Iu.—To attend to the grave: alqm comitante exercitu huma re, N.: supremum honorem, V.—Fig., of things, to follow, accompany, attend: mentibus virtus comitatur: huic vitae: etiam si nulla comitetur infamia: nimbis comitantibus Desilit, O.: comitante opinione, Ta.
-
…quam vehementer foris esse timendum putem, licet hinc intellegatis, quod etiam illud moleste fero quod ex urbe parum comitatus exierit. Vtinam ille omnis secum suas copias eduxisset Tongilium mihi eduxit quem amare in praetexta coeperat, Publicium et…
Cicero, in Catilinam
-
…. Illum ego per flammas et mille sequentia tela eripui his umeris, medioque ex hoste recepi ; ille meum comitatus iter, maria omnia mecum atque omnes pelagique minas caelique ferebat, invalidus, vires ultra sortemque senectae. Quin…
Vergil, Aeneid
-
…nomine regem ; nam sublata virum manibus tremibundaque ad aras deductast, non ut sollemni more sacrorum perfecto posset claro comitari Hymenaeo, sed casta inceste nubendi tempore in ipso hostia concideret mactatu maesta parentis, exitus ut classi felix faustusque…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…itaque ille unus dies, quo die me populus Romanus a porta in Capitolium atque inde domum sua celebritate laetitiaque comitatum honestavit, tantae mihi iucunditati fuit ut tua mihi conscelerata illa vis non modo non propulsanda, sed etiam…
Cicero, de Domo sua
-
…ego Apamensem Hephaestium, ego levissimum hominem, Megaristum Antandrium, ego Niciam Smyrnaeum, ego nugas maximas omni mea comitate complexus sum, Nymphontem etiam Colophonium. quae feci omnia, non quo me aut hi homines aut tota natio…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…Tarquinius ex vulnere aeger fuisse et vivere falso diceretur, ille regio ornatu ius dixisset obaeratosque pecunia sua liberavisset multaque comitate usus iussu Tarquinii se ius dicere probavisset, non commisit se patribus, sed Tarquinio sepulto populum de se ipse…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…postulandi quod ex edicto professus non esset. iudicium autem quod fuerit isto praetore, si quae cohors et qui comitatus fuerit meministis, scire debetis. quid igitur est quod ex hac iniquitate novorum edictorum intellegi velim, iudices iniuriamne…
Cicero, in Verrem
-
…estis, incumbite, ut et vobis honori et amicis utilitati et rei publicae emolumento esse possitis. Tum Scaevola comiter, ut solebat, cetera inquit adsentior Crasso, ne aut de C. Laeli soceri mei aut de huius…
Cicero, de Oratore
-
…miseram, qui Romam venerunt factis sponsalibus. sed hoc spero melius ; mulieres quidem valde intellego delectari obsequio et comitate adulescentis. cetera noli ἐξακανθίζειν. sed heus tu πυροὺς εἰς δῆμον Athenis placet hoc tibi etsi non impediebant mei…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…sit. quid id ad civitatem adiunctum illud etiam est, quod non est in omnibus foederibus maiestatem popvli Romani comiter conservanto. id habet hanc vim, ut sit ille in foedere inferior. primum verbi genus hoc conservanto ,…
Cicero, pro Balbo