deinde
deinde, then, next, thereafter, thence
- I In place (rare), from there, from that place: via interest perangusta, deinde paulo latior patescit campus, Liv. 22, 4.—
- B Transf. in (local) succession, thereafter, next (cf. dehinc, no. I. B.): auxiliares Galli Germanique in fronte, post quos pedites sagittarii, dein quatuor legiones, exin totidem aliae legiones, etc., next, Tac. A. 2, 16: juxta Hermanduros Narisci, ac deinde Marcomanni, id. G. 42: haec quidem duo binis pedibus incisim: dein membratim, etc., Cic. Or. 63, 213; cf. id. N. D. 2, 42 fin.: Baliares locat ante signa ... dein graviorem armis peditem, Liv. 21, 55, 2.—
- II In time.
- A Thereafter, afterwards, then (common in all periods and styles): hostes contra legiones suas instruunt. Deinde utrique imperatores in medium exeunt, Plaut. Am. 1, 1, 68 (220): accepit conditionem, dein quaestum occipit, Ter. And. 79: complures ex iis occiderunt: deinde se in castra receperunt, Caes. B. G. 4, 35 fin.: dein Tubero, Nescio (inquit) Africane, Cic. Rep. 1, 10: incipe, Damoeta; tu deinde sequēre, Menalca. Alternis dicetis, Verg. E. 3, 58; unguibus et pugnis, dein fustibus, atque ita porro Pugnabant armis, Hor. S. 1, 3, 101: in Aequis nihil deinde memorabile actum, Liv. 3, 3.—
- b Freq. after primum, principio, prius, inde, postea, postremo, etc.: Caesar primum suo, deinde omnium ex conspectu remotis equis, etc., Caes. B. G. 1, 25; cf. id. ib. 3, 20 fin.; id. B. C. 1, 74; 3, 108 et saep.: principio duplicavit illum pristinum patrum numerum, deinde, etc., Cic. Rep. 2, 20: plebs montem sacrum prius, deinde Aventinum occupavit, id. ib. 2, 33; cf. id. ib. 2, 37: hunc secutus est Cursor. deinde L. Maso aedilicius: inde multi Masones ...: deinde Carbones et Turdi insequuntur, id. Fam. 9, 21 med.: jubent venire agros Attalensium ...: deinde agros in Macedonia regios ...: deinde agrum optimum et fructuosissimum Corinthium ...: post autem agros in Hispania ... tum vero ipsam veterem Carthaginem vendunt, id. Agr. 1, 2, 5: quippe oppidana lascivia invicem incessente probra, deinde saxa, postremo ferrum sumpsere, Tac. A. 14, 17 et saep.; so, corresp. with in praesentia, Plin. Ep. 3, 9, 26.—
- c Connected with tum, tunc, postea, porro, postremo, etc.: primum ea quae sumus acturi cogitare debemus, deinde tum dicere ac facere, Varr. L. L. 6, § 42 Müll.; so, deinde tum, Quint. 4, 2, 27: deinde tunc, Sen. Ep. 74, 23: tum deinde, Liv. 2, 8: tunc deinde, Val. Fl. 8, 109: servos Milonis sibi confessos esse de interficiendo Cn. Pompeio conjurasse; deinde postea se gladio percussum esse, etc., Cic. Mil. 24, 65; so, deinde postea, id. Inv. 1, 28, 43: id. Tusc. 4, 1, 2: Liv. 41, 24; Cels. 3, 4; 5, 28 al.: postea deinde, id. 7, 8; Val. Max. 9, 1 ext. 5; cf. also deinde eam postea supprimat, Cic. Clu. 26, 71: post deinde, Ter. And. 483; Cic. Att. 2, 23: deinde post, Nep. Eum, 5, 5; Vell. 2, 23, 3: deinde porro, Plaut. Trin. 4, 2, 103 (945); id. Epid. 5, 2, 61 (726): mox deinde, Tib. 1, 5, 73: deinde postremo, Cic. Inv. 1, 28, 43; cf.: deinde ad extremum, id. Verr. 2, 1, 10, § 28; id. Pis. 31 fin.: deinde deinceps, id. Div. 1, 30, 64 (dub.); id, Leg. 3, 2, 4; Liv. 2, 47.—
- d Strengthened by cum, postquam, posteaquam, ubi, etc.: dein (deinde) cum, Cic. Rep. 1, 12, 18: deinde cum, as soon as, Liv. 3, 47; cf.: dein cum, Plin. 19, 8, 51, § 166: deinde (dein) postquam, Liv. 3, 66; 6, 13; 7, 37 et saep.: deinde posteaquam, Cels. 7 praef.: deinde (dein) ubi, Sall. J. 68, 69; id. C. 45 fin.; Liv. 7, 14. —
- B Of future time, hereafter, from this time forward (rare): tu velim cures ut sciam, quibus nos dare oporteat eas, quas ad te deinde litteras mittemus, Cic. ad Q. Frat. 3, 8, 2; cf. id. de Or. 2, 280; experiamini quidquid deinde fors tulerit, Curt. 5, 25, 17. —
- III In an enumeration or succession of facts or arguments, afterwards, next in order, then: ut a prima congressione maris et feminae, deinde a progenie et cognatione ordiar, etc., Cic. Rep. 1, 24, 48: te ad coenas itare desisse moleste fero ... Deinde etiam vereor ... ne, etc., id. Fam. 9, 24, 2; id. de Or. 2, 11, 45 sq. et saep.—
- B Esp. freq. following primum (primus), followed by postremo al.: quod in homine multo est evidentius, primum ex ea caritate, quae, etc., deinde, etc., Cic. Lael. 8, 27; 18, 65; 20, 73; id. Rep. 1, 13; 1, 17 et passim; cf. deinde, several times repeated, Cic. Rosc. Am. 45; id. Inv. 1, 28, 43; id. Or. 54, 108 al.: primum with deinde eight times, and finally postremo, id. Inv. 2, 49, 145: deinde ... tum ... post, etc., Cels. 2, 18; 3, 7 et saep.: deinde ... deinde ... postremo ..., Cic. Ac. 2 (Luc.), 16, 49: excellente tum Crasso et Antonio, deinde (next in the order of excellence, not of time) Philippo, post Julio, id. Brut. 88, 301: deinde ... tum ... postremo, Quint. 3, 9, 6 sq.: prima nobilitas Cilicio ... dein Lyciae Olympo, mox Centuripino, etc., Plin. 21, 6, 17, § 31; so after optimus, Plin. 25, 11, 87, § 136; 37, 9, 38, § 119; after laudatissimus, id. 21, 18, 69, § 115; cf. id. 21, 21, 92, § 160: femur promovetur saepissime in interiorem: deinde in exteriorem: raro admodum in priorem aut posteriorem, Cels. 8, 20.—
- C So, in a climax, emphasizing the last of a series: suis artibus, fraude, deinde insidiis est prope circumventus, at length, in fine, Liv. 21, 34; id. 21, 41; cf. Hand, Turs. II. p. 238 -249.
b) in der Zeit, hierauf, nachher, alsdann, fernerhin, weiterhin, Cimbrum Gabinium statim ad me... vocavi; deinde item arcessitur L. Statilius et post eum C. Cethegus, Cic.: dein Tubero, nescio, Africane,... inquit, Cic.: incipe Damoeta; tu deinde sequere, Menalca, Verg.: tu velim cures, ut sciam, quibus nos dare oporteat eas, quas ad te deinde (fernerhin) litteras mittemus, Cic.: in Aequis nihil deinde memorabile actum, Liv.: experiamini, quidquid deinde fors tulerit, Curt. – u. einen stärkern Gedanken anfügend, emisimus ex obsidione, pacem cum victis fecimus, tutelae deinde (dann sogar) nostrae duximus, Liv. 21, 41, 12. – So nun: α) korresp. m. primum, principio (initio), prius, inde, post, postremo u. vgl., zB. Caesar primum suo, deinde omnium ex conspectu remotis equis... cohortatus suos proelium commisit, Caes.: principio duplicavit illum pristinum patrum numerum...; deinde equitatum ad hunc morem constituit, qui usque adhuc est retentus, Cic.: iste, qui initio proditor fuit, deinde perfuga, Cic.: plebs montem sacrum prius, deinde Aventinum occupavit, Cic.: hunc secutus est Cursor; deinde L. Maso aedilicius; inde multi Masones:... deinde Carbones et Turdi insequntur, Cic.: iubent venire agros Attalensium...: deinde agros in Macedonia regios...: deinde agrum optimum et fructuosissimum Corinthium...: post autem agros in Hispania...: tum vero ipsam veterem Carthaginem vendunt, Cic.: quippe oppidanā lasciviā invicem incessentes probra, deinde saxa, postremo ferrum sumpsere, Tac. – so korresp. m. in praesentia, s. Plin. ep. 3, 9, 26. – β) verb. deinde deinceps, s. e- nceps(no. II, c, α): deinde tum, Varro LL. 6, 42. Quint. 4, 2, 27: tum deinde, Liv. 2, 8, 3. Sen. ep. 101, 4 H.: deinde tunc, Sen. ep. 10, 4; 74, 23; 117, 1: tunc deinde, Sen. ep. 95, 35; 115, 4: deinde postea, Cic. Mil. 65; Tusc. 4, 2. Cels. 3, 4; 5, 28, 14; 7, 18: postea deinde, Cels. 7, 8. p. 284, 7 D. Lact. 2, 13, 11: post deinde, XII tabb. bei Gell. 20, 1. Ter. Andr. 483. Sen. de ben. 2, 34, 1: posthaec deinde, Lact. 1, 14, 11: deinde post, Vell. 2, 23, 3. Gell. 3, 9, 5: mox deinde, Tibull. 1, 5, 73: deinde porro, von nun an in Zukunft, Plaut. Epid. 726; trin. 945: deinde rursus, Lact. 4, 12, 14: deinde postremo, Cic. de inv. 1, 43: deinde ad extremum, Cic. II. Verr. 1, 28; Pis. 78. – γ) verb. ac deinde, wie res populi Romani M. Lepido Q. Catulo consulibus ac deinde militiae et domi gestas composui, Sall. hist. fr. 1, 1: mirabantur ac deinde singulos gestus dominae cum canticis reddebant, Plin. ep. 7, 24, 7. – δ) neben cum, postquam u. vgl., zB. deinde cum, Cic. de rep. 1, 18. Liv. 3, 47, 6: deinde (dein) postquam, Liv. 3, 66, 5; 6, 13, 3: deinde (dein) ubi, Sall. Iug. 68, 1 u. 69, 1. Liv. 7, 14, 10. c) in der Aufzählung od. Reihenfolge von Tatsachen oder Argumenten, hierauf, alsdann, ferner, nächstdem, nec vero ita disseram de re ta illustri tamque nota... ut a prima congressione maris ac feminae, deinde a progenie ac cognatione ordiar, Cic. de rep. 1, 38; vgl. Cic. ep. 9, 24, 2; de or. 2, 46 sq. – verb. post deinde, weiterhin ferner, Gell. 15, 12, 3. – korresp. primum-deinde, Cic. de amic. 27 u. 65; primum-deinde-d.-d., Cic. Rosc. Am. 130: primum-d.-d.-d.-item-d., Cic. de inv. 2, 43: primum mit 8 mal folg. deinde und schließendem postremo, Cic. de inv. 2, 145 bis 147: ohne vorausg. primum u. zweimal folg. deinde u. schließl. postremo, Cic. Acad. 2, 49: dein-post, Cic. Brut. 301: primum (primo)-d.-postremo, Plin. pan. 75, 3. Suet. Tib. 61, 1 u. bl. (ohne vorausgegangenes primum) d.-tum-postremo, Quint. 3, 9, 6 sq. – ➳ Bei klass. Dichtern ei in beiden Formen einsilbig.
qui cibum immolatum comederit, ~e confessus fuerit, sacerdos considerare debet personam
Lucas ‥, qui ‥ primo ‥ corporum valitudines ‥ ac ~e spiritales animarum incommoditates ‥ sanabat
cum ‥ per mare ad Massiliam ac ~e per terram Arhelas pervenissent
Adam ‥ culpa praevaricationis inventa ‥ ad inferos poenas luens de[s ]cendit, ac ~e ‥ idem crimen eademque poena ‥ omnes jure constrinxit
cantavi nocturnam cum fratribus; ~e [AS: ] cantavimus ‥ matutinales laudes; post haec primam ‥; ~e [œfter þa AS: ] tertiamsyþþan
disserendi primo facultatem, inde artem, ~e scientiam posteriorum fugisse cognitionem necesse est
diversas ob causas Petrum ‥ hunc ritum sumpsisse asserimus: primitus, ut ‥ similitudinem Christi in capite gestaret ‥; ~e, ut sacerdotes veteris et novi testamenti in tonsura ‥ discernerentur; postremo, ut idem apostolus suique successores ‥ ludibrium ‥ portarent
hinc sedem cumula, †fultra [l. fulcra ] deinde loca
non cariabunt pisces ex ~e villam ad vendendum donec ‥ de ‥ inhabitantibus ‥ ville ipsos emere volentibus ‥ serviatur
quomodo vis tu †deinde [? l. te inde ] acquietare
➳ en poés. ei monosyll.
- 1. (v. tijd) dan, daarop, hierop, daarna; ➤ incipe Damoeta, tu ~ sequere, Menalca (Verg.); plebs montem sacrum prius, ~ Aventinum occupavit;
- 2. (v. plaats) daarvandaan, van daaraf; ➤ iuxta Hermunduros Narisci ac ~ Marcomanni et Quadi agunt (Tac.);
- 3. (in reeksen en opsommingen) hierna, verder, dan, vervolgens (primum . . . deinde . . . tum . . . postremo).
Deinceps, apud Victorem Scotti cap. 20. et in l. ult. C. Th. de Canon. frum. U. R. (14, 15.)
- de + locat.suffix -im + demonstr. -de.—In space, then, next, thereafter, thence: via interest perangusta, deinde paulo latior patescit campus, L.: duo binis pedibus incisim, dein membratim, etc.: iuxta Hermanduros Narisci, ac deinde Marcomanni, Ta.—In time, thereafter, afterwards, then, next, immediately: complurīs occiderunt, deinde se in castra receperunt, Cs.: latae deinde leges, L.: alia deinde alia loca petere, roam from place to place, S.: unguibus et pugnis, dein fustibus, Pugnabant, H.: deinde faciundi licentia, of repeating the offence, S.: primum suo, deinde omnium ex conspectu remotis equis, Cs.: ... deinde ... deinde ... post ... tum vero: deinde postea: post deinde, T.: deinde postremo: deinde ad extremum. — Of future time, next, the next time, then: quas ad te deinde litteras mittemus: Quae nunc deinde mora est?any longer, V.—Adding a new fact or argument, afterwards, next in order, then, besides, also: deinde etiam vereor, ne, etc.: primum ... deinde (three times): primum ... deinde (eight times) ... postremo, C.: excellente tum Crasso, deinde Philippo, post Iulio, in the second rank.—Then, therefore, naturally, of course: qualis nostra virtus fuerit, talem deinde fortunam urbis fore, L.
-
…ipsi confertissima acie, reiecto nostro equitatu, phalange facta sub primam nostram aciem successerunt. Caesar primum suo, deinde omnium ex conspectu remotis equis, ut aequato omnium periculo spem fugae tolleret, cohortatus suos proelium commisit. Milites…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. Coniurandi has esse causas primum quod vererentur ne, omni pacata Gallia, ad eos exercitus noster adduceretur ; deinde quod ab non nullis Gallis sollicitarentur, partim qui, ut Germanos diutius in Gallia versari noluerant, ita populi…
Julius Caesar, Gallic War
-
…me audire volent, intellego. exponam enim vobis, Quirites, ex quibus generibus hominum istae copiae comparentur ; deinde singulis medicinam consili atque orationis meae, si quam potero, adferam. Vnum genus est eorum qui magno in…
Cicero, in Catilinam
-
…praeclaras Catilinae copias vestra praesidia vestrosque exercitus. et primum gladiatori illi confecto et saucio consules imperatoresque vestros opponite ; deinde contra illam naufragorum eiectam ac debilitatam manum florem totius Italiae ac robur educite. iam vero urbes coloniarum ac municipiorum…
Cicero, in Catilinam
-
…putaret, haec esse quae ab eo postularet primum ne quam multitudinem hominum amplius trans Rhenum in Galliam traduceret ; deinde obsides quos haberet ab Haeduis redderet Sequanisque permitteret ut quos illi haberent voluntate eius reddere illis liceret ; neve Haeduos…
Julius Caesar, Gallic War
-
…saepe homines aegri morbo gravi, cum aestu febrique iactantur, si aquam gelidam biberunt, primo relevari videntur, deinde multo gravius vehementiusque adflictantur, sic hic morbus qui est in re publica relevatus istius poena vehementius reliquis vivis ingravescet…
Cicero, in Catilinam
-
…honore auctiores velit esse ; quod vero ad amicitiam populi Romani attulissent, id iis eripi quis pati posset Postulavit deinde eadem quae legatis in mandatis dederat ne aut Haeduis aut eorum sociis bellum inferret, obsides redderet, si nullam…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ut desperent id quod conantur se consequi posse primum omnium me ipsum vigilare, adesse, providere rei publicae ; deinde magnos animos esse in bonis viris, magnam concordiam ; ordinum ;, maximam multitudinem, magnas praeterea…
Cicero, in Catilinam
-
…tribunos militum ei gratias egit quod de se optimum iudicium fecisset, seque esse ad bellum gerendum paratissimam confirmavit. Deinde reliquae legiones cum tribunis militum et primorum ordinum centurionibus egerunt uti Caesari satis facerent se neque umquam dubitasse neque timuisse…
Julius Caesar, Gallic War
-
…copia, quam et ipse adduxerat et Manlius habuerat, duas legiones instituit, cohortis pro numero militum conplet. Deinde, ut quisque voluntarius aut ex sociis in castra venerat, aequaliter distribuerat ac brevi spatio legiones numero hominum expleverat…
Sallust, Catilina