αἰσχρός
αἰσχρός, αἰσχρός, αἰσχρά, αἰσχρόν, ugly, shameful
- causing shame, dishonouring, reproachful, νείκεσσεν . . αἰσχροῖς ἐπέεσσιν Il. 3.38, etc. Adv. αἰσχρῶς, ἐνένισπεν 23.473.
- II opp. καλός:
- 1 of outward appearance, ugly, ill-favoured, of Thersites, Il. 2.216, cf. h.Ap. 197, Hdt. 1.196 (Comp.), etc.; deformed, Hp. Art. 14 (Sup.); αἰσχρῶς χωλός with an ugly lameness, ib. 63: but commonly,
- 2 in moral sense, shameful, base, Hdt. 3.155, A. Th. 685, etc.; αἰσχροῖς γὰρ αἰσχρὰ πράγματʼ ἐκδιδάσκεται S. El. 621; αἰσχρόν [ἐστι], c. inf., Il. 2.298, S. Aj. 473, etc.; αἰσχρόν, εἰ πύθοιτό τις ib. 1159; ἐν αἰσχρῷ θέσθαι τι E. Hec. 806; ἐπʼ αἰσχροῖς on the ground of base actions, S. Fr. 188, E. Hipp. 511:—τὸ αἰ. as Subst., dishonour, S. Ph. 476; τὸ ἐμὸν αἰ. my disgrace, And. 2.9; τὸ καλὸν καὶ τὸ αἰ. virtue and vice, Arist. Rh. 1366a24, etc. Adv., shamefully, S. El. 989, Pl. Smp. 183d, etc.: Sup. αἴσχιστα A. Pr. 959, S. OT 367.
- 3 ill-suited, αἰ. ὁ καιρός D. 18.178; αἰ. πρός τι awkward at it, X. Mem. 3.8.7; αἰσχρὸν καὶ ἄτεχνον Hp. Fract. 30.
- III Regul. Comp. and Sup. -ότερος, -ότατος are late, Phld. Rh. 2.58S. (prob.), Ath. 13.587b: elsewh. αἰσχίων, αἴσχιστος (formed from a Root αἰσχο-), Il. 21.437, 2.216; double Sup. αἰσχιστότατος Olymp. in Alc. p.124 C. Adv., Sup. αἰσχίστως Mnasalc. ap. Ath. 4.163a, Man. 1.21.
A en sent. fís. feo, deforme
αἴσχιστος ἀνήρ
οὔτ' αἰσχρή
παρθένους
πρόσωπα
• deformado
κληίς
• c. alusión al sent. ἄγει τ' ἀρετὰν οὐκ αἴσχιον φυᾶς
B como valoración social o moral
I
1 vergonzoso, vil, deshonroso, innoble en época arc. ref. al comportamiento cobarde en la guerra αἰσχρόν c. inf. Il.2.119, 298,
φυγή
αἰσχρὸς δ' ἐστὶ νέκυς κακκείμενος ἐν κονίῃσι
τὸ αἴσχιστον ... ὅτι τὴν ἀσπίδα ἀπέβαλε
• de otras cosas
κέρδος
αἰσχρὸν ἀγνοεῖν τὰ οἰκήϊα
ψυχή
• gener. de cosas mal vistas vergonzoso, vil, malo
γελᾶν καὶ πτύειν ἀντίον (τοῦ βασιλέως)
αἰσχρὸν ἄνδρα τοῦ μακροῦ χρῄζειν βίου
op. καλός: ἔργον
junto a κακός
• subst.
τό τ]ε καλὸν κρίνει τό τ' αἰσχρόν
juzga lo que está bien y lo que está malτό τ' αἰσχρὸν ἐχθρὸν καὶ τὸ χρηστὸν εὐκλεές
τὸ ἐμὸν αἰ.
mi deshonorοἱ αἰσχροί op. οἱ ἀγαθοί
hombres viles
•
τὰ αἴσχιστα ἔπαθες
αἰσχροῖς γὰρ αἰσχρὰ πράγματ' ἐκδιδάσκεται
ἐπ' αἰσχροῖς
sobre acciones viles
2 obsceno
ἀλληγορίαι
3 torpe, inadecuado
πολλάκις δὲ τὸ μὲν πρὸς δρόμον καλὸν πρὸς πάλην αἰσχρόν
αἰ. ὁ καιρός
II infamante, insultante
ἐπέα
ῥήματα
C adv. neutr. plu. sup. y -ῶς
1 de manera deformada
τὸν ἄνθρωπον χωλὸν αἰσχρῶς γενέσθαι
2 vergonzosa, vilmente
αἰσχρῶς μὲν ἔσπειρας, κακῶς δὲ ἐθέρισας
(ἐκπεσόντα) τρίτον ... ἐπόψομαι αἴσχιστα καὶ τάχιστα
σὺν τοῖς φιλτάτοις αἴσχισθ' ὁμιλοῦντ'
ζῆν
τὴν χώραν μὴ ... αἰ. χερσεύεσθαι
φυγεῖν
• sup.
αἰσχίστως
3 insultantemente
ἐνένισπεν
1. fysiek lelijk, misvormd:
2. moreel en sociaal beschamend, schandelijk, verachtelijk:
• Adv. αἰσχρῶς , Hom. zweimal, il. 23.473, Od. 18.321 τὸν δʼ αἰσχρῶς ἐνένιπε(ν) Versanfang.
[αἶσχος.]
- 1
Absol. in neut. αἰσχρόν
, a shame, a disgrace Il. 2.119, 298. - 2
Of words, insulting, reproachful Il. 3.38 = Il. 6.325, Il. 13.768, Il. 24.238.
- 1
- 1shameful ο]ὐκ αἰσχρὸν πάθοις[ Πα. 13b. 6 ἄγει δʼ ἀρετὰν οὐκ αἴσχιον φυᾶς (αἰσχίω coni. Tricl.: interp. dub.: ? a distinction that is no worse a thing than, just as noble as, his form.) I. 7.22
- Icausing shame, abusive, ἔπεα Il.; so in adv., αἰσχρῶς ἐνένισπε Il.
- IIopp. to καλός:
- 1of outward appearance, ugly, ill-favoured, of Thersites, Il.
- 2in moral sense, shameful, disgraceful, base, infamous, Hdt., etc.; αἰσχρόν ἐστι, c. inf., Il.: —τὸ αἰσχρόν, as Subst., dishonour, disgrace, Soph., etc.; τὸ καλὸν καὶ τὸ αἰσχρόν, Lat. honestum et turpe, virtue and vice, Arist.:—adv. shamefully, Sup. αἴσχιστα, Trag.
- 3awkward, Xen.
- IIIinstead of the regul. comp. and Sup. αἰσχρότερος, -ότατος, the forms αἰσχίων [ῑ], αἴσχιστος (formed from αἶσχος) are used.
-
…οὐδὲ νουθετεῖ οὐδὲ διδάσκει οὐδὲ κολάζει τοὺς ταῦτα ἔχοντας, ἵνα μὴ τοιοῦτοι ὦσιν, ἀλλʼ ἐλεοῦσιν · οἷον τοὺς αἰσχροὺς ἢ σμικροὺς ἢ ἀσθενεῖς τίς οὕτως ἀνόητος ὥστε τι τούτων ἐπιχειρεῖν ποιεῖν ; ταῦτα μὲν γὰρ οἶμαι ἴσασιν ὅτι φύσει…
Plato, Protagoras
-
…, καὶ οὐκέτι ῥᾴδιον ἔχειν ὅτι τις εἴπῃ. εἰ γὰρ λυσιτελεῖν μὲν τὴν ἀδικίαν ἐτίθεσο, κακίαν μέντοι ἢ αἰσχρὸν αὐτὸ ὡμολόγεις εἶναι ὥσπερ ἄλλοι τινές, εἴχομεν ἄν τι λέγειν κατὰ τὰ νομιζόμενα λέγοντες · νῦν δὲ δῆλος εἶ…
Plato, Republic
-
…τῶν τοιούτων κακουργημάτων καλοῦνται ἐπειδὰν δέ τις πρὸς τοῖς τῶν πολιτῶν χρήμασιν καὶ αὐτοὺς ἀνδραποδισάμενος δουλώσηται, ἀντὶ τούτων τῶν αἰσχρῶν ὀνομάτων εὐδαίμονες καὶ μακάριοι κέκληνται, οὐ μόνον ὑπὸ τῶν πολιτῶν ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῶν ἄλλων ὅσοι ἂν πύθωνται αὐτὸν…
Plato, Republic
-
…συνέκοψαν. ἤδη δὲ αὐτοῖς οὖσι παρὰ τὴν Λάμπωνος οἰκίαν ἐγὼ μόνος βαδίζων ἐντυγχάνω, δεινὸν δὲ ἡγησάμενος εἶναι καὶ αἰσχρὸν περιιδεῖν οὕτως ἀνόμως καὶ βιαίως ὑβρισθέντα τὸν νεανίσκον, ἐπιλαμβάνομαι αὐτοῦ. οὗτοι δέ, διότι μὲν τοιαῦτα παρενόμουν εἰς…
Lysias, Speeches
-
…ὅσοι ἐν Τροίᾳ τετελευτήκασιν οἵ τε ἄλλοι καὶ ὁ τῆς Θέτιδος υἱός, ὃς τοσοῦτον τοῦ κινδύνου κατεφρόνησεν παρὰ τὸ αἰσχρόν τι ὑπομεῖναι ὥστε, ἐπειδὴ εἶπεν ἡ μήτηρ αὐτῷ προθυμουμένῳ Ἕκτορα ἀποκτεῖναι, θεὸς οὖσα, οὑτωσί πως, ὡς…
Plato, Apology
-
…εἴ τι καὶ μικρὸν ἡμῶν ὄφελος ἦν. ταῦτα οὖν, ὦ Σώκρατες, ὅρα μὴ ἅμα τῷ κακῷ καὶ αἰσχρὰ ᾖ σοί τε καὶ ἡμῖν. ἀλλὰ βουλεύου μᾶλλον δὲ οὐδὲ βουλεύεσθαι ἔτι ὥρα ἀλλὰ βεβουλεῦσθαι μία δὲ βουλή ·…
Plato, Crito
-
…, ἐνταῦθα δεῖ, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, μένοντα κινδυνεύειν, μηδὲν ὑπολογιζόμενον μήτε θάνατον μήτε ἄλλο μηδὲν πρὸ τοῦ αἰσχροῦ. ἐγὼ οὖν δεινὰ ἂν εἴην εἰργασμένος, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, εἰ ὅτε μέν με οἱ ἄρχοντες ἔταττον ,…
Plato, Apology
-
…. φέρε δή, ἦν δʼ ἐγώ, ἔστιν τι καλόν ; συνεχώρει. τούτῳ ἔστιν τι ἐναντίον πλὴν τὸ αἰσχρόν ; οὐκ ἔστιν. τί δέ ; ἔστιν τι ἀγαθόν ; ἔστιν. τούτῳ ἔστιν τι ἐναντίον πλὴν τὸ κακόν…
Plato, Protagoras
-
…προσεῖναι καὶ ζημίαν, εἰ μέλλουσιν ἐθέλειν ἄρχειν ὅθεν κινδυνεύει τὸ ἑκόντα ἐπὶ τὸ ἄρχειν ἰέναι ἀλλὰ μὴ ἀνάγκην περιμένειν αἰσχρὸν νενομίσθαι τῆς δὲ ζημίας μεγίστη τὸ ὑπὸ πονηροτέρου ἄρχεσθαι, ἐὰν μὴ αὐτὸς ἐθέλῃ ἄρχειν · ἣν δείσαντές μοι φαίνονται…
Plato, Republic
-
…μὴ σαφῶς ἴσασιν, ὡς οἷός τʼ ὤν σε σῴζειν εἰ ἤθελον ἀναλίσκειν χρήματα, ἀμελῆσαι. καίτοι τίς ἂν αἰσχίων εἴη ταύτης δόξα ἢ δοκεῖν χρήματα περὶ πλείονος ποιεῖσθαι ἢ φίλους ; οὐ γὰρ πείσονται οἱ πολλοὶ ὡς σὺ αὐτὸς…
Plato, Crito