εἰ
εἰ, εἰ, if
- •Particle used interjectionally with imper. and to express a wish, but usu. either in conditions, if, or in indirect questions, whether. In the former use its regular negative is μή; in the latter, οὐ.
- A INTERJECTIONALLY, in Hom., come now! c. imper., εἰ δὲ . . ἄκουσον Il. 9.262; εἰ δὲ καὶ αὐτοὶ φευγόντων ib. 46; most freq. with ἄγε (q. v.), 1.302, al.
- 2 in wishes, c. opt., ἀλλʼ εἴ τις . . καλέσειεν 10.111, cf. 24.74; so later, εἴ μοι ξυνείη μοῖρα S. OT 863 (lyr.); εἴ μοι γένοιτο φθόγγος ἐν βραχίοσιν E. Hec. 836: more freq. folld. by γάρ, αἲ γὰρ δὴ οὕτως εἴη Il. 4.189, al.; εἰ γὰρ γενοίμην ἀντὶ σοῦ νεκρός E. Hipp. 1410; εἰ γὰρ γένοιτο X. Cyr. 6.1.38; εἰ γὰρ ἐν τούτῳ εἴη Pl. Prt. 310d; of unattained wishes, in Hom. only c. opt., εἰ γὰρ ἐγὼν . . Διὸς πάϊς αἰγιόχοιο εἴην Il. 13.825; Ζεῦ πάτερ, αἰ γὰρ ἐμὸς πόσις εἴη Alcm. 29; later with past tenses of ind., εἰ γάρ μʼ ὑπὸ γῆν . . ἧκεν A. Pr. 152 (anap.); εἰ γὰρ τοσαύτην δύναμιν εἶχον ὥστε . . E. Alc. 1072: twice in Od. c. inf. (cf. the use of inf. in commands), αἰ γὰρ τοῖος ἐὼν . . ἐμὸς γαμβρὸς καλέεσθαι 7.311, cf. 24.376.
- b εἴθε, Ep. αἴθε, is freq. used in wishes in the above constructions, εἴθε οἱ αὐτῷ Ζεὺς ἀγαθὸν τελέσειεν 2.33; εἴθʼ ὣς ἡβώοιμι Il. 7.157; ἰὼ γᾶ, εἴθʼ ἔμʼ ἐδέξω A. Ag. 1537 (lyr.); εἴθε σοι, ὦ Περίκλεις, τότε συνεγενόμην X. Mem. 1.2.46: later c. inf., γαίης χθαμαλωτέρη εἴθε . . κεῖσθαι AP 9.284 (Crin.).
- c εἰ γάρ, εἴθε are also used with ὤφελον (Ep. ὤφελλον), of past unattained wishes, αἴθʼ ὤφελλες στρατοῦ ἄλλου σημαίνειν Il. 14.84; εἰ γὰρ ὤφελον [κατιδεῖν] Pl. R. 432c.
- d folld. by a clause expressing a consequence of the fulfilment of the wish, αἰ γὰρ τοῦτο . . ἔπος τετελεσμένον εἴη· τῷ κε τάχα γνοίης . . Od. 15.536, cf. 17.496, al.; sts. hard to distinguish from εἰ in conditions (which may be derived from this use), εἴ μοί τι πίθοιο, τό κεν πολὺ κέρδιον εἴη Il. 7.28.
- B IN CONDITIONS, if:
- I with INDIC.,
- 1 with all tenses (for fut., v. infr. 2), to state a condition, with nothing implied as to its fulfilment, εἰ δʼ οὕτω τοῦτʼ ἐστίν, ἐμοὶ μέλλει φίλον εἶναι but if this is so, it will be . ., Il. 1.564: any form of the Verb may stand in apodosi, εἰ θεοί τι δρῶσιν αἰσχρόν, οὐκ εἰσὶν θεοί E. Fr. 292.7; εἰ δοκεῖ, πλέωμεν S. Ph. 526; εἰ Φαῖδρον ἀγνοῶ, καὶ ἐμαυτοῦ ἐπιλέλησμαι Pl. Phdr. 228a; κάκιστʼ ἀπολοίμην, Ξανθίαν εἰ μὴ φιλῶ Ar. Ra. 579, cf. Od. 17.475; εἰ θεοῦ ἦν, οὐκ ἦν αἰσχροκερδής· εἰ δʼ αἰσχροκερδής, οὐκ ἦν θεοῦ Pl. R. 408c; εἰ ταῦτα λέγων διαφθείρω τοὺς νέους, ταῦτʼ ἂν εἴη βλαβερά Id. Ap. 30b, cf. 25b; εἰ οὗτοι ὀρθῶς ἀπέστησαν, ὑμεῖς ἂν οὐ χρεὼν ἄρχοιτε if these were right in their revolt, (it would follow that) you rule when you have no right, Th. 3.40.
- b to express a general condition, if ever, whenever, sts. with pres., εἴ τις δύο ἢ καὶ πλείους τις ἡμέρας λογίζεται, μάταιός ἐστιν S. Tr. 943: with impf., εἴ τίς τι ἠρώτα ἀπεκρίνοντο Th. 7.10: rarely with aor., D.S. 31.26.1, S.E. P. 1.84; cf. III.2.
- 2 with fut. (much less freq. than ἐάν c. subj.), either to express a future supposition emphatically, εἰ φθάσομεν τοὺς πολεμίους κατακαίνοντες οὐδεὶς ἡμῶν ἀποθανεῖται X. Cyr. 7.1.19; εἰ μὴ βοηθήσετε οὐ περιέσται τἀκεῖ Th. 6.91; εἰ αὕτη ἡ πόλις ληφθήσεται, ἔχεται ἡ πᾶσα Σικελία ibid.; in threats or warnings, εἰ μὴ καθέξεις γλῶσσαν ἔσται σοι κακά E. Fr. 5; εἰ τιμωρήσεις Πατρόκλῳ, αὐτὸς ἀποθανῇ Pl. Ap. 28c, cf. D. 28.21: or,
- b to express a present intention or expectation, αἶρε πλῆκτρον εἰ μαχεῖ if you mean to fight, Ar. Av. 759; ἐγὼ μὲν οὐκ ἀνήρ . . εἰ ταῦτʼ ἀνατεὶ τῇδε κείσεται κράτη S. Ant. 485, cf. Il. 1.61, E. Hec. 863.
- 3 with historical tenses, implying that the condition is or was unfulfilled.
- a with impf., referring to present time or to continued or repeated action in past time (in Hom. always the latter, Il. 24.715, al.): ταῦτα οὐκ ἂν ἐδύναντο ποιεῖν, εἰ μὴ διαίτῃ μετρίᾳ ἐχρῶντο they would not be able to do this (as they do), if they did not live an abstemious life, X. Cyr. 1.2.16, cf. Pl. R. 489b; οὐκ ἂν νήσων ἐκράτει, εἰ μή τι καὶ ναυτικὸν εἶχεν he (Agamemnon) would not have been master of islands, if he had not had also some naval force, Th. 1.9; αἰ δʼ ἦχες ἔσλων ἴμερον ἢ κάλων . . αἴδως κεν . . ἦχεν Sapph. 28; εἰ ἦσαν ἄνδρες ἀγαθοὶ . . οὐκ ἄν ποτε ταῦτα ἔπασχον if they had been good men, they would never have suffered as they did, Pl. Grg. 516e, cf. X. Mem. 1.1.5; εἰ γὰρ ἐγὼ τάδε ᾔδεʼ . . οὐκ ἂν ὑπεξέφυγε if I had known this . ., Il. 8.366.
- b with aor. referring to past time, εἰ μὴ ἔφυσε θεὸς μέλι . . ἔφασκον γλύσσονα σῦκα πέλεσθαι Xenoph. 38; εἰ μὴ ὑμεῖς ἤλθετε, ἐπορευόμεθα ἂν ἐπὶ βασιλέα had you not come, we should be on our way . ., X. An. 2.1.4; καὶ ἴσως ἂν ἀπέθανον, εἰ μὴ ἡ ἀρχὴ διὰ ταχέων κατελύθη Pl. Ap. 32d, cf. Il. 5.680, Od. 4.364, D. 4.5, 27.63: with plpf. in apodosi, εἰ τριάκοντα μόναι μετέπεσον τῶν ψήφων, ἀπεπεφεύγη ἄν Pl. Ap. 36a.
- c rarely with plpf. referring to action finished in past or present time, λοιπὸν δʼ ἂν ἦν ἡμῖν ἔτι περὶ τῆς πόλεως διαλεχθῆναι, εἰ μὴ προτέρα τῶν ἄλλων τὴν εἰρήνην ἐπεποίητο if she had not (as she has done) made peace before the rest, Isoc. 5.56, cf. Pl. Ti. 21c.
- II with SUBJ., εἰ is regularly joined with ἄν (Ep. κε, κεν), cf. ἐάν: Arc. εἰκαν in Tegean Inscrr. of iv B. C. (IG 5(2).3.16, 31, 6.2, SIG 306.34) should be understood as εἰκ ἄν (εἰ: εἰκ = οὐ: οὐκ), since εἰ δʼ ἄν is also found in IG 5(2).3.2, 6.45, and εἰκ alone, ib. 3.21; but ἄν (κε, κεν) are freq. absent in Hom. as Od. 5.221, 14.373 (and cf. infr. 2), and Lyr., Pi. (who never uses εἰ with ἄν or κε(ν)) P. 4.266, al.; in dialects, αἰ δείλητʼ ἀγχωρεῖν IG 9(1).334.6 (Locr., v B. C.), cf. Foed.Dor. ap. Th. 5.79; rarely in Hdt., εἰ μὴ ἀναβῇ 2.13; occasionally in Trag., A. Eu. 234, S. OT 198 (lyr.), etc.; very rarely in Att. Prose, εἰ ξυστῶσιν αἱ πόλεις Th. 6.21; εἴ τι που ἄλσος ἢ τέμενος ἀφειμένον ᾖ Pl. Lg. 761c: in later Prose, εἴ τις θελήσῃ Apoc. 11.5; εἰ φονεύῃ Plot. 2.9.9, cf. Procl. Inst. 26.
- 1 when the apodosis is fut., to express a future condition more distinctly and vividly than εἰ c. opt., but less so than εἰ c. fut. ind. (supr. I.2a); εἰ δέ κεν ὣς ἕρξῃς καί τοι πείθωνται Ἀχαιοί, γνώσῃ ἔπειθʼ . . if thou do thus . ., thou shalt know, Il. 2.364, cf. 1.128, 3.281, Od. 17.549; ἂν δέ τις ἀνθιστῆται, σὺν ὑμῖν πειρασόμεθα χειροῦσθαι X. An. 7.3.11; ἂν μὴ νῦν ἐθέλωμεν ἐκεῖ πολεμεῖν αὐτῷ, ἐνθάδʼ ἴσως ἀναγκασθησόμεθα τοῦτο ποιεῖν if we be not now willing, D. 4.50, cf. X. Cyr. 5.3.27: folld. by imper., ἢν εἰρήνης δοκῆτε δεῖσθαι, ἄνευ ὅπλων ἥκετε ib. 3.2.13, cf. 5.4.30.
- 2 when the apodosis is present, denoting customary or repeated action, to express a general condition, if ever, ἤν ποτε δασμὸς ἵκηται, σοὶ τὸ γέρας πολὺ μεῖζον (sc. ἐστί) whenever a division comes, your prize is (always) greater, Il. 1.166; ἢν ἐγγὺς ἔλθῃ θάνατος, οὐδεὶς βούλεται θνῄσκειν if death come near, E. Alc. 671; with ἄν omitted, εἴ περ γάρ τε χόλον . . καταπέψῃ ἀλλά . . ἔχει κότον Il. 1.81.
- b with Rhet. present in apodosis, ἐὰν μὴ οἱ φιλόσοφοι βασιλεύσωσιν, οὐκ ἔστι κακῶν παῦλα there is (i.e. can be, will be) no rest . ., Pl. R. 473d.
- III with OPTATIVE (never with ἄν in early Gr., later ἐάν c. opt., Dam. Pr. 114, al.),
- 1 to express a future condition less definitely than ἐάν c. subj., usu. with opt. with ἄν in apod., ἦ κεν γηθήσαι Πρίαμος Πριάμοιό τε παῖδες . . εἰ σφῶιν τάδε πάντα πυθοίατο μαρναμένοιιν surely they would exult, if they should hear . ., Il. 1.255, cf. 7.28, Od. 3.223; εἴης φορητὸς οὐκ ἄν, εἰ πράσσοις καλῶς A. Pr. 979; οὐδὲ γὰρ ἄν με ἐπαινοίη, εἰ ἐξελαύνοιμι τοὺς εὐεργέτας X. An. 7.7.11; οἶκος δʼ αὐτός, εἰ φθογγὴν λάβοι, σαφέστατʼ ἂν λέξειεν A. Ag. 37, etc.: fut. opt. is f.l. in Pl. Tht. 164a: with pres. ind. in apod., Xenoph. 34.3, Democr. 253: with fut.ind., Meliss. 5.
- b in Hom.sts. with pres. opt., to express an unfulfilled present condition, εἰ μὲν νῦν ἐπὶ ἄλλῳ ἀεθλεύοιμεν, ἦ τʼ ἂν ἐγὼ τὰ πρῶτα φεροίμην if we were now contending, etc., Il. 23.274: rarely in Trag., εἰ μὴ κνίζοι ( = εἰ μὴ ἔκνιζε) E. Med. 568; also εἰ ἀναγκαῖον εἴη ἀδικεῖν ἢ ἀδικεῖσθαι, ἑλοίμην ἂν μᾶλλον ἀδικεῖσθαι Pl. Grg. 469c.
- 2 when the apodosis is past, denoting customary or repeated action, to express a general condition in past time (corresponding to use of subj. in present time, supr. II.2); once in Hom., εἴ τίς με . . ἐνίπτοι, ἀλλὰ σὺ τόν γʼ . . κατέρυκες Il. 24.768; εἰ δέ τινας θορυβουμένους αἴσθοιτο . ., κατασβεννύναι τὴν ταραχὴν ἐπειρᾶτο if he should see (whenever he saw) any troops in confusion, he (always) tried, X. Cyr. 5.3.55, cf. An. 4.5.13, Mem. 4.2.40; εἴ τις ἀντείποι, εὐθὺς ἐτεθνήκει if any one made objection, he was a dead man at once, Th. 8.66; ἀλλʼ εἴ τι μὴ φέροιμεν, ὤτρυνεν φέρειν E. Alc. 755. For εἰ c. ind. in this sense v. supr. I.1: ind. and opt. are found in same sentence, ἐμίσει, οὐκ εἴ τις κακῶς πάσχων ἠμύνετο, ἀλλʼ εἴ τις εὐεργετούμενος ἀχάριστος φαίνοιτο X. Ages. 11.3.
- 3 in oratio obliqua after past tenses, representing ἐάν c. subj. or εἰ with a primary (never an historical) tense of the ind. in oratio recta, ἐλογίζοντο ὡς, εἰ μὴ μάχοιντο, ἀποστήσοιντο αἱ πόλεις (representing ἐὰν μὴ μαχώμεθα, ἀποστήσονται) X. HG 6.4.6, cf. D. 21.104, X. HG 5.2.2; ἔλεγεν ὅτι, εἰ βλαβερὰ πεπραχὼς εἴη, δίκαιος εἴη ζημιοῦσθαι (representing εἰ βλαβερὰ πέπραχε, δίκαιός ἐστι) ib. 32, cf. An. 6.6.25; εἰ δέ τινα φεύγοντα λήψοιτο, προηγόρευεν ὅτι ὡς πολεμίῳ χρήσοιτο (representing εἴ τινα λήψομαι, χρήσομαι) Id. Cyr. 3.1.3; also, where oratio obliqua is implied in the leading clause, οὐκ ἦν τοῦ πολέμου πέρας Φιλίππῳ, εἰ μὴ Θηβαίους . . ἐχθροὺς ποιήσειε τῇ πόλει, i.e. Philip thought there would be no end to the war, unless he should make . . (his thought having been ἐὰν μὴ ποιήσω), D. 18.145; ἐβούλοντο γὰρ σφίσιν, εἴ τινα λάβοιεν, ὑπάρχειν ἀντὶ τῶν ἔνδον, ἢν ἄρα τύχωσί τινες ἐζωγρημένοι Th. 2.5.
- 4 c. opt. with ἄν, only when the clause serves as apodosis as well as protasis, cf. Pl. Prt. 329b, D. 4.18, X. Mem. 1.5.3 (v. ἄν A. III. d).
- IV c. INF., in oratio obliqua, only in Hdt., εἰ γὰρ δὴ δεῖν πάντως περιθεῖναι ἄλλῳ τέῳ τὴν βασιληΐην, [ἔφη] δικαιότερον εἶναι κτλ. 1.129; εἰ εἶναι τοῦτο μὴ φίλον 2.64, cf. 172, 3.105, 108.
- V after Verbs denoting wonder, delight, indignation, disappointment, contentment, and similar emotions, εἰ c. ind. is used instead of ὅτι, to express the object of the feeling in a hypothetical form, θαυμάζω εἰ μηδεὶς ὑμῶν μήτʼ ἐνθυμεῖται μήτʼ ὀργίζεται, ὁρῶν . . I wonder that no one of you is either concerned or angry when he sees . ., D. 4.43; οὐκ ἀγαπᾷ εἰ μὴ δίκην δέδωκεν, ἀλλʼ εἰ μὴ καὶ χρυσῷ στεφάνῳ στεφανωθήσεται ἀγανακτεῖ Aeschin. 3.147: after past tenses, ἐθαύμασε δʼ εἰ μὴ φανερόν ἐστιν X. Mem. 1.1.13; δεινὸν εἰσῄει, εἰ μὴ . . δόξει D. 19.33; ἐθαύμαζον εἴ τι ἕξει τις χρήσασθαι τῷ λόγῳ Pl. Phd. 95a; οὐδὲ ᾐσχύνθη εἰ . . ἐπάγει D. 21.105: in oratio obliqua (expressed or implied) c. opt., ἐπεῖπεν ὡς δεινὸν (sc. εἴη) εἰ . . μεγαλόψυχος γένοιτο Aeschin. 2.157; ᾤκτιρον εἰ ἁλώσοιντο X. An. 1.4.7; ἐθαύμαζε δʼ εἴ τις ἀρετὴν ἐπαγγελλόμενος ἀργύριον πράττοιτο he wondered that any one should demand money, Id. Mem. 1.2.7; ἔχαιρον ἀγαπῶν εἴ τις ἐάσοι I rejoiced, being content if any one should let it pass, Pl. R. 450a:—in this use the neg. οὐ is also found, ἀγανακτῶ εἰ ὁ Φίλιππος ἁρπάζων οὐ λυπεῖ D. 8.55; δεινὸν ἂν εἴη εἰ οἱ ἐκείνων ξύμμαχοι οὐκ ἀπεροῦσιν Th. 1.121; τέρας λέγεις, εἰ οὐκ ἂν δύναιντο λαθεῖν Pl. Men. 91d, etc.
- VI in citing a fact as a ground of argument or appeal, as surely as, since, εἴ ποτʼ ἔην γε if there was [as there was], i.e. as sure as there was such an one, Il. 3.180, al.; εἰ τότε κοῦρος ἔα, νῦν αὖτέ με γῆρας ὀπάζει 4.321; πολλοὺς γὰρ οἶκε εἶναι εὐπετέστερον διαβάλλειν ἢ ἕνα, εἰ Κλεομένεα μὲν μοῦνον οὐκ οἷός τε ἐγένετο διαβαλεῖν, τρεῖς δὲ μυριάδας Ἀθηναίων ἐποίησε τοῦτο it seems easier to deceive many than one, if (as was the fact, i.e. since) he was not able . ., Hdt. 5.97, cf. 1.60, al.
- VII ELLIPTICAL CONSTRUCTIONS:
- 1 with apodosis implied in the context, εἰ having the force of in case, supposing that, πρὸς τὴν πόλιν, εἰ ἐπιβοηθοῖεν, ἐχώρουν they marched towards the city [so as to meet the citizens], in case they should rush out, Th. 6.100; ἱκέται πρὸς σὲ δεῦρʼ ἀφίγμεθα, εἴ τινα πόλιν φράσειας ἡμῖν εὔερον we have come hither to you, in case you should tell us of some fleecy city (i.e. that we might hear of it), Ar. Av. 120; παρέζεο καὶ λαβὲ γούνων, αἴ κέν πως ἐθέλῃσιν ἐπὶ Τρώεσσιν ἀρῆξαι sit by him and grasp his knees [so as to persuade him], in case he be willing to help the Trojans, Il. 1.408, cf. 66, Od. 1.94, 3.92; ἄκουσον καὶ ἐμοῦ, ἐάν σοι ἔτι ταὐτὰ δοκῇ hear me also [that you may assent], in case the same opinion please you, Pl. R. 358b; ἰδὲ δή, ἐάν σοι ὅπερ ἐμοὶ συνδοκῇ look now, in case you approve what I do, ib. 434a.
- 2 with apodosis suppressed for rhetorical reasons, εἴ περ γάρ κʼ ἐθέλῃσιν Ὀλύμπιος . . στυφελίξαι if he wish to thrust him away, [he will do so], Il. 1.580; εἰ μὲν δώσουσι γέρας—· εἰ δέ κε μὴ δώωσιν, ἐγὼ δέ κεν αὐτὸς ἕλωμαι if they shall give me a prize, [well and good]; but if they give not, then I will take one for myself, 1.135, cf. 6.150, Ar. Pl. 468; καὶ ἢν μὲν ξυμβῇ ἡ πεῖρα—· εἰ δὲ μή . . and if the attempt succeed, [well]; otherwise . ., Th. 3.3, cf. Pl. Prt. 325d.
- 3 with the Verb of the protasis omitted, chiefly in the following expressions:
- a εἰ μή except, οὐδὲν ἄλλο σιτέονται, εἰ μὴ ἰχθῦς μοῦνον Hdt. 1.200; μὰ τὼ θεώ, εἰ μὴ Κρίτυλλά γʼ [εἰμί]—nay, if Iʼm not Critylla! i.e. I am, Ar. Th. 898; εἰ μὴ ὅσον except only, ἐγὼ μέν μιν οὐκ εἶδον, εἰ μὴ ὅσον γραφῇ Hdt. 2.73, cf. 1.45, 2.20; εἰ μὴ εἰ Th. 1.17, Pl. Grg. 480b, etc.; εἰ μή τι οὖν, ἀλλὰ σμικρόν γέ μοι τῆς ἀρχῆς χάλασον if nothing else, yet . ., Id. Men. 86e; ironical, εἰ μὴ ἄρα ἡ τῆς ἀρετῆς ἐπιμέλεια διαφθορά ἐστιν X. Mem. 1.2.8; εἰ μή πέρ γε τὸν ὑοσκύαμον χρήματα εἶναι φήσομεν Id. Oec. 1.13.
- b εἰ δὲ μή but if not, i.e. otherwise, προηγόρευε τοῖς Λαμψακηνοῖσι μετιέναι Μιλτιάδεα, εἰ δὲ μή, σφέας πίτυος τρόπον ἀπείλεε ἐκτρίψειν Hdt. 6.37, cf. 56; after μάλιστα μέν, Th. 1.32, 35, etc.:—after a preceding neg., μὴ τύπτʼ· εἰ δὲ μή, σαυτόν ποτʼ αἰτιάσει donʼt beat me; otherwise, you will have yourself to blame, Ar. Nu. 1433; ὦ Κῦρε, μὴ οὕτω λέγε· εἰ δὲ μή, οὐ θαρροῦντά με ἕξεις X. Cyr. 3.1.35; οὔτʼ ἐν τῷ ὕδατι τὰ ὅπλα ἦν ἔχειν· εἰ δὲ μή Id. An. 4.3.6, cf. Th. 1.28, 131, Pl. Phd. 91c.
- c εἰ δέ sts. stands for εἰ δὲ μή, εἰ μὲν βούλεται, ἑψέτω· εἰ δʼ, ὅτι βούλεται, τοῦτο ποιείτω Pl. Euthd. 285c, cf. Smp. 212c; εἰ δʼ οὖν S. Ant. 722; εἰ δʼ οὕτως Arist. EN 1094a24; εἰ δὲ τοῦτο and if so, Str. 2.1.29.
- d εἰ γάρ for if so, Id. 7.3.6.
- e εἴ τις if any, i. e. as much as or more than any, τῶν γε νῦν αἴ τις ἐπιχθονίων, ὀρθῶς B. 5.5; ὄτλον ἄλγιστον ἔσχον, εἴ τις Αἰτωλὶς γυνή S. Tr. 8, cf. OC 734; εἴ τις ἄλλος, siquis alius, E. Andr. 6, etc.; εἴ τινες καὶ ἄλλοι Hdt. 3.2, etc.; εἴπερ τις ἄλλος Pl. R. 501d; also κατʼ εἰ δέ τινα τρόπον in any way, IG 5(2).6.27 (Tegea).
- f εἴ ποτε or εἴπερ ποτέ now if ever, ἡμῖν δὲ καλῶς, εἴπερ ποτέ, ἔχει . . ἡ ξυναλλαγή Th. 4.20, cf. Ar. Eq. 594; αἴ ποτα κἄλλοτα Alc. Supp. 7.11, cf. X. An. 6.4.12, etc.; but in prayers, εἴ ποτέ τοι ἐπὶ νηὸν ἔρεψα . . τόδε μοι κρήηνον ἐέλδωρ Il. 1.39.
- g εἴ ποθεν (sc. δυνατόν ἐστι) if from any quarter, i.e. from some quarter or other, S. Ph. 1204 (lyr.); so εἴ ποθι somewhere, anywhere, Id. Aj. 885 (lyr.); εἴ που Od. 4.193.
- h εἴ πως ib. 388, X. An. 2.3.11: in an elliptical sentence (cf. VII. 1), πρέσβεις πέμψαντες, εἴ πως πείσειαν Th. 1.58.
- VIII with other PARTICLES:
- 1 for the distinction between καὶ εἰ (or καὶ ἐάν, or κἄν) even if, and εἰ καί (or ἐὰν καί) even though, v. καί:—the opposite of καὶ εἰ is οὐδʼ εἰ, not even if; that of εἰ καί is εἰ μηδέ, if (although) not even.
- 2 for ὡς εἰ, ὡς εἴ τε, ὥσπερ εἰ, etc., v. ὡς and ὥσπερ.
- 3 for εἰ ἄρα, v. ἄρα; for εἰ δή, εἴπερ, v. εἰ δή, εἴπερ; for εἴ γε, v. γέ.
- IX in neg. oaths, = Hebr. im, LXX Ps. 94(95).11, Ev.Marc. 8.12, al.
- C IN INDIRECT QUESTIONS, whether, folld. by the ind., subj., or opt., according to the principles of oratio obliqua:
- 1 with IND. after primary tenses, representing the same tense in the direct question, σάφα δʼ οὐκ οἶδʼ εἰ θεός ἐστιν whether he is a god, Il. 5.183; εἰ ξυμπονήσεις . . σκόπει S. Ant. 41.
- 2 with SUBJ. after primary tenses, representing a dubitative subj. in the direct question, τὰ ἐκπώματα οὐκ οἶδʼ εἰ Χρυσάντᾳ τουτῳῒ δῶ whether I should give them, X. Cyr. 8.4.16: sts. elliptical, ἐς τὰ χρηστήρια ἔπεμπε, εἰ στρατεύηται ἐπὶ τοὺς Πέρσας Hdt. 1.75.
- 3 OPT. after past tenses, representing either of the two previous constructions in the direct question, ἤρετο εἴ τις ἐμοῦ εἴη σοφώτερος he asked whether any one was wiser than I (direct ἔστι τις σοφώτερος;), Pl. Ap. 21a; ἐπεκηρυκεύετο Πεισιστράτῳ, εἰ βούλοιτό οἱ τὴν θυγατέρα ἔχειν γυναῖκα Hdt. 1.60: rarely aor. opt. for the aor. ind., ἠρώτων αὐτὸν εἰ ἀναπλεύσειεν I asked him whether he had set sail (direct ἀνέπλευσας;), D. 50.55: but aor. opt. usually represents aor. subj., τὸν θεὸν ἐπήροντο εἰ παραδοῖεν Κορινθίοις τὴν πόλιν . . καὶ τιμωρίαν τινὰ πειρῷντʼ ἀπʼ αὐτῶν ποιεῖσθαι they asked whether they should deliver their city to the Corinthians, and should try . ., Th. 1.25:—in both constructions the ind. or subj. may be retained, ψῆφον ἐβούλοντο ἐπαγαγεῖν εἰ χρὴ πολεμεῖν ib. 119; ἐβουλεύοντο εἴτε κατακαύσωσιν . . εἴτε τι ἄλλο χρήσωνται whether they should burn them or should dispose of them in some other way, Id. 2.4; ἀνακοινοῦσθαι αὐτὸν αὑτῷ εἰ δῷ ἐπιψηφίσαι τοῖς προέδροις [he said that] he consulted him whether he should give . ., Aeschin. 2.68.
- 4 with OPT. and ἄν when this was the form of the direct question, ἠρώτων εἰ δοῖεν ἂν τούτων τὰ πιστά they asked whether they would give (direct δοιήτε ἄν;), X. An. 4.8.7.
- 5 the NEG. used with εἰ in indirect questions is οὐ, when οὐ would be used in the direct question, ἐνετέλλετο . . εἰρωτᾶν εἰ οὔ τι ἐπαισχύνεται whether he is not ashamed, Hdt. 1.90, etc.; but if μή would be required in the direct form, it is retained in the indirect, οὐ τοῦτο ἐρωτῶ, ἀλλʼ εἰ τοῦ μὲν δικαίου μὴ ἀξιοῖ πλέον ἔχειν μηδὲ βούλεται ὁ δίκαιος, τοῦ δὲ ἀδίκου (the direct question would be μὴ ἀξιοῖ μηδὲ βούλεται; he does not see fit nor wish, does he?) Pl. R. 349b:—in double indirect questions, εἴτε . . εἴτε . . ; εἰ . . εἴτε . . ; εἴτε . . ἢ . ., either οὐ or μή can be used in the second clause, ὅπως ἴδῃς εἴτʼ ἔνδον εἴτʼ οὐκ ἔνδον S. Aj. 7; σκοπῶμεν εἰ ἡμῖν πρέπει ἢ οὔ Pl. R. 451d; εἰ ἀληθὲς ἢ μή, πειράσομαι μαθεῖν ib. 339a; πολλὰ ἂν περιεσκέψω, εἴτε ἐπιτρεπτέον εἴτε οὔ· . . οὐδένα λόγον οὐδὲ συμβουλὴν ποιῇ, εἴτε χρὴ ἐπιτρέπειν σαυτὸν αὐτῷ εἴτε μή Id. Prt. 313a, 313b; ἀνάγκη τὴν ἐμὴν μητέρα, εἴτε θυγάτηρ ἦν Κίρωνος εἴτε μή, καὶ εἰ παρʼ ἐκείνῳ διῃτᾶτο ἢ οὔ, καὶ γάμους εἰ διττοὺς ὑπὲρ ταύτης εἱστίασεν ἢ μὴ . . πάντα ταῦτα εἰδέναι τοὺς οἰκέτας Is. 8.9; τοὺς νόμους καταμανθάνειν εἰ καλῶς κεῖνται ἢ μή.. τοὺς λόγους εἰ ὀρθῶς ὑμᾶς διδάσκουσιν ἢ οὔ Antipho 5.14.
A interj.
I valor voluntativo ¡ea!, ¡venga!
a) en Hom. c. imperat.
εἰ δὲ καὶ αὐτοὶ φευγόντων ... ἐς πατρίδα γαῖαν
εἰ δὲ σὺ μέν μευ ἄκουσον
¡venga! escúchame tú
• frec. unido a ἄγε:
εἰ δ' ἄγε μὴν πείρησαι
¡ea! inténtaloεἰ δ' ἄγε μοι, δμῳαί, νημερτέα μυθήσασθε
εἰ δ' ἄγε νῦν, φίλε Φοῖβε, ... αἷμα κάθηρον
εἰ δ' ἄγε νῦν ξυνίει καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων
¡ea! atiende y grábate mis palabrasΤηλέμαχ', εἰ δ' ἄγε μοι κάλεσον ... Εὐρύκλειαν
b) después de Hom. εἰ δ' ἄγε c. imperat.
κἠμοί τι Κυδώνιον εἰ δ' ἄγε τόξον ... τεύξατε
• c. subj. voluntativo
εἰ δ' ἄγε δὴ μενοεικέα δῶρα πόρωμεν ἀνδράσιν
εἰ δ' ἄγε <δὴ> πολέμοιο μεδώμεθα
• c. fut.
εἰ δ' ἄγ' ἐγὼν ἐρέω, κόμισαι δὲ σὺ μῦθον ἀκούσας
εἰ δ' ἄγε τοι λέξω
II c. valor cupitivo ojalá, ¡quiera!
1 en Hom. c. opt., tanto en deseos reales como irreales
ἀλλ' εἴ τις καὶ τούσδε μετοιχόμενος καλέσειεν
mas ojalá que alguno fuera también en su busca y los convocaraεἴ τινά που Τρώων ἐξάλμενος ἄνδρα βάλοισθα
εἰ δὴ ὁμοφρονέοις ποτιφωνήεις τε γένοιο εἰπεῖν
εἰ δ' αὖ καὶ βόες εἶεν
• frec. reforzado por γάρ (pero más frec. es αἰ γάρ, cf. εἰ γὰρ νῦν ἐλθὼν δόμου ἐν πρώτῃσι θύρῃσι σταίη
εἰ γὰρ ἐγὼν ὣς εἴην ἀθάνατος ... ὡς νῦν ἡμέρη ἥδε κακὸν φέρει Ἀργείοισιν
• a veces es difícil decidir si se trata de un uso como interj. o de la conj. cond.
ἀλλ' εἴ μοί τι πίθοιο, τό κεν πολὺ κέρδιον εἴη
¡ah! si tú me hicieras caso, eso mucho mejor seríaεἰ γὰρ Ἀθήνη δοίη κάρτος ἐμοί ...· τῶ κεν ἔγωγ' ἐθέλοιμι παρεστάμεναι καὶ ἀμύνειν Πατρόκλῳ
2 después de Hom.:
a) c. opt. expresa un deseo real
εἴ μοι γένοιτο παρθένος καλή τε καὶ τέρεινα
¡ojalá tuviera yo una doncella hermosa y delicada!αἰτουμένῳ μοι κοῦφον εἰ δοίης τέλος
¡oh, si me concedieras un pequeño favor que yo te pido!εἴ μοι ξυνείη φέροντι μοῖρα τὰν εὔσεπτον ἁγνείαν λόγων
εἴ μοι γένοιτο φθόγγος ἐν βραχίοισιν
• menos frec. en prosa
ἀλλ' εἰ τὸ μὲν νῦν ταῦτα πρήσσοις τά περ ἐν χερσὶ ἔχεις
mas ojalá lleves ahora a término aquello de lo que te ocupas
• reforzado por γάρ:
εἰ γὰρ ὣς ἐμοὶ γένοιτο
ojalá me fuera dado asíεἰ γὰρ ὁ πᾶς χρόνος ὄλβον μὲν ... εὐθύνοι
εἰ γὰρ τύχοιεν ὧν φρονοῦσι πρὸς θεῶν
εἰ γὰρ ἐκγένοιτ' ἰδεῖν ταύτην με τὴν ἡμέραν
εἰ γάρ, ..., ὦ Ζεῦ καὶ θεοί, ἐν τούτῳ εἴη
• excep. puede conservar el opt. un uso indiferente a la op. real/irreal
εἰ γὰρ γενοίμην, τέκνον, ἀντὶ σοῦ νεκρός
¡ay si pudiera, hijo, ser yo el cadáver en tu lugar!
b) c. impf. expresa un deseo irreal de pres.
εἰ γὰρ τοσαύτην δύναμιν εἶχον ὥστε ...
ojalá tuviera yo tanto poder como para ...εἰ γὰρ τόδ' ἦν
c) c. aor. expresa un deseo irreal de pasado
εἰ γάρ μ' ὑπὸ γῆν ... εἰς ἀπέραντον Τάρταρον ἧκεν
ojalá me hubiese echado bajo tierra al insondable Tártaroεἰ γὰρ κατέσχον μὴ θεῶν κλεφθεὶς ὕπο
d) εἰ γὰρ ὤφελον expresa tb. irreal de pasado ojalá, ¡qué más quisiera! E.Or.1582, Ar.Ec.380, Pl.R.432c, Cri.44d.
B conj. cond. si
I c. valor real, ind. en la prót.
1 de pres., c. ind., imperat. o subj. voluntativo en la apód. (raro c. opt. c. ἄν), su neg. es μή (tard. οὐ):
a) c. ind. en la apód.
εἰ δ' οὕτω τοῦτ' ἐστίν, ἐμοὶ μέλλει φίλον εἶναι
si eso es así, a mí me va a ser gratoτελέσαι δέ με θυμὸς ἄνωγεν, εἰ δύναμαι τελέσαι
el ánimo me impulsa a cumplirlo si realmente lo puedo cumplirεἰ σὺ μὴ τόδ' ἐννοεῖς, ἐγὼ λέγω σοι
εἰ δὲ θεὸν ἀνήρ τις ἔλπεταί <τι> λαθέμεν ἔρδων, ἁμαρτάνει
si un hombre espera hacer algo sin que un dios se percate, se equivocaὥστ' εἴ τις δύο ἢ καί τι πλείους ἡμέρας λογίζεται, μάταιός ἐστιν
εἰ θεοί τι δρῶσιν αἰσχρόν, οὐκ εἰσὶν θεοί
εἰ μὲν ἀνάγκη ἐστὶ μάχεσθαι, τοῦτο δεῖ παρασκευάσασθαι
εἰ μὲν θνητή τ' ἐσσί, γυνὴ δέ σε γείνατο μήτηρ ... ἐμὴ δ' ἄλοχος κεκλήσεαι
si eres mortal y te engendró una madre mortal, serás llamada esposa míaεἰ Μωϋσέως ... οὐκ ἀκούουσιν ... οὐδ' ἐάν τις ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ πεισθήσονται
εἰ ἐγὼ Φαῖδρον ἀγνοῶ, καὶ ἐμαυτοῦ ἐπιλέλησμαι
• en proposiciones silogísticas el verbo de prót. o apód. o el de ambas, suele estar elidido
εἰ ἡ ὄψις ἐν ἐσχάτῳ γένει τῇ αἰσθήσει, ἡ τυφλότης οὐκ ἔσται αἴσθησις
εἰ ἔστιν ἐπιστήμη φαύλη καὶ σπουδαία, καὶ διάθεσις φαύλη καὶ σπουδαία
εἰ τὸ ἡδὺ ὅπερ ἀγαθόν, τὸ μὴ ἀγαθὸν οὐχ ἡδύ
• en geom., frec. c. fut. en la apód., para presentar los distintos casos de una hipótesis básica
εἰ δέ ... ἡ ΑΒΓ τὴν μὲν ΑΒΕ τέμνει ... τῇ μὲν Δ οὐ συμπεσεῖται
si la línea ABG corta a ABE, no se encontrará con D
b) c. imperat. o subj. voluntativo en la apód.
εἰ δέ τίς ἐσσι βροτῶν, ..., ἆσσον ἴθ'
si eres un mortal, acércate másεἰ μὲν δὴ θεός ἐσσι, θεοῖό τε ἔκλυες αὐδῆς, εἰ δ' ἄγε μοι καὶ κεῖνον ... κατάλεξον
ἀλλ' εἰ δοκεῖ, πλέωμεν
mas, si queréis, naveguemosὅθεν δὲ ἀπελίπομεν ἐπανέλθωμεν, εἴ σοι ἡδομένῳ ἐστίν
εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται
ἰ (sic) δέ τινες βούλοιντο ἀντιλογίᾳ χρήσασθαι πρὸς τὴν τάξιν ἀποσταλήτωσαν
c) c. opt. en la apód., c. o sin ἄν, entendida ésta y la prót. como inseguras, tb. para atenuar una afirmación o expresar un deseo
καὶ νῦν, εἴ τί που ἔστι, πίθοιό μοι
y ahora, si de alguna forma es posible, deberías hacerme casoεἰ δ' ἀμείνον' οἱ θεοὶ γνώμην ἔχουσιν, εὐτυχὴς εἴην ἐγώ
pero si los dioses tienen una intención mejor, puede que tenga yo suerteἀλλ' εἰ τὰ πλείω χρηστὰ τῶν κακῶν ἔχεις, ἄνθρωπος οὖσα κάρτα γ' εὖ πράξειας ἄν
εἰ μὲν οὖν ταῦτα λέγων διαφθείρω τοὺς νέους, ταῦτ' ἂν εἴη βλαβερά
• en razonamientos de tipo cien.
εἰ οὖν εἰς μὲν τοὺς εὑρεῖς πλέον ... εἰσέρχεται τὸ ὑγρὸν ..., πλειστάκις ἂν πτάρνοιντο εἰκότως
• en la fórmula de cortesía propia del género epistolar
εἰ ἔρρωσαι ... εἴη ἂν ὡς ἐγὼ θέλω
si te encuentras bien, sería como yo lo deseoεἰ ἔρρωσθε εὖ ἂν ἔχοι
d) εἰ μόνον con solo que
τούτοις μὲν οὖν ἔθος ἐστὶ ταῦτα πράττειν καὶ μηδὲν αἰσχρὸν νομίζειν, εἰ μόνον πρόσεστι τὸ πλεονεκτεῖν
2 de pasado:
a) tb. c. tiempo pasado sin ἄν en la apód.
εἰ μὲν θεοῦ ἦν, οὐκ ἦν ... αἰσχροκερδής· εἰ δ' αἰσχροκερδής, οὐκ ἦν θεοῦ
si era hijo de un dios no era codicioso y si era codicioso no era hijo de un diosκαὶ εἴ τίς τι ἐπηρώτα ἀπεκρίνοντο
εἰ γὰρ ἐφόνευσα δι' ὃν ἐκεῖνος ζῆν οὐκ ἐδύνατο, αὐτὸς εἴργασμαι τὴν σφαγήν
εἰ δέ που ἱερὸν ἢ ἄγαλμα Ἔρωτος εἶδε, κατεγέλα
y si en alguna parte veía un templo o estatua de Eros se burlaba
b) c. imperat. o subj. voluntativo en la apód.
εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αἰτοῦ τῶνδ' ἀποτροπὴν τελεῖν
εἰ δὲ πάντ' εἴρηκας, ἡμῖν αὖ χάριν δὸς ἥνπερ αἰτούμεσθα
mas si lo has dicho todo, haznos el favor que te pedimosεἰ ... περὶ τούτων μηδεὶς λόγος ἐξητάσθη, δῶμεν τοῦτο λεληθέναι
si sobre esas cuestiones no se investigó ninguna afirmación, concedamos que eso quedó olvidado
c) c. opt. c. ἄν en la apód.:
εἰ γὰρ οὗτοι ὀρθῶς ἀπέστησαν, ὑμεῖς ἂν οὐ χρεὼν ἄρχοιτε
pues si ellos tuvieron razón al hacer defección, vosotros no deberíais gobernar
3 la realidad evidente de la prót. confirma lo expr. en la apód., de aquí que frec. equivale a una explicativa-causal: la prót. en impf. o aor. y la apód. en ind. o imperat. si es que, si es verdad que, ya que
εἴ ποτέ τοι χαρίεντ' ἐπὶ νηὸν ἔρεψα ... τόδε μοι κρήηνον ἐέλδωρ
δαὴρ αὖτ' ἐμὸς ἔσκε κυνώπιδος, εἴ ποτ' ἔην γε
εἴ τοι Τρῶας ἔδωκε Κρόνου παῖς πάντας ὀλέσσαι ... πεδίον κάτα μέρμερα ῥέζε
εἰ δὲ καί σε ... φύτευσεν Αἴθρα Ποσειδᾶνι τόνδε χρύσεον χειρὸς ἀγλαὸν ἔνεγκε κόσμον ἐκ βαθείας ἁλός
ἀλλ' εἰ πόλιν τήνδ' ἐξέσωσ' οὔ μοι μέλει
pero si he salvado a esta ciudad, nada me importaεἰ δὲ ἀπεθάνομεν σὺν Χριστῷ, πιστεύομεν ὅτι καὶ συζήσομεν αὐτῷ
• a veces la cond. expresa la base de un argumento, equiv. a la prueba es que, lo digo porque tb. c. sent. explicativo causal
πολλοὺς γὰρ οἶκε εἶναι εὐπετέστερον διαβάλλειν ἢ ἕνα, εἰ Κλεομένεα ... μοῦνον οὐκ οἱός τε ἐγένετο διαβάλλειν
δηλοῖ τέ μοι ὅτι πάντα τὰ πράγματα τῶν βαρβάρων ἤρτητο ἐκ Περσέων, εἰ καὶ τότε οὗτοι ... ἔφευγον
4 c. omisión del verbo de la prót.:
a) εἰ γάρ pues si esto es así Str.7.3.6;
b) εἰ δ' οὕτω si esto es así Arist.EN 1094a24,
εἰ δὴ ταῦτα οὕτως
• εἰ δὲ τοῦτο si esto es así, en este caso
εἰ δὲ τοῦτο, δῆλον ὅτι ...
c) εἰ δέ correlativo c. εἰ μέν puede aparecer en lugar de εἰ δὲ μή y si no
εἰ μὲν βούλεται, ἑψέτω, εἰ δ', ὅτι βούλεται, τοῦτο ποιείτω
que me ponga a cocer, si quiere, y si no, haga lo que quiera
• εἰ δ' οὖν correlativo a otra cond. en caso contrario
γνώμη γὰρ εἴ τις ... πρόσεστι ... εἰ δ' οὖν
εἴ τοι δοκεῖ σοι ... εἰ δ' οὖν
d) εἰ δὲ μή y si no es así, pero si no, en caso contrario, de lo contrario frec. tras una orden, advertencia o prohibición
προηγόρευε τοῖσι Λαμψακηνοῖσι μετιέναι Μιλτιάδεα· εἰ δὲ μή, σφέας ... ἀπείλεε ἐκτρίψειν
πρὸς ταῦτα μὴ τύπτ'· εἰ δὲ μή, σαυτόν ποτ' αἰτιάσει
ἄριστα μὲν οὕτω καὶ τάχιστα ἀπαλλάσσουσιν. εἰ δὲ μή, οἷσι ...
τά τε ἔξω ἔλεγον αὐτοῖς μὴ ἀδικεῖν· εἰ δὲ μή, ... ἔφασαν αὐτῶν τοὺς ἄνδρας ἀποκτενεῖν
μάλιστα μὲν οὖν ἅπαντα δεῖ πειρᾶσθαι ἔχειν, εἰ δὲ μή, τὰ μέγιστα
εἶπεν τῷ Ιακωβ Δός μοι τέκνα· εἰ δὲ μή, τελευτήσω ἐγώ
μὴ ἐξέστω δὲ Ἀντιπάτρῳ ἐπελθεῖν ἐπ' Ἐλάφιον ... εἰ δὲ μή ...
καὶ ἢν μὲν οὕτως ὑπακούσῃ, κλύζειν ἐπὶ τούτοισιν· εἰ δὲ μή ...
• tb. εἰ δὲ οὔ pero si no
εἰ μὲν οὖν ἴση ἐστὶν ἡ BE τῇ ΕΔ ... εἰ δὲ οὔ
e) εἰ μή excepto, salvo, a no ser
οὐ γὰρ πώ ποτε νηὶ [γ'] ἐπέπλων εὐρέα πόντον, εἰ μὴ ἐς Εὔβοιαν ἐξ Αὐλίδος
pues jamás surqué en una nave el ancho mar, a no ser de Eubea a Áulideοὐδέ τις ἄλλος αἴτιος ἀθανάτων εἰ μὴ νεφεληγερέτα Ζεύς
ποῖ δή με δεῦρο τὴν τάλαιναν ἤγαγες; οὐδέν ποτ' εἰ μὴ ξυνθανουμένην
¿a dónde me has traído aquí a la desdichada? a nada que no sea morirοὐδὲν ἄλλο σιτέονται εἰ μὴ ἰχθύς
no comen otra cosa que pescadoᾔσθετο οὐδεὶς εἰ μὴ οἱ ἄνδρες οἷς ...
nadie lo hubiera advertido salvo los hombres a los que ...εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἔτι εἰ μὴ βληθὲν ἔξω καταπατεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων
• εἰ μὴ ὅσον excepto en cuanto que
εἶς δὲ οὐ σύ μοι τοῦδε τοῦ κακοῦ αἴτιος, εἰ μὴ ὅσον ἀέκων ἐξεργάσαο
μηδὲν καινίσας τῶν πρὸ αὐτοῦ βασιλέων, εἰ μὴ ὅσα γε πρὸς τὸ χεῖρον καθ' ὑπερβολὴν πονηρίας ἐπενόησεν
• εἰ μὴ εἰ salvo si
οὐ χρήσιμος οὐδὲν ἡ ῥητορικὴ ἡμῖν ... εἰ μὴ εἴ τις ὑπολάβοι
• εἰ μή τι οὖν ἀλλά si no otra cosa ... al menos Pl.Men.86e, cf. R.502a, 509c
• εἰ μὴ διά a no ser por
εἰ μὴ διὰ τὴν ἐκείνου μέλλησιν
de no haber sido por la dilación de aquélκαὶ εἰ μὴ διὰ τὸν πρύτανιν, ἐνέπεσεν
f) εἴ ποθεν si en alguna parte, equiv. a si es posible
ξίφος, εἴ ποθεν, ... προπέμψατε
εἴ ποθι
g) εἴ ποτε si alguna vez
εἰ δή ποτε καὶ πάρος
si (lo hiciste) entonces también ahora, e.e. ahora más que nuncaὑμᾶς δὲ δεῖ παρασκευάζεσθαι ὡς μαχουμένους εἴ ποτε καὶ ἄλλοτε
y vosotros conviene que os preparéis para luchar más que nunca
• pero si es que eso sucedió
σπάνιον εἴ ποτε πρὸ δυσμῶν ἡλίου κατακλινόμενος
recostándose a la mesa rara vez, si es que llegó a ocurrir, antes de la puesta de sol
h) εἴ τις c. valor de encarecimiento si alguien, e.e. como nadie, tanto o más que cualquiera
εἴ τινι βροτῶν
como a ningún otro hombreεἰ γάρ τινες καὶ ἄλλοι
tanto como cualquier otroπρὸς πόλιν δ' ἐπίσταμαι σθένουσαν ἥκων, εἴ τιν' Ἑλλάδος, μέγα
y sé que llego a una ciudad muy poderosa, como no hay otra en toda Greciaεἴ τις Αἰτωλὶς γυνή
como ninguna mujer etoliaνῦν δ' εἴ τις ἄλλη, δυστυχεστάτη γυνή
y ahora soy, si alguna vez la hubo, la más desdichada de las mujeresκατ' εἰ δέ τινα τρόπον
de cualquier forma, del modo que sea(νῆσος) λιπαρή τε καὶ εὔβοτος, εἴ νύ τις ἄλλη
II c. valor eventual
1 fut. de ind. en la prót., la apód. gener. en fut. aunque son posibles el pres. ind., el imperat. y el opt. c. κε(ν), ἄν:
a) apód. c. fut.
ὀΐω ἂψ ἀπονοστήσειν ... εἰ δὴ ὁμοῦ πόλεμος τε δαμᾷ καὶ λοιμὸς Ἀχαιούς
εἰ δὲ σύ γ' ἀλλοίων ἐπορέξεαι ... ἦ σ' ἄφαρ ἐκλείψουσι
εἰ μὴ καθέξεις γλῶσσαν, ἔσται σοι κακά
εἰ δ' ... δίκας βιαίων δώσετ' ἀνθρώποις γάμων ... ναοὺς τίνοντες ἀδικίας κενώσετε
εἰ τιμωρήσεις Πατρόκλῳ ... τὸν φόνον ... αὐτὸς ἀποθανῇ
εἰ δ' ὑμεῖς ἄλλο τι γνώσεσθε, ὃ μὴ γένοιτο, τίν' οἴεσθ' αὐτὴν ψυχὴν ἕξειν
εἰ μὴ παύσει κ[α]κοποῶν ἐν τῇ κώμῃ μεταμελή[σ]ει σοι
εἰ ἀρνησόμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς
• frec. en geom. para presentar como eventuales hipótesis que son lógicamente imposibles
εἰ γὰρ ... ἡ ΒΓ βάσις ἐπὶ τὴν ΕΖ οὐκ ἐφαρμόσει, δύο εὐθεῖαι χωρίον περιέξουσιν· ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον
b) apód. c. pres. ind.
εἰ γὰρ ἐθελήσομεν ἐσδέξασθαι τοὺς πολεμίους ἐς τὴν χώρην, ὅδε τοι ἐν αὐτῷ κίνδυνος ἔνι
εἰ αὕτη ἡ πόλις ληφθήσεται, ἔχεται καὶ ἡ πᾶσα Σικελία
si esta ciudad es capturada, queda dominada toda Siciliaεἰ δέ τις ἁρπάσει μου καὶ ταῦτα, οὐ φέρω τὴν φθοράν
si alguien me arrebata esto también, no soporto la pérdida
c) apód. c. imperat.
ἀλλ' εἴ μοι κἂν νῦν ἔτι πείσεαι, ἔξελε τοῦτον
εἰ δέ τις ... μορφᾷ παραμεύσεται ἄλλους ... θνατὰ μεμνάσθω περιστέλλων μέλη
εἰ δὲ ταῦτα μὲν οὐ ποιήσουσι ... τάδε ἤδη σφι λέγετε
αἶρε πλῆκτρον, εἰ μάχει
levanta el espolón si tienes intención de lucharὑμέων δ' εἴ τις ἄρειον ἔπος μητίσεται ἄλλη, ἐγρέσθω
εἰ δ' αὐτὸς ... ἐπιχειρεῖς παραλογίζεσθαι, μήθ' ἡμᾶς ἔλπιζε πάλιν ἐξαπατήσειν
d) apód. c. opt. c. ἄν:
μάτην γὰρ ἂν ὧδε πάραλον Ἑλλήνων στρατὸν πλεῖστον εἴημεν ἐκτημένοι, εἰ ... συγχωρήσομεν
οὐδέ κε λώβην τίσειεν Πελίης, εἰ μὴ σύ γε νόστον ὀπάσσεις
y Pelias no podría pagar su ultraje, si tú no le garantizas el regresoεἰ οὖν οὕτως πολιτευσόμεθα ἀλλήλοις καλῶς ἂν ἔχοι
• frec. en razonamientos c. reducción ad absurdum
εἰ γὰρ ἄνθρωπος μαγεύων ... χειμῶνα καὶ εὐδίην ποιήσει, οὐκ ἂν ἔγωγ' ἔτι θεῖον νομίσαιμι τούτων εἶναι οὐδέν, ἀλλ' ἀνθρώπινον
• c. la apód. implíc.
εἰ καὶ δυνήσῃ γ'
si es que además vas a poder
2 c. subj. en la prót., raro en prosa donde lo normal es ἤν, ἐάν, ἄν qq.u.:
a) c. subj. c. κε(ν) o ἄν y en la apód. gener. fut. o imperat. (aunque es posible tb. el pres. de ind.)
εἰ δέ κεν ὣς ἕρξῃς καί τοι πείθωνται Ἀχαιοί, γνώσῃ ἔπειθ' ...
si lo haces así y los aqueos te obedecen, pronto sabrás ...εἰ δέ κεν ἐργάζῃ, τάχα σε ζηλώσει ἀεργὸς πλουτεῦντα
y si trabajas, pronto te envidiará el ocioso al enriquecerteεἰ δ' ἂν ... νόστον ὀπάσσῃ, δὴ τότε οἱ κεραῶν ἐπὶ μηρία θήσομεν αἰγῶν
si nos garantiza el regreso, entonces le ofreceremos muslos de cabras cornudasεἴ κα ... ὁποτεροῦν ἐπίπεδον ἅπτηται μὴ τέμνον τὸ σχῆμα, καθ' ἓν μόνον ἅψεται σαμεῖον
• c. imperat. (o inf. protréptico) en la apód.
εἰ μέν κεν Μενέλαον Ἀλέξανδρος καταπέφνῃ, αὐτὸς ἔπειθ' Ἑλένην ἐχέτω
εἰ δέ κεν ἀντικρὺ πταμένη μεσσηγὺς ὄληται, ἄψορροι στέλλεσθαι
• c. pres. de ind. en la apód., esp. en sentencias de tipo general
εἰ γάρ τίς κ' ἐθέλῃ τὰ δίκαι' ἀγορεῦσαι γινώσκων, τῷ μέν τ' ὄλβον διδοῖ εὐρύοπα Ζεύς
νῦν γὰρ δὴ παρὰ ποσσὶν ἐπήβολός ἐστ' ἀλεωρή, εἴ κεν ἐπιτρέψητε ...
b) c. subj. sin κε(ν), ἄν, en la prót. e ind. fut. en la apód.
εἰ δ' αὖ τις ῥαίῃσι θεῶν ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ, τλήσομαι ...
• c. imperat.
τὼ δ' αὐτὼ μάρτυροι ἔστων ... εἴ ποτε δὴ αὖτε χρείω ἐμεῖο γένηται
sean ambos testigos ... si alguna otra vez me necesitanεἰ δ' οὔ μοι πέπρωται ἐς Ἑλλάδα γαῖαν ἱκέσθαι ... πέμπε μιν
• ind. pres. en apód., esp. en frases sentenciosas de carácter gener. y en compar.
εἴ περ γάρ τε χόλον γε καὶ αὐτῆμαρ καταπέψῃ, ἀλλά τε καὶ μετόπισθεν ἔχει κότον
incluso si en ese día digiere la ira, el rencor lo mantiene despuésδεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῷ σφ' ἑκών
εἴ τι νὺξ ἀφῇ, τοῦτ' ἐπ' ἧμαρ ἔρχεται
μέγ' ἐστὶ κέρδος, εἰ διδάσκεσθαι μάθῃς
εἰ δὲ δυστυχῇ, βολαῖς ὑγρώσσων σπόγγος ὤλεσεν γραφήν
y si viene el infortunio, una esponja mojada arrojada contra ellas (las prósperas cosas humanas), borra el dibujo
• en compar.
ἡ δ' (ἔλαφος) εἴ πέρ τε τύχῃσι μάλα σχεδόν, οὐ δύναταί σφι χραισμεῖν
y ella (la cierva), incluso si se halla muy cerca, no puede socorrerlosκαὶ φθινόκαρπος ἐοῖσα (δρῦς) διδοῖ ψᾶφον περ' αὐτᾶς, εἴ ποτε χειμέριον πῦρ ἐξίκηται λοίσθιον
• raro en prosa
εἰ δέ τις τὸ ἀτρεκέστερον τούτων ἔτι δίζηται, ἐγὼ καὶ τοῦτο σημανέω
εἰ λήμψῃ γυναῖκας ἐπὶ ταῖς θυγατράσιν μου, ὅρα οὐθεὶς μεθ' ἡμῶν ἐστιν
οὐ ναυτικῆς ... μόνον δεῖ ... εἰ ξυστῶσιν αἱ πόλεις φοβηθεῖσαι
• c. subj. en la apód.
τά τε πηγαῖα ὕδατα ... εὐπρεπέστερα ... ποιῶσιν ... εἴ τί που ἄλσος ... ᾖ
• en neg. εἰ μή si no, a menos que
εἰ μὴ ἐπ' ἑκκαίδεκα ... πήχεας ἀναβῇ ... ὁ ποταμός, οὐκ ὑπερβαίνει ἐς τὴν χώρην
καὶ ἐπιμήνια ἄξει, εἰ μὴ πουλυχρόνια ᾖ
ἔφησε ... τὸν πόλεμον οὐ καταλύειν, εἰ μὴ πάντες οἱ πολῖται κατέλθωσι
3 c. opt. en or. oblicua en la prót.
ἐβούλοντο γὰρ σφίσιν, εἴ τινα λάβοιεν, ὑπάρχειν ἀντὶ τῶν ἔνδον
querían tener a alguien, si es que lo capturaban, para intercambiarlo con los de dentroἐλογίζοντο ὡς εἰ μὴ μάχοιντο, ἀποστήσοιντο μὲν αἱ ... πόλεις
εἰ δέ τινα φεύγοντα λήψοιτο, προηγόρευεν ὅτι ὡς πολεμίῳ χρήσοιτο
manifestaba que, si cogía a alguno huyendo, lo trataría como enemigoοὐκ ἦν τοῦ ... πολέμου πέρας ... Φιλίππῳ, εἰ μὴ Θηβαίους ... ἐχθροὺς ποιήσειε τῇ πόλει
4 a veces la apód. puede quedar implícita
ἀλλ' εἰ μὲν δώσουσι γέρας μεγάθυμοι Ἀχαιοί ...· εἰ δέ κε μὴ δώωσιν
si los magnánimos aqueos me ofrecen botín, (bien) ... pero si no me lo danεἴ περ γάρ κ' ἐθέλῃσιν Ὀλύμπιος ἀστεροπητὴς ἐξ ἑδέων στυφελίξαι
si el olímpico lanzador de relámpagos quisiera de los asientos arrojarnos
III c. valor potencial, c. opt. en la prót.
1 en la apód. tb. opt. c. κε(ν), ἄν:
a) en Hom. y Hes.
εἰ μὲν νῦν ἐπὶ ἄλλῳ ἀεθλεύοιμεν Ἀχαιοί, ἦ τ' ἂν ἐγὼ τὰ πρῶτα λαβὼν κλισίηνδε φεροίμην
ἦ σ' ἂν τεισαίμην, εἴ μοι δύναμίς γε παρείη
seguro que me vengaría de ti si yo tuviera poderεἴ σ' οὕτως ἐθέλοι φιλέειν ... τῶ κέν τις ... ἐκλελάθοιτο γάμοιο
μέγα κεν κεχαροίατο θυμῷ, εἰ ... τάδε πάντα πυθοίατο
mucho se alegrarían en su ánimo si se enteraran de todo esto
• la prót. tb. puede llevar κε(ν):
εἰ τούτω κε λάβοιμεν, ἀροίμεθά κε κλέος ἐσθλόν
εἰ δέ κεν Ἄργος ἱκοίμεθ' ... γαμβρός κέν μοι ἔοι
y si llegáramos a Argos, podría ser mi yernoεἴ χ' ὑμεῖς γε φάγοιτε, τάχ' ἄν ποτε καὶ τίσις εἴη
si vosotros la devorarais (mi hacienda) rápidamente habría un castigoεἴ χ' ἕτερον [γ'] ἄξαις, ἕτερόν κ' ἐπὶ βουσὶ βάλοιο
• muy raramente en la apód. puede aparecer el subj. c. ἄν:
εἰ μὲν δὴ ἀντίβιον σὺν τεύχεσι πειρηθείης, οὐκ ἄν τοι χραίσμῃσι βιὸς καὶ ταρφέες ἰοί
b) después de Hom.
εἴ τις καθείρξαι χρυσὸν ἐν δόμοις πολὺν καὶ σῦκα ... γνοίης χ' ὅσον τὰ σῦκα τοῦ χρυσοῦ κρέσσω
εἴ τις ἁμαρτωλῇσι φίλων ... χολῷτο, οὔποτ' ἂν ... φίλοι εἶεν
εἴης φορητὸς οὐκ ἄν, εἰ πράσσοις καλῶς
no habría quien te aguantara si te fuera bienοὐδὲ γὰρ ἂν Μήδοκός με ὁ βασιλεὺς ἐπαινοίη, εἰ ἐξελαύνοιμι τοὺς εὐεργέτας
εἰ δ' εἴη μὲν Ὀλυμπιονίκας ... τίνα κεν φύγοι ὕμνον κεῖνος ἀνήρ ...;
y si fuera vencedor en Olimpia ... a tal varón ¿qué himno le iba a faltar?οὐδ' ἂν σὺ φαίης, εἴ σε μὴ κνίζοι λέχος
ni tú podrías afirmarlo, si no te atormentaran (los celos de) mi lechoεἰ δ' ἀναγκαῖον εἴη ... ἑλοίμην ἂν μᾶλλον ...
εἰ οὖν τις ἡμᾶς ... ἔροιτο ... τί ἂν αὐτῷ ἀποκριναίμεθα;
ἐθέλοιτ' ἂν οὖν, εἰ μηχανὴν εὕροιμ' ἐγώ, μετ' ἐμοῦ καταλῦσαι τὸν πόλεμον;
así pues, ¿querríais, si encontrara un artificio, poner conmigo fin a la guerra?καὶ ὁ μὴ ἰητρὸς δύναιτ' ἂν ὀρθῶς συγγράψαι, εἰ εὖ ... πύθοιτο
οἶκος δ' αὐτός, εἰ φθογγὴν λάβοι, σαφέστατ' ἂν λέξειεν
pero el palacio mismo, si cobrara voz, hablaría claramenteεἰ γάρ τις ... ἔργων ἀπόδεξιν συλλογίσαιτο, ἐλάσσονος πόνου τε ἂν καὶ δαπάνης φανείη ἐόντα τοῦ λαβυρίνθου τούτου
εἰ δέ τις βουληθείη συλλογίσασθαι τὴν διαφορὰν ... οὐδ' ἂν καθόλου δυνηθείη ...
2 c. ind. pres. o fut. (raro c. κεν, ἄν) en la apód.:
a) c. apód. en ind. pres. o perf.
εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα τύχοι τετελεσμένον εἰπών, αὐτὸς ὅμως οὐκ οἶδε
pues incluso si lograse el mayor éxito al expresar algo perfecto, ni él lo sabríaεἰ δὴ μὴ ταχὺ λίποι, ἔτι γλυκυτέραν κεν ἔλπομαι ... κλεΐξειν
a menos que pronto te abandone, espero celebrar otra ocasión más grata aúnεἰ δὲ δέοι πάντως ἐς τοῦτο κατὰ τάχος ἀπικνέεσθαι, τυγχάνουσι ἡμῖν ἐόντες τάφοι πατρώιοι
y si de todos modos fuera preciso llegar hasta este extremo cuanto antes, tenemos las tumbas de nuestros antepasadosεἰ δέ τις καὶ συγχωρήσαι χιόνος εἶναι πλῆθος ... ὅμως ἐλέγχεται τὸ ψεῦδος
• en geom. para plantear casos hipotéticamente posibles
καὶ γὰρ συναμφότερος ὁ ΑΒ τοῦ Β τριπλάσιος μέν ἐστιν, εἰ διπλάσιος εἴη ὁ Α τοῦ Β
pues si A fuera igual a dos veces B, la suma de A más B sería tres veces B
b) c. apód. en fut.
πληθὺν δ' οὐκ ἂν ἐγὼ μυθήσομαι οὐδ' ὀνομήνω, οὐδ' εἴ μοι δέκα μὲν γλῶσσαι ... εἶεν
εἰ μὴ ἓν εἴη, περανεῖ πρὸς ἄλλο
si no fuera uno, limitará con otra cosaεἰ δέ γε ἔτι πλείω χρόνον κενεαγγήσας ἐξαπίνης μεταδειπνήσειεν, ἔτι μᾶλλον βαρυνεῖται
οὐ φάσκων αὐτοὺς λύσεσθαι, εἰ μὴ τοῦτο αὐτῷ παρὰ σφῶν αὐτῶν παράσχοιεν
τλήσομαι εἵνεκα σεῖο, καὶ εἰ μέλλοιμι ... ἔρρειν
εἰ δὲ καὶ τῆς ἐνεγκούσης ἐπιβαίημεν ... ἀρύσῃ πλοῦτον ὅσον ἂν δύναιο πλεῖστον
ἀλλ' εἰ καὶ πάσχοιτε διὰ δικαιοσύνην, μακάριοι
κρεῖττον γὰρ ... εἰ θέλοι τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ
c) frases incisas, sin apód. εἰ δέοι si fuera preciso Lys.2.14
• εἰ δύναιτο, εἰ δυνατὸν εἴη si fuera posible
σπεύδων, εἰ δύναιτο, προκαταλαβέσθαι ...
σπουδάζων εἰ δυνατὸν εἴη ... συναγαγεῖν βιβλία
ἔσπευδεν γὰρ εἰ δυνατὸν εἴη αὐτῷ ... γενέσθαι εἰς Ἱεροσόλυμα
d) εἰ τύχοι como fórmula si cabe, quizá, por ejemplo
οὐ τὸ σῶμα τὸ γενησόμενον σπείρεις ἀλλὰ γυμνὸν κόκκον εἰ τύχοι σίτου
no siembras el cuerpo que va a nacer sino un simple grano, por ejemplo, de trigo
• esp. frec. en geom. para presentar los dif. casos por ejemplo
ἀπειλήφθω ἡ ΑΔ, εἰ τύχοι, μονάδων ιβ
3 c. optativo en la prót. e impf. (raro plusperf.) en la apód., c. valor frecuentativo o iterativo
εἴ τίς με ... ἐνίπτοι ... ἀλλὰ σὺ τὸν ἐπέεσσι ... κατέρυκες
si alguno me amonestaba, tú lo contenías con palabrasεἴ τινα πυνθάνοιτο ὑβρίζοντα, τοῦτον ... ἐδικαίευ
si se enteraba de que alguno se soliviantaba, lo castigabaεἰ μὲν τὰ τοῦδε κρείσσον' ἀγγέλλοιτό σοι, Μενέλαον ᾔνεις
εἰ δέ τις καὶ ἀντείποι, εὐθὺς ... ἐτεθνήκει
y si alguien protestaba, rápidamente era eliminadoεἰ δέ τινας θορυβουμένους αἴσθοιτο ... κατασβεννύναι τὴν ταραχὴν ἐπειρᾶτο
καὶ οὐκ ἀπελείπετο ἔτι αὐτοῦ, εἰ μή τι ἀναγκαῖον εἴη
εἰ δέ τις ἕτερος προπορευθείη συμβουλεύσων ... ἀπέκτεινον
4 c. sent. por si, para ver si
ἐν δὲ πίθοι ... ἕστασαν ... εἴ ποτ' Ὀδυσσεὺς οἴκαδε νοστήσειε
dentro estaban unas tinajas, por si alguna vez Odiseo volvía a casaσοὶ χρήματα πλεῖστ' ἀπέδειξα ἐν τῷ κοινῷ ... εἰ σοὶ χαριοίμην
te asigné en el erario público muchísimo dinero, para ver si te ponía de mi parteἱκέται ... δευρ' ἀφίγμεθα, εἴ τινα πόλιν φράσειας ἡμῖν
πρὸς τὴν πόλιν, εἰ ἐπιβοηθοῖεν, ἐχώρουν
avanzaban hacia la ciudad, por si podían ayudar
IV c. valor irreal de pres., la prót. gener. en impf.
1 la apód. en impf. c. κε(ν), ἄν:
ἀλλ' εἰ χεῖρας ἔχον βόες ... βόες δέ τε βουσὶν ὁμοίας καί <κε> θεῶν ἰδέας ἔγραφον
pero si los bueyes tuvieran manos, los bueyes pintarían las figuras de los dioses semejantes a bueyesνῦν εἰ φοβερόν τι ἐνωρῶμεν, πᾶν ἄν σοι προεφράζομεν
si en este momento viéramos algún peligro, te lo diríamos todo abiertamenteεἰ μὲν εἰχέτην ἤδη φρένας, πολλ' ἂν παρῄνουν
εἰ μή σε γῆρας πολιὸν ἐξερρύετο, καθῆσ' ἂν ἐν βάκχαισι δέσμιος μέσαις
εἰ μὲν γὰρ εἷς ἦν ὁ Ἔρως, καλῶς ἂν εἶχε
ταῦτα δὲ οὐκ ἂν ἐδύναντο ποιεῖν, εἰ μὴ καὶ διαίτῃ μετρίᾳ ἐχρῶντο
y eso no lo podrían hacer si no se rigieran por un régimen de vida moderadoοὐ γὰρ ἂν ... ἔφαμεν, εἰ μὴ ... ἐνομίζομεν
εἰ περὶ κλίνης ἐλέγομεν ... ἐπειρώμεθα μᾶλλον ἂν διορίζειν τὸ εἶδος αὐτῆς
εἰ μὴ Ἀλέξανδρος ἤμην, Διογένης ἂν ἤμην
si no fuera Alejandro, sería Diógenes, e.e., me gustaría ser Diógenesεἴ τις ... ψιλὸν ἔλεγεν ἁρμονίας τὸν λόγον, οὕτως ἂν εἶχεν ὁ λόγος
• tb. c. prót. en plusperf.
εἰ μή τῳ 'πεποίθειν, οὐκ ἂν ἦν οὕτως ἀκόλαστος
si no tuviera confianza en alguna cosa, no sería tan descaradoὅπερ, εἰ μὴ ἦν ἰητρικὴ ὅλως μηδ' ἐν αὐτῇ ἔσκεπτο ..., οὐκ ἂν ἦν
εἰ δὲ μὴ προσεδέδετο, ἧσσον ἂν διεστρέφετο
si no estuviera atado, la distorsión sería menorεἰ μέντοι, ἔφη, τοῦτο οὕτως ἐπεφύκει, πάντας ἂν ἠνάγκαζεν ὁμοίως
si esto fuera así por naturaleza, dijo, obligaría a todos por igualεἰ γὰρ ἐκεκτήμην οὐσίαν, ἐπ' ἀστράβης ἂν ὠχούμην
2 ocasionalmente la apód. puede ir en aor.
εἰ δ' ἦν ποιητόν τε καὶ ἔνθετον ἀνδρὶ νόημα, οὔποτ' ἂν ἐξ ἀγαθοῦ πατρὸς ἔγεντο κακός
y si el carácter fuera cosa fabricada artificialmente y puesta en el hombre, jamás sería malo el hijo de un hombre buenoεἰ μὴ πατὴρ ἦσθ', εἶπον ἄν σ' οὐκ εὖ φρονεῖν
si no fueras mi padre, te diría que no estás bien de la cabezaεἰ μὲν οὖν σύ με ἠρώτας τι τῶν νυνδή, ... εἶπον ἂν ὅτι ...
γινώσκετε ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ... ἐγρηγόρησεν ἄν
sabed que si el dueño de la casa tuviera conocimiento ... vigilaría
3 la apód. en plusperf.
εἰ μὴ γὰρ Διονύσῳ πομπὴν ἐποιοῦντο καὶ ὕμνεον ᾆσμα αἰδοίοισιν, ἀναιδέστατα εἴργαστ' ἄν
4 en la apód. puede faltar ἄν:
ἔτι δὲ εἰ μὲν μείζων τις ἡμῖν ὁ κίνδυνος ἔμελλεν εἶναι ἐκεῖ ἢ ἐνθάδε, ἴσως τὸ ἀσφαλέστατον ἦν αἱρετέον· νῦν δὲ ...
si fuéramos a correr mayor riesgo allí que aquí, quizá habría que escoger lo más seguro, ahora bien ...ὥστ' εἰ μηδὲν εἴχομεν ἄλλο ... εἰπεῖν, ἐκ τούτων ῥᾴδιον εἶναι καταμαθεῖν ...
εἰ μὴ ἦν οὗτος παρὰ θεοῦ, οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν οὐδέν
si ése no viniera de Dios, no podría hacer nadaεἰ καὶ μὴ ἀ[νέ]βαινε ἐγὼ τὸν λόγον μου οὐ παρέβαινον
καὶ εἰ μὲν εἶχόν τινα ἐλπίδα εὑρήσειν σε ... τοῦτο πάντων ἄμεινόν με παρεμυθεῖτο· νυνὶ δὲ ...
• esp. si la apód. es χρῆν:
εἰ ἐτησίαι αἴτιοι ἦσαν, χρῆν καὶ τοὺς ἄλλους ποταμοὺς ... ὁμοίως πάσχειν
εἰ γὰρ ἐπ' ἡμέας μούνους ἐστρατηλάτεε ὁ Πέρσης ... χρῆν αὐτὸν πάντων τῶν ἄλλων ἀπεχόμενον ἰέναι
ὃ χρῆν σ' ὑφ' ἡμῶν ... παθεῖν, εἰ Ζεὺς δικαίας εἶχεν εἰς ἡμᾶς φρένας
• frec. la irrealidad viene confirmada por una frase posterior con νῦν δέ, ἀλλὰ δέ:
εἰ γὰρ ἦν τοῦτ' αἴτιον, κἂν ἐγὼ τὰ αὐτὰ ταῦτα ἐπεπόνθη ...· νῦν δ' ἔγωγε ...
pues si eso fuera la causa, también yo sufriría lo mismo; ahora bien, yo ...ἐγὼ γοῦν καὶ αὐτὸς ... ἡβρυνόμην ἂν εἰ ἠπιστάμην ταῦτα· ἀλλ' οὐ γὰρ ἐπίσταμαι
5 el verbo de la apód. puede estar implícito, en respuestas
οὔκ, εἴ γε μὴ παντάπασιν τυφλὸς ἦν
no (podría), a menos que estuviera completamente ciego
6 geom., fórmula abreviada εἰ γὰρ μή asegura la irrebatibilidad de una proposición e introduce una nueva posibilidad porque si no fuera así
λέγω, ὅτι καὶ πλευρὰ ἡ ΑΓ πλευρᾶς τῆς ΑΒ μείζων ἐστίν. εἰ γὰρ μή, ἤτοι ἴση ἐστίν ...
εἰ γὰρ μή, ἔστω μείζων ...
7 c. el verbo en inf., en or. oblicua
λέγουσι ... ὡς πᾶσα ἂν γῆ ἐπίμπλατο τῶν ὀφίων τούτων, εἰ μὴ γίνεσθαι κατ' αὐτοὺς οἷόν τι ...
dicen que toda la tierra se llenaría de esas serpientes, si no les sucediera lo mismo que ...
V c. valor irreal de pasado, la prót. gener. en aor.
1 en la apód. aor. c. κε(ν), ἄν (esp. en Hom., frec. la prót. es negat. εἰ μή):
καί νύ κεν ἔνθ' ὁ γέρων ἀπὸ θυμὸν ὄλεσσεν εἰ μὴ ἄρ' ὀξὺ νόησε ... Διομήδης
y entonces el anciano habría perdido la vida, de no haberlo notado Diomedesκαί νύ κε δὴ ... ὀδύροντο πρὸ πυλάων, εἰ μὴ ἄρ' ἐκ δίφροιο γέρων λαοῖσι μετηύδα
καί νύ κεν ἤϊα πάντα κατέφθιτο καὶ μένε' ἀνδρῶν, εἰ μή τίς με θεῶν ὀλοφύρατο καί μ' ἐλέησε
• a veces la irrealidad viene confirmada por νῦν δέ, ἀλλά:
εἰ γὰρ ἐγὼ τάδε ᾖδε' ἐνὶ φρεσὶ ... οὐκ ἂν ὑπεξέφυγε ... νῦν δ' ...
καί νύ κεν ἐξετέλεσσαν, εἰ ἥβης μέτρον ἵκοντο· ἀλλ' ...
y entonces hubieran cumplido, de haber alcanzado la edad de sazón, pero ...εἰ κατέβαν ὑγίειαν ἄγων χρυσέαν ... ἐξικόμαν κε
καὶ ἴσως ἂν διὰ ταῦτα ἀπέθανον, εἰ μὴ ἡ ἀρχὴ διὰ ταχέων κατελύθη
y quizá hubiera muerto por esto, si no hubiera caído en seguida el régimenεἰ τοίνυν ὁ Φίλιππος τότε ταύτην ἔσχε τὴν γνώμην ... οὐδὲν ἂν ὧν νυνὶ πεποίηκεν ἔπραξεν
ἀλλ' ἔδωκαν ἄν, εἰ λαβεῖν ἠθέλησεν
2 en la apód. impf.
οὐδ' ἂν ἔγωγε ἐστασίαζον, εἰ ἄλλον εἵλεσθε
yo no me habría sublevado, si hubieseis elegido a otroδηρὸν δ' ἂν ἐλίνυον αὖθι μένοντες, εἰ μὴ ... Ἡρακλέης ... μετέειπε
y por mucho tiempo se habrían quedado allí, si Heracles no hubiera hablado
• incluso cabe que la misma prót. esté tb. en impf.
οὐκ ἂν οὖν νήσων ... ἐκράτει, εἰ μή τι καὶ ναυτικὸν εἶχεν
así que no habría podido dominar islas, si no hubiera tenido una escuadraεἰ ἦσαν ἄνδρες ἀγαθοί, ... οὐκ ἄν τοτε ταῦτα ἔπασχον
si hubieran sido buenos no hubieran sufrido estoἐδόκει δ' ἂν ἀμφότερα ταῦτα, εἰ ... ψευδόμενος ἐφαίνετο
hubiera parecido ambas cosas, si hubiera mostrado estar equivocadoπροτέρω δέ κε νεῖκος ἐτύχθη, εἰ μὴ δηριόωντας ... Αἰσονίδης κατερήτυεν
y en seguida hubiera estallado la disputa, de no haber contenido el Esónida a los que peleaban
3 en la apód. plusperf.
εἰ δὲ ταύτης διεψεύσθη τῆς ἐλπίδος, εἴς γε τὴν ... ἔχθραν ὁμολογουμένως ἂν αὐτὸν ἐμβεβλήκει
4 en la apód. puede faltar ἄν:
εἰ μὴ χλωρὸν ἔφυσε θεὸς μέλι, πολλὸν ἔφασκον γλύσσονα σῦκα πέλεσθαι
si un dios no hubiera creado la dorada miel, afirmarían que los higos son mucho más dulcesβασιλεῦσαι χρῆν τὸν παῖδα, εἰ ἐπέζωσε καὶ μὴ ἀπέθανε πρότερον
hubiera debido reinar el niño si se hubiera salvado y no hubiera muerto antes
5 c. el verbo en inf., en or. oblicua
(νομίζοντες) εἰ ὦν εἶναι τῷ θεῷ τοῦτο μὴ φίλον, οὐκ ἂν οὐδὲ τὰ κτήνεα ποιέειν
οἱ Ἀθηναῖοι ... ἔφασαν ... εἰ μὲν ἐπὶ πλέον δυνηθῆναι τῆς ἐκείνων κρατῆσαι, τοῦτ' ἂν ἔχειν
VI c. verbos que denotan sentimientos como admiración, envidia, indignación, contento, etc., sent. causal porque equiv. complet. que, de que
1 en función de objeto
αἰνεῖν ... εἴ τις εὖ πράσσοι βροτῶ[ν
καὶ ἔπειτα θωμάζω εἴ μοι ἀπεστᾶσι
y luego me extraño de que se hayan levantado contra míἐγὼ θαύμαζον ἀκούων, εἰ σὺ μὴ εἴης ...
πολὺ ἂν θαυμαστότερον ἦν εἰ ἐτιμῶντο
θαυμάζω δ' ἔγωγε, εἰ μηδεὶς ὑμῶν μήτ' ἐνθυμεῖται
μηκέτι θαυμάζωμεν, εἰ καὶ διὰ τῶν φλεβῶν ἡ φύσις ἐκκρίνει ... περιττώματα
ἐθαύμασεν εἰ ἤδη τέθνηκεν
πῶς οὐκ ἂν ἐθαύμαζον εἰ τὰ πρῶτά σου ᾔδεισαν;
ἀθυμῶ δ' εἰ φανήσομαι ...
τέθηπα δὲ ἀκούων εἰ νῆσος ἀληθέως ἐστὶ πλωτή
φθονεῖς ἄπαις οὖσ', εἰ πατὴρ ἐξηῦρέ με;
y no teniendo hijos tú ¿me envidias porque mi padre me encontró?Δημοσθένης οὐκ ἀγαπᾷ εἰ μὴ δίκην δέδωκεν
Demóstenes no se contenta con no recibir castigoἀχθόμενος εἰ Φαρνάβαζος ... κατορθώσει τι μᾶλλον
ὅλος διαπον[ο]ῦμαι εἰ Ἕλενος χαλκοὺς ἀπόλε[σ]εν
estoy muy molesto porque Héleno ha perdido el dinero
2 en función de suj.
μέλει μὲν οὐδὲν εἴ με πᾶσ' εἶδεν πόλις
nada importa que me haya visto toda la ciudad
• frec. dep. de or. nominal
δεινὸν δ' εἴ κ' ἐπ' ἄμαξαν ὑπέρβιον ἄχθος ἀείρας ἄξονα καυάξαις
τοῦτο μέντοι δεινὸν ἤδη ..., εἰ μαχούμεθα
καίτοι δεινὸν εἰ οἱ αὐτοὶ μάρτυρες τούτοις μὲν ἂν μαρτυροῦντες πιστοὶ ἦσαν
καὶ γὰρ ἂν καὶ δεινὸν εἴη, ... εἰ τοῖς μὲν μὴ δυναμένοις τὰ σφέτερ' αὐτῶν εἰσφέρειν ὀργίζοισθε
ἐμοὶ μὲν ἐσθ' ἥδιστον εἰ σὺ μήτ' ἐμὲ πείθειν οἷός τ' εἶ ...
ἄτοπον γὰρ ἂν εἴη εἴ τις φαίη φιλεῖν τὸν Δία
VII acompañado de partíc.
1 εἰ καί, καὶ εἰ puede tener valor concesivo aunque, aun cuando
τῶ νῦν Τυδεΐδης, εἰ καὶ μάλα καρτερός ἐστι, φραζέσθω μή τίς οἱ ἀμείνων σεῖο μάχηται
εἰ καὶ μάλα τηλόθεν ἐσσί
εἰ καί σε κεδνὰ τέκεν ... ἐρατώνυμος κόρα ... ἀλλὰ ...
καὶ εἰ πάνυ ἰσχυρά ἐστι, παύσεται (ἡ λύγξ)
aunque sea muy fuerte, el hipo cesaráοὐδὲ γὰρ εἰ πάντες καὶ πᾶσαι συνεβούλευον αὐτῷ μένειν, ἔμενε ἄν
οὐδὲ ταῖς ... ἔγωγε λοιδορίαις, εἰ καὶ πάντων γέγονεν ἀσεβέστατος, εὐδοκῶ
εἰ καὶ ὁ ἔξω ἡμῶν ἄνθρωπος διαφθείρεται, ἀλλ' ὁ ἔσω ἡμῶν ἀνακαινοῦται
ηὗρε δὲ πάντως εἰ καί τις φεύγων ἐν μύχῳ ᾖ θαλάμου
κἂν εἴ με τύπτοις, οὐκ ἂν ἀντείποιμί σοι
incluso aunque me golpearas, yo no te contradiría
2 εἰ άρα v.
3 εἴ γε, εἰ ... γε v.
C c. verbos de lengua y conocimiento (o expresiones equiv.) introd. interr. indir. si
I en ind. cuando éste sería el modo en la interr. dir., normalmente tras tiempo primario en la principal
σάφα δ' οὐκ οἶδ' εἰ θεός ἐστιν
no sé con exactitud si es un diosοὐ γάρ τι φωνεῖ παῖς ἔτ' ὢν ἐν σπαργάνοις εἰ λιμὸς ἢ δίψη ... ἔχει
εἰ ξυμπονήσεις ... σκόπει
ὁ δὲ νέος ἄδηλον εἰ ἐς γῆρας ἀφίξεται
ἐπισκέπτεσθαι δὲ χρὴ ... εἴ ποτε αὐτὸν ῥῖγος ἔλαβεν
ὅρα ... εἰ μὴ μόνον ἔχει δεξιῶς πρὸς ἀγοράν
σκοπῶμεν εἰ ἡμῖν πρέπει ἢ οὔ
ἴδωμεν εἰ ἔρχεται
τοὺς νόμους καταμανθάνειν, εἰ καλῶς ὑμῖν κεῖνται ἢ μή
πυνθάνομαι ... εἰ δεήσει προσλαβεῖν τραπεζοποιόν
διαπυνθανομένων, εἰ νικήσουσιν, εἰ γαμήσουσιν
• tb. tras tiempo secundario
ψῆφον ἐβούλοντο ἐπαγαγεῖν εἰ χρὴ πολεμεῖν
καὶ παρετήρουν αὐτὸν εἰ τοῖς σάββασιν θεραπεύσει αὐτόν
II en subj. cuando en la interr. dir. habría un subjuntivo deliberativo si, por si
ἔς τε τὰ χρηστήρια ἔπεμπε εἰ στρατεύηται ἐπὶ Πέρσας
había enviado a consultar al oráculo si debería luchar contra los persasτὰ δ' ἐκπώματα ... οὐκ οἶδ' εἰ Χρυσάντᾳ τουτῳῒ δῶ
ἀνακοινοῦσθαι αὐτὸν αὑτῷ, εἰ δῷ τοῖς προέδροις ἐπιψηφίσαι
διώκω δὲ εἰ καὶ καταλάβω
III en opt. tras tiempos de pasado sustituyendo a ind. o subj. si
οἱ Νάξιοι ... ἐδέοντο τοῦ Ἀρισταγορέω, εἴ κως αὐτοῖσι παράσχοι δύναμίν τινα
los naxios pidieron a Aristágoras si, fuera como fuese, podía proporcionarles un contingente armadoἐχρηστηριάζετο εἰ ἐκβάλοι τὸν Ἄδρηστον
ἤρετο γὰρ δὴ εἴ τις ἐμοῦ εἴη σοφώτερος
τὸν θεὸν ἐπηρώτων εἰ παραδοῖεν Κορινθίοις τὴν πόλιν
preguntaban al dios si debían entregar la ciudad a los corintiosἐξέπεμπε τοὺς κατοπτεύσοντας καὶ διερευνησομένους, εἴ τινα δυνηθεῖεν λαβεῖν ἀφορμήν
ἔλεγον εἰ βούλοιτο πορεύεσθαι
• c. idea de posibilidad c. ἄν:
ἠρώτων ἐκεῖνοι εἰ δοῖεν ἂν τούτων τὰ πιστά
οὐκ οἶδ' εἰ δύναιτ' ἂν εὑρεθῆναι
ἤρετο ... εἰ βούλοιντ' ἂν εἰς ἕνα πεσεῖν τὴν τηλικαύτην ὑπεροχήν
D usos esp.
I en juramentos o imprecaciones
1 modo ind. en la prót. y opt. cupitivo en la apód. si
ἀλλ' εἴ που πτωχῶν γε θεοὶ καὶ ἐρινύες εἰσίν, Ἀντίνοον πρὸ γάμοιο τέλος θανάτοιο κιχείη
si es que existen deidades o furias que venguen al pobre, coja a Antínoo la muerte sin dar cumplimiento a sus bodas
• post. la imprecación en primera pers., reforzando así la veracidad de lo expuesto en la prót.
ἄθεος ... ὀλοίμαν, φρόνησιν εἰ τάνδ' ἔχω
perezca yo abandonado de los dioses si tengo ese pensamientoκάκιστ' ἀπολοίμην, Ξανθίαν εἰ μὴ φιλῶ
que me muera de la peor muerte, si no amo a Jantiasμὴ ζῴην ἔτι εἰ τἀμὰ τέκνα πρὸς βίαν νυμφεύσεται
• la prót. tb. puede ir en opt. o subj. eventual
κάκιστ' ἀπολοίμην, εἴ τί σ' αἰτήσαιμ' ἔτι
μήθ' αἷμά μου δέξαιτο κάρπιμον πέδον ... εἴ σ' ἐγὼ προδούς ποτε ἐλευθερώσας τοὐμὸν ἀπολίποιμι σέ
2 hebr. en AT, equiv. a no introducido por signo de puntuación
καὶ ὤμοσεν λέγων Εἰ ὄψονται οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ... τὴν γῆν, ἣν ὤμοσα τῷ Αβρααμ
y juró diciendo: Estos hombres no han de ver la tierra que prometí con juramento a Abrahamκαὶ ὤμοσεν Σαουλ λέγων Ζῇ κύριος, εἰ ἀποθανεῖται
y juró Saúl: vive el señor, no ha de morirἀμὴν λέγω ὑμῖν, εἰ δοθήσεται τῇ γενεᾷ ταύτῃ σημεῖον
en verdad os digo: no se le dará a esta generación un signo
• por el contrario εἰ μή introd. un juramento o imprecación posit. ciertamente, seguro
καὶ οἱ παῖδες ... εἶπον ... εἰ μὴ κραταιώσομεν ὑπὲρ αὐτούς
y los servidores dijeron: ... seguro los venceremos
II introd. interr. dir., frec. en preguntas de tipo oracular y en AT ¿acaso? o sin trad.
εἰ λῷον καὶ ἄμει[νό]ν ἐστι τῷ δήμ[ῳ ...
καὶ εἶπεν ἐν τῇ διανοίᾳ αὐτοῦ λέγων Εἰ τῷ ἑκατονταετεῖ γενήσεται;
y dijo para sí ¿acaso un centenario podrá engendrar?κύριε, σὺ ἠρώτησας τοὺς παῖδάς σου λέγων Εἰ ἔχετε πατέρα ἢ ἀδελφόν;
εἰ διώξονται ἐν πέτραις ἵπποι;
καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες· εἰ ἔξεστιν τοῖς σάββασιν θεραπεῦσαι;
εἶπεν δέ τις αὐτῷ· κύριε, εἰ ὀλίγοι οἱ σῳζόμενοι;
•Etim. dud. Quizá ant. forma casual de la r. pron. e-/o-/a-. No está ni probada ni negada la existencia de una H1- inicial en este tema.
1. partik., interj.
a. in aansporing, met imperat. vooruit, kom op:
b. in wens, met opt. (meestal vervulbare, zelden onvervulbare wens) of indic. v.h. verleden (onvervulbare wens): ach (of onvertaald); vervulbaar, met opt.:
2. voegwoord
a. als, met indic. voor neutrale conditie:
b. of; na ww. van zien of proberen:
I. c. indicat., a) aller Tempora, die bloße Annahme als wirklich hingestellt, wenn es wahr ist, daß, – wenn wirklich ; der Nachsatz wird durch den indic. oder imperat. ausgedrückt, wenn die Folge als ein wirklich eintretendes oder notwendiges Ergebnis erscheint, mit dem optat. potent., wenn die bloß mögliche Folge angegeben wird ; ἐθέλω δόμεναι πάλιν, εἰ τόγʼ ἄμεινον, sc. ἐστί, Il. 1.116, wenn es wirklich besser ist, will ich zurückgeben ; οὐδέ ἕ φημι δῆθʼ ἀνσχήσεσθαι βέλος, εἰ ἐτεόν με ὦρσεν ἄναξ 5.104 ; εἴ τι ἔχεις εἰπεῖν, σήμαινε Aesch. Prom. 686 ; εἴ τι δράσεις τῶνδε, μὴ σχολὴν τίθει Ag. 1029 ; εἴ τι χρῄζεις, φράζε Soph. Phil. 49 ; εἰ παρὰ τοὺς ὅρκους ἔλυε τὰς σπονδάς, τὴν δίκην ἔχει Xen. An. 2.6.41 ; u. so in Prosa überall ; – οὐκ ἄν με σαόφρονα μυθήσαιο ἔμμεναι, εἰ δὴ σοίγε βροτῶν ἕνεκα πτολεμίζω Il. 21.462 ; εἰ εὐσεβοῦσι, οὐ θάνοιεν ἄν, so möchten sie wohl nicht sterben, Aesch. Ag. 329 ; ἄγοιμʼ ἄν, εἴ τις τάσδε μὴ ʼξαιρήσεται Suppl. 902 ; σιγᾶν ἂν ἁρμόζοι σε, εἰ μή τι λέξεις Soph. Tr. 729 ; εἰ εἰς χεῖρας ἦλθον πατρί, πῶς ἂν ψέγοις O.C. 978 ; ὁ κίνδυνος δόξειεν ἂν δεινὸς εἶναι, εἴ τις αὐτῆς ἀμελήσει Plat. Phaed. 107c. Vgl. bes. Fälle wie πολλὴ ἄν τις εὐδαιμονία εἴη περὶ τοὺς νέους, εἰ εἷς μὲν μόνος αὐτοὺς διαφθείρει, es wäre ein großes Glück für die Jugend, wenn wirklich (wie die Ankläger behaupten) nur Einer sie verdürbe, Plat. Apol. 25b, vgl. 33c. – Her. 5.78 δηλοῖ ἡ ἰσηγορίη ὡς ἐστὶ χρῆμα σπουδαῖον, εἰ καὶ Ἀθηναῖοι ἀπαλλαχθέντες τυράννων μακρῷ πρῶτοι ἐγένοντο, wenn es wahr Ist, daß sie die ersten geworden sind, was man gewöhnlich durch »da sie jene sind«, also εἰ = ἐπεί erkl., vgl. C.
b) c. indicat. imperf. u. aor., auch plusqpf., worauf im Nachsatz dieselben Tempora mit ἄν folgen, die Nichtwirklichkeit oder Unmöglichkeit der Bedingung u. der Folge auszudrücken. Vgl. ἄν.
II. c. conj., sich von ἐάν c. conj. nicht wesentlich unterscheidend, da der Conj. selbst anzeigt, daß die Bedingung als eine ungewisse, die zwar möglich ist, deren Eintreten aber dahingestellt bleibt, angesehen werden soll, εἰ also mit wenn, falls zu übersetzen ist. Hermann zu Soph. O.C. 1445 wie Schneid. zu Plat. Legg. VIII.579d haben einen Unterschied gemacht, der schwerlich durchzuführen ist, vgl. auch Krüger zu Xen. An. 3.1.36 u. Bernhardys Syntax p. 398 Anm. – Die Vbdg findet sich besonders bei Hom., Pind. u. Tragg.; εἰ γοῦν ἕτερός γε φύγῃσιν Il. 5.258 ; εἰ δʼ αὖ τις ῥαίῃσι θεῶν – τλήσομαι Od. 5.221 ; διδοῖ ψᾶφον – εἴ ποτε πῦρ ἐξίκηται Pind. P. 4.265, vgl. 274, N. 7.11, 15 ; εἰ προδῶ σφʼ ἑκών Aesch. Eum. 225, vgl. Pers. 777, Suppl. 395 ; εἴ τι νὺξ ἀφῇ Soph. O.R. 198 ch., vgl. 874 ; δυστάλαινα τἄρʼ ἐγώ, εἰ σοῦ στερηθῶ O.C. 1445. Bei Her. schwankt die Lesart gewöhnlich, wie auch bei anderen Schriftstellern nicht selten. In attischer Prosa sind die verhältnismäßig sehr wenigen Beispiele als Archaismen zu betrachten, die regelmäßige gute Sprache sagte immer dafür ἐάν ; B.A. 144 ist aus Cratin. εἰ σοφὸς ᾖ angeführt, wie 129 aus demselben εἴ τις προκριθῇ ; Ar. Eq. 698 εἰ μήσʼ ἐκφάγω, – εἰ μὴʼ κφάγῃς, – εἰ μήσʼ ἐκπίω ; – εἴ τί που ᾖ Plat. Legg. VI.761c ; XII.958d ; εἰ δὲ ὑμεῖς φανεροὶ ἦτε Xen. An. 3.1.36 ; 3.2.22 ; ἄλλως τε καὶ εἰ ξυστῶσιν αἱ πόλεις Thuc. 6.21. Erst bei Späteren findet sich dieser Gebrauch häufiger ; bei Byzantinern ist, wie Lobeck Parerg. zu Phryn. p. 724 bemerkt, εἰ μάθῃ = εἰ μαθήσει.
III. c. optat., a) so daß die Bedingung rein subjektiv als möglich bezeichnet wird, ohne daß über die Wirklichkeit Etwas entschieden wird, worauf gewöhnlich der optat. potent. mit ἄν folgt, um auszudrücken, daß sich aus der angenommenen Bedingung eine Folge ergeben könne, oder auch der indicat., wo das sichere Eintreten der Folge angedeutet werden soll, z.B. Τρῶες μέγα κεν κεχαροίατο, εἰ τάδε πάντα πυθοίατο Il. 1.256, sie dürften sich wohl freuen, wenn sie es hören sollten ; εἴ μοι λέγοις τὴν ὄψιν, εἴποιμʼ ἂν τότε Soph. El. 405 ; εἰ δʼ ἴδοιμʼ ὀλωλότας, δοκοῖμʼ ἂν τῆς νόσου πεφευγέναι Phil. 1032 ; – κούρην οὐ γαμέω, οὐδʼ εἰ χρυσείῃ Ἀφροδίτῃ κάλλος ἐρίζοι Il. 9.388 ; εἴ τίς μοι ἕποιτο καὶ ἄλλος, θαρσαλεώτερον ἔσται 10.222. So in Prosa überall. Der Fall, daß bei εἰ mit dem Optativ des Möglichen noch ἄν steht, ist unter ἄν erörtert ; so z.B. εἰ δὲ ἐπιδεὴς λόγου τινὸς ἔτι ἂν εἴης, ἐπάκουε Plat. Legg. X.905c.
b) in indirekter Rede, sowohl für εἰ c. ind., als für ἐάν c. conj., z.B. εἰ δʼ ἐκτὸς ἔλθοις, πημονὰς εὔχου λαβεῖν Soph. Tr. 1179 ; εἰδὼς ὅτι εἰ στρατηγοίη, λέξοιεν, dir. ἐὰν στρατηγῇ, λέξουσι, Xen. Hell. 5.4.13 ; vgl. 4.7.4, 4.8.6.
c) einen Wunsch ausdrückend, wofür gewöhnlich εἰ γάρ od. εἴθε γάρ (w. m. vgl.) steht : wenn doch ; ἀλλʼ εἴ τις καλέσειε θεῶν Θέτιν ἆσσον ἐμεῖο Il. 24.74 ; αἰτουμένῳ μοι κοῦφον εἰ δοίης τέλος Aesch. Spt. 242 ; εἴ μοι ξυνείη φέροντι μοῖρα Soph. O.R. 860 ; εἴ μοι γένοιτο φθόγγος Eur. Hec. 836.
d) wie eine Zeitpartikel eine wiederholte Handlung in der Vergangenheit ausdrückend, so oft ; εἴ του φίλων βλέψειεν δέμας, ἔκλαιεν Soph. Tr. 905 ; εἰ μὲν οἱ Λακωνικοὶ ὑπερβάλοιντο μικρόν, ἔλεγον ἄν Ar. Pax 212 ff ; εἰ μὲν ἐπίοιεν οἱ Ἀθηναῖοι, ὑπεχώρουν, εἰ δὲ ἀναχωροῖεν, ἐπέκειντο Thuc. 7.79 ; εἴ τις αὐτῷ δοκοίη βλακεύειν, ἔπαιεν ἄν Xen. An. 2.3.11, vgl. 4.5.13 u. unter ἄν.
IV. c. inf. nur in indirekter Rede bei Her. 2.172, εἰ γὰρ (ἔφη) πρότερον εἶναι δημότης, ἀλλʼ ἐν τῷ παρεόντι εἶναι αὐτέων βασιλεύς, wie 3.105, 108 u. Thuc. 4.98. – Die Stellen, wo εἰ mit dem Partizip verbunden scheint, wie Soph. Aj. 886 Eur. El. 537, sind elliptisch zu erklären, od., wie Plat. Phaed. 87b von Heindorf geschehen, zu ändern.
Es muß noch bemerkt werden, daß
a) zwei Sätze mit εἰ verbunden werden ; εἰ γὰρ κτενοῦμεν ἄλλον ἀντʼ ἄλλου, σύ τοι πρώτη θάνοις ἄν, εἰ δίκης γε τυγχάνοις Soph. El. 572, vgl. Aj. 769 ; ὥσπερ ἂν εἰ ἐτύγχανόν σε ἐρωτῶν –, εἴ μοι εἶπες Plat. Gorg. 453c ; mit anderer Stellung εἰ φοβοῖντο –, οὐ πολλὴ ἂν ἀλογία εἴη, εἰ μὴ ἄσμενοι ἐκεῖσε ἴοιεν Phaed. 67e.
b) bes. bei Hom. ist der Nachsatz zuweilen zu ergänzen, was zumal, wenn eine andere Bedingung (εἰ δέ) gegenüber steht, leicht ist, εἰ μὲν δώσουσι γέρας – εἰ δέ κε μὴ δώωσιν, ἔγὼ δέ κεν αὐτὸς ἕλωμαι, wo sich von selbst versteht, daß, wenn sie das Ehrengeschenk geben werden, es gut ist ; εἰ μέν τι σὺ ἔχεις πρὸς ἡμᾶς λέγειν, (sc. λέγε δή,) εἰ δὲ μή, ἡμεῖς πρὸς σὲ ἔχομεν Xen. An. 7.7.15, wo Krüger viele Beispiele anführt, obgleich häufiger im ersten Gliede ἤν steht. Bes. zu beachten ist dieser Gebrauch beim imperat., εἰ δέ, σὺ μέν μευ ἄκουσον Il. 9.262, wo man gew. βούλει ergänzt. Vgl. unten bes. εἰ δʼ ἄγε.
B. In indirekter Frage, ob :
a) mit dem Indicativ ; σάφα οὐκ οἶδʼ, εἰ θεός ἐστι, ich weiß nicht, ob er ein Gott ist, Il. 5.183 ; πρὶν ἂν μάθω εἰ τέθνηχʼ ὁ Πηλέως γόνος Soph. Phil. 333 ; εἰ δίκαια ποιήσω οὐκ οἶδα Xen. An. 1.3.5 ; σκέψαι, εἰ ὁ Ἑλλήνων νόμος κάλλιον ἔχει 7.3.37 ; ὅρα, εἰ φαίνεται Aesch. Prom. 799 ; ὅρα, εἰ διακωλύεις Plat. Prot. 331b ; ἐπισκεψώμεθα, εἰ ἄρα τἀληθῆ λέγω 343c.
b) mit dem conj.; οὐ μὰν οἶδʼ, εἰ – ἐπαύρηαι Il. 15.16 ; οὐκ οἶδʼ, εἰδῶ, ob ich geben soll, Xen. Cyr. 8.4.16 ; ἐς τὰ χρηστήρια ἔπεμψε (u. ließ fragen), εἰ στρατεύηται ἐπὶ τοὺς Πέρσας Her. 1.75 ; ἐχρηστηριάζοντο, εἰ ἀνέλωνται τὰ οὐνόματα 2.52.
c) mit dem optat.; ἐνέβησε εὶς φροντίδα, εἴ κως δύναιτο Her. 1.46 ; ἐβουλεύετο, εἰ πέμποιεν, ob sie schicken sollten, Xen. An. 1.10.5 ; mit dem optat. potent.; ἠρώτων, εἰ δοῖεν ἄν 4.8.7, wie auch οὐκ οἶδʼ ἂν εἰ πείσαιμι zu erklären, s. ἄν. Wie Thuc. 2.77 sagt ἔδοξεν αὐτοῖς πειρᾶσαι, εἰ δύναιντο ἐπιφλέξαι τὴν πόλιν, zu versuchen, ob sie die Stadt verbrennen könnten (vgl. πειρήθη, εἴ οἱ ἐφαρμόσσειε Il. 19.385), so oft mit Auslassung von πειράομαι, z.B. πρέσβεις ἔπεμψαν, εἴ πως πείσειαν, ob sie sie wohl überredeten, Thuc. 1.58. So schon Hom., ἀντίος ἤλυθεν, εἴ πώς εὑ πεφίδοιτο Il. 20.463 ; ἀναπεπταμένας ἔχον πύλας, εἴ τινʼ ἑταίρων σαώσειαν 12.122 ; αὐτίκα κηρύκεσσι κέλευσαν ἀμφὶ πυρὶ στῆσαι τρίποδα, εἰ πεπίθοιεν Πηλείδην 23.40 ; ὑποφειδόμενοι, εἴ πως ἐθελήσειαν οἱ Καρδοῦχοι διϊέναι Xen. An. 4.1.8 ; ἐδόκει καλέσαι ἐκείνους, εἰ βούλοιντο συμμαχίαν ποιήσασθαι 5.4.8. – In einigen Stellen kann εἰ mit ob nicht übersetzt werden ; τίς δʼ οἶδʼ, εἴ κέ ποτέ σφι βίας ἀποτίσεται ἐλθών Od. 3.216 ; ἄδηλον νομίζων, εἰ πρὶν ἐπʼ αὐτὸ ἐλθεῖν διαφθαρήσεται Thuc. 2.53 ; σκέψασθε, εἰ ἄρα καὶ τοῦτο μωρότατον πεποιήκασι Xen. An. 3.2.22, wo Krüger zu vgl.; τί γὰρ ᾔδειν, εἴ τι κἀκεῖνος εἶχε σιδήριον Lys. 1.42. – In Doppelfragen εἰ – ἦ ; Il. 2.367 ; Plat. Prot. 331b ; Xen. An. 1.10.5 u. sonst ; δεῖ σκοπεῖν, εἰ δίκαια λέγω ἢ μή Plat. Apol. 18a ; Gorg. 459c u. sonst ; häufig εἰ – εἴτε. – In direkter Frage kommt es erst im NT u. LXX. vor, in guten Autoren sind die einzelnen Stellen, wo es stand, z.B. Xen. Cyr. 6.3.36, An. 5.8.6, richtig geändert worden.
C. Ebenfalls conditional ist ursprünglich der Gebrauch des εἰ, wo wir gewöhnlich daß setzen, u. man es durch ὅτι zu erklären gewohnt ist ; nach θαυμάζω von Her. an sehr häufig ; θωυμάζω, εἴ μοι ἀπεστᾶσι, ich wundere mich, wenn (daß) sie abgefallen sind, Her. 1.155 ; Plat. Phaedr. 274a u. sonst oft ; θαυμάσας ἔχω, εἰ Soph. O.C. 1139 ; nach den Verbis, die eine Gemütsbewegung bedeuten, nicht selten, wobei der Umstand, der die Gemütsbewegung hervorbringt, eigentlich als ein noch zweifelhafter, angenommener erscheint ; oft aber ist auch eine gemilderte, bescheiden vorgebrachte Behauptung in εἰ enthalten ; ἀγανακτῶ, εἰ Plat. Lach. 194a ; Crit. 43b ; δεινὸν ποιεῖσθαι, εἰ Thuc. 6.60 ; χαλεπῶς φέρειν, εἰ Xen. Cyr. 5.2.12 ; ἐπαιδέομαι, εἰ Soph. Ant. 510 ; αἰσχύνομαι, εἰ Aesch. 3.158 ; φθονέω, εἰ Eur. Ion 1321.
Verbindungen mit andern Partikeln ; καὶ εἰ, ὡς εἰ s. unter καί u. ὡς ; die mit εἰ anfangenden folgen hier in der Reihe.
(cf. αἴ, ἤν).
- 1
Interjectionally with imp., come ! εἰ φευγόντων Il. 9.46, εἰ ἄκουσον 262.
For εἰ δʼ ἄγε ἄγε (ἄγετε) see ἄγε.
- 2
With opt. introducing a wish.
- a
εἴ τις τούσδε καλέσειεν Il. 10.111. Cf. Il. 15.571, Il. 16.559, Il. 24.74: εἰ βόες εἶεν Od. 18.371. Cf. Od. 9.456, Od. 18.376.
See also εἴθε.
- b
So εἰ γάρ: εἰ γὰρ Ἀθήνη δοίη κάρτος Il. 17.561. Cf. Od. 1.255, Od. 3.218, Od. 17.496, 513, Od. 18.366.
Of the present: εἰ γὰρ εἴην ἀθάνατος Il. 8.538. Cf. Il. 13.825.
- a
- 3
Citing a fact in corroboration or as the ground of an appeal or exhortation made or to be made, if it is certain or true that . . ., as surely as . . . For the examples see I of Table at end.
- 4
Introducing in protasis one of two opposed clauses, even if, even though, though, granted that (such words as yet, still, nevertheless, introducing or suppliable before the apodosis). For the examples and constructions see (II) of Table.
- 5
Introducing the protasis of conditional sentences, if, on condition that, supposing that (such words as then, consequently, therefore, introducing or suppliable before the apodosis). For the examples and constructions see (III) of Table.
- 6
With ὡς (or ὡς. . . τε) expressing supposition for comparison.
- a
With indic.: ὡς εἴ θʼ ἕσπετο μῆλα Il. 13.492.
- b
With subj.: ὡς εἴ τε φιλήσῃ Il. 9.481.
- c
With opt.: ἴσαν ὡς εἴ τε πυρὶ χθὼν νέμοιτο Il. 2.780, οὐκ ἀλέγω, ὡς εἴ με γυνὴ βάλοι Il. 11.389. Cf. Il. 11.467, Il. 22.410: Od. 9.314, Od. 10.416, 420, Od. 17.366.
- a
- 7
Sim. without expressed vb.: ὡς εἴ τε θῶες Il. 11.474. Cf. Il. 5.374 = Il. 21.510, Il. 9.648 = Il. 16.59, Il. 16.192, Il. 19.17, 366, Il. 22.150, Il. 23.598, Il. 24.328: Od. 7.36, Od. 14.254, Od. 17.111, Od. 19.39, 211.
- 8
εἰ μή without expressed vb., unless it be (were), unless, except: εἰ μὴ πάτροκλος Il. 17.477. Cf. Il. 18.193, Il. 23.792: Od. 12.326, Od. 17.383.
- 9
In final clauses, if haply, in the hope that.
- a
With fut.: μενοίνεον εἰ τελέουσιν Il. 12.59.
- b
With subj.
- α
Pure: ἐλθεῖν εἴ πως ὕπνον χεύῃ Il. 14.163. Cf. Od. 4.739, Od. 5.471, Od. 12.96.
- β
With κεν: στήομεν, εἴ κεν ἐρύξομεν Il. 15.297.Cf. Od. 22.76.
- α
- c
With opt.: ἐρήτυον, εἴ ποτʼ ἀϋτῆς σχοίατο Il. 2.97. Cf. Il. 3.450, Il. 10.19, 206, Il. 12.122, Il. 14.163, Il. 17.104, Il. 18.322, Il. 20.464, Il. 22.196, Il. 23.40: Od. 2.342, Od. 4.317, Od. 5.439, Od. 6.144, Od. 9.229, 267, 349, 418, Od. 11.479, 628, Od. 12.334, Od. 15.316, Od. 22.91.
- a
- 10
In object clauses, whether.
- a
With indic.: φράσαι εἴ με σαώσεις Il. 1.83, οὐκ οἶδʼ εἰ θεός ἐστιν Il. 5.183. Cf. Il. 2.367, Il. 6.367. Il. 8.111. Il. 14.125, Il. 21.266: Od. 1.207, Od. 8.133, Od. 10.193, Od. 11.371, 458, 494, Od. 13.328, Od. 17.510, Od. 19.216, 325, Od. 24.259.– εἴτε (εἴ τε) . . . εἴτε (εἴ τε) . . .: εἴτʼ εὐχωλῆς ἐπιμέμφεται εἴθʼ ἑκατόμβης Il. 1.65. Cf. Il. 2.349: Od. 3.90.
With fut. and κεν: τὰ Ζεὺς οἶδεν, εἴ κε τελευτήσει Od. 15.524.
- b
With subj.
- α
Pure: οὐκ οἶδʼ εἰ κακορραφίης ἐπαύρηαι Il. 15.16.– εἴτε . . . εἴτε . . . Il. 12.239.
- β
With κεν: ἣν ἀρετὴν διαείσεται, εἴ κʼ ἐμὸν ἔγχος μείνῃ Il. 8.535. Cf. Il. 8.532, Il. 15.403, Il. 16.860, Il. 22.244: Od. 2.332, Od. 3.216.
- α
- c
With opt.
- α
Pure: ἐπειρᾶτο εἴ πώς οἱ εἴξειαν (to see whether . . .) Il. 13.807. Cf. Il. 4.88, Il. 5.168, Il. 12.333, Il. 13.760, Il. 17.681, Il. 19.385: κακὰ βυσσοδομεύων, εἴ πως τισαίμην (considering how . . .) Od. 9.317, μῦθόν κε φαίην, εἴ σφωϊν ἅδοι (i.e. to see if they will agree) Od. 20.327. Cf. Od. 1.115, Od. 2.351, Od. 9.421, Od. 10.147, Od. 12.113, Od. 13.415, Od. 14.460, 498, Od. 18.375, Od. 20.224, Od. 22.381, Od. 23.91.
- β
With κεν: τίς οἶδʼ εἴ κέν οἱ θυμὸν ὀρίναις; Il. 11.792. Cf. Od. 12.113, Od. 14.120.
- α
- a
- 1
- A conditional.
- 1 c. pres. ind.
- a impv. in apodosis. εἰ δʼ ἄεθλα γαρύεν ἔλδεαι, φίλον ἧτορ, μηκέτʼ ἀελίου σκόπει ἄλλο θαλπνότερον O. 1.3 “φίλια δῶρα Κυπρίας ἄγʼ εἴ τι, Ποσείδαον, ἐς χάριν τέλλεται, πέδασον ἔγχος Οἰνομάου” O. 1.75 ὑγίεντα δʼ εἴ τις ὄλβον ἄρδει, μὴ ματεύσῃ θεὸς γενέσθαι O. 5.23 εἰ δέ τοι μάτρῳ μἔτι Καλλικλεῖ κελεύεις στάλαν θέμεν, ἐμὰν γλῶσσαν εὑρέτω κελαδῆτιν N. 4.79 εἰ δὲ Θεμίστιον ἵκεις ὥστʼ ἀείδειν, μηκέτι ῥίγει N. 5.50
- b pres. ind. in apodosis. (cf. A. 1. h. infra.) εἰ δὲ θεὸν ἀνήρ τις ἔλπεται <τι> λαθέμεν ἔρδων, ἁμαρτάνει O. 1.64 εἰ δʼ ἀριστεύει μὲν ὕδωρ, κτεάνων δὲ χρυσὸς αἰδοιέστατος, νῦν δὲ Θήρων ἅπτεται Ἥρακλέος σταλᾶν (νῦν γε v. l.: εἰ has comparative force, just as) O. 3.42 εἴ τι καὶ φλαῦρον παραιθύσσει, μέγα τοι φέρεται πὰρ σέθεν P. 1.87 εἰ δέ τις ἤδη λέγει, παλαιμονεῖ κενεά P. 2.58 εἰ δὲ ἐπίστᾳ, μανθάνων οἶσθα προτέρων P. 3.80 εἰ δὲ νόῳ τις ἔχει θνατῶν ἀλαθείας ὁδόν, χρὴ P. 3.103 “Μοῖραι δʼ ἀφίσταντʼ, εἴ τις ἔχθρα πέλει” with temporal force P. 4.145 διδοῖ (sc. ἡ δρῦς) ψᾶφον περʼ αὐτᾶς, εἴ ποτε χειμέριον πῦρ ἐξίκηται λοίσθιον ἢ μόχθον ἀμφέπει (ἀμφέπῃ coni. Heyne: εἰ has temporal force) P. 4.266 “εἰ μὲν αὐτὸς Οὔλυμπον θέλεις <ναίειν>, ἔστι σοι τούτων λάχος” N. 10.83 εἰ δʼ ἀρετᾷ κατάκειται, χρή νιν εὑρόντεσσιν ἀγάνορα κόμπον μὴ φθονεραῖσι φέρειν γνώμαις I. 1.41 εἰ δέ τις ἔνδον νέμει πλοῦτον κρυφαῖον, ἄλλοισι δʼ ἐμπίπτων γελᾷ, ψυχὰν Ἀίδα τελέων οὐ φράζεται δόξας ἄνευθεν I. 1.67 εἰ δέ τις ἀρκέων φίλοις ἐχθροισι τραχὺς ὑπαντιάζει, μόχθος ἡσυχίαν φέρει Pae. 2.31
- c fut. ind. in apodosis, where εἰ has causal force. ἀγγελίαν πέμψω ταύταν, εἰ Χαρίτων νέμομαι κᾶπον O. 9.26 “εἰ δὲ χρὴ καὶ πὰρ σοφὸν ἀντιφερίξαι, ἐρέω” P. 9.50
- d opt. c. κε in apodosis, i. e. potential. εἰ δὲ γεύεται ἀνδρὸς ἀνήρ τι, φαῖμέν κε N. 7.86 εἰ δὲ κασιγνήτου πέρι μάρνασαι, ἥμισυ μέν κε πνέοις γαίας ὑπένερθεν ἐών N. 10.85
- e impf. ind. in apodosis. εἰ γάρ τις ἀνθρώπων πράσσει θεοδμάτους ἀρετὰς, ἐσχατιαῖς ἤδη πρὸς ὄλβου βάλλετʼ ἄγκυραν I. 6.10
- f pres. ind. understood in apodosis. εἴ τις ἀνδρῶν κατέχει φρασὶν αἰανῆ κόρον, ἄξιος εὐλογίαις ἀστῶν μεμίχθαι I. 3.1 τὰ μακρὰ δʼ εἴ τις παπταίνει, βραχὺς ἐξικέσθαι χαλκόπεδον θεῶν ἕδραν I. 7.43
- g apodosis omitted. εἰ δὲ τις οἶδεν τὸ μέλλον, ὅτι O. 2.56
- h pres. ind. understood in protasis.
- α ind. pres. in apodosis. ἄνεται πάντα βροτοῖς, εἴ σοφός, εἰ καλός, εἴ τις ἀγλαὸς ἀνήρ O. 14.7 εἰ δέ τις ὄλβος ἐν ἀνθρώποισιν, ἄνευ καμάτου οὐ φαίνεται P. 12.28 εἰ δυνατόν, Κρονίων, πεῖραν μὲν ἀγάνορα ἀναβάλλομαι N. 9.28
- β impf. ind. c. κε in apodosis. ἤθελον Χίρωνά κε Φιλλυρίδαν, εἰ χρεὼν τοῦθʼ κοινὸν εὔξασθαι ἔπος, ζώειν where the subordinate clause is parenthetic P. 3.2
- γ impv. in apodosis. οὕνεκεν, εἰ φίλος ἀστῶν, εἴ τις ἀντάεις, τό γʼ ἐν ξυνῷ πεποναμένον εὖ μὴ λόγον βλάπτων ἁλίοιο γέροντος κρυπτέτω i. e. whether — or P. 9.93
- 2 c. fut. ind., imperative in apodosis. εἰ δέ τις ὄλβον ἔχων μορφᾷ παραμεύσεται ἄλλους, ἔν τʼ ἀέθλοισιν ἀριστεύων ἐπέδειξεν βίαν, θνατὰ μεμνάσθω περιστέλλων μέλη N. 11.13 cf. E infra O. 7.1
- 3 c. impf. ind.
- a pres. ind. in apodosis. εἰ πόνος ἦν, τὸ τερπνὸν πλέον πεδέρχεται N. 7.74
- b κεν c. aor. ind. in apodosis. εἰ δὲ σώφρων ἄντρον ἔναιʼ ἔτι Χίρων καί τί οἱ φίλτρον ἐν θυμῷ μελιγάρυες ὕμνοι ἁμέτεροι τίθεν, ἰατῆρά τοί κέν μιν πίθον παρασχεῖν P. 3.63 εἰ δʼ ἔτι ζαμενεῖ Τιμόκριτος ἁλίῳ σὸς πατὴρ ἐθάλπετο, ποικίλον κιθαρίζων θαμά κε, τῷδε μέλει κλιθείς, ὕμνον κελάδησε καλλίνικον N. 4.13 εἰ γὰρ ἦν ἓ τὰν ἀλάθειαν ἰδέμεν, οὔ κεν ὅπλων χολωθεὶς ὁ καρτερὸς Αἴας ἔπαξε N. 7.24 πρὸ πόνων δέ κε μεγάλων Δαρδανίαν ἔπραθεν, εἰ μὴ φύλασσεν Ἀπόλλων Pae. 6.91
- 4 c. aor. ind.
- a impv. in apodosis. φόρμιγγα λάμβαν, εἴ τί τοι Πίσας τε καὶ Φερενίκου χάρις νόον ὑπὸ γλυκυτάταις ἔθηκε φροντίσιν (with causal force) O. 1.18 εἰ δʼ ἐγὼ ἀνέδραμον ὕμνῳ, μὴ βαλέτω με φθόνος concessive Schr. O. 8.54 v. also A. 2 supra, N. 11.13
- b pres. ind., expressed or understood, in apodosis. εἰ δʼ ἐτύμως μάτρωες ἄνδρες ἐδώρησαν Ἑρμᾶν εὐσεβέως, κεῖνος κραίνει σέθεν εὐτυχίαν (with causal force) O. 6.77 Μοῖσα, τὸ δὲ τεόν, εἰ μισθοῖο συνέθευ παρέχειν φωνὰν ὑπάργυρον, ἄλλοτʼ ἄλλᾳ ταρασσέμεν with causal force P. 11.41 εἰ δʼ ἀνορέαις ὑπερτάταις ἐπέβα παῖς Ἀριστοφανέος, οὐκέτι πρόσω ἀβάταν ἅλα κιόνων ὕπερ Ἡρακλέος περᾶν εὐμαρές (concessive Schr.) N. 3.19 νικῶντί γε χάριν, εἴ τι πέραν ἀερθεὶς ἀνέκραγον, οὐ τραχύς εἰμι καταθέμεν (concessive, cf. O. 8.54) N. 7.75 “εἴ ποτʼ ἐμᾶν, ὦ Ζεῦ πάτερ, θυμῷ θέλων ἀρᾶν ἄκουσας, νῦν σε, νῦν εὐχαῖς ὑπὸ θεσπεσίαις λίσσομαι” (cf. O. 1.75) I. 6.42
- c impf. ind. in apodosis. εἰ τινʼ ἄνδρα ἐτίμασαν, ἦν Τάνταλος οὗτος O. 1.54
- d aor. ind. c. ἄν, κε in apodosis. τεά κεν ἀκλεὴς τιμὰ κατεφυλλορόησεν ποδῶν, εἰ μὴ στάσις σʼ ἄμερσε πάτρας O. 12.16 εἰ κατέβαν, ἐξικόμαν κε P. 3.73 “εἰ γὰρ οἴκοι νιν βάλε, τετράτων παίδων κʼ ἐπιγεινομένων αἷμά οἱ κείναν λάβε ἄπειρον” P. 4.43
- e apodosis dub. εἴ τις (codd.: τίς Homan, εἰ expungens) — αἰνὰν ὕβριν ἀπέφυγεν, μέλανος ἂν ἐσχατιὰν καλλίονα θανάτου <στείχοι> (coni. Wil.: μέλανος δʼ ἂν ἐσχατιὰν καλλίονα θάνατον ἐν codd.: θάνατόν γʼ ἔσχε Boeckh: locus conclamatus, v. van Groningen, Mnem., 1947, 233) P. 11.55
- 5 c. pres. subj., pres. ind. in apodosis. [αἰσχύνῃ (codd.: αἰσχύνοι Mosch. v. A. 10 infra) P. 4.264] [ἀμφέπει (codd.: ἀμφέπῃ Heyne v. A. 1. b supra) P. 4.266] δύο δέ τοι ζωᾶς ἄωτον μοῦνα ποιμαίνοντι τὸν ἄλπνιστον, εὐανθεῖ σὺν ὄλβῳ εἴ τις εὖ πάσχων λόγον ἐσλὸν ἀκούῃ (v.l. ἀκούσῃ: sic distinxit Hartung, post ὄλβῳ, edd. vulgo. The condition is strictly illogical, and εἰ ἀκούῃ stands in explanatory apposition to δύο μοῦνα) I. 5.13
- 6 c. aor. subj.
- a pres. or pf.-pres. in apodosis. πολλοὶ δὲ μέμνανται, καλὸν εἴ τι ποναθῇ O. 6.11 [ἐξερείψῃ (κεν) (coni. Boeckh, Bergk: ἐξερείψαι κε codd.: ἐξερείψειεν Thiersch) P. 4.264] διδοῖ ψᾶφον περʼ αὐτᾶς, εἴ ποτε χειμέριον πῦρ ἐξίκηται λοίσθιον ἢ μόχθον ἀμφέπει (codd.: ἀμφέπῃ Heyne) P. 4.266 δυσπαλὲς δὴ γίνεται, ἐξαπίνας εἰ μὴ θεὸς ἁγεμόνεσσι κυβερνατὴρ γένηται P. 4.274 ἔργοις δὲ καλοῖς ἔσοπτρον ἴσαμεν ἑνὶ σὺν τρόπῳ, εἰ Μναμοσύνας ἕκατι λιπαράμπυκος εὕρηται ἄποινα μόχθων κλυταῖς ἐπέων ἀοιδαῖς (εἰ ἀοιδαῖς stands in explanatory apposition to ἑνὶ σὺν τρόπῳ) N. 7.15 εἰ γὰρ ἅμα κτεάνοις πολλοῖς ἐπίδοξον ἄρηται κῦδος, οὐκ ἔστι πρόσωθεν N. 9.46 τοῦτο γὰρ ἀθάνατον φωνᾶεν ἕρπει, εἴ τις εὖ εἴπῃ τι (εἰ τι stand in explanatory apposition to τοῦτο) I. 4.41 [ἀκούσῃ (v.l. ἀκούῃ. cf. A. 5 supra) I. 5.13] εἰ δέ τις ἀνθρώποισι θεόσδοτος ἀτληκηκοτας προστύχῃ, ταύταν σκότει κρύπτειν ἔοικεν fr. 42. 5.
- b aor. ind. in apodosis. εἰ δὲ τύχῃ τις ἔρδων, μελίφρονʼ αἰτίαν ῥοαῖσι Μοισᾶν ἐνέβαλε N. 7.11
- 7 c. pres. opt.
- apres. ind. expressed or understood in apodosis. εἰ δὲ σὺν πόνῳ τις εὖ πράσσοι, μελιγάρυες ὕμνοι ὑστέρων ἀρχὰ λόγων τέλλεται O. 11.4 εἰ γάρ τις ἐξερείψειεν (Thiersch: ἐξερείψαι κε codd.) —, αἰσχύνοι δὲ (Mosch.: αἰσχύνῃ codd.) —, — διδοῖ ψᾶφον περʼ αὐτᾶς, εἴ ποτε χειμέριον πῦρ ἐξίκηται P. 4.263 κέρδος δὲ φίλτατον, ἑκόντος εἴ τις ἐκ δόμων φέροι P. 8.14 οὐ γάρ πάγος οὐδὲ προσάντης ἁ κέλευθος γίνεται, εἴ τις εὐδόξων ἐς ἀνδρῶν ἄγοι τιμὰς Ἑλικωνιάδων I. 2.34
- b κεν c. opt. in apododis. εἰ δʼ εἴη μὲν Ὀλυμπιονίκας, τίνα κεν φύγοι ὕμνον κεῖνος ἀνήρ O. 6.4 εἰ δʼ αὐτὸ καὶ θεὸς ἀνέχοι, ἐν τίν κ ἐθέλοι N. 7.89
- c fut. ind. in apodosis. εἰ δὲ δαίμων γενέθλιος ἕρποι, Δὶ τοῦτʼ ἐκδώσομεν πράσσειν O. 13.105
- 8 c. aor. opt., pres. ind. in apodosis. εἰ δὲ μὴ ταχὺ λίποι, ἔτι γλυκυτέραν κεν ἔλπομαι κλείζειν O. 1.108 καιρὸν εἰ φθέγξαιο, μείων ἕπεται μῶμος ἀνθρώπων P. 1.81 εἰ δέ μοι πλοῦτον θεὸς ἁβρὸν ὀρέξαι, ἐλπίδʼ ἔχω κλέος εὑρέσθαι κεν ὑψηλὸν πρόσω P. 3.110 ἐξερείψειεν (Thiersch: ἐξερείψαι κε codd. v. A. 10. infra) P. 4.263 πάντʼ ἔχεις, εἴ σε τούτων μοῖρʼ ἐφίκοιτο καλῶν I. 5.15
- 9 c. pf. ind.
- a pres. ind. in apodosis. εἰ γάρ τις ἐσλὰ πέπαται μὴ σὺν μακρῷ πόνῳ, πολλοῖς σοφὸς δοκεῖ P. 8.73
- b pres. opt. in apodosis. εἰ δʼ ὄλβον ἢ χειρῶν βίαν ἢ σιδαρίταν ἐπαινῆσαι πόλεμον δεδόκηται, μακρά μοι αὐτόθεν ἅλμαθʼ ὑποσκάπτοι τις N. 5.19
- c impv. in apodosis. εἰ δὲ τέτραπται, μὴ φθόνει κόμπον I. 5.22 [
- 10 dub. c. κε and opt., ind. in apodosis. εἰ γάρ τις ὄζους ὀξυτόμῳ πελέκει ἐξερείψαι κεν (codd.: ἐξερείψειεν Thiersch: ἐξερείψῃ μὲν Hermann) —, αἰσχύνοι δὲ (Mosch.: αἰσχύνῃ codd.) —, — διδοῖ ψᾶφον περʼ αὐτᾶς (κε is held to be highly improbable) P. 4.264]
- 11 frag. κεἴ μοί τινʼ ἄνδρα τῶν θανόντων fr. 4.
- 12 εἴ τις, with following verb suppressed. λάγεταν γάρ τοι τύραννον δέρκεται, εἴ τινʼ ἀνθρώπων, ὁ μέγας πότμος above all men P. 3.86 cf. O. 1.54
- B εἰ καί, concessive. εἰ καί τι Διωνύσου ἄρουρα φέρει βιόδωρον ἀμαχανίας ἄκος, ἄνιππός εἰμι Πα. 4. 25, cf. εἰ concessive O. 8.54, N. 3.20, N. 7.75
- C introducing indirect question, c. ind. γνῶναί τʼ ἔπειτʼ, ἀρχαῖον ὄνειδος εἰ φεύγομεν, Βοιωτίαν ὗν O. 6.90 παραπειρῶνται Διὸς ἀργικεραύνου, εἴ τινʼ ἔχει λόγον O. 8.4 “μεμάντευμαι δʼ ἐπὶ Κασταλίᾳ, εἰ μετάλλατόν τι” P. 4.164 μαθὼν δέ τις ἀνερεῖ, εἰ πὰρ μέλος ἔρχομαι N. 7.69
- D εἰ γάρ, introducing a wish, c. opt.; cf. conditional εἰ γάρ P. 4.43 εἰ γὰρ ὁ πᾶς χρόνος ὄλβον μὲν οὕτω καὶ κτεάνων δόσιν εὐθύνοι P. 1.46 εἰ γάρ σφισιν ἐμπεδοσθενέα βίοτον ἁρμόσαις ἥβᾳ λιπαρῷ τε γήραι διαπλέκοις εὐδαίμονʼ ἐόντα παίδων δὲ παῖδες ἔχοιεν αἰεὶ γέρας τό περ νῦν N. 7.98
- E ὡς εἰ, in temporal comparisons; v. also ὡσείτε. φιάλαν ὡς εἴ τις δωρήσεται νεανίᾳ γαμβρῷ, καὶ ἐγὼ νέκταρ χυτὸν πέμπων ἱλάσκομαι O. 7.1
- F frag. ]εἰ δέ μοι[ fr. 60. a. 3. ὡς εἴ τε v. ὡσείτε. εἴ περ v. εἴπερ.
Strong 1487, 1489, 1490, 1499, 1508, 1509, 1512, 1513
I. Conditional, if;
1. c. indic., expressing a general assumption;
(a) pres.: seq. indic, pres., Mt 11:14, Ro 8:25, al.; seq. imperat., Mk 4:23, 9:22, Jo 15:18, I Co 7:9, al.; seq. fut. indic., Lk 16:31, Ro 8:11, al.; seq. pf. or aor., with negation in apodosis, Mt 12:26, Ro 4:14, al.; similarly, seq. impf., Lk 17:6, Jo 8:39; seq. quæst., Mt 6:23, Jo 5:47, 7:23 8:46, I Pe 2:20;
(b) fut.: Mt 26:33, I Pe 2:20;
(c) pf.: Jo 11:12, Ro 6:5, al.;
(d) aor.: Lk 16:11, 19:8, Jo 13:32, 18:23, Re 20:15, al.
2. Where the assumption is certain = ἐπεί: Mt 12:28, Jo 7:4, Ro 5:17, al.
3. Of an unfulfilled condition, c. indic, impf., aor. or plpf., seq. ἄν, c. imp. or aor. (v.s. ἄν, I, i).
4. C. indic., after verbs denoting wonder, etc., sometimes, but not always, coupled with an element of doubt: Mk 15:44, I Jo 3:13, al.
5. C. indic., as in LXX (Nu 14:3o, I Ki 14:45, al. = Heb. (LXX) 4:3 (LXX).
6. Rarely (cl.) c. optat., to express a merely possible condition: Ac 24:19, 27:39, I Co 14:10, 15:37, I Pe3:14, 17.
II. Interrogative, if, whether.
1. As in cl., in indir. questions after verbs of seeing, asking, knowing, saying, etc.: c. indic. pres., Mt 26:63, Mk 15:36, Ac 19:2, II Co 13:5, al.; fut., Mk 3:2, Ac 8:22, al.; aor., Mk 15:44, I Co 1:16, al.; c. subjc. aor. (M, Pr., 194), Phl 3:12.
2. As in LXX (= Heb.
III. With other particles.
1. εἰ ἄρα, εἴγε, εἰ δὲ μήγε, v.s. ἄρα, γε.
2. εἰ δὲ καί, but if also: Lk 11:18; but even if, I Co 4:7, II Co 4:3, 11:16.
3. εἰ δὲ μή, but if not, but if otherwise: Mk 2:21, 22, Jo 14:2, Re 2:5, al.
4. εἰ καί, if even, if also, although: Mk 14:29, Lk 11:8, I Co 7:21, II Co 4:16, Phl 2:17, al.
5. καὶ εἰ, even if, v.s. καί
6. εἰ μή, if not, unless, except, but only: Mt 24:22, Mk 2:26, 6:5, Jo 9:33, I Co 7:17 (only), Ga 1:19 (cf. ἐὰν μή, 2:16; v. Hort., Ja., xvi); ἐκτὸς εἰ μή, pleonastic (Bl., §65, 6), I Co 14:5, 15:2, I Ti 5:19.
7. εἰ μήν = cl. ἦ μήν (M, Pr., 46), in oaths, surely (Ez 33:27, al.): He 6:14.
8. εἴ πως, if haply: Ac 27:12, Ro 1:10.
9. εἴτε . . . εἴτε, whether . . . or: Ro 12:6-8, I Co 3:22, 13:8, al.
- a Conditional Conjunction, Lat. si, if; and in indirect questions, whether.
- Awith a verb in protasis, answered by a similar tense in apodosis:
- 1with pres. and fut. ind., to express mere Possibility, εἰ τοῦτο ποιεῖ (or ποιήσει), ἁμαρτάνει (or ἁμαρτήσεται) if he is doing (or shall do) this, he is (or will be) wrong.
- 2with imperf. and aor. ind., to express Impossibility, εἰ τοῦτο ἐποίει, ἡμάρτανεν ἄν if he was doing this, he would be wrong; εἰ τοῦτο ἐποίησεν, ἥμαρτεν ἄν if he did (or had done) this, he would be wrong.
- 3with opt. to express a mere Assumption, εἰ τοῦτο ποιοῖ, ἁμαρτάνοι ἄν if he were to do this, he would be wrong.
- 4with Subjunctive, to express Possibility with some degree of Probability: in this case ἄν is always added, and εἰ ἄν becomes ἐάν, ἤν, ἄν, (Epic εἴ κεν), ἐὰν τοῦτο ποιῇ, ἁμαρτήσεται if he do this, he will be wrong.
- IIsometimes the apodosis is omitted, so that εἰ expresses a wish, εἴ μοι γένοιτο φθόγγος if I had a voice, [I would . . ], i. e. Oh that I had a voice! so εἰ γάρ, εἴθε, Epic αἰ γάρ, αἴθε.
- 2sometimes the protasis is omitted, εἰ δʼ ἄγε come on, = εἰ δὲ βούλει, ἄγε, Od.; εἰ δέ, σὺ μὲν ἄκουσον Il.
- 3εἰ δὲ μή Lat. sin minus, otherwise, for εἰ δὲ μὴ τοῦτό ἐστι, Hdt., etc.
- BIn Indirect Questions, whether, Lat. an, followed by the ind., subj., or opt., according to the principles of oratio obliqua:
- 1with INDIC. or SUBJ. after primary tenses, οὐκ οἶδʼ, εἰ θεός ἐστιν whether he is a god, Il.; οὐκ οἶδʼ εἰ δῶ whether I shall give, Xen.
- 2with OPTAT. after past tenses, ἤρετο εἴ τις ἐμοῦ εἴη σοφώτερος he asked whether any one was wiser than I, Plat.
- IIafter Verbs expressive of wonder, indignation, etc., θαυμάζω εἰ μηδεὶς ὀργίζεται, where εἰ nearly = ὅτι, Dem.; ἀγανακτεῖ εἰ μὴ στεφανωθήσεται Aeschin.
-
…ἣν ὑμεῖς ἐν πολλῷ χρόνῳ ἔσχετε ταύτην ἐν οὕτως ὀλίγῳ χρόνῳ. βουλοίμην μὲν οὖν ἂν τοῦτο οὕτως γενέσθαι, εἴ τι ἄμεινον καὶ ὑμῖν καὶ ἐμοί, καὶ πλέον τί με ποιῆσαι ἀπολογούμενον · οἶμαι δὲ αὐτὸ χαλεπὸν εἶναι ,…
Plato, Apology
-
…μήτε θάνατον μήτε ἄλλο μηδὲν πρὸ τοῦ αἰσχροῦ. ἐγὼ οὖν δεινὰ ἂν εἴην εἰργασμένος, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, εἰ ὅτε μέν με οἱ ἄρχοντες ἔταττον, οὓς ὑμεῖς εἵλεσθε ἄρχειν μου, καὶ ἐν Ποτειδαίᾳ καὶ ἐν Ἀμφιπόλει καὶ…
Plato, Apology
-
…εἶναι τὸ αὐτὸ δίκαιον, τὸ τοῦ κρείττονος συμφέρον. νῦν, ἦν δʼ ἐγώ, ἔμαθον ὃ λέγεις · εἰ δὲ ἀληθὲς ἢ μή, πειράσομαι μαθεῖν. τὸ συμφέρον μὲν οὖν, ὦ Θρασύμαχε, καὶ σὺ ἀπεκρίνω δίκαιον…
Plato, Republic
-
…δέ, οὓς οὗτοι ἀπώλεσαν, τελευτήσαντες τὸν βίον πέρας ἔχουσι τῆς παρὰ τῶν ἐχθρῶν τιμωρίας. οὐκ οὖν δεινὸν εἰ τῶν μὲν ἀδίκως τεθνεώτων οἱ φίλοι συναπώλλυντο, αὐτοῖς δὲ τοῖς τὴν πόλιν ἀπολέσασι δήπου ἐπʼ ἐκφορὰν πολλοὶ ἥξουσιν ,…
Lysias, Speeches
-
…ἐδεδοίκει, καὶ ὑμῶν τοῦτο ἐνίοις ἱκανὸν ἔσται. ὅπως τοίνυν μὴ φανήσεται ἐν τῷ λόγῳ τοῖς τριάκοντα ἐναντιούμενος · εἰ δὲ μή, ἐνταυθοῖ δῆλος ἔσται ὅτι ἐκεῖνά τε αὐτῷ ἤρεσκε, καὶ τοσοῦτον ἐδύνατο ὥστε ἐναντιούμενος μηδὲν κακὸν παθεῖν…
Lysias, Speeches
-
…ταῦτα ; εἶεν, ἔφη · ὡς δὴ ὅμοιον τοῦτο ἐκείνῳ. οὐδέν γε κωλύει, ἦν δʼ ἐγώ · εἰ δʼ οὖν καὶ μὴ ἔστιν ὅμοιον, φαίνεται δὲ τῷ ἐρωτηθέντι τοιοῦτον, ἧττόν τι αὐτὸν οἴει ἀποκρινεῖσθαι τὸ φαινόμενον…
Plato, Republic
-
…ἀργύριον ἐκείνῳ μισθὸν ἕτοιμοι ἐσόμεθα τελεῖν ὑπὲρ σοῦ, ἂν μὲν ἐξικνῆται τὰ ἡμέτερα χρήματα καὶ τούτοις πείθωμεν αὐτόν, εἰ δὲ μή, καὶ τὰ τῶν φίλων προσαναλίσκοντες. εἰ οὖν τις ἡμᾶς περὶ ταῦτα οὕτω σφόδρα σπουδάζοντας ἔροιτο ·…
Plato, Protagoras
-
…μὲν ἐξικνῆται τὰ ἡμέτερα χρήματα καὶ τούτοις πείθωμεν αὐτόν, εἰ δὲ μή, καὶ τὰ τῶν φίλων προσαναλίσκοντες. εἰ οὖν τις ἡμᾶς περὶ ταῦτα οὕτω σφόδρα σπουδάζοντας ἔροιτο · εἰπέ μοι, ὦ Σώκρατές τε καὶ Ἱππόκρατες, ὡς…
Plato, Protagoras
-
…οἱ πολλοὶ οὐ τὰ σμικρότατα τῶν κακῶν ἐξεργάζεσθαι ἀλλὰ τὰ μέγιστα σχεδόν, ἐάν τις ἐν αὐτοῖς διαβεβλημένος ᾖ. εἰ γὰρ ὤφελον, ὦ Κρίτων, οἷοί τʼ εἶναι οἱ πολλοὶ τὰ μέγιστα κακὰ ἐργάζεσθαι, ἵνα οἷοί τʼ ἦσαν…
Plato, Crito
-
…ἀποκρινοίμην πρόσεστιν δὲ δὴ αὐτόθι τὸ τοῦ κρείττονος. σμικρά γε ἴσως, ἔφη, προσθήκη. οὔπω δῆλον οὐδʼ εἰ μεγάλη · ἀλλʼ ὅτι μὲν τοῦτο σκεπτέον εἰ ἀληθῆ λέγεις, δῆλον. ἐπειδὴ γὰρ συμφέρον γέ τι εἶναι καὶ…
Plato, Republic