λέξις
λέξις, a speaking, saying, speech
- speech, opp. ᾠδή, Pl. Lg. 816d; λ. ἢ πρᾶξις speech or action, Id. R. 396c; ὁ τρόπος τῆς λ. ib. 400d; τὰ λέξει δηλούμενα orders given by word of mouth, Arr. Tact. 27.2.
- 2 diction, style, ἡ ἐνθάδε λ. the style used here (in courts of justice), Pl. Ap. 17d; Μούσης λ. poetical diction, Id. Lg. 795e, cf. Arist. Rh. 1410b28, Po. 1450b13, etc.; περὶ Λέξεως, title of work by Ephorus, Theon Prog. 2.
- II a single word or phrase, Arist. Rh. 1406b1, Epicur. Nat. 28 p.4 V., al. (pl.), D.T. 633.31, Plb. 2.22.1, etc.; even a meaningless word, such as βλίτυρι, Diog. Stoic. 3.213; ταῖς λ. κέχρηται ταῖς αὐταῖς Plb. 6.46.10; αὐταῖς λέξεσι or κατὰ λέξιν word for word, D.H. Pomp. 2, Plu. Herod. 2.869d, Ath. 11.493d, D.L. 2.113; later ἐπὶ λέξεως PLond. 5.1713.14 (vi A.D.), Vit.Arist. p.438 Rose, etc.; collectively, κρατῶ καὶ τῆς λ. the very words, Ath. 7.275b, cf. Epicur. Nat. 28 p.15 V., Gal. 12.403.
- 2 κατὰ λέξιν as the phrase goes, AP 11.140 (Lucill.); παρὰ λέξιν incorrectly, Cic. Att. 16.4.1.
- 3 Gramm., a word peculiar in form or signification: hence λέξεις is the older term for a glossary, Ῥοδιακαὶ λέξεις a glossary of Rhodian phrases, Ath. 11.485e; cf. γλῶσσα II.2.
- 4 text of an author, opp. exegesis, Asp. in EN 122.27, Arr. Epict. 3.21.7, Dam. Pr. 165, 169.
🄰 discourse Plat. Leg. 816d, Rp. 396c etc.
🄱 way of speaking, diction, elocution, style Plat. Ap. 17d, al. Isocr. 5.94, al. Aristot. Rh. 1404b 1, al. Diod. 12.53.3; ἡ Λυσίου λέξις ἅπασά ἐστι φανερὰ καὶ σαφής Lysiasʼ style is always clear and limpid Dion. Lys. 4.2; ἡ τροπικὴ καὶ πεποιημένη λ. figurative and artistically elaborated elocution An. Subl. 8.1 ‖ language: κατὰ τὴν λ. αὐτῶν according to their language VT Esthg. 1.22
🄲 word, phrase, expression Pol. 2.22.1, al. Diod. 1.8.3 Plut. Praec. 804a, al.; ἡ τῶν λέξεων ἐποικοδόμησις the connection between the words An. Subl. 39.3; τὰς λέξεις αὐτὰς παρατιθέναι to report, transcribe an authorʼs words verbatim Dion. Dem. 14.2 | αὐταῖς λέξεσι or κατὰ λέξιν verbatim, word for word Plut. Herod. 869d, but κατὰ λέξιν as the saying goes Lucil.1 (AP 11.140.5) | παρὰ λέξιν incorrectly Cic. Att. 16.4.1 | πρὸς λέξιν in plain language Clem. Str. 2.4.18.2 etc. | gramm. Ῥοδιακαὶ λέξεις a glossary of Rhodian expressions Ath. 11.485e ‖ literal meaning Clem. Str. 6.17.151.4, al.; κατὰ τὴν λέξιν literally Orig. HIer. 3.2, al. = ἐπὶ λέξεως Eust.1 Eng. 21 ‖ passage, text of an author Al. Quaest. 76.11, al. etc.
1. het spreken:
2. woord, uitdrukking:
Bei den Grammatikern bes. ein altes, seltneres, od. einem Schriftsteller eigentümliches Wort, das der Erklärung durch ein bekanntes, γλώσσημα, bedarf ; so λέξις κωμική, πλατωνικαί u. ä., auch kollektivisch, von einer Sammlung solcher Wörter.
- Ia speaking, saying, speech, Plat.
- 2a way of speaking, diction, style, Plat., etc.
- IIκατὰ λέξιν as the phrase goes, Anth.
-
…γὰρ οὑτωσί. νῦν ἐγὼ πρῶτον ἐπὶ δικαστήριον ἀναβέβηκα, ἔτη γεγονὼς ἑβδομήκοντα · ἀτεχνῶς οὖν ξένως ἔχω τῆς ἐνθάδε λέξεως. ὥσπερ οὖν ἄν, εἰ τῷ ὄντι ξένος ἐτύγχανον ὤν, συνεγιγνώσκετε δήπου ἄν μοι εἰ ἐν ἐκείνῃ τῇ…
Plato, Apology
-
…ἐτεθράμμην, καὶ δὴ καὶ νῦν τοῦτο ὑμῶν δέομαι δίκαιον, ὥς γέ μοι δοκῶ, τὸν μὲν τρόπον τῆς λέξεως ἐᾶν ἴσως μὲν γὰρ χείρων, ἴσως δὲ βελτίων ἂν εἴη αὐτὸ δὲ τοῦτο σκοπεῖν καὶ τούτῳ τὸν νοῦν προσέχειν…
Plato, Apology
-
…; ἀνάγκη, ἔφη, καὶ τοῦτο. ταῦτα τοίνυν, ἦν δʼ ἐγώ, ἔλεγον τὰ δύο εἴδη τῆς λέξεως. καὶ γὰρ ἔστιν, ἔφη. οὐκοῦν αὐτοῖν τὸ μὲν σμικρὰς τὰς μεταβολὰς ἔχει, καὶ ἐάν τις ἀποδιδῷ…
Plato, Republic
-
…, διαπεπέρανται, τὰ δὲ τῶν αἰσχρῶν σωμάτων καὶ διανοημάτων καὶ τῶν ἐπὶ τὰ τοῦ γέλωτος κωμῳδήματα τετραμμένων, κατὰ λέξιν τε καὶ ᾠδὴν καὶ κατὰ ὄρχησιν καὶ κατὰ τὰ τούτων πάντων μιμήματα κεκωμῳδημένα, ἀνάγκη μὲν θεάσασθαι καὶ γνωρίζειν ·…
Plato, Laws
-
…ἔφη. οὐκοῦν διηγήσει χρήσεται οἵᾳ ἡμεῖς ὀλίγον πρότερον διήλθομεν περὶ τὰ τοῦ Ὁμήρου ἔπη, καὶ ἔσται αὐτοῦ ἡ λέξις μετέχουσα μὲν ἀμφοτέρων, μιμήσεώς τε καὶ τῆς ἄλλης διηγήσεως, σμικρὸν δέ τι μέρος ἐν πολλῷ λόγῳ τῆς μιμήσεως…
Plato, Republic
-
…λόγος τούτοις. ἀλλὰ μήν, ἦ δʼ ὅς, ταῦτά γε λόγῳ ἀκολουθητέον. τί δʼ ὁ τρόπος τῆς λέξεως, ἦν δʼ ἐγώ, καὶ ὁ λόγος ; οὐ τῷ τῆς ψυχῆς ἤθει ἕπεται ; πῶς γὰρ οὔ ;…
Plato, Republic
-
…ἀπόδειξιν τὰ αὐτὰ διομολόγησαι. τὰ ποῖα ; ἆρʼ οἷόν τέ τι πραχθῆναι ὡς λέγεται, ἢ φύσιν ἔχει πρᾶξιν λέξεως ἧττον ἀληθείας ἐφάπτεσθαι, κἂν εἰ μή τῳ δοκεῖ ; ἀλλὰ σὺ πότερον ὁμολογεῖς οὕτως ἢ οὔ ; ὁμολογῶ ,…
Plato, Republic
-
…δοκῇ ἐάντε μὴ τοιοῦτος εἶναι ; ἀληθέστατα, ἔφη. τὰ μὲν δὴ λόγων πέρι ἐχέτω τέλος · τὸ δὲ λέξεως, ὡς ἐγὼ οἶμαι, μετὰ τοῦτο σκεπτέον, καὶ ἡμῖν ἅ τε λεκτέον καὶ ὡς λεκτέον παντελῶς ἐσκέψεται .…
Plato, Republic
-
…σωφροσύνη ἂν εἴη μᾶλλόν τι τὸ ἡσυχῇ πράττειν ἢ τὸ σφόδρα τε καὶ ταχέως, οὔτε ἐν βαδισμῷ οὔτε ἐν λέξει οὔτε ἄλλοθι οὐδαμοῦ, οὐδὲ ὁ ἡσύχιος βίος κόσμιος τοῦ μὴ ἡσυχίου σωφρονέστερος ἂν εἴη, ἐπειδὴ ἐν τῷ λόγῳ…
Plato, Charmides
-
…τὰ δὲ γυμναστικῆς αὖ δύο, τὸ μὲν ὄρχησις, τὸ δὲ πάλη. τῆς ὀρχήσεως δὲ ἄλλη μὲν Μούσης λέξιν μιμουμένων, τό τε μεγαλοπρεπὲς φυλάττοντας ἅμα καὶ ἐλεύθερον, ἄλλη δέ, εὐεξίας ἐλαφρότητός τε ἕνεκα καὶ κάλλους ,…
Plato, Laws