χθόνιος
χθόνιος, in, under, beneath the earth; of the earth; of the underworld
- in, under, or beneath the earth, θεός, δαίμων, Hes. Th. 767, A. Th. 522 (lyr.); Ἄϊδα στόμα, of the cavern at Taenarus, Pi. P. 4.43, cf. S. OC 1727 (lyr.); χ. λίμνη E. Alc. 902 (anap.); Ζεὺς χ., of Hades or Pluto, Hes. Op. 465; κτύπησε Ζεὺς χ., of noise from beneath the earth, S. OC 1606; βροντήματα χ. A. Pr. 994; ἠχὼ χ. ὡς βροντὴ Διός E. Hipp. l.c., cf. Ar. Av. 1750 (lyr.); χ. θεοί gods of the nether world, opp. ὕπατοι, A. Ag. 89 (anap.), etc.; χ. δαίμονες Id. Pers. 628 (anap.); χθόνιοι alone, μᾶνις χθονίων Pi. P. 4.159, cf. A. Pers. 641 (lyr.), Ch. 399 (lyr.), al., Pl. Lg. 828c, 959d (but Ion. χθονίη, ἡ, earlier name of Γῆ, Pherecyd.Syr. 1, cf. Dam. Pr. 124bis; χ. θεαί, i.e. Demeter and Persephone, Hdt. 6.134, 7.153; of the Erinyes, S. OC 1568 (lyr.); χ. Ἅιδας, Ἅιδης, E. Alc. 237 (lyr.), Andr. 544 (anap.); χ. Ἑρμῆς, as conductor of the dead, A. Ch. 1, S. El. 111 (anap.), Aj. 832, Ar. Ra. 1145, Plu. Arist. 21; χ. πορεία, opp. οὐρανία, Pl. R. 619e; χθονίᾳ φρενί, of the dead, Pi. P. 5.101; χ. Ἑκάτη Ar. Fr. 500 (anap.); χάρις ἡ χ. grace with the gods below, S. OC 1752 (lyr.); χ. φάμα rumour that is heard in the world below, Id. El. 1066 (lyr.).
- II sprung from the earth, Τιτῆνες Hes. Th. 697; of Echion, one of the Theban γηγενεῖς, E. Ba. 541 (lyr.), cf. Paus. 9.5.3, etc.; but also of mankind, ὁ χ. ἄνθρωπος, opp. ὁ ἐν οὐρανῷ . . λαχὼν τὴν ὑπόστασιν, Procl. in Prm. p.765 S. Adv. χθονίως in an earthly manner, opp. οὐρανίως, Id. Sacr. p.148 B.
- 2 in or of the country, θεοί, ἡρῷσσαι, E. Hec. 79 (anap.), A.R. 4.1322; native, Ἄρεος . . πάγον . . ξυνῄδη χθόνιον ὄντα S. OC 948; γενεᾶς χθονίων ἀπʼ Ἐρεχθειδᾶν Id. Aj. 202 (anap.).
- III of things, of the earth, χ. κόνις (sed leg. γαΐα, Hsch.), A. Th. 736 (codd., lyr.); opp. ἀέριος, E. Fr. 27.4 (lyr.); πρηστήρ Arist. Mu. 395a10.—Poet. word, used once or twice in Pl. and in late Prose (v. supr.).
1. onder de aarde, onderaards, chthonisch.
2. uit de aarde:
3. inheems:
1) in der Erde, im Schoße der Erde, unterirdisch, wie καταχθόνιος ; Hes. Th. 697, 767 ; Ζεὺς χθόνιος, der unterirdische Zeus, d.i. Hades, O. 467 ; κτυπεῖ Ζεὺς χθ. Soph. O.C. 1606 (vgl. βροντήματα χθόνια Aesch. Prom. 696, wie βροντὴ χθ. Ar. Av. 1741); θεοὶ χθόνιοι, die Götter der Unterwelt, Plut. Rom. 22 ; wie auch χθόνιαι θεαί, unter denen bes. Demeter u. Persephone verstanden werden, Her. 6.134, 7.153 ; aber Soph. O.C. 1568 sind es die Erinyen ; auch Hermes heißt so, als Führer der Toten, Aesch. Ch. 1, 122, 716 ; Soph. Aj. 819 ; Eur. Alc. 746 ; Aesch. bei Ar. Ran. 1124, 1143 ; στόμα Ἀΐδα Pind. P. 4.48 ; χθονίων μῆνις 4.159 ; auch χθονία φρήν, 5.101 ; τοῦ χθονίου δέμας δαίμονος Aesch. Spt. 504 ; χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί Pers. 620 ; Suppl. 25 u. öfter ; Soph. u. A.; θεός Eur. Phoen. 1331 u. öfter ; u. so auch in Prosa, wie Plat. Legg. IV.717a u. öfter ; unterirdisch, πορείαν οὐκ ἂν χθονίαν καὶ τραχεῖαν πορεύεσθαι, ἀλλὰ λείαν τε καὶ οὐρανίαν Rep. X.619e.
2) auf der Erde, irdisch, von Erde, κόνις Aesch. Spt. 718.
3) auch wie ἐγχώριος, im Lande, zum Lande gehörig, einheimisch, τοιοῦτον αὐτοῖς Ἄρεος εὔβουλον πάγον ἐγὼ ξυνῄδη χθόνιον ὄντα Soph. O.C. 952 ; u. so werden die Autochthonen bezeichnet durch χθόνιοι, Aj. 201.
- 1in, of the earth πὰρ χθόνιον Ἀίδα στόμα P. 4.43 ἀκούοντί ποι χθονίᾳ φρενί (sc. the dead kings of Cyrene) P. 5.101 δὴ τότε τέσσαρες ὀρθαὶ πρέμνων ἀπώρουσαν χθονίων κίονες (i. e. the pillars supporting Delos) fr. 33d. 6. m. pl. pro subs., gods of the underworld, “δύνασαι δʼ ἀφελεῖν μᾶνιν χθονίων” P. 4.159
a
ἐξορκίζω σε κατὰ τῶν χθονίων θεῶν
te conjuro por los dioses subterráneos
δεῦρο, λύκαινα, καὶ μόλε νῦν, νυχία, χθονία
aquí, loba, ven ahora, nocturna, subterránea
δεῦρ', Ἑρ]μῆ, ἅρπαξ, δεῦρ', ε[ὐ]πλόκαμε, χθόνιε Ζεῦ
aquí, Hermes, ladrón, aquí, que tienes hermosos cabellos, Zeus subterráneo
b
ὠμοφάγοι χθόνιοι καὶ θεὲ χθόνιε καὶ ἥρωες χθόνιοι
subterráneos devoradores de carne cruda, dios subterráneo y difuntos subterráneos
κλῶνα δάφνης ἑπτάφυλλον ἔχε ἐν τῇ δεξιᾷ χειρὶ καλῶν τοὺς οὐρανίους θεοὺς καὶ χθονίους δαίμονας
sostén una rama de siete hojas de laurel con la mano derecha mientras invocas a los dioses del cielo y a los démones subterráneos
Τάρταρε χθόνιε καὶ Βασκανία χθονία
Tártaro subterráneo, Hechicería subterránea
- Iin, under or beneath the earth, Hes., Soph.; of subterranean noises, κτυπεῖ Ζεὺς χθ. Soph.; χθ. βροντήματα Aesch.:—also, χθόνιοι θεοί the gods of the nether world, Lat. Inferi, Aesch.; and χθόνιοι alone, Pind., Aesch.; χθόνιαι θεαί, i. e. Demeter and Persephone, Hdt.; of the Erinyes, Soph.; χθ. Ἑρμῆς, as conductor of the dead, Aesch., Soph.; χάρις ἡ χθονία grace with the gods below, Soph.
- IIof or from the earth, of the Titans, as sons of Gaia, Hes., Aesch.
- 2like ἐγχώριος, of persons, in or of the country, native, Soph.
- IIIof things, of the earth, χθ. κόνις Aesch.
-
…πόσις πορεύεται. βόασον ὦ στέναξον ὦ Φεραία χθών, τὰν ἀρίσταν ; πασᾶν ; γυναῖκα μαραινομέναν νόσῳ κατὰ γᾶς χθόνιον παρʼ Ἅιδαν. οὔποτε φήσω γάμον εὐφραίνειν πλέον ἢ λυπεῖν, τοῖς τε πάροιθεν τεκμαιρόμενος καὶ τάσδε τύχας λεύσσων βασιλέως…
Euripides, Alcestis
-
…δʼ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς ; κῆρυξ μέγιστε τῶν ἄνω τε καὶ κάτω, ; ἄρηξον, ; Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοὶ τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς εὐχάς, πατρῴων δωμάτων ἐπισκόπους, καὶ Γαῖαν αὐτήν, ἣ…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…ἦτορ νηλεὲς ἐν στήθεσσιν · ἔχει δʼ ὃν πρῶτα λάβῃσιν ἀνθρώπων · ἐχθρὸς δὲ καὶ ἀθανάτοισι θεοῖσιν. ἔνθα θεοῦ χθονίου πρόσθεν δόμοι ἠχήεντες ἰφθίμου τʼ Ἀίδεω καὶ ἐπαινῆς Περσεφονείης ἑστᾶσιν, δεινὸς δὲ κύων προπάροιθε φυλάσσει νηλειής, τέχνην δὲ…
Hesiod, Theogony
-
…σωτὴρ γένοιτʼ ἂν Ζεὺς ἐπʼ ἀσπίδος τυχών. πέποιθα ; δὴ ; τὸν Διὸς ἀντίτυπον ἔχοντʼ ἄφιλον ἐν σάκει τοῦ χθονίου δέμας δαίμονος, ἐχθρὸν εἴκασμα βροτοῖς τε καὶ δαροβίοισι θεοῖσιν, πρόσθε πυλᾶν κεφαλὰν ἰάψειν. οὕτως γένοιτο. τὸν…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…φεύγεις ; ἔτι ναὶ τὰν βοτρυώδη Διονύσου χάριν οἴνας, ἔτι σοι τοῦ Βρομίου μελήσει. οἵαν οἵαν ὀργὰν ἀναφαίνει χθόνιον γένος ἐκφύς τε δράκοντός ποτε Πενθεύς, ὃν Ἐχίων ἐφύτευσε χθόνιος, ἀγριωπὸν τέρας, οὐ φῶ τα βρότειον ,…
Euripides, Bacchae
-
…ἐγχειριδίοις ἐριοστέπτοισι κλάδοισιν ; ὦ πόλις, ὦ γῆ, καὶ λευκὸν ὕδωρ, ὕπατοί τε θεοί, καὶ βαρύτιμοι χθόνιοι θήκας κατέχοντες, καὶ Ζεὺς σωτὴρ τρίτος, οἰκοφύλαξ ὁσίων ἀνδρῶν, δέξασθʼ ἱκέτην τὸν θηλυγενῆ στόλον αἰδοίῳ πνεύματι χώρας…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…σοι τοῦ Βρομίου μελήσει. οἵαν οἵαν ὀργὰν ἀναφαίνει χθόνιον γένος ἐκφύς τε δράκοντός ποτε Πενθεύς, ὃν Ἐχίων ἐφύτευσε χθόνιος, ἀγριωπὸν τέρας, οὐ φῶ τα βρότειον, φόνιον δʼ ὥσ τε γίγαντʼ ἀντίπαλον θεοῖς · ὃς ἔμʼ ἐν…
Euripides, Bacchae
-
…ἐκείνης τῆς μέγʼ ἀρίστης κεῖσθαι φθίμενον ; δύο δʼ ἀντὶ μιᾶς Ἅιδης ψυχὰς τὰς πιστοτάτας σὺν ἂν ἔσχεν, ὁμοῦ χθονίαν λίμνην διαβάντε. ἐμοί τις ἦν ἐν γένει, ᾧ κόρος ἀξιόθρη νος ὤλετʼ ἐν δόμοισιν μονόπαις · ἀλλʼ ἔμπας…
Euripides, Alcestis
-
…νεωμένη οὔ σʼ ἀπατήσει. νειὸν δὲ σπείρειν ἔτι κουφίζουσαν ἄρουραν · νειὸς ἀλεξιάρη παίδων εὐκηλήτειρα. εὔχεσθαι δὲ Διὶ χθονίῳ Δημήτερί θʼ ἁγνῇ, ἐκτελέα βρίθειν Δημήτερος ἱερὸν ἀκτήν, ἀρχόμενος τὰ πρῶτʼ ἀρότου, ὅτʼ ἂν ἄκρον ἐχέτλης χειρὶ…
Hesiod, Works and Days
-
…γᾶς δώμασιν εὐφόρητον, φίλος φίλοισι τοῖς ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων σεμνότιμος ἀνάκτωρ, πρόπολός τε τῶν μεγίστων χθονίων ἐκεῖ τυράννων · βασιλεὺς γὰρ ἦσθʼ, ὄφρʼ ἔζης, μόριμον λάχος πιπλάντων χεροῖν πεισίβροτόν τε βάκτρον. μηδʼ ὑπὸ…
Aeschylus, Libation Bearers