ἐρείδω

ἐρείδω, Ep. impf. ἔρειδον Il. 13.131: fut. ἐρείσω Call. Del. 234, Aristid. Or. 17(15).10 codd.: aor. 1 ἤρεισα S. Ant. 1236, Pl. Phdr. 254e, Ti. 91e; Boeot. 3sg. εἴρισε Corinn. Supp. 1.32; Ep. ἔρεισα (ἐπ-) Il. 7.269: pf. ἤρεικα (συν-) Hp. Morb.Sacr. 7, (προσ-) Plb. 5.60.8; but ἐρήρεικα Dsc. Eup. 1.84, (προσ-) Plu. Aem. 19:—Med., fut. ἐρείσομαι (ἀπ-) Arist. Pr. 885b29, Plb. 15.25.25: aor. 1 ἠρεισάμην Hes. Sc. 362, (ἀπ-) Pl. R. 508d; Ep. ἐρ- Il. 5.309:—Pass., 3 fut. ἐρηρείσεται Hp. Mul. 2.133: Ep. aor. 1 ἐρείσθην Il. 7.145: pf. ἐρήρεισμαι Hdt. 4.152, Hp. Art. 78 (but 2sg. ἠρήρεισθα Archil. 94 is from ἀραρίσκω); also ἤρεισμαι Ti.Locr. 98e (ἐρήρ- ib. 97e), D.S. 4.12, Paus. 6.25.5; Ion. 3pl. pf. ἐρηρέδαται Il. 23.284, 329, Ep. ἐρήρεινται A.R. 2.320: plpf. ἠρήρειστο Il. 4.136; 3pl. ἐρηρέδατο Od. 7.95, ἠρήρειντο A.R. 3.1398:—Hom. uses the augm. only in ἠρήρειστο, Hes. Sc. 362 in ἠρείσατο.—

• ΑEp., Ion., and poet. Verb, also found in Pl. and later Prose:—cause to lean, prop, δόρυ ..πρὸς τεῖχος ἐρείσας Il. 22.112; θρόνον πρὸς κίονα μακρὸν ἐρείσας Od. 8.66; πύργῳ ἔπι προὔχοντι..ἀσπίδʼ ἐρείσας Il. 22.97; [νέκυας] ἀλλήλοισιν ἐ. piling them against each other, Od. 22.450; ἐρείσατε..πλευρὸν ἀμφιδέξιον S. OC 1112; πρὸς στέρνʼ ἐρείσας (sc. τοὺς παῖδας) E. HF 1362, cf. Ba. 684; τὰ ἰσχία πρὸς τὴν γῆν Pl. Phdr. 254e; ἐ. τινὰ εἰς ἕδραν E. Heracl. 603; τὰς κεφαλὰς εἰς γῆν Pl. Ti. 91e; ἐς χεῖρας ἐ. τι Theoc. 7.104; ἐ. τὴν κεφαλὴν ἐπὶ γῆς Pl. Ti. 43e; τὸ γόνυ κατὰ τοῦ ἰσχίου Plu. Flam. 20; ῥόῳ ἔνι κάλπιν A.R. 1.1234: generally, fix firmly, plant, ἄγκυραν χθονί Pi. P. 10.51; εἰς γῆν ἐ. ὄμμα E. IA 1123, cf. Aristid. Or. 17(15).10; ἐπὶ χθονὸς ὄμματʼ A.R. 1.784; ἐ. πόδας ἐς βένθος plant the foot firm, ib. 1010: metaph., ἐ. τὰν γνώμαν fix oneʼs mind firmly on a thing, Theoc. 21.61.
• • • 2 prop up, support, stay, ἀσπὶς ἄρʼ ἀσπίδʼ ἔρειδε, κόρυς κόρυν, ἀνέρα δʼ ἀνήρ, of close ranks of men-at-arms, Il. 13.131; ἐπʼ ἀσπίδος ἀσπίδʼ ἔρεισον Tyrt. 11.31; πέλτην ἐρεῖσαι E. Rh. 487; κίονʼ οὐρανοῦ τε καὶ χθονὸς ὤμοιν ἐ. A. Pr. 352.
    • 3 press hard, attack, τινα Pi. O. 9.32: sens. obsc., ἐ. γυναῖκα Ar. Ec. 616, Fr. 74.
    • 4 push, thrust, ὅπῃ κέ τις..ἐρείδῃ Emp. 12.3; ἔπη..ἤρειδε κατὰ τῶν ἱππέων hurled forth.., Ar. Eq. 627; ὁ χορὸς ἤρειδεν ὁρμαθοὺς μελῶν τέτταρας Id. Ra. 914:—Med., ἔπος πρὸς ἔπος ἠρειδόμεσθʼ Id. Nu. 1375.
    • 5 infix, plant in, πλευραῖς ἔγχος S. Ant. 1236; ἀνταίαν πληγήν inflict it, E. Andr. 844 (lyr.):—Pass., ἄλγημα ἐρηρεισμένον fixed pain, Gal. 8.385.
    • 6 press down, depress, πλάστιγγα τοῦ βίου S. Fr. 576.5.
    • 7 of wagers or matches, match, set one pledge against another, Theoc. 5.24.
  • II intr., press hard, ἀμφʼ αὐτῷ πελεμίξαι ἐρείδοντες βελέεσσιν Il. 16.108; εἴς τινα Ar. Nu. 558; νέφος ἐ. ἐπὶ γῆν Plu. Num. 2; πνεῦμα κατὰ τῆς σχεδίας Id. Crass. 19; of an illness or pain, settle upon a particular part, νόσος ὁμότοιχος ἐ. A. Ag. 1004 (lyr.), cf. Ruf. ap. Orib. 45.30.27, Gal. 11.61; exert pressure: hence, rest, ἐπὶ τὸ ἔδαφος Hero Aut. 2.7.
  • • 2 set to work, fall to, esp. of eating, ἔρειδε Ar. Pax 31, cf. 25 (where, acc. to Sch., it is metaph. from rowers); ἐρείδετον Id. Fr. 493.
    • 3 become fixed, πρῴρα ἐρείσασα Act.Ap. 27. 41.
  • III Med. and Pass., prop oneself, lean upon, τῷ ὅ γʼ ἐρεισάμενος (sc. σκήπτρῳ) Il. 2.109; ἔγχει ἐ. 14.38; ἐπὶ μελίης..ἐρεισθείς 22.225: c. gen., ἐρείσατο χειρὶ παχείῃ γαίης leant with his hand against the earth, 5.309: abs., ἐρεισάμενος βάλε having planted himself firm, taken a firm stand, 12.457, cf. 16.736; of one fallen, ὁ δʼ ὕπτιος οὔδει ἐρείσθη 7.145, 11.144; οὔδεϊ..σφι χαῖται ἐρηρέδαται their hair rests on the ground, 23.284; γόνατος κονίαισιν ἐρειδομένου set, planted in.., A. Ag. 64 (anap.); τοῖσι γούνασι ἐρηρεισμένοι Hdt. 4.152; ταῖς χερσὶν ἐπὶ δόρατι ἠρεισμένος Paus. 6.25.5, cf. Corn. ND 9; press closely, be tight, of bandages, Hp. Off. 8; τοὺς ὀδόντας ἐρήρεισται has her teeth clenched, Hp. ap. Erot. (ξυνερήρ. codd. Hp.).
  • • 2 to be fixed firm, planted, ἔγχος διὰ θώρηκος ἠρήρειστο had been fixed, Il. 3.358, etc.; λᾶε ἐρηρέδαται stand firmly fixed, 23.329; θρόνοι περὶ τοῖχον ἐρηρέδατʼ Od. 7.95; ἁ γᾶ ἐρήρεισται ἐπὶ τᾶς αὐτᾶς ῥοπᾶς Ti.Locr. 97e: abs., δίκας ἐρείδεται πυθμήν is set firm, A. Ch. 646 (lyr.); opp. πλανᾶσθαι, Arist. GA 720a12; ἐρηρεικός, of a bone stuck in the throat, Dsc. Eup. 1.84.
    • 3 ἐρείδεσθαι ναυαγίαις to be driven ashore in shipwreck, Pi. I. 1.36.
  • IV Med.,
  • • 1 in recipr. sense, struggle one with another, Il. 23.735 (v.l. ἐρίζεσθον).
    • 2 c. acc., support or set firmly for oneself, πλησίον ἠρείσαντο καρήατα Simon. 172; βάκτρῳ δʼ ἐρείδου..στίβον E. Ion 743; ἐπὶ γαῖαν ἴχνος AP 12.84 (Mel.); ἐπὶ τοίχῳ λίθον Theoc. 23.49; ἐπὶ χειρὶ παρειήν A.R. 3.1160; χεῖρας σκηπανίῳ AP 6.83 (Maced.); ἐπὶ σκίπωνος τὸ γῆρας ib. 7.457 (Aristo); ἐς πόλον ἐκ γαίης μῆτιν ἐ. to raise oneʼs thoughts.., ib. 9.782 (Paul.Sil.).

ἐρείδω, perf. pass. (neben ἤρεισμαι, Tim.Locr. 98e, DS. 4.12) gewöhnlich ἐρήρεισμαι, wovon die dritte Person ἐρηρέδαται, u. plusqpf. ἐρηρέδατο, aber Ap.Rh. 2.320 ἐρήρεινται;
1) fest anstützen, anstämmen, anlehnen, δόρυ πρὸς τεῖχος Il. 22.112 ; θρόνον πρὸς κίονα Od. 8.66, 473 ; im pass., θρόνοι περὶ τοῖχον ἐρήρεδατʼ ἔνθα καὶ ἔνθα 7.95 ; ἀσπίδα ἐπὶ πύργῳ Il. 22.97 ; ἄγκυραν ἔρεισον χθονί Pind. P. 10.51, füge ihn fest an, ein ; κίονʼ οὐρανοῦ τε καὶ χθονὸς ὤμοιν ἐρείδων Aesch. Prom. 350, er stützt mit den Schultern die Säule ; – πρὸς ἐλάτης νῶτʼ ἐρείσασαι φόβην Eur. Bacch. 684 ; πρὸς στέρνʼ ἐρείσας Herc.Fur. 1367, an die Mutterbrust legend ; τὰ ἰσχία πρὸς τὴν γῆν Plat. Phaedr. 254e, wie πρὸς τὴν γῆν μηχανήν Pol. 2.33.3 ; – auch τὴν κεφαλὴν ἐπὶ γῆς, Plat. Tim. 43e, wie ἐπὶ χθονὸς ὄμματα Ap.Rh. 1.784, wie Tyrt. 2.31 ἐπʼ ἀσπίδος ἀσπίδʼ ἐρείσας ; – εἰς γῆν δʼ ἐρείσασʼ ὄμμα, das Auge auf die Erde heftend, zu Boden schlagend, Eur. I.A. 1023, wie DC. 73.10 ; εἰς ἕδραν μʼ ἐρείσατε, lehnt mich auf den Sitz, Eur. Heracl. 603 ; τὰς πλευρὰς εἰς ταὐτόν Plat. Tim. 54e ; ἐς χεῖράς τινος, in Jem. Arme legen, Theocr. 7.103 ; τὰς σχεδίας εἰς τὴν γῆν Pol. 3.46.1. – Sp. auch κατὰ τοῦ ἰνίου τὸ γόνυ, Plut. Flamin. 20. – Med. sich darauf lehnen, stützen, τινί, wie σκήπτρῳ, ἔγχει, Il. 2.109, 8.496, 14.38, γόνατος κονίαισιν ἐρειδομένου Aesch. Ag. 64, τοῖσι γόνασι ἐρηρεισμένους Her. 4.152, u. ä. βάκτρῳ δʼ ἐρείδου περιφερῆ στίβον χθονός Eur. Ion 743, d.i. gehe, dich stützend auf den Stab, den Pfad ; sp.D., wie Ap.Rh. 1.670 ; σκηπανίῳ χεῖρας ἐρεισάμεθα Maced. 24 (VI.83); – so ἐπὶ μελίης ἐρεισθείς Il. 22.225 ; mit dem bloßen gen., ἐρείδετο χειρὶ γαίης, er stämmte sich mit der Hand gegen die Erde, Il. 5.309, 11.355 ; absolut, ἐρεισάμενος βάλε, nachdem er sich fest gestämmt, festen Fuß gefaßt hatte, wie es nachher heißt, εὖ διαβάς, Il. 12.475 ; vgl. 16.736 ; τοῖς προσθίοις σκέλεσι πέραν ἐρείσασθαι, festen Fuß fassen, Plut. Philop. 10. – Pass., ἔγχος διὰ θώρηκος ἠρήρειστο, der Speer war durch den Panzer hindurchgedrängt, durchgestoßen, Il. 3.358, 4.136 ; λᾶε δὲ τοῦ ἑκάτερθεν ἐρηρέδαται, zwei Ecksteine sind fest eingefügt, Il. 23.329 ; τοῖχοι ἐρηρέδατο, Mauern waren fest gegründet, Od. 7.86 ; – οὔδεϊ ἐρείδεσθαι, auf den Boden niedergestreckt werden, Il. 7.145 u. öfter ; ähnl. οὔδεϊ χαῖται ἐρηρέδαται, die Haare wallen auf den Boden herab, 23.284. – Δίκης ἐρείδεται πυθμήν, der Grund steht fest, Aesch. Ch. 636 ; ἁ γᾶ ἐρήρεισται ἐπὶ τᾶς αὐτᾶς ῥοπᾶς, die Erde steht fest, hält sich durch dieselbe Schwingung, Tim.Locr. 97e ; – ἴχνος ἐρείδειν, wie πόδας, die Füße fest aufsetzen, fest auftreten, Ap.Rh. 1.1010 ; ἐπί τινι, Thall. 1 (VI.235) u. öfter in der Anth.; Coluth. 231.
2) stützen, unterstützen, ἀσπὶς ἄρʼ ἀσπίδʼ ἔρειδε, ein Schild unterstützte den andern, Schild schloß sich an Schild, Il. 13.131, 16.251 ; übertr., τὰν γνώμαν, die (schwankende) Meinung befestigen, Theocr. 21.61 ; τὴν θεμελίωσιν ἐρεισθῆναι διὰ Κίμωνος ἀσφαλῶς, die Grundlage habe durch Cimon eine feste Stütze erhalten, Plut. Cim. 13.
3) drängen, stoßen, bedrängen, βελέεσσί τινα, Il. 16.108 ; ἤρειδέ τέ μιν ἀργυρέῳ τόξῳ Pind. Ol. 9.33 ; ναυαγίαις ἐρειδόμενος, vom Schiffbruch geschlagen, I. 1.36 ; κρημνούς, Felsblöcke schleudern, Ar. Eq. 628 ; kom. ὁ χορὸς ἤρειδεν ὁρμαθοὺς τέσσαρας συνεχῶς Ran. 914, vier Liederreihen stürmte er los, sang er hastig ab ; obszön, γυναῖκα, = βινεῖν, Eccl. 616 ; frg. bei Ath. II.48e ; pass., Thesm. 488.
4) als Kampfpreis setzen, ἀμνόν Theocr. 5.24.
5) Intrans., sich an Etwas lehnen, gegen Etwas drängen, ἀλλήλῃσιν ἐρείδουσαι, sich an einander drängend, Od. 22.450 ; νέφους ἐπὶ τὴν γῆν ἐρείσαντος ἅμα πνεύματι καὶ ζάλῃ, Gewölk mit Sturm u. Ungewitter legte sich auf die Erde, Plut. Num. 2 ; πνεῦμα ἐρεῖσαν κατὰ τῆς σχεδίας, der Wind stürmte auf die Brücke los, Crass. 19 ; übertr., νόσος γείτων ἐρείδει, die Krankheit drängt, droht, Aesch. Ag. 976 ; – εἴς τινα, mit Worten auf Einen losfahren, losziehen, ihn anklagen, Ar. Nub. 558 ; κατὰ τῶν ἱππέων Eq. 627. – Uebh. sich mit Eifer, Heftigkeit an Etwas machen, darauf werfen, ἔρειδε, frisch daran, Ar. Pax 31 ; ὖς ὥσπερ ἂν χέσῃ τις ἢ κύων φαύλως ἐρείδει ib. 25, wo der Schol. erkl. ἐρείδειν – πᾶν ὁτιοῦν συντόνως γενόμενον.

ἐρείδω

3 sing. aor. ἔρεισε Il. 11.235, Il. 17.48.

Pple. ἐρείσας Il. 22.97, 112: Od. 8.66, 473.

Infin. ἐρεῖσαι Od. 11.426.

3 sing. aor. mid. ἐρείσατο Il. 5.309, Il. 11.355.

Pple. ἐρεισάμενος Il. 2.109, Il. 8.496, Il. 12.457, Il. 16.736.

3 sing. aor. pass. ἐρείσθη Il. 7.145, Il. 11.144, Il. 12.192.

Pple. ἐρεισθείς Il. 22.225: Od. 9.383.

3 pl. pf. ἐρηρέδαται Il. 23.284, 329.

3 sing. plupf. ἠρήρειστο Il. 3.358, Il. 4.136, Il. 7.252, Il. 11.436.

3 pl. ἐρηρέδατο Od. 7.95.

(ἐν-, ἐπ-.)

• • 1

    To press closely, be in close contact with, so that mutual support is afforded: ἀσπὶς ἀσπίδʼ ἔρειδεν Il. 13.131 = Il. 16.215.

  • 2

    To press, strive, carry on a contest.

    In mid.: μηκέτʼ ἐρείδεσθον Il. 23.735.

  • 3

    With σύν, in reference to the dead, to bring together(the lips), compose (the mouth): σὺν στόμʼ ἐρεῖσαι Od. 11.426.

  • 4

    To put one’s weight or strength into a blow, thrust, etc.: ἐπὶ δʼ ἔρεισεν Il. 11.235 = Il. 17.48.

    In mid. Il. 12.457, Il. 16.736.

    In pass. ἐρεισθεὶς δίνεον Od. 9.383.

    With instrumental dat.: ἐρείδοντες βελέεσσιν Il. 16.108.

  • 5

    In pass., of a missile, to force its way, pass: διὰ θώρηκος ἠρήρειστο Il. 3.358 = Il. 4.136 = Il. 7.252 = Il. 11.436.

  • 6

    To cause to lean or stand, lean, prop (against something): πύργῳ ἔπʼ ἀσπίδʼ ἐρείσας Il. 22.97. Cf. Il. 22.112: Od. 8.66 = 473, Od. 22.450.

  • 7

    In mid. and pass.

  • • a

      To lean or support oneself (upon or with something): τῷ ἐρεισάμενος Il. 2.109, Il. 8.496, ἐρείσατο χειρὶ γαίης (on the ground with his hand) Il. 5.309, Il. 11.355. Cf. Il. 14.38, Il. 19.49, Il. 22.225: Od. 10.170.

    • b

      To lean or be set against something so as to afford support: λᾶεξύλου ἑκάτερθεν ἐρηρέδαται Il. 23.329.

    • c

      To hang down (on to something), rest (upon it): οὔδεϊ χαῖται ἐρηρέδαται Il. 23.284.

    • d

      To lie or be stretched out (upon something): ὕπτιος οὔδει ἐρείσθη Il. 7.145, Il. 11.144, Il. 12.192.

    • e

      To stand (against something), be ranged (round about along it): θρόνοι περὶ τοῖχον ἐρηρέδατο Od. 7.95.

ἐρείδω (impf. ἤρειδε: aor. impv. ἔρεισον: med. aor. ἐρεισάμενοι codd.: pass. ἐρειδόμενον, -ομένα.)

• • a plant firmly ἢ σὺν ὀρθαῖς κιόνεσσιν δεσποσύναισιν ἐρειδομένα μόχθον ἄλλοις ἀμφέπει δύστανον ἐν τείχεσιν (sc. δρῦς) P. 4.267 ταχὺ δʼ ἄγκυραν ἔρεισον χθονὶ πρῴραθε P. 10.51
  • b press hard upon met. ἀμφὶ Πύλον σταθεὶς ἤρειδε Ποσειδάν, ἤρειδεν δέ μιν Φοῖβος O. 9.31—2. ἄρουρα, ἅ νιν ἐρειδόμενον ναυαγίαις ἐξ ἀμετρήτας ἁλὸς ἐν κρυοέσσᾳ δέξατο συντυχίᾳ i. e. shipwrecked I. 1.36
  • c sens. dub. Ἰσμηνοῦ δʼ ἐπʼ ὄχθαισι γλυκὺν νόστον ἐρεισάμενοι (v. l. ἐρυσάμενοι: ἀπέθεντο Σ paraphr.: ἀμερσάμενοι coni. Schr.: “ils laissèrent choir le doux espoir de retour.” Puech.) N. 9.23

ἐρείδω , pass. perf. ἐρήρεισμαι, 3 pl. ἐρηρέδαται, plup. 3 sing. ἠρήρειστο, 3 pl. ἐρηρέδατο, aor. ἐρείσθη, mid. aor. ἐρείσατο, part. ἐρεισάμενος: I. act., lean one thing against another, usually with some notion of weight or violence, support, press or force down; δόρυ πρὸς τεῖχος ἐρείσᾱς, Il. 22.112; θρόνον πρὸς κίονα, Od. 8.66; ἀσπὶς ἀσπίδʼ ἔρειδε, ‘bore hard on,’ Il. 13.131; ἐρείδοντες βελέεσσιν, ‘pressing him hard,’ Il. 16.108; pass., ἐπὶ μελίης ἐρεισθείς, ‘supported,’ ‘supporting himself,’ ‘leaning’ upon the lance, Il. 22.225; θρόνοι περὶ τοῖχον ἐρηρέδατο, ‘set firmly,’ Od. 7.95; λᾶε ἐρηρέδαται, ‘planted,’ Il. 23.329; ὕπτιος οὔδει ἐρείσθη, ‘forced heavily to the ground,’ Il. 7.145; οὔδεϊ δέ σφιν| χαῖται ἐρηρέδαται, their manes ‘rest upon’ the ground), Il. 23.284; διὰ θώρηκος ἠρήρειστο, ‘forced through,’ Il. 3.358.—II. mid., lean or support oneself firmly; ἐρείσατο χειρὶ γαίης, ‘upon the ground with his hand,’ Il. 5.309; ἐρεισάμενος, ‘planting himself firmly,’ Il. 12.457; of wrestlers, Il. 23.735.

ἐρείδω

• • Ito make one thing lean against another, τι πρός τι or τι ἐπί τινι Hom.; of Atlas supporting heaven, Aesch., Eur., etc.:—generally, to fix firmly, ἐρ. ὄμμα, Lat. figere oculos, εἴς τι Eur.
  • • 2to prop, stay, support, ἀσπὶς ἄρʼ ἀσπίδʼ ἔρειδε, κόρυς κόρυν, ἀνέρα δʼ ἀνήρ, of close ranks of men-at-arms, Il.
    • 3to hurl forth, Ar.; and in Mid., Ar.
    • 4to infix, plant in, τί τινι Soph.; ἐρ. πληγήν to inflict a blow, Eur.
    • 5of wagers or matches, to set one pledge against another, Theocr.
  • IIintr. to lean against, jostle, c. dat., Od.
  • • 2to set upon, press hard, c. dat., Il.; εἴς τινα Ar.; absol., of an illness, Aesch.
    • 3generally, to go to work, fall to, of eating, Ar.
  • IIIMid. and Pass. to lean upon, c. dat., Il.; ἐπί τινος and τινος, Il.: absol. to plant oneself firmly, take a firm stand, Il.; οὔδεϊ χαῖται ἐρηρέδαται their hair rests on the ground, Il.
  • • 2to be fixed firm, planted, ἔγχος διὰ θώρηκος ἠρήρειστο had been fixed, Il., etc.; λᾶε ἐρηρέδαται the stones are firmly set, Il.
  • IVMid.,
  • • 1in recipr. sense, to strive one with another, contend, Il.
    • 2c. acc. to support for oneself, βάκτρωι ἐρείδου στίβον Eur.; ἐρ. ἐπὶ τοίχωι λίθον Theocr.