θύω

θύω (A), impf. ἔθυον, Ep. θῦον Od. 15.222, Ion. θύεσκον Hippon. 37: fut. θύσω [ῡ] E. El. 1141, Pl. Lg. 909d, Henioch. 5.10, Dor. θυσῶ Theoc. 2.33; 3pl. θυσέοντι IG 12(3).452 (Thera): aor. ἔθῡσα Od. 9.231, etc., Ep. θῦσα 14.446: pf. τέθῠκα Ar. Lys. 1062, Pl. R. 328c:—Med., fut. θύσομαι E. Heracl. 340 (as Pass., Hdt. 7.197): aor. ἐθυσάμην Th. 4.92, (ἐκ-) Hdt. 6.91, etc.:—Pass., fut. τῠθήσομαι D.S. 16.91, Luc. DDeor. 10[4].2: aor. ἐτύθην [ῠ] Hdt. 1.216, A. Ch. 242, Philem. 155.2 (part. written θυθέν Men. Sam. 185, cf. τὴν βοῦν τὴν θυθεῖσαν IG 12(7).241 (Amorgos, iii B.C.), etc.): pf. τέθῠμαι A. Eu. 341 (lyr.), Ar. Av. 1034, X. HG 3.5.5 (in med. sense, 5.1.18, An. 7.8.21): plpf. ἐτέθῠτο Id. HG 3.1.23. [ῡ in fut. and aor., ῠ in pf. Act. and Pass., and aor. Pass.; ῡ generally in pres. and impf., exc. in trisyll. cases of part., θῠοντα Od. 15.260, θύοντες h.Ap. 491, but θύ̆εσκε Hippon. 37; ἔθῠε, θῠων, Pi. O. 10(11).57, 13.69; θῠειν, at the end of a line, E. El. 1141 (s.v. l., fort. θύη), Cyc. 334, Ar. Ach. 792 (spoken by a Megarian); θύ̆εις, θύ̆ω, Strato Com. 1.19, 20; θύ̆ωντι 3pl. pres. subj., Theoc. 4.21.]

• • I Act., offer by burning meat or drink to the gods (τὸ θύειν δωρεῖσθαί ἐστι τοῖς θεοῖς Pl. Euthphr. 14c), θεοῖσι δὲ θῦσαι ἀνώγει Πάτροκλον . ., ὁ δʼ ἐν πυρὶ βάλλε θυηλάς Il. 9.219, cf. Aristarch. ap. Sch.adloc., Com.Adesp. 7D. (ap. Phryn. PS p.74 B.); ἦ ῥα καὶ ἄρ γματα θῦσε θεοῖς, of a drink-offering, Od. 14.446, cf. 15.260; so ἔνθα δὲ πῦρ κήαντες ἐθύσαμεν (sc. τῶν τυρῶν) made an offering of cheese, 9.231; θ. ἀκρόθινα Pi. O. 10(11).57; πέλανον, δεῖπνα, A. Pers. 204, Eu. 109; πυρούς, ναστούς, Ar. Av. 565, 567: c. dat. rei, θ. τούτῳ ὅ τι ἔχοι ἕκαστος (with v.l. τοῦτο) Hdt. 1.50.
  • • 2 sacrifice, slay a victim, [τῷ ἡλίῳ] θ. ἵππους (v.l. ἵπποισι) ib. 216; ταῦρον Pi. O. 13.69; αὑτοῦ παῖδα A. Ag. 1417, cf. S. El. 532, etc.; ἱρά Hdt. 1.59; ἱερεῖα Th. 1.126, etc.; θ. θῦμα, θυσίαν, Pl. Plt. 290e, R. 362c, etc.; θ. διαβατήρια, ἐπινίκια, etc., Plu. Luc. 24, Pl. Smp. 173a, etc.:—Pass., τὰ τεθυμένα the flesh of the victim, X. HG 4.3.14, etc.; τὰ τεθ. ἱερά ib. 3.5.5; τὰ θυόμενα Id. Lac. 15.3.
    • • b simply, slaughter, Hdt. 1.126, Ar. Lys. 1062, LXX Is. 22.13.
    • 3 abs., offer sacrifice, Hdt. 1.31.al., A. Ag. 594, Fr. 161.2, S. OC 1159; τοῖσι θεοῖσι θ. Pherecr. 23, cf. Hdt. 4.60, 8.138; θεῶν ἕνεκα Men. 129.1.
    • 4 celebrate with offerings or sacrifices, σῶστρα θ. Hdt. 1.118; γενέθλια Pl. Alc. 1.121c; Λύκαια, Ἡράκλεια X. An. 1.2.10, D. 19.86; ἐλευθέρια Henioch. 5.10; γάμους Plu. Pomp. 55.
    • 5 c. dupl.acc., εὐαγγέλια θ. ἑκατὸν βοῦς sacrifice a hundred oxen for the good news, Ar. Eq. 656.
    • 6 Ἑστίᾳ θύειν, prov. of niggards, because sacrifices to Hestia admitted no one to share the offering, Theopomp.Com. 28.
  • II Med., cause a victim to be offered, τῶν θυμάτων ὧν δεῖ θύεσθαι καὶ παρίστασθαι IG 5(1).1390.65 (Andania, i B.C.), etc.: hence freq. abs., consult the gods, Hdt. 7.189, E. Heracl. 340; ἐπὶ Κρότωνα, ἐπὶ τῷ Πέρσῃ, i.e. on marching against . . , Hdt. 5.44, 9.10, cf. X. An. 7.8.21; θύεσθαι ἐπʼ ἐξόδῳ ib. 6.4.9; ὑπὲρ τῆς μονῆς ib. 5.6.27: c. inf., θ. ἰέναι offer sacrifice [to learn] whether to go or not, ib. 2.2.3; also ἐθυόμην εἰ βέλτιον εἴη ib. 6.1.31 (so in Act., ἔθυε (v.l. ἐθύετο) τῷ Διί . . πότερά οἱ λῷον καὶ ἄμεινον εἴη . . ib. 7.6.44); διαβατήρια θύεσθαι, as in Act., Th. 5.54.
  • • 2 metaph., tear in pieces, of wild beasts, A. Ag. 137 (lyr.). (Hence θυμός, cf. Skt. dhūmás, Lat. fumus ‘smoke’, θυμιάω, θύος, θυήλημα, τύφω, perh. θεῖον (A), Lat. suffire; cf. sq.)

θύω (B) [ῡ], aor. ἔθῡσα Call. Fr. 82:—

• rage, seethe, ἄνεμος μὲν ἐπαύσατο λαίλαπι θύων Od. 12.400; Ζέφυρος μεγάλῃ σὺν λαίλαπι θύων ib. 408, cf. Hes. Op. 621, Th. 874; of a swollen river, ὁ δʼ ἐπέσσυτο οἴδματι θύων seething, Il. 21.234; ὑψόσε θύων ib. 324; of a wind-swept sea, ὁ δʼ ἔστενεν οἴδματι θύων 23.230, cf. Hes. Th. 109, 131; of the wake of a ship, κῦμα δʼ ὄπισθε πορφύρεον μέγα θῦε Od. 13.85; δάπεδον δʼ ἅπαν αἵματι θῦεν the ground seethed with blood, 11.420, 22.309; of persons, storm, rage, ἦ γὰρ ὅ γʼ ὀλοιῇσι φρεσὶ θύει Il. 1.342; ἔγχεϊ θῦεν 11.180; κασιγνήτα μένει θύοισα Pi. P. 3.33; θύουσαν Ἅιδου μητέρα A. Ag. 1235; πυκνὰ δέ οἱ κραδίη ἔντοσθεν ἔθυεν A.R. 3.755 (v.l. ἔθυιεν): c.inf., desire eagerly, ἐνισπεῖν ib. 685; of a horse, Call. Fr. 82; of a serpent, Nic. Th. 129 (v.l. θυίῃσι). [ῡ always: for θύμενος [ῠ] is f.l. for σύμενος in Pratin.Lyr. 1.4.] θυίω (q. v.) should perh. be preferred in later Ep., and is cj. in Pi. l.c. (Cf. Lett. dusmas (pl.) ‘anger’, dusēt ‘puff’, ‘pant’, Lat. fǔro (fr. dhǔs-), θύελλα, θυίω, θυιάς (orig. madwoman); prob. cogn. with foreg.)

2. θύω en θυίω, alleen praes. en imperf., woeden, razen, van pers.: περὶ πρὸ … ἔγχεϊ θῦεν hij raasde in het rond met zijn speer Il. 11.180; ὀλοιῇσι φρεσὶ θύει hij raast (van woede) met funeste intenties Il. 1.342; van vloeistof kolkend stromen; overdr.: δάπεδον … ἅπαν αἵματι θῦεν de hele vloer gutste van het bloed Il. 9.219; van de wind stormen: παντοίων ἀνέμων θυίουσιν ἀῆται windvlagen gaan van alle kanten tekeer Hes. Op. 621.

θύω ¹, vgl. θύνω u. θυνέω ; θῦε, Od. 15.222 ; θῡετε, Eur. I.A. 1348 ; aber θύοντα mit kurzem υ Od. 15.260, vgl. Hippon. Ath. IX.370c, s. zu Ende ; θύσω, dor. θῡσῶ, Theocr. 2.33 ; perf. τέθυκα, mit kurzem υ, Ar. Lys. 1062 ; aor. pass. ἐτύθην, mit kurzem υ, Aesch. Ch. 240 ; sync. aor. med. θύμενος Pratin. bei Ath. XIV.617d;
opfern ; bei Hom. nur vom Verbrennen der ἀπαρχαί, bei den Att. auch vom Schlachten der Opfertiere, s. Lehrs Aristarch. ed. 2 p. 82 ; ἄργματα θῦσε θεοῖς Od. 14.446 ; θεοῖσι δὲ θῦσαι ἀνώγει Il. 9.219, wo darauf folgt ὁ δʼ ἐν πυρὶ βάλλε θυηλάς, Od. 9.231 πῦρ κείαντες ἐθύσαμεν, wo sie nur von dem Käse, den sie essen, den Göttern Etwas darbringen können, was Ath. V.179c ἀπαρχὰς τῶν βρωμάτων νέμειν τοῖς θεοῖς erkl.; Od. 15.222 u. 260 ist von einer Libation auf dem Schiffe die Rede ; – übh. opfern Pind. Ol. 11.59, 13.66 ; ἀποτρόποισι δαίμοσι θῦσαι πέλανον Aesch. Pers. 200 ; νυκτίσεμνα δεῖπνʼ ἐπʼ ἐσχάρᾳ πυρὸς ἔθυον Eum. 109 ; Ἀργείοισιν εὔχεσθαι χρεών, θύειν τε λείβειν τε Suppl. 459 ; ἔθυσεν αὑτοῦ παῖδα Ag. 1391 ; καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου Ch. 240, wie τὴν σὴν ὅμαιμον θῦσαι θεοῖσιν Soph. El. 522 ; ξένους Eur. I.T. 278 ; übertr., schlachten, morden, ξίφει θύουσα θῆλυς ἄρσενας ib. 1332 ; ἀπαρχάς Ar. Ran. 1239 ; κριθάς, πυρούς, μελιττούτας Av. 565 ff.; δεκάτην 922 ; χοῖρον Ach. 758 ; übh. schlachten, δελφάκιον Lys. 1062 ; τῷ ἡλίῳ θύουσι ἵππους Her. 1.216 ; ἱερεῖα Thuc. 1.126 u. Folgde oft ; τὰ μέγιστα θύματα Plat. Polit. 290e ; θυσίας Rep. IV.419 u. öfter ; Euthyph. 14c οὐκοῦν τὸ θύειν δωρεῖσθαί ἐστι τοῖς θεοῖς. – Auch pass.; τεθυμένα ἱερά Xen. Hell. 3.4.4 u. sonst. – Selten c. gen., λιβανωτοῦ DC. 56.31. – Man bemerke noch εὐαγγέλια θύειν ἑκατὸν βοῦς Ar. Eq. 654, hundert Stiere für die glückliche Nachricht opfern ; βασιλέως γενέθλια ἅπασα θύει καὶ ἑορτάζει ἡ Ἀσία, Asien feiert mit Opfern den Geburtstag des Königs, Plat. Alc.I, 121c ; γάμους θύειν Plut. Pomp. 55, διαβατήρια Lucull. 24, διαβατήρια θύεσθαι Thuc. 5.54, σωτήρια, Opfer für die Rettung, Xen. An. 3.2.9, εὐχαριστήρια, Dankopfer, Pol. 5.14.8.
Med. opfern lassen, ein Opfer veranstalten ; Ἀθηναίοις θυσαμένοις πρὸ τοῦ λοιμοῦ Plat. Symp. 201d, Rep. II.378a ; bes. ein Opfertier schlachten lassen, um aus den Eingeweiden Kunde über den Ausgang einer Sache zu erhalten, ἐγένετο θυομένοισι τὰ σφάγια χρηστά Her. 9.62, ἐθύετο καὶ καλλιερέετο 7.167 ; θυομένῳ ἐπὶ Κρότωνα, in Beziehung auf den Marsch gegen Kroton, 5.44 (vgl. Xen. An. 7.8.21); ἐπὶ τῷ Πέρσῃ 9.10 ; ἐπʼ ἐξόδῳ ἐθύετο Ξενοφῶν, er opferte, um über den Ausfall eines Streifzuges Etwas zu erfahren, Xen. An. 6.2.9 ; ἐπὶ τούτοις ἐθύσαντο 3.5.18, wo Krüger viele Beispiele der Art, auch von περί τινος, beibringt ; ὑπὲρ τῆς μονῆς 5.6.27 ; c. inf., ἐμοὶ θυομένῳ ἰέναι ἐπὶ βασιλέα οὐκ ἐγίγνετο τὸ ἱερά 2.2.3, wenn man nicht besser den inf. zu ἐγίγνετο τὸ ἱερά bezieht ; mit indirekter Frage, ἐθυόμην, εἰ βέλτιον εἴη 5.9.31, vgl. 7.2.15, ich opferte, um zu erfahren, ob es besser sei.

θύω ², im praes. u. impf. von jeder heftigen, ungestümen Bewegung, daherstürmen, daherbrausen (vgl. θέω u. σεύω); vom brausenden Sturme, ἄνεμος λαίλαπι od. σὺν λαίλαπι θύων, Od. 12.400, 408 ; ἀνέμων θύουσιν ἀῆται Hes. O. 619 ; Th. 875 ; von daherwogenden Fluten u. Flüssen, ὁ δʼ ἐπέσσυτο οἴδματι θύων Il. 21.234 ; 23.230 ; κῦμαδʼ ὄπισθεν μέγα θῦε θαλάσσης Od. 13.84 ; πόντος ἀπείριτος οἴδματι θύων Hes. Th. 109 ; δάπεδον αἵματι θῦεν, der Boden wogte, schäumte od. dampfte von Blut, Od. 11.420, 22.309, 24.184. Auch von Menschen, in leidenschaftlicher Bewegung sein, rasen, toben ; ἔγχεϊ θῦεν, er wütete mit dem Speer in der Schlacht, Il. 11.180, 16.699 ; ἦ γὰρ ὅ γʼ ὀλοῇσι φρεσὶ θύει, οὐδέ τι οἶδε νοῆσαι 1.342 ; vom Zorn, κασιγνήταν μένει θύοισαν Pind. P. 3.33. Von der Schlange, Nic. Th. 128 ; im sync. aor., θύμενος ἀνʼ ὄρεα Pratin. Ath. XIV.617d. Nach Hesych. auch = ἐνθουσιᾷν. – Der gemeinschaftliche Begriff beider Bdtgn scheint der des Auffahrens, Aufloderns zu sein.
[In θύειν brauchen Eur. El. 1136, Cycl. 334 u. Ar. Ach. 758 das υ kurz, wie einige andere Komiker, Meineke quaest. Men. p. 254 ; Pind. scheint es in der ersten Bedeutung kurz, in der zweiten lang gebraucht zu haben ; so ist auch in den abgeleiteten Wörtern, die den Begriff des Opferns ausdrücken, wie θυσία, θυηλή, das υ kurz ; wo der Begriff der Bewegung vorherrscht, θυμός, θύνω ist es lang ; in anderen schwankt die Quantität wie die Bdtg.]

θύω 1

[cf. θύνω.]

• • 1

    To run, rush: ἔγχεϊ (spear in hand) Il. 11.180, Il. 16.699, Il. 22.272.

    Of a river Il. 21.234, 324.

    Of the sea Il. 23.230: Od. 13.85.

    Of the wind Od. 12.400, 408, 426

    Fig.: ὀλοιῇσι φρεσὶ θύει Il. 1.342.

  • 2

    To run or flow (with a liquid): δάπεδον ἅπαν αἵματι θῦεν Od. 11.420, Od. 22.309 = Od. 24.185.

θύω 2.

• • 1

    To offer in sacrifice portions of a meal before partaking: θεοῖσι θῦσαι ἀνώγει Il. 9.219. Cf. Od. 9.231, Od. 15.222, 260.

  • 2

    To offer (such portions to the gods): ἄργματα θῦσε θεοῖς Od. 14.446.

θῠω

• 1sacrifice τὰν πολέμοιο δόσιν ἀκρόθινα διελὼν ἔθυε O. 10.57 “καὶ Δαμαίῳ μιν θύων ταῦρον ἀργάεντα πατρὶ δεῖξον” O. 13.69 ]θυόντων Pae. 3.96 θύεται γὰρ ἀγλαᾶς ὑπὲρ Πανελλάδος Pae. 6.62 Ἀλαλά ᾇ θύεται ἄνδρες ὑπὲρ πόλιος τὸν ἱρόθυτον θάνατον (τὸν ἱρ. θαν. secl. Sternbach) fr. 78. 2. πάντα θύειν ἑκατόν fr. 170. met., test., Philod., de Musica 4, p. 89. 10 K.: καὶ τὸν Πίνδαρον οὕτω νομίζειν, ὅτʼ ἔφη θύσων πο[εῖς]θαι διθύραμβον (supp. von Arnim) Snell Pindaro verba θύσων διθύραμβον tribuit fr. 86a, cf. Kallim., fr. 494 Pf.

[θύω, v. θυίω.]

θύω : rage; of men, and of winds, waves, torrents, ‘surging,’ Il. 21.234; δάπεδον δʼ ἅπαν αἵματι θῦεν, ‘reeked,’ ‘swam’ with blood, Od. 11.420.

θύω , part. θύοντα, but ipf. θῦε, aor. ἔθῡσα: offer as burnt offering, Od. 14.446, Od. 15.260. (See cut.)

θύω

• • IAct. to offer part of a meal to the gods, Hom. (who used the word only in the sense of offering or burning, never = σφάξαι, to slaughter for sacrifice); θ. πέλανον, δεῖπνα Aesch.; κριθάς, πυρούς Ar.
  • • 2to sacrifice, i. e. by slaying a victim, τῶι ἡλίωι θ. ἵππους Hdt.; θ. αὑτοῦ παῖδα Aesch.; ἱερεῖα Thuc.:—also simply, to slaughter, slay, Hdt.:—Pass., τὰ τεθυμένα the flesh of the victim, Xen.
    • 3absol. to sacrifice, offer sacrifices, Hdt., Aesch., etc.
    • 4to celebrate with offerings or sacrifices, c. acc., Hdt., Xen.
    • 5c. dupl. acc., εὐαγγέλια θ. ἑκατὸν βοῦς το sacrifice a hundred oxen for the good news, Ar.
  • IIMid. to cause to be offered, to have a victim slain, and so to take the auspices, Hdt., Aesch., etc.:—rarely c. inf., θύομαι ἰέναι I consult the auspices about going, to know whether I may go or not, Xen.; so, θύεσθαι ἐπʼ ἐξόδωι Xen.:—metaph. to tear in pieces, Aesch.

θύω like θύνω

• to rush on or along, of a rushing wind, Od.; of a swollen river, Il.; of the sea, Od.; δάπεδον αἵματι θῦεν the ground boiled with blood, Od.:—generally, to storm, rage, Il., Aesch.