νόμιμος
νόμιμος, νόμιμος, customary; lawful; legitimate
- conformable to custom, usage, or law, ν. ὅρκος Lex ap. And. 1.98; ν. ἔρωτες Gorg. Fr. 6 D.; ἔργα δίκαια καὶ ν. Democr. 174; legitimate, ν. παῖδες E. Ph. 815 (lyr.): hence, customary, prescriptive, φῶς ib. 345 (lyr.), etc.; οἱ ν. θεοί Pl. Lg. 954a; ἡ ἐπίδεσις ἡ ν. Hp. Art. 14; νόμιμόν [ἐστί] τινι ποιεῖν τι X. Cyr. 8.8.8; ν. τινὰ δεδέσθαι Id. Mem. 1.2.49.
- 2 observant of law, Choeril. 3, Antipho 2.2.12, Archyt. ap. Stob. 4.5.61; ν. καὶ κόσμιοι Pl. Grg. 504d; ν. πόλις Isoc. l.c.
- II νόμιμα, τά, usages, customs, ἄλλα ἄλλοισιν νόμιμα, σφετέραν δʼ αἰνεῖ δίκαν ἕκαστος Pi. Fr. 215, cf. A. Th. 334 (lyr.), Hdt. 2.79; ν. Δωρικά, Χαλκιδικά, Th. 6.4, 5; τὰ κοινὰ τῶν Ἑλλήνων ν. Id. 3.59; almost, = νόμοι, ἄγραπτα ν. S. Ant. 455; ν. θεῶν E. Supp. 19; τὰ εἰωθότα ν. Pl. Phdr. 265a; ἄγραφα ν. Id. Lg. 793a, D. 23.70; τὰ περὶ τοὺς θεοὺς ν., τὸ πρὸς τοὺς πολεμίους ν., X. Mem. 4.6.4, Cyr. 1.6.34; ν. βαρβαρικά, title of treatise by Aristotle: rare in sg., τὸ πάντων ν. Emp. 135.1.
- 2 legal rights, ν. καὶ φιλάνθρωπα BGU 1074.2 (i A.D.); process of law, τοῖς ν. χρῆσθαι Mitteis Chr. 88 i 12 (ii A.D.); ἄνευ νομίμων ἀπωθεῖσθαι to be illegally ejected, PFay. 124.18 (ii A.D.); εἴργεσθαι τῶν ν., i.e. ἱερῶν καὶ ἀγορᾶς, of persons accused of murder, Antipho 6.34, Arist. Ath. 57.2.
- 3 funeral rites (cf. νομίζω I.1), Din. 2.8; τιμᾶν τινας ἐσθήμασί τε καὶ τοῖς ἄλλοις ν. Th. 3.58.
- III Adv. -μως Antipho 5.14; κοσμίως καὶ ν. Pl. Smp. 182a; ν. ἀποθανεῖν in a natural way, Lys. Fr. 53.4; οἱ ν. ἀθλοῦντες, πεπαιδευμένοι, professional athletes, physicians, Gal. 6.488, 17(1).26, cf. 8.171: Comp. -ώτερον X. Mem. 3.5.20: Sup. -ώτατα D.C. 78.13.
1. gebruikelijk:
2. subst.
3. adv.
- 1customary ἄλλα δʼ ἄλλοισιν νόμιμα, σφετέραν δʼ αἰνεῖ δίκαν ἀνδρῶν ἕκαστος fr. 215. 2.
- Iconformable to custom, usage, or law, customary, prescriptive, established, lawful, rightful, Eur.:— νόμιμόν ἐστί τινι ποιεῖν τι Xen.
- IIνόμιμα, ων, τά, usages, customs, Hdt., Attic
- 2funeral rites, Lat. justa, Thuc.
- IIIadv. -μως, Plat.: comp. -ώτερον Xen.
-
…, ὦ Σώκρατες ; ἢ οὕσπερ ἐνθάδε, ὡς ἡ ἀρετὴ καὶ ἡ δικαιοσύνη πλείστου ἄξιον τοῖς ἀνθρώποις καὶ τὰ νόμιμα καὶ οἱ νόμοι ; καὶ οὐκ οἴει ἄσχημον ἂν φανεῖσθαι τὸ τοῦ Σωκράτους πρᾶγμα ; οἴεσθαί γε χρή. ἀλλʼ…
Plato, Crito
-
…ὑπὸ τῶν στρατηγῶν ἐξεκηρύχθη. ἔχοιμι δʼ ἂν καὶ ἄλλα πολλὰ εἰπεῖν περὶ τούτου, ἀλλʼ ἐπειδὴ παρʼ ὑμῖν οὐ νόμιμόν ἐστιν ἔξω τοῦ πράγματος λέγειν, ἐκεῖνο ἐνθυμεῖσθε · οὗτοί εἰσιν οἱ βίᾳ εἰς τὴν ἡμετέραν οἰκίαν εἰσιόντες, οὗτοι…
Lysias, Speeches
-
…καὶ ἐδίδασκε καὶ ἐπέπληττε τὸν μὴ καλῶς αὐλοῦντα, καὶ μὴ ἐφθόνει τούτου, ὥσπερ νῦν τῶν δικαίων καὶ τῶν νομίμων οὐδεὶς φθονεῖ οὐδʼ ἀποκρύπτεται ὥσπερ τῶν ἄλλων τεχνημάτων λυσιτελεῖ γὰρ οἶμαι ἡμῖν ἡ ἀλλήλων δικαιοσύνη καὶ ἀρετή · διὰ ταῦτα…
Plato, Protagoras
-
…ἡμῖν ἡ ἀλλήλων δικαιοσύνη καὶ ἀρετή · διὰ ταῦτα πᾶς παντὶ προθύμως λέγει καὶ διδάσκει καὶ τὰ δίκαια καὶ τὰ νόμιμα εἰ οὖν οὕτω καὶ ἐν αὐλήσει πᾶσαν προθυμίαν καὶ ἀφθονίαν εἴχομεν ἀλλήλους διδάσκειν, οἴει ἄν τι, ἔφη ,…
Plato, Protagoras
-
…ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, Χαρίδημον ἐποιησάμεθα πολίτην, καὶ διὰ τῆς δωρειᾶς ταύτης μετεδώκαμεν αὐτῷ καὶ ἱερῶν καὶ ὁσίων καὶ νομίμων καὶ πάντων ὅσων περ αὐτοῖς μέτεστιν ἡμῖν. πολλὰ μὲν δὴ παρʼ ἡμῖν ἐστι τοιαῦθʼ οἷʼ οὐχ ἑτέρωθι, ἓν…
Demosthenes, Speeches
-
…φαρέων. βοᾷ δʼ ἐκκενουμένα πόλις, λαΐδος ὀλλυμένας μιξοθρόου · βαρείας τοι τύχας προταρβῶ. κλαυτὸν δʼ ἀρτιτρόποις ὠμοδρόποις νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι δωμάτων στυγερὰν ὁδόν · τί ; τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω βέλτερα τῶνδε πράσσειν · πολλὰ γάρ, εὖτε…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…οὐ τυγχάνομεν. ξυγγνώμονες δὲ ἔστε τῆς μὲν ἀδικίας κολάζεσθαι τοῖς ὑπάρχουσι προτέροις, τῆς δὲ τιμωρίας τυγχάνειν τοῖς ἐπιφέρουσι νομίμως. τοσαῦτα ἐπιθειάσας καθίστη ἐς πόλεμον τὸν στρατόν, καὶ πρῶτον μὲν περιεσταύρωσαν αὐτοὺς τοῖς δένδρεσιν ἃ ἔκοψαν, τοῦ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἐχθρῶν ὅσον νῦν ὑπόχειρ ναίεις · ἐπεί σʼ ἐφηύρηκα μοίρᾳ μὲν οὐκ ἐν ἐσθλᾷ βεβῶσαν, ἃ δὲ μέγιστʼ ἔβλαστε νόμιμα, τῶνδε φερομέναν ἄριστα τᾷ Ζηνὸς εὐσεβείᾳ. ἆρʼ, ὦ γυναῖκες, ὀρθά τʼ εἰσηκούσαμεν ὀρθῶς θʼ ὁδοιποροῦμεν ἔνθα…
Sophocles, Electra
-
…· οὕτω δʼ ἀρχαίως εἶχον, μᾶλλον δὲ πολιτικῶς, ὥστʼ οὐδὲ χρημάτων ὠνεῖσθαι παρʼ οὐδενὸς οὐδέν, ἀλλʼ εἶναι νόμιμόν τινα καὶ προφανῆ τὸν πόλεμον. νυνὶ δʼ ὁρᾶτε μὲν δήπου τὰ πλεῖστα τοὺς προδότας ἀπολωλεκότας, οὐδὲν δʼ ἐκ…
Demosthenes, Speeches
-
…, ἀδελφιδέου μὲν ἑωυτοῦ βασιλεύοντος δὲ Σπαρτιητέων, ἐκ Κρήτης ἀγαγέσθαι ταῦτα. ὡς γὰρ ἐπετρόπευσε τάχιστα, μετέστησε τὰ νόμιμα πάντα, καὶ ἐφύλαξε ταῦτα μὴ παραβαίνειν · μετὰ δὲ τὰ ἐς πόλεμον ἔχοντα, ἐνωμοτίας καὶ τριηκάδας καὶ συσσίτια…
Herodotus, The Histories