πλάζω
πλάζω, to make to wander
πλάζω2, [> πλάσσω]
- poet. Verb (rare in Prose, v. infr.), turn aside or away from, πλάζει δʼ ἀπὸ πατρίδος αἴης Od. 1.75; ἀλλά με δαίμων πλάγξʼ ἀπὸ Σικανίης δεῦρʼ ἐλθέμεν 24.307; [πρὼν . . ποταμοῖσι] ῥόον πεδίονδε τίθησι πλάζων Il. 17.751:—Pass., πλάγχθη δʼ ἀπὸ χαλκόφι χαλκός bronze glanced off from bronze, 11.351; πάλιν πλαγχθέντας ὀΐω ἂψ ἀπονοστήσειν balked, baffled, 1.59, cf. Od. 13.5; τίς πλάγχθη πολὺ μόχθος ἔξω; what woe is warded off afar ? S. OC 1231 (lyr.); κεῖθεν δὲ πλαγχθέντες ἱκάνομεν ἐνθάδε Od. 13.278; Σκύρου μὲν ἅμαρτε, πλαγχθέντες δʼ εἰς Ἐφύραν ἵκοντο Pi. N. 7.37 (s.v.l.); [Ἀλέξανδρος] ἐπλάζετο ἄγων [Ἑλένην] Hdt. 2.117, cf. 116; ἀκταῖσιν ὁρμεῖ, δαρὸν ἐκ Τροίας χρόνον ἄλαισι πλαγχθείς E. Or. 56; of an exile, Ἄργεϊ νάσθη πλαγχθείς Il. 14.120; γένεσις καὶ ὄλεθρος τῆλε μάλʼ ἐπλάχθησαν have been banished afar, Parm. 8.28: metaph., ὁ νέος . . ὑπὸ τῆς τύχης . . πλάζεται, ὁ δὲ γέρων καθάπερ ἐν λιμένι τῷ γήρᾳ καθώρμικεν Epicur. Sent.Vat. 17; so perh. ἔνθα δύω νύκτας δύο τʼ ἤματα κύματι πηγῷ πλάζετο Od. 5.389 (v. infr. II).
- 2 baffle, thwart, balk, esp. mentally, οἵ με μέγα πλάζουσι καὶ οὐκ εἰῶσʼ ἐθέλοντα Ἰλιου ἐκπέρσαι . . πτολίεθρον Il. 2.132; πλάζε δὲ πίνοντας balked or bewildered them as they drank, Od. 2.396; πίνοντες ἐπλάζοντο, i.e. became drunk, Pi. Fr. 166; μαινομένῳ πιτύλῳ πλαγχθείς E. HF 1189 (lyr.); ὁκόσα ἰνδαλμοῖσι διαλλάττοντα ἀνὰ τὸν ἠέρα πλάζει ἡμέας Hp. Ep. 18; embarrass, trip up, πλάζει τὸν παῖδα τὰ σάνδαλα AP 7.365 (Zon.); ἐπλάζοντο πρὸς οὐδένα σκοπόν wavered aimlessly, Plu. Mar. 36.
- 3 Pass., go astray, πλαγχθέντα ἧς ἀπὸ νηός Od. 6.278: c. gen., ἁμαξιτοῦ E. Rh. 283; μανδρῶν πλαζομένων χοίρων τρειῶν Supp.Epigr. 4.647.6 (Maeonia, ii A. D.).
- b lose, be deprived of, ὀμμάτων ἐπλάγχθη A. Th. 784 (lyr., ἀπʼ ὀμμ. codd.).
- 4 Pass., wander, rove, πλάζομαι ὧδʼ Il. 10.91; ὃς μάλα πολλὰ πλάγχθη Od. 1.2; πῇ . . πλάζομαι; 13.204, cf. 3.95, 16.64; ἐπὶ πόντον πλαζόμενοι κατὰ ληΐδʼ 3.106; πλάζεσθαι μετʼ ἐκεῖνον 16.151; ἀλλά πῃ ἄλλῃ πλάζετʼ ἐπʼ ἀνθρώπους 3.252; κατὰ δὲ πτόλιν αὐτὸς ἀνάγκῃ πλάγξομαι 15.312; οἱ πλαζόμενοι the planets, Ti.Locr. 97a: never in Com. or correct Att. Prose.
- II μέγα κῦμα πλάζʼ ὤμους καθύπερθε struck his shoulders, Il. 21.269: here and in Od. 5.389 (v. supr. I.1 fin.) Aristarch. (ap. An.Ox. 1.149) took πλάζω [ᾱ by nature] as a dialectal form of πλήσσω, perh. rightly; cf. ἐπιπλάζω, προσπλάζω. (In signf. I related to πλάγιος as ἅζομαι to ἅγιος; for πλαγξ-, πλαγχθ- codd. sts. have πλαξ-, πλαχθ-, as v.l., Il. 1.59, Od. 1.2, 9.81 (παρ-), Parm. 8.28; in signf. II perh. a different word.)
- = πλάσσω (Tarent.), An.Ox. 1.62.
1. intrans., med.-pass.
a. uit de koers raken:
b. rondzwerven, dolen:
2. act. met acc., causat. van het pad brengen, uit de koers drijven:
Pass. umherirren, umherstreifen ; ὃς μάλα πολλὰ πλάγχθη, Od. 1.2 ; πλαγχθέντα ἧς ἀπὸ νηός, 6.278 ; κεῖθεν δὲ πλαγχθέντες ἱκάνομεν ἐνθάδε, 13.278, u. öfter ; ἀπὸ χαλκόφι χαλκὸς ἐπλάγχθη, Erz prallte von Erz ab, Il. 11.351 ; πλαγχθέντες, Pind. N. 7.37 ; u. so im aor. Aesch. Spt. 766 ; übertr., τίς πλάγχθη πολύμοχθος ἔξω ; Soph. O.C. 1233 ; δαρὸν χρόνον ἄλαισι πλαγχθείς, Eur. Or. 56 ; Her. 2.116 ; πλαζόμενοι ἀστέρες, den ἀπλανεῖς entgeggstzt, Planeten, Tim.Locr. 97a.
[πλαγ-. Cf. πληγή, πλήσσω.]
3 sing. aor. πλάγξε Od. 24.307.
Fut. mid. πλάγξομαι Od. 15.312.
3 sing. aor. pass. πλάγχθη Il. 11.351 : Od. 1.2.
Pple. πλαγχθείς, -έντος Il. 14.120 : Od. 6.278, Od. 13.278.
(ἀπο-, ἐπι-, παρα-, προσ-)
- 1
To beat upon : κῦμα πλάζʼ ὤμους Il. 21.269 : δύω νύκτας κύματι πλάζετο (was beaten upon, tossed, by the waves) Od. 5.389.
- 2
To drive or turn from one’s or its course, cause to take another or an undesired course : δαίμων με πλάγξʼ ἀπὸ σικανίης δεῦοʼ ἐλθέμεν Od. 24.307. Cf. Il. 17.751 : Od. 1.2 (was tossed about), 75, Od. 13.278.
To drive back from one’s goal, foil, baffle : ἐπίκουροι, οἵ με μέγα πλάζουσιν Il. 2.132.
To drive, force to flee, from a place : Ἄργεϊ νάσθη πλαγχθείς Il. 14.120.
To daze : πλάζε [μνηστῆρας] πίνοντας Od. 2.396.
- 3
In mid. and pass., to wander, rove, roam : εἰ ἄλλου μῦθον ἄκουσας πλαζομένου [Ὀδυσσῆος] (have heard from some one else the story of his wanderings) Od. 3.95= Od. 4.325, πλαζόμενοι κατὰ ληΐδα Od. 3.106. Cf. Il. 10.91 : Od. 3.252, Od. 13.204, Od. 14.43, Od. 15.312, Od. 16.64, 151.
To stray, lose one’s way : πλαγχθέντα ἧς ἀπὸ νηός Od. 6.278.
Of a missile, to glance off : πλάγχθη ἀπὸ χαλκόφι χαλκός Il. 11.351.
- 1
- a wander, go astray ὁ δʼ ἀποπλέων Σκύρου μὲν ἅμαρτε, πλαγχθέντες δʼ εἰς Ἐφύραν ἵκοντο (Boeckh: ἅμαρτεν ἵκ. δʼ εἰς ἐφ. codd.) N. 7.37
- b met., wander in oneʼs mind, lose oneʼs senses αὐτόματοι δʼ ἐξ ἀργυρέων κεράτων πίνοντες ἐπλάζοντο (sc. Κένταυροι) fr. 166. 5.
- Ilike πλανάω to make to wander or roam, Hom.
- 2to lead astray, bewilder, Hom.
- IIPass. to wander, rove, roam about, Od.; ἀπὸ χαλκόφι χαλκὸς ἐπλάγχθη brass glanced off from brass, Il.; c. gen. to wander from, ἁμαξιτοῦ Eur.; so, τίς πλάγχθη πολύμοχθος ἔξω; i. e. τίς ἐπλάγχθη ἔξω τοῦ πολύμοχθος εἶναι; Soph.
- IIIμέγα κῦμα πλάζʼ ὤμους the wave drove his shoulder aside, Il.:Pass., κύματι πλάζετο was driven aside by the wave, Od.
-
…γούναθʼ ἱκάνομαι, αἴ κʼ ἐθέλῃσθα κείνου λυγρὸν ὄλεθρον ἐνισπεῖν, εἴ που ὄπωπας ὀφθαλμοῖσι τεοῖσιν ἢ ἄλλου μῦθον ἄκουσας πλαζομένου · πέρι γάρ μιν ὀιζυρὸν τέκε μήτηρ. μηδέ τί μʼ αἰδόμενος μειλίσσεο μηδʼ ἐλεαίρων, ἀλλʼ εὖ μοι κατάλεξον…
Homer, Odyssey
-
…βροτοῖσι, πρῶτόν κεν τοῦ πατρὸς ἑλοίμεθα νόστιμον ἦμαρ. ἀλλὰ σύ γʼ ἀγγείλας ὀπίσω κίε, μηδὲ κατʼ ἀγροὺς πλάζεσθαι μετʼ ἐκεῖνον · ἀτὰρ πρὸς μητέρα εἰπεῖν ἀμφίπολον ταμίην ὀτρυνέμεν ὅττι τάχιστα κρύβδην · κείνη γὰρ κεν ἀπαγγείλειε γέροντι .…
Homer, Odyssey
-
…ἂν φιλοπόνων ἁλιαδᾶν ἔχων ἀΰπνους ἄγρας, ἢ τίς Ὀλυμπιάδων θεᾶν ἢ ῥυτῶν Βοσπορίων ποταμῶν, τὸν ὠμόθυμον εἴ ποθι πλαζόμενον λεύσσων ἀπύοι ; σχέτλια γὰρ ἐμέ γε τὸν μακρῶν ἀλάταν πόνων οὐρίῳ μὴ πελάσαι δρόμῳ, ἀλλʼ ἀμενηνὸν ἄνδρα μὴ…
Sophocles, Ajax
-
…γούναθʼ ἱκάνομαι, αἴ κʼ ἐθέλῃσθα κείνου λυγρὸν ὄλεθρον ἐνισπεῖν, εἴ που ὄπωπας ὀφθαλμοῖσι τεοῖσιν ἢ ἄλλου μῦθον ἄκουσας πλαζομένου · περὶ γάρ μιν ὀιζυρὸν τέκε μήτηρ. μηδέ τί μʼ αἰδόμενος μειλίσσεο μηδʼ ἐλεαίρων, ἀλλʼ εὖ μοι κατάλεξον…
Homer, Odyssey
-
…ἦ ῥα, καὶ ἀμπεπαλὼν προΐει δολιχόσκιον ἔγχος καὶ βάλεν, οὐδʼ ἀφάμαρτε τιτυσκόμενος κεφαλῆφιν, ἄκρην κὰκ κόρυθα · πλάγχθη δʼ ἀπὸ χαλκόφι χαλκός, οὐδʼ ἵκετο χρόα καλόν · ἐρύκακε γὰρ τρυφάλεια τρίπτυχος αὐλῶπις, τήν οἱ πόρε Φοῖβος…
Homer, Iliad
-
…πεδίοιο διαπρύσιον τετυχηκώς, ὅς τε καὶ ἰφθίμων ποταμῶν ἀλεγεινὰ ῥέεθρα ἴσχει, ἄφαρ δέ τε πᾶσι ῥόον πεδίονδε τίθησι πλάζων · οὐδέ τί μιν σθένεϊ ῥηγνῦσι ῥέοντες · ὣς αἰεὶ Αἴαντε μάχην ἀνέεργον ὀπίσσω Τρώων · οἳ δʼ ἅμʼ ἕποντο…
Homer, Iliad
-
…ἀρτίφρων ἐγένετο μέλεος ἀθλίων γάμων, ἐπʼ ἄλγει δυσφορῶν μαινομένᾳ κραδίᾳ δίδυμα κάκʼ ἐτέλεσεν · πατροφόνῳ χερὶ τῶν κρεισσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη · τέκνοις δʼ ἀγρίας ἐφῆκεν ἐπικότους τροφᾶς, αἰαῖ, πικρογλώσσους ἀράς, καί σφε σιδαρονόμῳ διὰ χερί ποτε λαχεῖν…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…ἀντιθέου γὰρ ἄνακτος ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων ἧμαι, ἄλλοισιν δὲ σύας σιάλους ἀτιτάλλω ἔδμεναι · αὐτὰρ κεῖνος ἐελδόμενός που ἐδωδῆς πλάζετʼ ἐπʼ ἀλλοθρόων ἀνδρῶν δῆμόν τε πόλιν τε, εἴ που ἔτι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο. ἀλλʼ ἕπεο ,…
Homer, Odyssey
-
…ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη. βῆ ἰέναι πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο · ἔνθα μνηστήρεσσιν ἐπὶ γλυκὺν ὕπνον ἔχευε, πλάζε δὲ πίνοντας, χειρῶν δʼ ἔκβαλλε κύπελλα. οἱ δʼ εὕδειν ὤρνυντο κατὰ πτόλιν, οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν ἥατʼ…
Homer, Odyssey
-
…τέκνον, ἀληθέα πάντʼ ἀγορεύσω. ἐκ μὲν Κρητάων γένος εὔχεται εὐρειάων, φησὶ δὲ πολλὰ βροτῶν ἐπὶ ἄστεα δινηθῆναι πλαζόμενος · ὣς γάρ οἱ ἐπέκλωσεν τά γε δαίμων. νῦν αὖ Θεσπρωτῶν ἀνδρῶν ἐκ νηὸς ἀποδρὰς ἤλυθʼ ἐμὸν πρὸς σταθμόν…
Homer, Odyssey