χαλινός

χᾰλῑνός (Aeol. χάλιννος prob. in Et.Gud. 561.5), ὁ, heterocl. pl. χαλινά A.R. 4.1607, Opp. H. 1.191, Plu. QConv. 2.613c, Sor. 1.100, etc.:—

• bit, once in Hom., ἐν δὲ χαλινοὺς γαμφηλῇς ἔβαλον Il. 19.393; χαλινὸν ἐμβαλεῖν γνάθοις E. Alc. 492; χ. ἐξαιρεῖται X. Eq. 3.2; of the horse, χ. οὐκ ἐπίσταται φέρειν (metaph. of Cassandra) A. Ag. 1066; χ. δέχεσθαι, λαμβάνειν, X. Eq. 3.2, 6.10; λαβεῖν, ἔχειν, Arist. Rh. 1393b16, 21; τὸν χ. ἐνδακεῖν champ the bit, Pl. Phdr. 254d; of the rider, δοτέον τὸν χ. one must give a horse the rein, X. Eq. 10.12; ὀπίσω σπάσαι, ξυνέχειν ἀνάγκῃ, Pl. Phdr. 254e, Luc. DDeor. 24[25].1; [χ.] εἰς ἄκρον τὸ στόμα καθιέμενος X. Eq. 6.9.—Expld. of the bit, opp. reins (ἡνίαι), by Poll. 1.148; so ἡνίας τε . . καὶ χ. Pl. R. 601c; χ. τινα χαλκεῖ ἐκδιδόντα σκευάσαι Id. Prm. 127a; κατὰ [τὸν κυνόδοντα] ἐμβάλλεται ὁ χ. Arist. HA 576b18, cf. A. Th. 123 (lyr.), S. OC 1067 (lyr.); but distd. fr. στόμιον by Hdt. 1.215, cf. A. Th. 207 (lyr.), X. Eq. 6.9, 10.9, etc.; and may be used generally for bit and bridle, Hdt. 3.118, 4.64, IG 1(2).374.176, PCair.Zen. 659.11 (iii B. C.).
• • • 2 metaph., of anything which curbs, restrains, or compels, Ἀργοῦς χ., of an anchor, Pi. P. 4.25; χ. λινόδετοι, = χαλινωτήρια, E. IT 1043; παρθενίας χ. λύειν, of the virgin zone, Pi. I. 8(7).48; χαλινοῖς ἐν πετρίνοισιν, of Prometheus’ bonds, A. Pr. 562 (anap.); Διὸς χ., of the will of Zeus, ib. 672; χαλινῶν ἀναύδῳ μένει, of forcible constraint, Id. Ag. 238 (lyr.); πολλῶν χαλινῶν ἔργον οἰάκων θʼ ἅμα, i.e. it requires much skill and force to guide, S. Fr. 869; τῷ δήμῳ χ. ἐμβαλεῖν ὕβρεως a bridle to curb their violence, Plu. Comp.Per.Fab. 1, cf. Luc. Herm. 82; τῆς γλώττης τὰ χ. Plu. QConv. 2.613c; ἐπέστω τῷ στόματι χ. Lib. Ep. 315.4; χ. οὐδεὶς ὀμμάτων Philostr. VA 6.11.
  • II generally, strap, thong, E. Cyc. 461 (dual).
  • III part of the tackle of a ship, IG 2(2).1610.11,14.
  • IV corner of the horseʼs mouth, where the bit rests, Poll. 2.90 (pl.); of the human mouth, Nic. Al. 117, 223, PUniv.Giss. 44.7, (ii/i B. C.), Heliod. ap. Orib. 48.31.4, Sor. 1.100, PSI 9.1016.25 (ii B. C.), Aret. SA 1.9, Cael.Aur. TP 1.4, Aët. 8.27; but, = ἡ σύνδεσις τῶν γνάθων, Ruf. Onom. 53, cf. Aët. 8.40.
  • • 2 fangs of serpents, from their shape and position in the mouth, Nic. Th. 234.

χαλινός, [ῑ], ὁ, bei sp.D., wie Ap.Rh. 4.1607 auch mit dem heterogenen plur. τὰ χαλινά (χαλάω, was man nachläßt),
1) der Zaum od. Zügel, bes. das Gebiß daran (vgl. ἡνία); Hom. nur im plur., ἐν δὲ χαλινοὺς γαμφηλῇς ἔβαλον Il. 19.393 ; so auch Aesch. Spt. 116, 375, Pers. 192 ; Eur. Cycl. 460, I.A. 151 u. öfter ; Her. 1.215, 4.64 u. sonst. Im sing. bei Soph. O.C. 1069, Ant. 473 u. oft ; Her. 3.118 ; übertr., χαλινὸν δʼ οὐκ ἐπίσταται φέρειν Aesch. Ag. 1036 ; χαλινὸν ἐμβάλλειν γνάθοις, Eur. Alc. 495 ; u. in Prosa, ἐνδακὼν τὸν χαλινόν Plat. Phaedr. 254d, u. öfter ; χαλινὸς παρθενίας Pind. I. 7.45 u. sonst, Gürtel ; Ἀργοῦς χαλινός, vom Anker, P. 4.25 ; Διὸς χαλινός Aesch. Prom. 675, Zeusʼ zwingende Gewalt ; überh. Alles, was zurückhält, hemmt, bändigt, Band, Fessel, χαλινοῖς ἐν πετρίνοισιν χειμαζόμενον ib. 561 ; χαλινόν τινα ἐμβέβληκεν αὐτῷ ἡ φιλοσοφία Luc. Herm. 82. – Im Takelwerk der Schiffe die Hißtaue an der Rahe, s. Böckh Att. Seew. p. 157.
2) der Mundwinkel, die äußersten Enden der Lippen, eigtl. bei Pferden, denen das Gebiß in diesen Winkel gelegt wird ; bei Aerzten auch von Menschen.
3) die Giftzähne der Schlangen, weil sie an den Mundenden sitzen, Nic. Th. 233.

χαλινός

(ῑ) -οῦ, ὁ.

A bit for a horse: ἐν χαλινοὺς γαμφηλῇς ἔβαλον Il. 19.393.

χᾰλῑνός

• 1bridle χρυσάμπυκα κούρα χαλινὸν Παλλὰς ἤνεγκ O. 13.65 met., ἄγκυραν θοᾶς Ἀργοῦς χαλινόν P. 4.25 “ἐρατὸν λύοι κεν χαλινὸν ὑφʼ ἥρωι παρθενίας” (sc. Θέτις) I. 8.45

χαλινός : bit (of a bridle), Il. 19.393†.

χαλινός .χᾰλῑνός, οῦ, ὁ,

• • Ia bridle, bit, Il.; χαλινὸν ἐμβαλεῖν γνάθοις Eur.:—of the horse, χαλινὸν οὐκ ἐπίσταται φέρειν Aesch.; χ. δέχεσθαι Xen.; χ. ἐνδακεῖν to champ the bit, Plat.:—of the rider, τὸν χ. διδόναι to give a horse the rein, Xen.; ὀπίσω σπᾶν Plat.
  • • 2metaph. of anything which curbs or restrains, of an anchor, Pind.; χαλινοῖς ἐν πετρίνοισι, of Prometheus bound to the rock, Aesch.
  • IIgenerally, a strap or thong, Eur. Hence