χιτών

χῐτών, in Ion. Prose κῐθών, ῶνος, ὁ (also prob. in Sammelb. 4291), Dor. κῐτών (q. v.):—

• garment worn next the skin, tunic.
• • I in early times, only of a manʼs tunic (the womanʼs being πέπλος, Sch.BT Il. 2.42), χιτῶνα περὶ χροῒ δῦνεν Od. 15.60; κιθῶνας ὑποδύνειν τοῖσι εἵμασι Hdt. 1.155: sts. with a girdle, Od. 14.72; τερμιόεις 19.242, Hes. Op. 537; μαλακός, ἐΰννητος, Od. 1.437, Il. 24.580; [χ.] λαμπρός . . ἠέλιος ὥς Od. 19.234; χλαῖνάν τε χιτῶνά τε 14.132, 154; οἱ δʼ ἀροτῆρες ἤρεικον χθόνα δῖαν ἐπιστολάδην δὲ χιτῶνας ἐστάλατʼ Hes. Sc. 287.
  • • 2 later worn also by women, ἅμα κιθῶνι ἐκδυομένῳ συνεκδύεται καὶ τὴν αἰδῶ γυνή Hdt. 1.8; σύροισα χιτῶνα Theoc. 2.73; the Ionian sleeved χ. was distd. fr the Dorian, fastened with περόναι, μετέβαλον [αἱ τῶν Ἀθηναίων γυναῖκες] ἐς τὸν λίνεον κ. ἵνα δὴ περόνῃσι μὴ χρέωνται Hdt. 5.87; οἱ πρεσβύτεροι [τῶν Ἀθηναίων] οὐ πολὺς χρόνος ἐπειδὴ χιτῶνας λινοῦς ἐπαύσαντο φοροῦντες Th. 1.6, cf. Eust. 954.50; χ. ποδήρης, ὀρθοστάδιος, στατός (v. sub vocc.); κιθὼν ποδηνεκής, worn by Babylonians, Hdt. 1.195; κιθῶνες λίνεοι περὶ τὰ σκέλεα θυσανωτοί, worn by Egyptians, Id. 2.81; κιθῶνες εἰρίνεοι, worn by Cilicians, Id. 7.91; dub. in E. IT 288 (pl.).
  • II coat of mail, prob. of leather covered with scales or rings, στρεπτὸς χ. Il. 5.113; χ. χάλκεος 13.439; κιθῶνες χειριδωτοὶ λεπίδος σιδηρέης coats of iron scales with sleeves, Hdt. 7.61 (s. v.l.): but distd. fr. θώρηξ Id. 9.22, cf. X. Cyr. 6.4.1.
  • III part of a shoe that coats the foot, upper, ib. 8.2.5 (pl.), Arist. Rh. 1392a31.
  • IV metaph., any coat, case, or covering, λάϊνος χιτών (v. λάϊνος) τειχέων κιθῶνες, i. e. walls, Hdt. 7.139; in Anatomy, coat, membrane, τὸν ἀμφὶ τὴν ὄψιν χ. Hp. VM 19, cf. Aph. 7.45, Epicur. Nat. 2.993.1; ὁ . . χ. τῆς καρδίας Arist. Resp. 480a4; χ. ὑμενώδης, ἀραχνιώδης, Id. PA 679a1, HA 557b16; τοῦ ᾠοῦ οἱ χ. οἱ περιέχοντες ib. 561a14; of foetal membranes, Sor. 1.7, 58, al.; τριγλοφόροι χιτῶνες, of fishing-nets, AP 6.11 (Satyr.); χιτῶνες ἀραχνίων spiders’ webs, Hp. Int. 3: pl., pods or coats of seeds, bulbous roots, etc., Thphr. HP 1.12.3, 8.4.1, CP 1.4.1, al.
  • • 2 vesture, [φύσις] σαρκῶν ἀλλογνῶτι περιστέλλουσα (sc. ψυχάς) χιτῶνι Emp. 126; σῶμα χ. ψυχῆς IG 14.2241: pl., προσθέσει χιτώνων ἐνυλοτέρων, of the soul, Procl. Inst. 209. (Accad. kitinnu ‘linen garment’, Hebr. kètōnet ‘tunicʼ; χεθὼν γὰρ τὸ λίνον ἡμεῖς καλοῦμεν J. AJ 3.7.2.)

χιτών, ῶνος, ὁ, in ion. Prosa κιθών,
1) Unterkleid, Rock, sowohl der Männer als der Frauen, die röm. tunica, eigentl. ein wollenes Hemd, das zunächst am Leibe getragen wurde ; χιτῶνα περὶ χροῒ δῦνεν Od. 15.60 ; vgl. Her. 1.155 ; worüber, wenn man ausging, ein weiter Mantel, ἱμάτιον, χλαῖνα, φᾶρος geworfen wurde, Il. 2.42 μαλακὸν δʼ ἐνέδυνε χιτῶνα – περὶ δὲ μέγα βάλλετο φᾶρος, vgl. 10.21, 131. Dah. vrbdn ὁ μὲν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε ἕννυτο, Od. 5.229, wie ἀμφὶ δέ μιν φᾶρος καλὸν βάλεν ἠδὲ χιτῶνα Od. 3.467, u. so öfter in dieser Kleitung, die der Folge des Anlegens beider Kleider nicht entspricht. – Gewöhnlich war das Unterkleid kurz, doch kommt Od. 19.243 auch ein χιτὼν τερμιόεις vor, ein bis auf die Füße herabreichender, wie Hes. O. 539 ; vgl. Ap.Rh. 3.875 ; Duris bei Schol. Eur. Hec. 934. – Κιθὼν λίνεος, das leinene Aermelkleid der ionischen u. attischen Frauenzimmer, Her. 5.87 ; λινέους κιθῶνας trugen aber auch die Babylonier, Aegyptier u. Kiliker, 1.105, 2.81, 7.91 u. Folgde.
2) übh. Kleid, Gewand ; Aesch. Suppl. 880 ; Soph. Tr. 577, 609 ; Eur., Ar. Dah.
   a) auch der Waffenrock, d.i. der Panzer, Il. 5.113, 11.100 u. sonst ; Her. 5.106 ; so χιτὼν χάλκεος Il. 13.439 ; κιθῶνες χειριδωτοὶ λεπίδος σιδηρέης, eiserne Schuppenpanzer mit Aermeln, Her. 7.61, vgl. 9.22. Bei Plut. auch der Feldherrnmantel, für χλαμύς.
   b) Fußbekleidung, bes. am Schuh das Ober- und Unterleder, Xen. Cyr. 8.2.5, der auch An. 7.4.4 von den Thrakiern sagt χιτῶνας ἔχουσιν οὐ μόνον περὶ τοῖς στέρνοις, ἀλλὰ καὶ περὶ τοῖς μηροῖς.
   c) übh. jede Bedeckung, Hülle, Schale, vgl. Strab. 11.14.4 ; λάϊνος χιτών, ein steinernes Gewand, die Decke von Steinen, mit welcher der Gesteinigte bedeckt wird, Il. 3.57 ; τειχέων κιθῶνες die Brustwehr der Mauern, Her. 7.139.
   d)Bei Stat. Thyill. 1 (VI.11) sind χιτῶνες τριγλοφόροι weite Fischernetze ; χιτὼν ἀράχνης ist das Spinnengewebe, Jacobs Ach.Tat. 561. – Auch die Haut od. Hülle der Zwiebel, Sp.

χιτών

-ῶνος, ὁ.

• • 1

    A loosely-fitting garment, prob. of linen, worn by men next to the body, a tunic: μαλακόν Il. 2.42, χλαῖνάν τʼ ἠδὲ χιτῶνα 262. Cf. Il. 2.416, Il. 3.57 (see λάϊνος), Il. 5.113, 736, Il. 9.490, Il. 10.21, etc.: Od. 1.437, 439, Od. 3.467, Od. 4.50, Od. 6.214, Od. 8.441, Od. 13.434, etc.

  • 2

    χ. χάλκεος, app.= θώρηξ Il. 13.439.

χιτών , ῶνος: tunic.The χιτών was like a shirt, but without sleeves, woollen, and white. It was worn by both men and women, next the body, and confined by a girdle, Od. 14.72. (See the cut, representing Achilles—clothed in the χίτών—taking leave of Peleus. Cf. also No. 55). There were also long tunics, see ἑλκεχίτων. Of soldiers, coat-of-mail, cuirass, Il. 2.416, Il. 11.100 (cf. cuts Nos. 12, 17, 79, 86). λάινος, ‘tunic of stone,’ fig., of death by stoning, Il. 3.57.

χιτών .χῐτών, Ionic κιθών, ῶνος, ὁ,

• • Ithe garment worn next the skin, a frock, Lat. tunica:
  • • 1in early times, a manʼs frock, Hom.; sometimes with a girdle, and reaching to the feet (τερμιόεις) , Od.; of linen, Od.; over it was worn a mantle (φᾶρος, χλαῖνα) , which was laid aside in the house.
    • 2in later times we hear of two sorts of χιτών, the Ionian and the Dorian;—the Ionian like the Homeric, but worn by women, as well as men, Hdt.; disused by the men about the time of Pericles, Thuc.;—Dorian adopted at Athens when the Ionian was laid aside. The Dorian χιτών was also worn by Spartan women, being open at the side (σχιστός) , and fastened with περόναι, Hdt.—Over this χιτών was worn the ἱμάτιον.
  • IIof soldiers, a coat of mail, of leather covered with scales or rings, Il., Hdt.
  • IIIthe upper leather of a shoe, in pl., Xen.
  • IVmetaph. any coat, case, or covering, λάϊνος χιτών (v. λάϊνος); τειχέων κιθῶνες, i. e. walls, Hdt.; of a serpentʼs skin, Eur. Probably an Oriental word.