ἀνά

ἀνά [ᾰνᾰ], Aeol., Thess., Arc., Cypr. ὀν, Prep. governing gen., dat., and acc. By apocope ἀνά becomes ἄν before dentals, as ἂν τὸν ὀδελόν; ἄγ before gutturals, as ἂγ γύαλα; ἄμ before labials, as ἂμ βωμοῖσι, ἂμ πέτραις, etc.; ἀμπεπλεγμένας IG 5(2).514.10 (Arc.).

• A WITH GEN., three times in Od., in phrase ἀνὰ νηὸς βαίνειν go on board ship, 2.416, 9.177, 15.284; ἂν τοῦ τοίχου, τᾶς ὁδοῦ, τοῦ ῥοειδίου, IG 14.352i40, ii 15,83 (Halaesa).
• B WITH DAT., on, upon, without any notion of motion, Ep., Lyr., and Trag. (only lyr.), ἀνὰ σκήπτρῳ upon the sceptre, Il. 1.15, Pi. P. 1.6; ἂμ βωμοῖσι Il. 8.441; ἀνὰ σκολόπεσσι 18.177; ἀνὰ Γαργάρῳ ἄκρῳ 15.152; ἀνὰ ὤμῳ upon the shoulder, Od. 11.128; ἀν ἵπποις, i. e. in a chariot, Pi. O. 1.41; ἂμ πέτραις A. Supp. 351 (lyr.); ἀνά τε ναυσὶν καὶ σὺν ὅπλοις E. IA 754; ἂγ Κόσσῳ GDI 1365 (Epirus).
• C WITH ACCUS., the comm. usage, implying motion upwards:
• • I of Place, up, from bottom to top, up along, κίονʼ ἀνʼ ὑψηλὴν ἐρύσαι Od. 22.176; ἀνὰ μέλαθρον up to, ib. 239; [φλὲψ] ἀνὰ νῶτα θέουσα διαμπερὲς αὐχένʼ ἱκάνει Il. 13.547; ἀνὰ τὸν ποταμόν Hdt. 2.96; ἂν ῥόον up-stream, GDI 5016.11 (Gortyn); κρῆς ἂν τὸν ὀδελὸν ἐμπεπαρμένον Ar. Ach. 796 (Megarian); simply, along, ἂν τὼς ὄρως Tab.Heracl. 2.32.
  • • 2 up and down, throughout, ἀνὰ δῶμα Il. 1.570; ἀνὰ στρατόν, ἄστυ, ὅμιλον, ib. 384, Od. 8.173, etc.; ἂγ γύαλα A. Supp. 550 (lyr.); ἀνὰ πᾶσαν τὴν Μηδικήν, ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα, Hdt. 1.96, 2.135, etc.; ὀν τὸ μέσσον Alc. 18.3; ἀνὰ τὸ σκοτεινόν in the darkness, Th. 3.22.
    • 3 metaph., ἀνὰ θυμὸν φρονέειν, ἀνὰ στόμα ἔχειν, to have continually in the mind, in the mouth, Il. 2.36, 250; ἀνʼ Αἰγυπτίους ἄνδρας among them, Od. 14.286; ἀνὰ πρώτους εἶναι to be among the first, Hdt. 9.86.
  • II of Time, throughout, ἀνὰ νύκτα all night through, Il. 14.80; ἀνὰ τὰς προτέρας ἡμέρας Hdt. 7.223; ἀνὰ τὸν πόλεμον 8.123; ἀνὰ χρόνον in course of time, 1.173, 2.151, 5.27; ἀνὰ μέσσαν ἀκτῖνα (i. e. in the south) S. OC 1247.
  • • 2 distributively, ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν day by day, Hdt. 2.37, 130, etc.; ἀνὰ πᾶν ἔτος 1.136, etc.; ἀνὰ πάντα ἔτεα 8.65: also ἀνὰ πρεσβύτᾱτα in order of age, Test.Epict. 4.28.
  • III distributively with Numerals, κρέα εἴκοσιν ἀνʼ ἡμιωβολιαῖα 20 pieces of meat at half an obol each, Ar. Ra. 554; τῶν ἀνʼ ὀκτὼ τὠβολοῦ that sell 8 for the obol, Timocl. 18; ἀνὰ πέντε παρασάγγας τῆς ἡμέρας [they marched] at the rate of 5 parasangs a day, X. An. 4.6.4; ἔστησαν ἀνὰ ἑκατόν μάλιστα ὥσπερ χοροί they stood in bodies of about 100 men each. ib. 5.4.12; κλισίας ἀνὰ πεντήκοντα companies at the rate of 50 in each, Ev.Luc. 9.14; ἔλαβον ἀνὰ δηνάριον a denarius apiece, Ev.Matt. 20.10; in doctorʼs prescriptions, ἀνὰ ὀβολὼ β Sor. 1.63, etc.: also ἀνὰ δύο ἥμισυ ζῳδίων amounting to 2 1/2 signs, Autol. 1.10; multiplied by, PPetr. 3p.198.
  • IV Phrases: ἀνὰ κράτος up to the full strength, i. e. vigorously, ἀνὰ κράτος φεύγειν, ἀπομάχεσθαι, X. Cyr. 4.2.30, 5.3.12; ἀνὰ τὸν αὐτὸν λόγον and ἀνὰ λόγον proportionately, Pl. Phd. 110d; esp. in math. sense, Id. Ti. 37a, Arist. APo. 85a38, etc.; ἀνὰ μέσον in the midst, Antiph. 13, Men. 531.19; ἀνὰ μέρος by turns, Arist. Pol. 1287n17.
• D WITH NOM. of Numerals, etc., distributively, Apoc. 21.21, v. l. in Sor. 1.11, 12, cf. Orib. Fr. 50,54.
• E WITHOUT CASE as Adv., thereupon, Hom. and other Poets:— and with the notion of spreading all over a space, throughout, all over, μέλανες δʼ ἀνὰ βότρυες ἦσαν all over there were clusters, Il. 18.562, cf. Od. 24.343:—but ἀνά often looks like an Adv. in Hom., where really it is only parted from its Verb by tmesis, ἀνὰ δʼ ἔσχετο; ἀνὰ δʼ ὦρτο (for ἀνῶρτο δέ) ; ἀνὰ τεύχεʼ ἀείρας (for τεύχεα ἀναείρας), etc.
• • F IN COMPOS.
  • • 1 as in C. 1, up to, upwards, up, opp. κατά, as ἀνα-βαίνω, -βλέπω, ἀν-αιρέω, -ίστημι: poet. sts. doubled, ἀνʼ ὀρσοθύρην ἀναβαίνειν Od. 22.132.
    • 2 hence flows the sense of increase or strengthening, as in ἀνακρίνω; though it cannot always be translated, as in Homerʼs ἀνείρομαι:—in this case opp. ὑπό.
    • 3 from the notion throughout (E), comes that of repetition and improvement, as in ἀνα-βλαστάνω, -βιόω, -γεννάω.
    • 4 the notion of back, backwards, in ἀναχωρέω, ἀνανεύω, etc., seems to come from such phrases as ἀνὰ ῥόον up, i. e. against, the stream.
  • G ἄνα, written with anastr. as Adv., up! arise! ἀλλʼ ἄνα Il. 6.331, Od. 18.13:—in this sense the ult. is never elided; cf. ἀλλʼ ἄνα, εἰ μέμονάς γε Il. 9.247; ἀλλʼ ἄνα ἐξ ἑδράνων S. Aj. 194.
  • • 2 apocop. ἄν after ὤρνυτο, ὦρτο, and up stood . . arose, Il. 3.268, 23.837, etc.
    • 3 when used as Prep. ἀνά never suffers anastrophe.

ἀνά, apokopiert ἄν, vor einem Lippenlaut ἄμ, vgl. diese Artikel. Es erscheint
I. als Adverb, auf, darauf, μέλανες ἀνὰ βότρυες ἦσαν Il. 18.562, schwarze Trauben waren darauf, daran, über das ganze Weinfeld verbreitet, vgl. Od. 24.343. Leicht zu ergänzen ist das verb. Il. 3.268 ὤρνυτο δʼ αὐτίκʼ Ἀγαμέμνων, ἂν δʼ Ὀδυσεύς, womit 23.709 ἂν δʼ Ὀδυσεὺς πολύμητις ἀνίστατο zu vgl. S. auch ἄνα. In sehr vielen Verbis ist besonders bei Hom. die Komposition mit ἀνά so lose, daß dieses durch eine Tmesis vom Verbum getrennt ist, was vorzüglich bei den Verb. des Gehens, ἀνὰ ἔρχεσθαι, βαίνειν, ἰέναι, bei ἀείρειν, ἔχειν, τιθέναι u. a. der Fall ist, die unten als Komposita angeführt sind. In Prosa findet sich nichts der Art als etwa Plut. Aemil. 32 ἕκαστον ἀνὰ τέτταρες ἐκόμιζον, s. jedoch unt. II.
II. als Praeposit. (Vgl. Spitzner de vi et usu praepos. ἀνά et κατά apud Hom., Vitbg. 1831.), auf, an, Verbreitung im Raume, bes. auf der Oberfläche, u. in der Zeit.
   1) c. gen. nur in der Vrbdg ἀνὰ νηὸς βαίνειν, Od. 2.416, 9.177, 15.284, auf das Schiff steigen, wo es auch Tmesis sein kann, obwohl sonst ἀναβαίνειν nicht mit dem gen. vorkommt.
   2) c. dat. nur Epiker und Lyriker, auch in den lyrischen Teilen der Tragödie : an, auf, mit dem Begriff der Ruhe, χρυσέῳ ἀνὰ σκήπτρῳ Il. 1.15, oben am Stabe ; εὗδε ἀνὰ Γαργάρῳ ἄκρῳ, oben auf dem G., 14.352, vgl. Il., 15.152 ἀνὰ Γαργάρῳ ἄκρῳ ἥμενον ; ἀνὰ σκολόπεσσι, auf Pfählen, 18.177 ; ἔχειν ἀνὰ φαιδίμῳ ὤμῳ Od. 11.128 ; Od. 24.8 ἀνά τʼ ἀλλήλῃσιν ἔχονται ist wohl Tmesis ; sehr zweifelhaft Il. 8.441 ἅρματα δʼ ἂμ βωμοῖσι τίθει. Pind. χρυσέαισιν ἀνʼ ἵπποις, auf goldenem Wagen, Ol. 1.41, 8.51, 11.69 ; ἀνὰ ἡμιόνοις, auf Wagen mit Maultieren bespannt, P. 4.94 ; εὕδει ἀνὰ σκάπτῳ, oben auf dem Szepter, 1.6 ; Aesch. ἂμ πέτραις, auf den Felsen, 346, ch.; Eur. ἀνὰ ναυσίν, auf Schiffen, Iph.A. 754 ; ἀνὰ δʼ ἐλάταισιν ἔμολεν θίασος, 1058, an Fichtenstämmen, od. auf diese gestützt, kam der Schwarm, wo man unnötig der Präposition die Bedeutung mit gegeben.
   3) c. acc. im Allgemeinen von einer Bewegung von unten nach oben, hinauf, Ggstz von κατά, ἀναβαίνειν ἀνά τι, Od. 22.132, 143 ; ἀνὰ μεγάροιο μέλαθρον ἕζετʼ ἀναΐξασα Od. 22.239 ; ἀνὰ νῶτα θεῖν, den Rücken hinauslaufen, Il. 13.547 ; κίονʼ ἀνʼ ὑψηλὴν ἐρύσαι Od. 22.176 ; ἀνὰ ποταμὸν πλεῖν, stromauf fahren, Her. 1.194 ; ἀνὰ ῥόον 2.96 ; DS. öfter. Dah.
      a) von einer Bewegung durch den Raum, weil das Entferntere höher zu liegenscheint ; doch ging das Bewußtsein dieses Grundes früh verloren, u. man brauchte ἀνά u. κατά ohne Unterschied nach Versbedürfnis ; Herodian. Scholl. Il. 5.824 sagt, daselbst stehe ἀνά statt κατά ; ἔσσυτʼ ἀνὰ πρόθυρον Od. 14.34 ; φέρειν ἀνὰ ῥωπήια πυκνά Il. 13.199 ; ἀνὰ στρατόν Il. 4.209, u. so oft bei μάχην, ὅμιλον, νῆας ; ἀνὰ δῆμον πτωχεύω, durchs ganze Volk hingehend betteln, Od. 19.73 ; χῶρον 14.2, ἄστυ 8.173, wie Aesch. Spt. 327 ; πόλιν Suppl. 823 ; ὄρη Xen. Cyr. 2.4.17 ; πᾶσαν τὴν γῆν Ages. 11.16. Auch bei Verbis der Ruhe, Il. 19.212 κεῖται ἀνὰ πρόθυρον τεραμμένος ; 1.570 ὤχθησαν δʼ ἀνὰ δῶμα θεοί ; ἦ μιν ἀτιμάζουσιν ἀνʼ Ἑλλάδα, durch ganz Hellas hin, Od. 11.496 ; ἀνὰ τὴν ἤπειρον, überall auf dem Festlande, Her. 1.96 ; ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα 2.135 ; ἀνὰ πρώτους, unter den Ersten, 9.86 ; vgl. ἀνʼ αἰγυπτίους Od. 14.286 ; τίνʼ ἀνὰ χέρα δόμους ἔβα Λοξίου Eur. Ion. 1455, auf wessen Arm ? ἀνὰ στόμα ἔχειν, im Munde führen, Il. 2.250 ; Eur. El. 80 ; Xen. Hier. 7.4 ; auch ἀνὰ στόμα εἶναί τινι, Luc. Navig. 43 u. sonst. Aehnlich ἀνὰ θυμὸν φρονεῖν, ὁρμαίνω Il. 2.36, 21.137.
      b) zur Angabeeiner Zeitdauer, hindurch, durch, doch ist diese Bedeutg in vielen Verbindungen sehr abgeschwächt, wie z.B. Il. 14.80 οὐ γάρ τις νέμεσις φυγέειν κακόν, οὐδʼ ἀνὰ νύκτα, was einfach so viel wie »bei Nacht« ist ; ἀνὰ τὸν πόλεμον τοῦτον, während des ganzen Krieges, Her. 8.123 ; ἀνὰ χρόνον. im Verlauf der Zeit, endlich, 1.173, 7.10.6 ; bes. ἀνʼ ἕκαστον ἔτος, jährlich, Plat. Alc. II, 148e ; ἀνὰ ἑκάστην ἡμέραν, ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν, jeden Tag, täglich, Xen. Cyr. 8.1.23, 1.2.8 ; ἀνὰ πᾶν ἔτος, jährlich, Her. 1.136, 2.99 ; ἀνὰ πάντα ἔτεα 8.65.
      c) bei Zahlenangaben, distributiv, ἀνὰ πέντε παρασάγγας τῆς ἡμέρας, täglich je fünf Parasangen, Xen. An. 4.6.4 ; ἀνὰ ἑκατὸν ἄνδρας, je hundert Mann, 3.4.21 u. öfter ; vgl. Ar. Ran. 554., – Selten : ungefähr, an, ἡ ὁδὸς ἀνὰ διηκόσια στάδια συμβέβληται Her. 4.101.
      d) mit Substantiven umschreibend, und mit diesen zu einem adverbialischen Ausdrucke verschmelzend : ἀνὰ κράτος, mit Gewalt, z.B. λαβεῖν (Suid. μετὰ πάσης σπουδῆς), Xen. ἐλαύνειν, An. 1.8.1 ; φεύγειν, 1.10.15 u. öfter ; ἀνὰ μέρος, abwechselnd, wechselsweise, s. Valcken zu Eur. Phoen. 481 ; ἀνὰ λόγον, verhältnismäßig, vgl. ἀνὰ τὸν αὐτὸν λόγον, Plat. Phaed. 110d. Nach Aristarch wird ἀνά (abgesehn von ἄνα = ἀνάστηθι) niemals anastrophiert, s. Lehrs Quaestt. epp. p. 71 sqq.
In der Zufammensetzung bedeutet es :
   a) in die Höhe, hinauf, ἀναβαίνειν, ἀνιστάναι, und verstärkt daher den Begriff z.B. in ἀναγιγνώσκειν. Doch Homerisch ist öfters die Bedeutung des Kompositums von der des Simplex nicht verschieden, wie z.B. das Homer. ἀνέρομαι nicht verschieden ist von ἔρομαι. Die Verstärkung ist hier durch den Gebrauch abgeschwächt und nur noch formell.
   b) wieder, zurück, ἀναλύειν, ἀναχωρεῖν.

ἀνά

Also in form ἄν and in assimilated form ἄμ.

• I

  Adv.

• • 1

    Up, upwards, in an upward direction, on to something: ἂν Χρυσηΐδα βήσομεν (put her on board) Il. 1.143, ἀνὰ δʼ ἔστη Il. 2.100, ἂν δʼ ἔβη (mounted) Il. 3.261, ἀνʼ ἔντεα λέγοντες (gathering them up) Il. 11.755. Cf. Il. 1.310, Il. 3.268, Il. 5.798, Il. 17.541, Il. 21.361, Il. 22.77, etc.: ἂν δʼ αὐτοὶ βάντες (going on board) Od. 2.419 = Od. 4.579. Cf. Od. 6.253, Od. 8.3, Od. 9.468 (see νεύω 3), Od. 13.56, Od. 17.262 (see βάλλω II.4), etc.

  • 2

    Back, reversal of action: ἀνά τʼ ἔδραμʼ ὀπίσσω Il. 5.599, ἀνὰ δὲ σχέο Il. 7.110 (see ἔχω IV.1.b): ἀνὰ πρυμνήσια λῦσαι Od. 9.178 = 562 = Od. 11.637 = Od. 12.145 = Od. 15.548.

  • 3

    Indicating extension or diffusion: ἀνʼ ἱστία πέτασσαν Il. 1.480, μέλανες ἀνὰ βότρυες ἦσαν Il. 18.562: ἀνὰ κρητῆρα κέρασσεν Od. 3.390. Cf. Od. 4.41, 783 = Od. 8.54, Od. 10.506, Od. 24.343.

• II

  Prep.

• • 1

    With dat., on, upon: ἀνὰ σκήπτρῳ Il. 1.15 = 374. Cf. Il. 14.352, Il. 15.152: ἂμ πέτρῃσιν Od. 5.156. Cf. Od. 11.128 = Od. 23.128 = Od. 23.275, Od. 24.8.

    In pregnant sense: ἅρματʼ ἂμ βωμοῖσι τίθει Il. 8.441. Cf. Il. 18.177.

  • 2

    With acc.

  • • a

      On to, on, upon: θῆκεν ἀνὰ μυρίκην Il. 10.466. Cf. Il. 18.278: ἂν δὲ βήσετο δίφρον Od. 3.481. Cf. Od. 3.492 = Od. 15.145 = 190, Od. 22.176, 193, 239.

    • b

      Through, throughout, along, over, among, in, on: ἀνὰ στρατόν Il. 1.10, ἂμ πεδίον Il. 5.87. Cf. Il. 1.53, Il. 4.251, Il. 5.74, Il. 9.383, Il. 10.339, Il. 13.308, Il. 16.349, Il. 22.452 (in . . .), etc.: ἂν στόμα Od. 5.456, ἀνʼ ὀρσοθύρην Od. 22.132. Cf. Od. 2.430, Od. 7.72, Od. 10.251, Od. 18.246, Od. 22.18, Od. 24.318, etc.

      In reference to the mouth as the organ of speech: βασιλῆας ἀνὰ στόμʼ ἔχων (having them passing through the mouth, i.e. talking freely of them) Il. 2.250.

      In reference to immaterial things: ἀνὰ θυμόν (in his mind) Il. 2.36, ἀνʼ ἰθύν Il. 21.303 (see ἰθύς2 2), etc. Cf. Od. 2.116, Od. 4.638, Od. 8.377 (see ἰθύς2 1), etc.

      In reference to night as a space of darkness: ἀνὰ νύκτα Il. 14.80.

      Indicating diffusion: ἀνὰ εἴκοσι μέτρα Od. 9.209.

      In reference to position: ἀνὰ πρόθυρον τετραμμένος (i.e. with his feet pointing outwards through the doorway) Il. 19.212.

  • 3

    With genit., on to, upon: ἂν δὲ νηὸς βαῖνεν (went on board) Od. 2.416. Cf. Od. 9.177, Od. 15.284.

ἀνά (ἄν in apocope before δ, χ, κ, ν, τ; ἀγ before κ Πα. 7. 12 v. l.; ἄμ before π.)

• A prep c. acc.
• 1 of place
• • a in, throughout ἀνʼ Ἑλλάδα P. 2.60 δώδεκʼ ἂν δρόμων τέμενος (Thiersch: δωδεκαδρομον, -ων codd.) P. 5.33 τῶν γὰρ ἀνὰ πόλιν εὑρίσκων τὰ μέσα μακροτέρῳ ὄλβῳ τεθαλότα P. 11.52 Ποσειδάνιον ἂν τέμενος N. 6.41 δάπεδον ἂν τόδε N. 7.83 οἵ τʼ ἀνὰ Σπάρταν Πελοπηιάδαι N. 8.12 ἁδυπνόῳ τέ νιν ἀσπάζοντο φωνᾷ γαῖαν ἀνὰ σφετέραν I. 2.27 εὐανθέʼ ἀπέπνευσας ἁλικίαν προμάχων ἀνʼ ὅμιλον I. 7.35 Ἴσθμιον ἂν νάπος Δωρίων ἔλαχεν σελίνων (Hermann: ἀνάπος codex) I. 8.63 [Δᾶλ]ον ἀνʼ εὔοδμον Pae. 2.97 [ἂν Ζεάθου πόλιν (coni. Wil.: καὶ Ζ. Π.) Πα. 9. 44.] ἂν δὲ Ῥόδον κατῴκισθεν fr. 119. 1.
  • b upon, along εἰ δὲ τέτραπται θεοδότων ἔργων κέλευθον ἂν καθαράν I. 5.23 ἐλαύνεις ἀνʼ ἀμβροτ[ Pae. 3.16 ]ἰόντι τηλαυγέʼ ἀγ κορυφὰν[ (Π⁵: ἂν Π⁴.) Πα. 7. 12. ἀνὰ Δώτιον ἀνθεμόεν πεδίον πέταται (sc. κύων.) *fr. 107a. 4* πρῶτον μὲν Ἀλκμήνας σὺν υἱῷ Τρώιον ἂμ πεδίον ἦλθεν fr. 172. 4.
  • c dub. ἢ πόντου κενέωσιν < ˘ > ἂμ πέδον (Hermann: ἀλλὰ codd. Dion. Hal.) Pae. 9.16
• 2 of time, in the course of, during ὅτʼ ἀμφότεροι κράτησαν μίαν ἔργον ἀν ἁμέραν O. 9.85 ἑξέτης τὸ πρῶτον, ὅλον δʼ ἔπειτʼ ἂν χρόνον N. 3.49 Χρομίῳ κεν ὑπασπίζων ἔκρινας, ἂν κίνδυνον ὀξείας ἀυτᾶς (ἂν = κε Σ cum ἔκρινας coniunxit) N. 9.35
• B prep. c. dat., upon χρυσέαισί τʼ ἀν ἵπποις O. 1.41 ἀνʼ ἵπποις χρυσέαις O. 8.51 ἀνʼ ἵπποισι δὲ τέτρασιν O. 10.69 ἀνὰ βωμῷ θεᾶς O. 13.75 εὕδει δʼ ἀνὰ σκάπτῳ Διὸς αἰετός P. 1.6 ἀνὰ δʼ ἡμιόνοις ξεστᾷ τʼ ἀπήνᾳ προτροπάδαν Πελίας ἵκετο P. 4.94 θοαῖς ἂν ναυσὶ N. 7.29 ἐπικράνοισι γὰρ ἂν κιόνων fr. 6b. d. ἂν δʼ ἐπικράνοις σχέθον πέτραν ἀδαμαντοπέδιλοι κίονες fr. 33d. 7. ἀλ]λοτρίαις ἀνʼ ἵπποις Πα. 7B. 12.
• C in tmesis ἀνὰ δʼ ἔπαλτʼ v. ἀναπάλλω O. 13.71 ἂν δʼ εὐθὺς ἁρπάξαις v. ἀναρπάζω P. 4.34 ἀνὰ βωλακίας δʼ ὀρόγυιαν σχίζε v. ἀνασχίζω (ἀναβωλακίας iunctim codd.) P. 4.228 ἀνὰ δʼ ἱστία τεῖνον v. ἀνατείνω N. 5.51 ἀλλʼ ἀνὰ μὲν βρομίαν φόρμιγγʼ, ἀνὰ δʼ αὐλὸν ἐπʼ αὐτὰν ὄρσομεν ἱππίων ἀέθλων κορυφάν v. ἀνόρνυμι N. 9.8 ἀνὰ δʼ ἔλυσεν v. ἀναλύω N. 10.90 ἀνὰ δʼ ἄγαγον (Er. Schmid: ἀν δʼ codd.) v. ἀνάγω I. 6.62 ὁ δʼ ἀντίον ἀνὰ κάρα τʼ ἄειρ[ε v. ἀναείρω Pae. 20.10

ἀνά , by apocope ἄν (ἀν), before labials ἄμ (ἀμ): up, opp. κατά.—I. adv., ἄνα (with anastrophe), hortative, up! quick! Il. 18.178, Od. 18.13; up there, thereon, μέλανες δʼ ἀνὰ βότρυες ἦσαν, Il. 18.562; back, ἀνά τʼ ἔδραὐ ὀπίσσω, Il. 5.599, ἀνὰ δʼ ἴσχεο, ‘hold up,’ ‘refrain,’ Il. 7.110. The use with verbs ‘in tmesi’ is of course adverbial; likewise when a subst, occurs in a case that defines the adv. (thus showing the transition to a true preposition), ἂν δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνε (νηός local or part. gen.), Od. 2.416.—II. prep., (1) w. gen., only ἀνὰ νηὸς ἔβην, Od. 9.177, see the remark on Od. 2.416above.—(2) w. dat., up on, upon, Il. 1.15, Il. 15.152, ἀνά τʼ ἀλλήλῃσιν ἔχονται, hold on (close up) ‘to’ one another, Od. 24.8.—(3) w. acc., up to, up through, Il. 10.466, Od. 22.132, Il. 22.452; of motion, ἀνά generally denotes vague direction (up and down, ‘up through,’ ‘throughout’), ἐννῆμαρ μὲν ἀνὰ στρατὸν ὤχετο κῆλα θεοῖο, Il. 1.53, whereas κατά rather indicates motion toward a definite point or end (Il. 1.483, 484); with the idea of motion less prominent, Il. 13.117, 270; of time, ἀνὰ νύκτα, Il. 14.80; βασιλῆας ἀνὰ στόμʼ ἔχων, ‘bandying their names up and down,’ Il. 2.250; ἀνὰ θῡμὸν φρονεῖν, ὁρμαίνειν, θαμβεῖν, ὀίεσθαι, Il. 2.36, Od. 2.156, Od. 4.638; ἀνʼ ἶθύν, ‘straight forward,’ Il. 21.303; following the governed word, νειὸν ἀν(ά), ‘up and down’ the field, Od. 13.32.

ἀνά

• prep. governing gen., dat., and acc. Radic. sense, up, upon, opp. to κατά.
• AWITH GEN., ἀνὰ νηός on board ship, Od.
• BWITH DAT., on, upon, ἀνὰ σκήπτρωι upon the sceptre, Il.; ἀνὰ ὤμωι upon the shoulder, Od.
• CWITH ACC., the comm. usage, implying motion upwards:
• • Iof Place, up to, up along, ἀνὰ τὸν ποταμόν Hdt.; ἀνὰ δῶμα up and down the house, throughout it, Il.; so, ἀνὰ στρατόν, ἄστυ, ὅμιλον Hom.; ἀνὰ στόμα ἔχειν to have continually in the mouth, Hom.
  • IIof Time, throughout, ἀνὰ νύκτα Il.; ἀνὰ τὸν πόλεμον Hdt.; ἀνὰ χρόνον in course of time, Hdt.; ἀνὰ πᾶσαν τὴν ἡμέραν Hdt.; but, ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν, distributively, day by day, Hdt.
  • IIIdistributively also with Numerals, ἀνὰ πέντε παρασάγγας τῆς ἡμέρας they marched] at the rate of 5 parasangs a day, Xen.; κλισίας ἀνὰ πεντήκοντα companies at the rate of 50 in each, NTest.; ἔλαβον ἀνὰ δηνάριον a denarius apiece, NTest.
  • IVἀνὰ κράτος up to the full strength, with all might, ἀνὰ κράτος φεύγειν, ἀπομάχεσθαι Xen.; ἀνὰ λόγον in proportion, Plat.
• DWITHOUT CASE as adv. thereupon, Hom., etc.
• • • 2all over, μέλανες δʼ ἀνὰ βότρυες ἦσαν all over there were clusters, Il. [E.] IN COMPOS.,
    • 1upwards, up, as ἀναβαίνω, ἀνίστημι.
    • 2with a sense of increase or completeness, as ἀνακρίνω.
    • 3again, as ἀναβλαστάνω, ἀναγινώσκω.
    • 4back, backwards, ἀναχωρέω.
• Fἄνα by anastr. for ἀνάστηθι, up! arise! ἀλλʼ ἄνα Hom.
• • • 2ἄν apocop. for ἀνέστη, he stood up, Il.