λαμπρός

λαμπρός, ά, όν, fem. -ή in Ep. (Il. 17.269, Hom. Epigr. 3.3), but -ά in Hes. Th. 19, 371:—

• bright, radiant, of the sun and stars, λ. φάος ἠελίοιο Il. 1.605; ἀστήρ 4.77; -ότατος, of Sirius, 22.30 (and of the same, λαμπρὸν παμφαίνῃσι 5.6); λαμπρὰ σελήνη Hes.ll.cc., cf. Th. 7.44; πρὶν ἡμέραν λ. γενέσθαι D.H. 3.27; of the eyes, S. OT 1483, E. Hec. 1045, etc., v. infr. II.3; of metallic bodies, λ. φάλοι, κόρυθες, Il. 13.132, 17.269: neut. as Adv., θώρηκες λαμπρὸν γανόωντες 13.265.
• • • 2 of white cloths and the like, bright, λαμπρὸς δʼ ἦν ἠέλιος ὥς [ὁ χιτών] Od. 19.234; δέρμα . . -ότατον λευκότητι Hdt. 4.64; λ. ἐσθής, = Lat. toga candida, Plb. 10.5.1.
    • 3 of water, clear, limpid, A. Eu. 695, Hp. Aër. 5, X. HG 5.3.19; of air, λ. ἠήρ Hp. Aër. 15; αἰθήρ E. Med. 829 (Sup., lyr.).
    • 4 of sound or voice, clear, distinct, Pl. Phlb. 51d, D. 19.199; λαμπρὰ κηρύσσειν E. Heracl. 864; φωνὴ -οτέρα Arist. HA 545a12; opp. φ. ἀσαφής, Id. Aud. 801b22; λαμπρὸν ἀνολολύξαι Plu. Amat. 2.768d; cf. λάμπω 1.2.
    • 5 metaph., of vigorous action, λ. ἄνεμος a keen wind, Hdt. 2.96, cf. A. Ag. 1180; λ. ἤδη καὶ μέγας καθιείς swooping down like a fresh and mighty breeze, Ar. Eq. 430, cf. 760; λαμπρὸς φανήσεται he will come furiously forth, E. Heracl. 280; λ. μάχη a keenly contested battle, Plb. 10.12.5; -ότερος κίνδυνος Id. 1.45.9. Adv. -ρῶς, ἐπικείμενοι vigorously, Th. 7.71; utterly, λ. ἡττῆσθαι, λ. περιεστοιχίσθαι, Hld. 4.4, 9.1.
    • 6 metaph. also, clear, manifest, μαρτύρια A. Eu. 797; ταῦτʼ ἐπειδὴ λαμπρὰ συμβαίνει S. Tr. 1174; ἴχνη X. Cyn. 5.5; γεγενημένης τῆς νίκης λ. ἤδη Th. 7.55; λ. φυγή decisive, Arr. An. 2.11.3. Adv. -ρῶς, κοὐδὲν αἰνικτηρίως A. Pr. 833; λελυμένων λ. τῶν σπονδῶν Th. 2.7; λ. νικᾶν Arr. An. 2.10.4; λαμπρῶς ἐλέγετο it was said without concealment, Th. 8.67.
  • II of persons, well-known, illustrious by deeds, station, etc., λ. ἐν τῇσι Ἀθήνῃσι Hdt. 6.125; ἐν τοῖσι πολέμοισι ἐὼν -ότατος Id. 7.154; λ. ἐν [τοῖς κινδύνοις] D. 19.269; -οτάτους γενομένους τῶν καθʼ ἑαυτούς Th. 1.138; ἐξ ἀδόξων γενέσθαι λ. Isoc. 5.89; λ. ἐς γένος E. El. 37; ἐν λόγοις Id. Supp. [902]; as honorary title, -ότατος, = Lat. clarissimus, IG 14.911, 7.91, etc.; of cities, councils, etc., ἡ λαμπρὰ τῶν Μιλησίων μητρόπολις SIG 906 A 4 (iv A. D.), cf. 867.4 (Sup., Ephesus, ii A. D.); of actions, etc., ἔργον οὐδὲν ἀπʼ αὐτῶν λ. γίνεται Hdt. 3.72; τὸν βίον λ. ποιεῖσθαι S. OC 1144; τὸ λ. φῶς ἀποσβεννὺς γένους Trag.Adesp. 9.
  • • 2 magnificent, munificent, λ. ἐν ταῖς λειτουργίαις Isoc. 3.56, cf. D. 21.153 (Sup.); ὁ λ. καὶ πλούσιος οὗτος ib. 174. Adv. -ρῶς, χορηγεῖν Antipho 2.2.12, Arist. EN 1122b22.
    • 3 bright, joyous, λ. ὥσπερ ὄμματι, of the bearer of good news, S. OT 81, cf. X. HG 4.5.10; λαμπρὸν ἐξέπεμψα with bright hopes, S. El. 1130; λ. ταῖς ἐλπίσιν Jul. Or. 2.64b; also ὄμματι δέρκομαι λαμπρόν, of one clear in conscience, Pi. N. 7.66.
  • III of outward appearance, splendid, brilliant, νυμφίον . . λ. ὄντα Ar. Pax 859; of a horse, IG 2(2).956.87, X. Eq. 11.1; in dress, Id. Cyr. 2.4.5 (Sup.); of youthful bloom, ὥρᾳ ἡλικίας λ. Th. 6.54; of healthy look, Hp. Aër. 24; of property, dress, etc., εἴ τί γʼ ἔστι λ. καὶ καλόν Ar. Pl. 144, cf. E. Fr. 316.5; κατασκευή X. Smp. 1.4 (Comp.); λ. κάλλος beaming beauty, Pl. Phdr. 250b, etc.: more generally λ. τι ποιεῖν X. Cyr. 5.4.15; τὸ λ. splendour, Pi. N. 8.34; λ. γενέσθαι βουλόμεσθα τοὺς γάμους Euang. 1.3. Adv. -ῶς, opp. λιτῶς, Phld. Mort. 30: Sup. -ότατα X. Cyr. 2.4.1; later -οτάτως JHS 44.26 (Ancyra, ii A. D.).
  • • 2 of language, brilliant, τῶν διθυράμβων τὰ λ. Ar. Av. 1388; λ. λέξις ornamental diction, Arist. Po. 1460b4; λόγος Hermog. Id. 1.9.
  • IV Astrol., of degrees in a zodiacal sign, ἑκάστου ζῳδίου λαμπρὰς μοίρας ἐξέθεντο Heph.Astr. 1.1, al.
  • V for Adv. -ρῶς, v. supr. I.5 and 6, II.2, III.1.

λαμπρός -ά -όν [λάμπω]

❶ of things
🄰 luminous, shining, splendid, radiant Il. 1.605, 22.30 (sun, stars), al. Hes. Th. 19, 371 (moon) Bacchyl. Epin. 3.54 (fire) etc.; τὰ πρόσθε λαμπρά … ὄμματα the eyes that once were bright Soph. O.T. 1483 cf. Pind. N. 7.66; πρὶν ἡμέραν λαμπρὰν γενέσθαι before daylight Dion. 3.27.1 | of metallic obj. Il. 13.132, 17.269 | of colors Aristot. Aud. 801b 25 ‖ astr. of Zodiacal sign λαμπραὶ μοῖραι luminous degrees Heph.¹ 1.1.11 ‖ shining, bright, of white obj. Od. 19.234 (clothing) Hdt. 4.64.3 (skin) Anacr. 86 (clean garments) etc.; λ. ἐσθής Lat. toga candida Pol. 10.5.1 and bright or radiant garment NT Acts 10.30 ‖ fig. brilliant, of style: τῶν διθυράμβων … τὰ λαμπρά the splendor of the dithyrambs Aristoph. Av. 1388 etc.; ἡ λίαν λαμπρὰ λέξις overly brilliant elocution Aristot. Poet. 1460b 4 ‖ adv. neut. λαμπρόν: ὄμματι δέρκεσθαι λ. to cast a bright glance Pind. N. 7.66

🄱 clear, limpid, of water or air Hp. Aër. 5.15 etc.; διὰ λαμπροτάτου αἰθέρος through the purest air Eur. Med. 829; λαμπρὰ καὶ ψυχρὰ ὕδατα clear, cool water Xen. Hel. 5.3.19 ‖ fig. clear, evident, manifest Xen. Cyn. 5.5 etc.; ἐκ Διός … λαμπρὰ μαρτυρία clear signs of the will of Zeus Aeschl. Eum. 797; γεγενημένης δὲ τῆς νίκης … λαμπρᾶς ἤδη since victory was now evident Thuc. 7.55.1 ‖ distinct, sonorous, clear, of senses Plat. Phil. 51d Demosth. 19.199; λαμπρὰ κηρύσσει he proclaims clearly Eur. Her. 864 | λαμπρὸς ἀνολολύζειν to send forth loud cries of joy Plut. Mul. virt. 258b, al.

🄲 extens. strong, vigorous, impetuous, esp. of the wind Hdt. 2.96.3 Aeschl. Ag. 1180 Aristot. Meteor. 361b 8 Pol. 1.44.3 etc.; λαμπρός … καὶ μέγας καθιείς striking like a strong, impetuous (wind), of Kleon Aristoph. Eq. 430 | ὅσῳ δέ …, τοσούτῳ λαμπρότερος ἦν ὁ κίνδυνος the more …, the more apparent was the danger Pol. 1.45.9 | μάχη λαμπρά vehement battle Pol. 10.12.5

🄳 splendid, magnificent Xen. Cyr. 5.4.15, al. etc.; λαμπρὰ ἐσθής splendid garment Aristot. fr. 57; λ. γάμοι magnificent weddings Euang. 1.3 | subst. τὸ λαμπρόν splendor Pind. N. 8.34; subst. τὰ λαμπρά splendor NT Rev. 18.14

❷ of pers.
🄰 illustrious, well-known, brave Hdt. 6.125.1, al. Thuc. 1.138.6 (superl.) Eur. El. 37, al. etc.; ἐξ ἀδόξων γενέσθαι λαμπροί to rise from obscurity to distinction Isocr. 5.89; γένεσι λαμπροί illustrious by birth Plut. Pomp. 24.3; λαμπρὸς ἐν τοῖς μαχομένοις brave among combatants Plut. Pyr. 4.5

🄱 splendid, radiant, brilliant in beauty or youth Thuc. 6.54.2 Aristoph. Pax 859 etc.; ἡ κάρτα λαμπρὰ καὶ κατ’ ὄνομα καὶ φύσιν she is truly splendid in name and in nature Soph. Tr. 379 (of Iole); κάλλος λαμπρόν radiant beauty Plat. Phaedr. 250b | in coiffure, dress, etc. Xen. Cyr. 2.4.5, al. etc. | from joy Soph. O.T. 81; λαμπρὸς ὑπὸ χαρᾶς radiant with joy Plut. Pomp. 58.9 | of animals Xen. Hip. 11.1 (horse) etc. ‖ magnificent, munificent, splendid Demosth. 21.153 etc.; λαμπροὶ ἐν ταῖς ὑπὲρ τῆς πόλεως λειτουργίαις munificent in services to be rendered to the State Isocr. 3.56 ‖ compar. -ότερος | superl. -ότατος

● s.times epic fem. λαμπρή ◆ adv. λαμπρῶς clearly, openly Aeschl. Pr. 833 Thuc. 1.49.7, al. etc.: λαμπρῶς ἤδη ἐς δημοκρατίαν βουλόμενοι μεταστῆσαι τὰ ἐν τῇ Σάμῳ openly willing to transform the constitution of Samos into a democracy Thuc. 8.75.2; λ. νικᾶν to be the clear winner Arr. An. 2.10.4 ‖ strongly, vigorously Thuc. 7.71.5 Plut. Arist. 5.4 etc. | splendidly Xen. Cyr. 2.4.1 Dion. 9.24.4 etc. | magnificently, with munificence or magnificence Aristot. Oec. 1347a 26, al. Long. 4.37.2; λ. χορηγεῖν to provide magnificently for the staging of a chorus Aristot. E.N. 1122b 22; εὐφραίνεσθαι λ. to give a splendid feast NT Luke 16.19.

λαμπρός, (λάμπω), 1) leuchtend, glänzend, Hom. meist vom Glanz der Himmelskörper, λ. φάος ἠελίοιο, Il. 1.650, ἀστήρ, 4.77, u. des Erzes, φάλοι, κόρυθες, 13.132, 17.269 ; so Pind. φέγγος, ἀκτῖνες, P. 8.101, 4.198 ; ἡλίου κύκλος, Aesch. Pers. 496, wie Soph. Ant. 412 ; λαμπρὸν ἡλίου σέλας El. 17 ; auch στεροπή, Aj. 250 ; übertr., τὸ λαμπρὸν φῶς ἀποσβεννὺς γένους frg. 497 ; auch in Prosa, πρὶν ἡμέραν λαμπρὰν γίνεσθαι Dion.Hal. 3.27 ; ἦν σελήνη λαμπρά, heller Mondschein, Thuc. 7.44 ; – αἰθήρ, Eur. Or. 1087 ; vgl. Ar. Nub. 269 ; – κάλλος, strahlende Schönheit, Plat. Phaedr. 250b ; vom Auge, ὄμμα, Eur. Hec. 1045 ; Soph. O.R. 1483. – Von allen glänzenden Farben, besonders = weiß, rein, χιτὼν λαμπρὸς ἦν ἠέλιος ὥς Od. 19.234 ; bei Pol. 10.4.5 von der toga candida ; von prächtigen Kleidern, ἐβουλόμην σε ὡς λαμπρότατον φανῆναι Xen. Cyr. 2.4.5. – Auch von der Stimme, helltönend, laut, Poll. 2.116 ; λαμπρὰ κηρύσσειν, Eur. Heracl. 864 ; λαμπρᾷ τῇ φωνῇ, Dem. 19.199 ; φώνημα λαμπρότατον, Luc. Alex. 3 ; übertr., hell, einleuchtend, λαμπρὰ μαρτύρια παρῆν Aesch. Eum. 764, wie λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως Prom. 835 ; λαμπρὰ συμβαίνει, glänzend trifft es ein, Tr. 1164 ; so kann man auch fassen γεγενημένης τῆς νίκης λαμπρᾶς ἤδη, da der Sieg entschieden war, Thuc. 7.55.
2) rein u. unvermischt, vom Wasser, klar, βορβόρῳ θʼ ὕδωρ λαμπρὸν μιαίνων Aesch. Eum. 695 ; τῶν λαμπρῶν καὶ ψυχρῶν ὑδάτων Xen. Hell. 5.3.19 ; dah. kräftig, frisch, ἄνεμος, Her. 2.96 ; vgl. Plut. Them. 14 ; Pol. 1.44.3, 60.6 ; ἀνέμου λαμπρὸν καταπνέοντος Plut. conj.praec. 413, was Einige trans. hell machend, die Luft reinigend od. die Wolken verjagend erkl., unrichtig. Dahin kann man auch rechnen μάχη λαμπρά, heftige Schlacht, Pol. 10.12.15, vgl. 16.5.7, κίνδυνος λαμπρότερος, 1.45.9.
3) oft von Menschen, teils = durch Tatenglanz hervorleuchtend, berühmt, angesehen, ἐν Ἀθήνῃσι, ἐν πολέμοις, Her. 6.125, 7.154 ; οὐ γὰρ λόγοισι τὸν βίον σπουδάζομεν λαμπρὸν ποιεῖσθαι Soph. O.C. 1146 ; Παυσανίαν καὶ Θεμιστοκλέα, λαμπροτάτους γενομένους τῶν καθʼ ἑαυτούς Thuc. 1.138 ; ἐν τοῖς κινδύνοις Pol. 24.1.6 ; – teils durch Aufwand od. Lebensweise, prachtliebend, freigebig, splendid, ἐν ταῖς λειτουργίαις Isocr. 3.56 ; ὁμολογῶ μειδίαν ἁπάντων τῶν ἐν τῇ πόλει λαμπρότατον γεγενῆσθαι Dem. 21.153 ; Plat. Hipp. min. 368d ; πρὸς τὰ χρήματα Plut. Philop. 15. Auch τῶν διθυράμβων τὰ λαμπρά, prunkvoll, Ar. Av. 1388, vgl. Plut. 144 ; ἔπη Soph. O.C. 725. Aehnl. οὐκ ἐν λόγοις ἦν λαμπρὸς ἀλλʼ ἐν ἀσπίδι – δεινὸς σοφιστής Eur. Suppl. 902.
• Adv. λαμπρῶς , glänzend, prächtig, ὡς εὐκοσμότατα καὶ λαμπρότατα προσελθεῖν, Xen. Cyr. 2.4.1 ; – heftig (s. oben 2), ἐπικείμενοι Thuc. 7.71 ; λαμπρῶς ἐχρήσαντο τοῖς χρήμασι Pol. 4.57.10.

λαμπρός

-ή, -όν

[λάμπω.]

• • 1

    Bright, radiant, refulgent, flashing, glittering, glistening : φάος ἠελίοιο Il. 1.605, κορύθεσσιν Il. 17.269. Cf. Il. 4.77, Il. 5.120, Il. 8.485, Il. 13.132 = Il. 16.216 : Od. 19.234.

    In superl. : λαμπρότατος ὅ γʼ ἐστίν (i.e. Sirius) Il. 22.30.

  • 2

    In neut. sing. λαμπρόν as adv., brightly, with radiance, glitteringly : ἀστέρʼ, ὅς τε μάλιστα λαμπρὸν παμφαίῃσιν Il. 5.6. Cf. Il. 13.265, Il. 19.359.

λαμπρός

• 1shining, brilliant λαμπραὶ δʼ ἦλθον ἀκτῖνες στεροπᾶς P. 4.198 δέρμα λαμπρὸν ἔννεπεν the golden fleece P. 4.241 ἀλλʼ ὅταν αἴγλα διόσδοτος ἔλθῃ, λαμπρὸν φέγγος ἔπεστιν ἀνδρῶν P. 8.97 n. s. pro subs., (πάρφασις) · ἃ τὸ μὲν λαμπρὸν βιᾶται, τῶν δʼ ἀφάντων κῦδος ἀντείνει σαθρόν brilliance N. 8.34 n. s. pro adv. ἔν τε δαμόταις ὄμματι δέρκομαι λαμπρόν N. 7.66

λαμπρός , sup. λαμπρότατος: bright, brilliant, shining. (Il. and Od. 19.234.)

λαμπρός, ά, όν λάμπω

• • Ibright, brilliant, radiant, of the sun and stars, the eyes, etc., Il., Attic
  • • 2of white objects, bright, Od., Hdt.
    • 3of water, bright, limpid, Aesch., etc.; of the air, Eur.
    • 4of the voice, clear, sonorous, distinct, Lat. clarus, Dem.; so, λαμπρὰ κηρύσσειν Eur.
    • 5metaph. of vigorous action, λ. ἄνεμος a fresh keen wind, Hdt.; λ. καὶ μέγας καθιείς swooping down like a fresh and mighty breeze, Ar.; λαμπρὸς φανήσεται he will come vigorously forth, Eur.:—so adv., λαμπρῶς vigorously, Thuc.
    • 6metaph. also, clear, manifest, decisive, Aesch., Thuc.: —so adv., λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως Aesch.; λελυμένων λ. τῶν σπονδῶν Thuc.; λαμπρῶς ἐλέγετο it was said without concealment, Thuc.
  • IIof persons, well-known, illustrious, Hdt., Dem.: also magnificent, munificent, Lat. splendidus, clarus, Dem., etc.
  • • 2bright, joyous, Soph.
  • IIIof outward appearance, splendid, brilliant, Xen.; of youthful bloom, Thuc.: —so of dress, etc., Ar., etc.:—adv., λαμπρότατα most splendidly, Xen.