illigo
illigo, to bind on, tie on, fasten, attach
- I Lit.
- A In gen.: emblemata ita scite in aureis poculis illigabat, ut, etc., Cic. Verr. 2, 4, 24, § 54: litterae in jaculo illigatae, Caes. B. G. 5, 45, 4: in eo (corpore) influente atque effluente animi divini ambitus illigabant, Cic. Univ. 13: cum Archimedes lunae, solis, quinque errantium motus in sphaeram illigavit, attached or added to the celestial globe, id. Tusc. 1, 25, 63: in currus distentum illigat Metium, Liv. 1, 28, 10: juvencis illigata aratra, Hor. Epod. 1, 25: tauris juga, id. ib. 3, 11: dolia aedibus, Dig. 33, 7, 27: illigata tigna tenere, Caes. B. G. 4, 17, 7: manibus post tergum illigatis, Liv. 5, 27, 9: faciem laxis vesicis illigant, Plin. 33, 7, 40, § 122: fel cum elaterio umbilico, id. 28, 14, 58, § 203.—
- B In partic., with the idea of hinderance to free motion predominating, to fetter, encumber, entangle, impede (poet. and in post-Aug. prose; syn.: illaqueo, irretio, implico; impedio): inutilis inque ligatus Cedebat clipeoque inimicum hastile trahebat, Verg. A. 10 794: se impeditis locis, Tac. A. 13, 40: volucres viscatis illigatae viminibus, Petr. 109: illigatus praedā, Tac. A. 3, 21: aliquem veneno, id. ib. 6, 32.—
- II Trop.
- A In gen., to attach, connect, bind: (paeon) quam commodissime putatur in solutam orationem illigari, Cic. Or. 64, 215: orationis genus, in quo omnes verborum illigantur lepores, id. ib. 27, 76: sententiam verbis, id. de Or. 3, 44, 175: sermonibus ejusmodi personas tam graves illigare, id. Ac. 2, 2, 6: non iis condicionibus illigabitur pax, ut movere bellum possit, Liv. 33, 12, 13; 36, 11, 2.—
- B In partic. (acc. to I. B.), to bind, in a good or bad sense; to oblige, to hold bound; to fetter, encumber, entangle, impede: magnis et multis pignoribus M. Lepidum res publica illigatum tenet, Cic. Phil. 13, 4, 8: familiari amicitia illigati Philippo erant, Liv. 32, 22, 11: nos praeceptis illigaverunt, Quint. 5, 13, 60: ut sociali foedere se cum Romanis non illigarent, Liv. 45, 25, 9; 41, 24, 15: illigari bello, id. 32, 21, 11: angustis et concisis disputationibus illigati, Cic. de Or. 2, 14, 61: aliquem conscientiā, Tac. A. 15, 51: vix illigatum te triformi Pegasus expediet Chimaera, Hor. C. 1, 27, 23.
- 1. vastbinden, bevestigen, vastknopen [aratra iuvencis stieren voor de ploeg spannen; manūs post tergum; tigna];
- 2. aanbrengen, bevestigen [emblemata in poculis; metaf. sententiam verbis];
- 3. (metaf.) binden, verplichten, aan zich binden [alqm pignoribus; alqm conscientiā; alqm stupro; sociali foedere se cum Romanis; regem condicionibus];
- 4. strikken, verwikkelen, verstrikken, belemmeren; ➤ illigatus praedā beladen; illigari bello; sunt angustis et concisis disputationibus illigati zijn verstrikt, gevangen.
- to bind on, tie on, fasten, attach: tauris iuga, H.: inligata tigna tenere, Cs.: manibus post tergum inligatis, L.: emblemata in poculis: litterae in iaculo inligatae, Cs.: lunae motūs in sphaeram, add to the celestial globe: iuvencis inligata aratra, H.—To fetter, encumber, entangle, impede: inutilis inque ligatus Cedebat, V.: Vix inligatum te triformi Pegasus expediet Chimaerā, H.: se locis impeditis, Ta.— Fig., in speech, to weave in, intersperse: orationis genus, in quo omnes verborum inligantur lepores: sermonibus personas gravīs.—To connect, associate, bind, limit, entangle, fetter: non iis condicionibus inligabitur pax, ut, etc., L.: multis pignoribus Lepidum res p. inligatum tenet: sociali foedere se cum Romanis, L.: angustis et concisis disputationibus inligati.
-
…de iustitia, de honestate, de voluptate, verbum prorsus nullum intellego ; ita sunt angustis et concisis disputationibus inligati ; poetas omnino quasi alia quadam lingua locutos non conor attingere. Cum eis me, ut dixi, oblecto…
Cicero, de Oratore
-
…nullum fieret nisi aureum. tum illa, ex patellis et turibulis quae evellerat, ita scite in aureis poculis inligabat, ita apte in scaphiis aureis includebat, ut ea ad illam rem nata esse diceres ; ipse tamen praetor…
Cicero, in Verrem
-
…nec umquam de illo et sperare optime et loqui destiti. Magnis et multis pignoribus M. Lepidum res publica inligatum tenet. summa nobilitas est, omnes honores, amplissimum sacerdotium, plurima urbis ornamenta, ipsius, fratris maiorumque…
Cicero, Philippicae
-
…, dicebas te tuis umeris me custodem urbis in urbem relaturum. videte hominis amentiam per suum tribunatum Caesaris actis inligatus teneretur. si et sacrorum iure pontifices et auspiciorum religione augures totum evertunt tribunatum tuum, quid quaeris amplius an…
Cicero, de Domo sua
-
…, et eius aequalis paean, qui spatio par est, syllaba longior, quam commodissime putatur in solutam orationem inligari, cum sit duplex. Nam aut e longa est et tribus brevibus, qui numerus in primo viget ,…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…est enim quoddam etiam insigne et florens orationis pictum et expolitum genus, in quo omnes verborum, omnes sententiarum inligantur lepores. Hoc totum e sophistarum fontibus defluxit in forum, sed spretum a subtilibus, repulsum a gravibus in…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…, tanta erat operis firmitudo atque ea rerum natura ut, quo maior vis aquae se incitavisset, hoc artius inligata tenerentur. Haec derecta materia iniecta contexebantur ac longuriis cratibusque consternebantur ; ac nihilo setius sublicae et ad inferiorem partem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…eius esse, qui ea fabricatus esset in caelo. nam cum Archimedes lunae solis quinque errantium motus in sphaeram inligavit, effecit idem quod ille, qui in Timaeo mundum aedificavit, Platonis deus, ut tarditate et celeritate dissimillimos…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…praestiterat. Hic servo spe libertatis magnisque persuadet praemiis, ut litteras ad Caesarem deferat. Has ille in iaculo illigatas effert et Gallus inter Gallos sine ulla suspicione versatus ad Caesarem pervenit. Ab eo de periculis Ciceronis legionisque cognoscitur…
Julius Caesar, Gallic War
-
…bonorum odium, nota inusta senatus, amissio dignitatis. nec mihi ille M. Regulus quem Carthaginienses resectis palpebris inligatum in machina vigilando necaverunt supplicio videtur adfectus, nec C. Marius quem Italia servata ab illo demersum in Minturnensium…
Cicero, in Pisonem