πετάννυμι
πετάννυμι, to spread out
πετάννῡμι and πεταννύω (ἀνα-); later πετάω (ἀνα-) Luc. Cal. 21; poet. πίτνημι (q.v.): fut. πετάσω (ἐκ-) E. IT 1135 (lyr.); Att. πετῶ (ἀνα-) Men. 26, 458: aor. ἐπέτᾰσα (κατ-) Ar. Pl. 731, etc.; Ep. πέτασα, πέτασσα, Hom. (v. infr.): pf. πεπέτακα (δια-) D.S. 17.115:—Med., Ep. aor. πετάσαντο Nonn. D. 2.704:—Pass., aor. ἐπετάσθην, Ep. πετ-, Od. 21.50, (ἐκ-) E. Cyc. 497 (lyr.): pf. πέπταμαι Hom. (v. infr.), πεπέτασμαι (ἐκ-) Orac. ap. Hdt. 1.62, (παρα-) Plb. 33.5.2, (ἀνα-) Pl. Phd. 111c, Luc. Gall. 29: plpf. ἐπέπτατο, Ep. πέπτ- Il. 17.371: forms prop. belonging to πέτομαι are ἀνα-πτάς Zenod. in Il. 1.351; ἀνα-πτάμεναι (for -πεπτάμεναι) πύλαι Parm. 1.18; conversely πετασθέντα in signf. fly, Sotion p.186 W.—The simple Verb is rare exc. in aor. Act. and Pass., and pf. Pass.; cf. ἀνα-, δια-, κατα-, περι-πετάννυμι:—
- spread out, οὔρῳ πέτασʼ ἱστία Od. 5.269; [εἵματα] πέτασαν παρὰ θῖνα 6.94; χεῖρε πετάσσας, of one swimming, 5.374; ἄμφω χεῖρε φίλοις ἑτάροισι πετάσσας Il. 4.523, 13.549: abs., πετάσας opening his doors, Theoc. 16.6: metaph., θυμὸν πετάσαι ‘flutter’, elate oneʼs heart, Od. 18.160:—Pass., mostly pf., to be spread on all sides, ἀμφὶ δὲ πέπλοι πέπτανται Il. 5.195; αἴθρη πέπταται ἀνέφελος Od. 6.45; πέπτατο δʼ αὐγὴ Ἡελίου Il. 17.371; part., spread wide, opened wide, of folding doors, πεπταμέναι πύλαι 21.531; also πετασθεῖσαι τεῦξαν φάος ib. 538; θύρετρα . . πετάσθησαν Od. 21.50; later κῶας πεπταμένον A.R. 2.405; πεπτ. πέλαγος the open sea, Arat. 288; ὄστρεον χείλεσι πεπτ. AP 9.86 (Antiphil.); πεπταμέναι περὶ τέκνα μέγα κλαίουσι γυναῖκες Opp. C. 3.106; also ὡς ἄνεμος ἐπετάσθη was scattered abroad, dispersed, of death, Riv.Fil. 57.380 (Crete). (Cf. Lat. pateo, OE. fæþm ‘fathom’.)
πετάννυμι (f. πετάσω, att. πετῶ, ao. ἐπέτασα, pf. inus. ; pass. ao. ἐπετάσθην, pf. πεπέτασμαι et πέπταμαι) déployer, acc., en parl. de vêtements, Od. 6, 94 ; de voiles de navires, Od. 5, 269 ; χεῖρε, déployer, ouvrir les deux bras, en parl. d’un nageur, Od. 5, 374 ; en signe de joie, Od. 24, 397 ; τινί, pour embrasser ou supplier qqn, Il. 4, 523 ; 13, 549 ; 14, 495 ; 21, 115 ; πύλαι πεπταμέναι, Il. 21, 531, portes toutes grandes ouvertes ; fig. θυμὸν πετάσαι, Od. 18, 159, ouvrir, c. à d. épanouir son cœur en lui inspirant des désirs ardents ||
Moy. se déployer, se répandre, en parl. du jour, de la lumière du soleil, Il. 17, 371 ; Od. 6, 45 ; au part. pf. déployé, ouvert, A. Rh. 2, 405 ; Anth. 9, 86 ; en parl. de la pleine mer, Arat. 288 ; π. περί τινα, Opp. C. 3, 106, jeter ses bras autour de qqn, le tenir embrassé ||
➳ Act. ao. poét. πέτασα, Od. 5, 269 ; 6, 94 ; ἐπέτασσα, Il. 21, 115 ; Od. 24, 397 ; 3 pl. poét. πέτασσαν, Il. 1, 480 ; part. poét. πετάσσας, Il. 4, 523, etc. ; Od. 5, 374 ; pass. ao. 3 pl. poét. πετάσθησαν, Od. 21, 50 ; pf. 3 pl. ion. πεπτέαται, Hdt. 9, 9 ; pl. q. pf. 3 sg. poét. πέπτατο, Il. 17, 371.
Étym. R. indo-europ. *peth₂-, se déployer ; cf. πέταλος, πέτασος, πίτνημι ; lat. pateō, patulus, pandō.
1. act. met acc.
a. uitspreiden, uitslaan:
b. causat. laten uitspreiden; overdr.:
2. med.-pass., intrans. zich uitspreiden; opengaan:
πετάννυμι, [ῡ], fut. πετάσω, att. πετῶ, aor. ἐπέτασα, ep. πέτασσα, perf. pass. πέπταμαι, selten πεπέτασμαι, Orak. bei Her. 1.62, ἀναπεπέτασται, Luc. somn. 29, aor. pass. ἐπετάσθην;
ausbreiten ; auseinanderfalten, wie Gewänder, Od. 6.94 ; Segel, 5.269, vgl. Il. 1.480, 8.441, Od. 1.130 ; χεῖρε, beide Arme ausbreiten, bes. gegen Einen, ihn zu umarmen, od. ihn anzuflehen, Il. 4.523, 15.549 ; von Türflügeln, sie auseinanderschlagen, öffnen, πύλαι πεπταμέναι, geöffnete Türflügel, 21.531, vgl. 538, Od. 21.50 ; übertr., θυμὸν πετάσαι, das Herz weit machen, es in sehnsüchtigem Verlangen schwellen, 18.160 ; pass. sich nach allen Seiten hin ausbreiten, ausdehnen, αἴθρη πέπταται ἀνέφελος, αἴγλη Ἠελίοιο πέπταται, Od. 6.45, Il. 17.371 ; sonst noch sp.D.: πεπταμέναι περὶ τέκνα μέγα κλαίουσι γυναῖκες, Opp. Cyn. 3.106 ; πεπταμένον κῶας, Ap.Rh. 2.405 ; Anth. – Vgl. noch πιτνάω, πίτνημι ; verwandt ist pateo, auch πέτομαι, wahrscheinlich auch πίπτω.
ausbreiten ; auseinanderfalten, wie Gewänder, Od. 6.94 ; Segel, 5.269, vgl. Il. 1.480, 8.441, Od. 1.130 ; χεῖρε, beide Arme ausbreiten, bes. gegen Einen, ihn zu umarmen, od. ihn anzuflehen, Il. 4.523, 15.549 ; von Türflügeln, sie auseinanderschlagen, öffnen, πύλαι πεπταμέναι, geöffnete Türflügel, 21.531, vgl. 538, Od. 21.50 ; übertr., θυμὸν πετάσαι, das Herz weit machen, es in sehnsüchtigem Verlangen schwellen, 18.160 ; pass. sich nach allen Seiten hin ausbreiten, ausdehnen, αἴθρη πέπταται ἀνέφελος, αἴγλη Ἠελίοιο πέπταται, Od. 6.45, Il. 17.371 ; sonst noch sp.D.: πεπταμέναι περὶ τέκνα μέγα κλαίουσι γυναῖκες, Opp. Cyn. 3.106 ; πεπταμένον κῶας, Ap.Rh. 2.405 ; Anth. – Vgl. noch πιτνάω, πίτνημι ; verwandt ist pateo, auch πέτομαι, wahrscheinlich auch πίπτω.
†πετάννυμι
3 sing. aor. πέτασε Od. 5.269.
3 pl. πέτασαν Od. 6.94. πέτασσαν Il. 1.480 : Od. 4.783, Od. 8.54.
3 sing. opt. πετάσειε Od. 18.160.
Pple. πετάσσας Il. 4.523, Il. 8.441, Il. 13.549, Il. 14.495, Il. 21.115 : Od. 1.130, Od. 5.374, Od. 9.417, Od. 10.506, Od. 24.397.
Pass. 3 pl. aor. πετάσθησαν Od. 21.50.
Nom. pl. fem. pple. πετασθεῖσαι Il. 21.538.
3 sing. pf. πέπταται Od. 6.45.
3 pl. πέπτανται Il. 5.195.
Acc. pl. fem. pple. πεπταμένας Il. 21.531.
3 sing. plupf. πέπτατο Il. 17.371.
(ἀνα-)
- 1
To spread, spread out, spread wide : ἀνʼ ἱστία πέτασσαν Il. 1.480. Cf. Il. 4.523 = Il. 13.549, Il. 5.195, Il. 8.441, Il. 14.495, Il. 21.115 : ὑπό λῖτα πετάσσας Od. 1.130. Cf. Od. 4.783, Od. 5.269, 374, Od. 6.94, Od. 8.54, Od. 9.417, Od. 10.506, Od. 24.397.
Fig., app., to flutter or set agog : θυμὸν μνηστήρων Od. 18.160.
- 2
Of a gate or door, to open, throw open, open wide : πεπταμένας πύλας ἔχετε Il. 21.531. Cf. Il. 21.538 : Od. 21.50.
- 3
In pass., of clear sky, to be outspread over something : αἴθρη πέπταται Od. 6.45.
Of light, to be shed, play : πέπτατʼ αὐγὴ ἠελίου Il. 17.371.
- 1
πετάννυμι , aor. πέτα(σ)σα, pass. perf. πέπταμαι, part. πεπταμένος, plup. πέπτατο, aor. πετάσθην: spread out, spread wide; as of sails, the arms (in supplication, or as a sign of joy), Il. 1.480, Il. 14.495, Od. 24.397; of doors, open wide, often in perf. pass., fig., αἴθρη, αὐγή, θῡμόν, Od. 6.45, Il. 17.371, Od. 18.160.
πετάννυμι
- to spread out sails or clothes, Od.; χεῖρε πετάσσας, of one swimming, Od.: metaph., θυμὸν πετάσαι to open oneʼs heart, Od.:—Pass., mostly in perf., to be spread on all sides, Hom.: part. spread wide, opened wide, of folding doors, πύλαι πεπταμέναι Il.; πετάσθησαν Od.