πτερόν

πτερόν, τό, (πέτομαι, πτέσθαι) mostly in pl.,

• feathers, Od. 15.527, Hdt. 2.73, etc.: in sg., feather, E. Rh. 618, Ar. Ach. 584, 1105; πτεροῦ σῦριγξ quill, Hp. Fist. 6; τὰ ὦτα πτερῷ κνωμένοις Luc. Salt. 2; ἀντὶ τριχῶν πτερὰ φύειν Pl. Ti. 91d (cf. Ar. Av. 106); ἡ τῶν π. ἀποβολή Pl. Phdr. 246d: prov., πόνου δʼ ἴδοις ἂν οὐδαμοῦ ταὐτὸν π. misery is of varied plumage, i.e. manifold, A. Supp. 329; τοῖς αὑτῶν π. ἁλίσκεσθαι to be shot with an arrow feathered from oneʼs own plumes, ‘hoist with oneʼs own petard’, Id. Fr. 139; ἀλλοτρίοις π. ἀγάλλεσθαι pride oneself on ‘borrowed plumes’, Luc. Pro Merc.Cond. 4; κείρευ πτερά ‘have your wings clipped’, Call. Epigr. 47.8.
• • • 2 = πτέρυξ, birdʼs wing, freq. in pl., wings, Il. 11.454, Od. 2.151, etc. (sg., A. Fr. 304.4); οἶμον αἰθέρος ψαίρει πτεροῖς Id. Pr. 396; Παλλάδος ὑπὸ πτεροῖς ὄντας, metaph. from chickens under the henʼs wings, Id. Eu. 1001 (lyr.); τὰ τέκνʼ ἔχων ὑπὸ πτεροῖς E. Heracl. 10, etc.: as an emblem of speed, ὡσεὶ π. ἠὲ νόημα Od. 7.36; πόδα τιθεὶς ἴσον πτεροῖς E. IT 32; δοκεῖτε πηδᾶν τἀδικήματʼ εἰς θεοὺς πτεροῖσι; Id. Fr. 506; also τῷ δʼ εὖτε πτερὰ γίγνετο he got as it were wings, i.e. spirit, courage, Il. 19.386; νωμᾷ δʼ ἐν οἰωνοῖσι τοὐκείνης (sc. Ἀφροδίτης) πτερόν, ἐν θηρσίν, ἐν βροτοῖσιν, ἐν θεοῖς her uplifting influence, S. Fr. 941.11.
    • 3 wings of a bat, Hdt. 2.76; of insects, Arist. HA 532a25, PA 682b18, al.
  • II any winged creature, as the Sphinx, E. Ph. 806 (lyr.); a beetle, Ar. Pax 76.
  • • 2 omen, πιστὸν ἐξ ὑμῶν π. S. OC 97.
  • III anything like wings or feathers: as
  • • 1 oars, ἐρετμά, τά τε πτερὰ νηυσὶ πέλονται Od. 11.125; νηὸς πτερά Hes. Op. 628 (unless sails, cf. πτίλον III.2); ὅπῃ νεὼς στείλαιμʼ ἂν οὔριον π. E. Hel. 147; σκάφος ἀΐσσον πτεροῖσι Id. Tr. 1086 (lyr.): hence conversely, of birds, πτεροῖς ἐρέσσει Id. IT 289; πτερῶν εἰρεσίᾳ, of Hermes, Luc. Tim. 40.
    • 2 ἀέθλων πτερά, i.e. the crown of victory, which lifts the victor to heaven, Pi. O. 14.24, cf. P. 9.125.
    • 3 sg., wings of the wind, dub. in S. Fr. 23.3.
    • 4 fan or parasol, Com. Adesp. 1129.
    • 5 π. ἱέρακος a hawkʼs wing, worn by the ἱερογραμματεύς in Egypt, D.S. 1.87.
    • 6 feathered arrow, E. Hel. 76.
    • 7 ploughshare, Lyc. 1072.
    • 8 side-walls of Egyptian temples, Str. 17.1.28, Plu. Isid. 2.359a.
    • • b battlements, Procop. Aed. 2.8.
      • c portcullis, or drawbridge, in gateways, Sch. E. Ph. 114.
    • 9 πτερὰ Θετταλικά were the fluttering corners of a χλαμύς (v. πτέρυξ II.4), Poll. 7.46.

πτερόν, τό,
1) Feder, womit man fliegt (πτέσθαι), Flügel, Fittig ; Hom. gew. im plur.; οἰωνοὶ περὶ πτερὰ πυκνὰ βαλόντες, Il. 11.454 ; τιναξάσθην πτερὰ πολλά, Od. 2.151 ; als Sinnbild der Geschwindigkeit, νέες ὠκεῖαι, ὡσεὶ πτερὸν ἠὲ νόημα, 7.36 ; vgl. πόδα ἴσον πτεροῖς, Eur. I.T. 32 ; πτεροῖσιν ἀκάμαντας ἵππους, Pind. Ol. 1.87 ; πτεροῖσιν πορφυρέοις πεφρίκοντας νῶτα, P. 4.182 ; er vrbdt auch πτερὰ νικᾶν δέξατο, P. 9.125, die Fittige des Sieges, dessen Ruhm sich schnell verbreitete ; κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ πτεροῖς ἐφορμαίνοντα, Aesch. Pers. 204 ; u. so in Prosa überall ; ἀλλοτρίοις πτεροῖς ἀγάλλεσθαι, sich mit fremden Federn schmücken, Luc. pro merc.cond. 24. – Uebertr. wie bei uns, κείρειν τινὶ τὰ πτερά, Einem die Flügel beschneiden, ihn in Schranken halten, Callim. ep. 49.8. – Von den Flughäuten der Fledermaus, Her. 2.76. – Auch das junge Barthaar, Milchhaar, Jacobs AP 773. – Auch der Vogel, und überh. jedes geflügelte Geschöpf, Ar. Pax 76 ; dah. auch, wie οἰωνός, Vogelzeichen, οὐκ ἔσθʼ ὅπως οὐ πιστὸν ἐξ ὑμῶν πτερὸν ἐξήγαγʼ εἰς τόδʼ ἄλσος, Soph. O.C. 97 ; Geschick, Los, πόνου δʼ ἴδοις ἂν οὐδαμοῦ ταὐτὸν πτερόν, Aesch. Suppl. 324. – Auch wie bei uns übertr., der Schutz, Παλλάδος δʼ ὑπὸ πτεροῖς ὄντας ἅζεται πατήρ, unter den Fittigen der Pallas, Aesch. Eum. 455 ; vgl. τὰ κείνου τέκνʼ ἔχων ὑπὸ πτεροῖς, Eur. Heracl. 10. – Von Rudern u. Segeln, welche die Flügel des Schiffes sind, νηὸς πτερά, Hes. O. 630, wie Hom. sagt ἐρετμά, τά τε πτερὰ νηυσὶ πέλονται, Od. 11.125, 23.272 ; νεὼς οὔριον πτερόν, Eur. Hel. 146 ; Ar. u. in Prosa (vgl. auch πτερόω); die Räder, s. Müller Lycophr. 1072 ; vgl. Voß Virg. Georg. 1.169. – Fächer, com. bei Poll. 10.127.
2) Die Säulenstellung an beiden Seiten der griechischen Tempel, und an den ägyptischen, welche dergleichen nicht hatten, die Seitenmauern ; eine Art Mauerzinnen zur Verteidigung der Mauern. – Eine mit Eisen beschlagene Zugbrücke vor den Stadttoren, Schol. Eur. Phoen. 114. – Πτερὰ Θετταλικά, ein weiter, thessalischer Flügelmantel, Coray Heliod. 2 p. 18. – Ein Saiteninstrument, vielleicht eine σῦριγξ, Anonym. Bellerm. de mus. 17.

πτερόν

τό

[π(έ)τομαι.]

• • 1

    A feather Il. 11.454 : Od. 2.151, Od. 5.53, Od. 15.527.

  • 2

    In pl., a bird’s wings : σὺν πτερὰ πυκνὰ λίασθεν Od. 23.879. Cf. Il. 19.386, Il. 24.319.

    App. in sing. in the same sense : ὠκεῖαι ὡς εἰ πτερὸν ἠὲ νόημα Od. 7.36.

    Fig. of oars Od. 11.125=Od. 23.272.

πτερόν (-ά, -οῖσι(ν).)

• 1wing
• • a πτεροῖσίν τʼ ἀκάμαντας ἵππους O. 1.87 ἄνδρας πτεροῖσιν νῶτα πεφρίκοντας ἄμφω πορφυρέοις P. 4.183
  • b met., garland ἐστεφάνωσε κυδίμων ἀέθλων πτεροῖσι χαίταν O. 14.24 πολλὰ δὲ πρόσθεν πτερὰ δέξατο νικᾶν P. 9.125

πτερόν (πέτομαι): feather, wing; πτερὰ βάλλειν, ‘ply,’ τινάσσεσθαι, Il. 11.454, Od. 2.151; symbol of lightness, swiftness, Il. 19.386, Od. 7.36; fig., of oars, πτερὰ νηυσίν, Od. 11.125.

πτερόν, οῦ, πτέσθαι

• • Imostly in pl. feathers, Od., Hdt., etc.; in sg. a feather, Ar.
  • • 2= πτέρυξ, a birdʼs wing, in pl. wings, Hom., Aesch.; Παλλάδος ὑπὸ πτεροῖς ὄντας, metaph. from chickens under the henʼs wings, Aesch.: —τῷ πτερὰ γίγνετο he got as it were wings, i. e. spirit, courage, Il.
    • 3the wings of a bat (v. πτίλον II), Hdt.
  • IIany winged creature, as the Sphinx, Eur.; a beetle, Ar.
  • • 2like οἰωνός, Lat. avis, an augury, omen, Pind., Soph.
  • IIIanything like wings: as
  • • 1a shipʼs wings, i. e. oars (cf. πτερόω), ἐρετμά, τά τε πτερὰ νηυσὶ πέλονται Od.; νηὸς πτερά Hes., Eur.:— hence birds are said πτεροῖς ἐρέσσειν, Eur.
    • 2ἀέθλων πτερά, i. e. the wings of victory, which lift the Poet to heaven, Pind.
    • 3a feathered arrow, Eur.
    • 4τοῦ πώγωνος τὰ πτερά the points of the beard, Luc.
    • 5in Architecture, of the rows of columns along the sides of Greek temples, v. ἄπτερος.