τανύω

τᾰνύω, Il. 17.391, etc.: fut. -ύσω AP 5.261 (Paul.Sil.); Ep. -ύω Od. 21.152, 174, τανύσσω Orph. L. 181: aor. ἐτάνῠσα, Ep. ἐτάνυσσα Od. 24.177; τάνυσσα Il. 14.389; part. τανύσας Hp. Steril. 244:—Med., Ep. fut. τανύσσομαι in pass. sense, Archil. 3: Ep. aor. part. τανυσσάμενος Il. 4.112:—Pass., 3 sg. pf. τετάνυσται Od. 9.116; part. τετανυμένος Gal. 13.991, τετανυμμένος (sic) Dioscorus in PLit.Lond. 98 ii 10: 3 fut. τετανύσσεται Orph. L. 324: aor. ἐτανύσθην Hes. Th. 177, etc., Ep. 3 pl. τάνυσθεν Il. 16.475, Od. 16.175. [ῠ always, exc. ἐκτανῡειν (s.v.l.) in Anacreont. 35.5.] Ep. Verb (used twice by Pi., never by Trag.):—

• stretch, strain, βοείην Il. 17.390, 391; ἶριν ib. 547; τ. βιόν string a bow, Od. 24.177; οὐ μὲν ἐγὼ τανύω I cannot string it, 21.152, cf. 171, 174 (so in Med., τὸ μὲν [τόξον] . . τανυσσάμενος having strung his bow, Il. 4.112, cf. Archil. 3); of putting the strings to a harp, ῥηϊδίως ἐτάνυσσε νέῳ περὶ κόλλοπι χορδήν Od. 21.407 (also in Med., ὀΐων ἐτανύσσατο χορδάς h.Merc. 51); τ. κανόνα pull the weaving-bar in, in weaving, Il. 23.761; ὅππως . . τανύσῃ βοέοισιν ἱμᾶσιν how to urge on [the horses], ib. 324; ἐπὶ Ἀκράγαντι τανύσσας (sc. ὀϊστούς) having aimed them, Pi. O. 2.91; ἐπʼ Ἰσθμῷ ἅρμα τάνυεν was driving it to the Isthmus, ib. 8.49; τ. ὦτα λόγοις lend attentive ear, AP 7.562 (Jul.); τ. ὄμμα ἐπί τινος, ἐς οὐρανόν, ib. 5.261 (Paul.Sil.), 9.188:—Pass., to be stretched or strained, γναθμοὶ τάνυσθεν (for ἐτανύσθησαν) the hollow cheeks filled out, Od. 16.175; τετάνυστο λαίφεα A.R. 1.606.
• • • 2 metaph., strain, make more intense, μάχην Il. 11.336; ἔριδα 14.389; κακὸν πόνον 17.401: more fully, ὁμοιίου πτολέμοιο πεῖραρ ἐπαλλάξαντες ἐπʼ ἀμφοτέροισι τάνυσσαν (cf. ἐπαλλάσσω I) 13.359:—Pass., strain or exert oneself, run at full stretch, of horses galloping, τανύοντο δὲ μώνυχες ἵπποι ἄψορρον προτὶ ἄστυ 16.375; ἐν ῥυτῆρσι τάνυσθεν ib. 475; of mules, ἄμοτον τανύοντο Od. 6.83.
  • II stretch out in length, lay out, lay, ἀνθρακιὴν στορέσας ὀβελοὺς ἐφύπερθε τάνυσσε Il. 9.213; ἔγχος ἐπʼ ἰκριόφιν τ. νεός Od. 15.283; ἐτάνυσσε τράπεζαν set out a long table, 4.54, 15.137; τ. τινὰ ἐν κονίῃς, ἐπὶ γαίῃ, lay one in the dust, stretch him at his length, Il. 23.25, Od. 18.92; ἕνα δρόμον τ. form one long flight, of cranes, Arat. 1011:—Pass., lie stretched out, τάπης τετάνυστο was spread, Il. 10.156; σύες . . εὑόμενοι τανύοντο διὰ φλογός 9.468; ἐπʼ αὐτῷ ἠλακάτη τετάνυστο Od. 4.135; extend, νῆσος παρὲκ λιμένος τετάνυσται 9.116; τετάνυστο περὶ σπείους ἡμερίς 5.68; ἐτανύσθη πάντῃ he stretched himself every way, Hes. Th. 177; ἐπὶ χθονὶ κεῖτο τανυσθείς Il. 20.483, cf. 13.392, etc. (so in Med., κεῖτο τανυσσάμενος Od. 9.298); also τρίβος τετάνυστο the path stretched away, Theoc. 25.157; νὺξ τετάνυσται Arat. 557; πλόος τ. A.R. 4.1583 (dub. l.).

τανύω, (Nebenform von τείνω), fut. τανύσω, aor. ἐτάνυσα, ep. τάνυσσα, τανύσσαι, perf. τετάνυσμαι, aor. ἐτανύσθην,
spannen ; häufig vom Spannen des Bogens, vom Aufziehen der Sehne, die, wenn der Bogen nicht gebraucht wird, abgespannt ist ; absolut, Od. 21.171 ff.; mit dem Zusatze τόξον u. ä., ῥηϊδίως δʼ ἐτάνυσσε βιόν, 24.177, auch med., τὸ μὲν τόξον εὖ κατέθηκε τανυσσάμενος ποτὶ γαίῃ, Il. 4.112, nachdem er sich den Bogen gespannt hatte, Schol. ἔπαναβιβάσας τῇ κορώνῃ τὴν νευράν, wie Archil. 50, τόξα τανύσσεται ; Saiten spannen, ῥηϊδίως ἐτάνυσσε νέῳ περὶ κόλλοπι χορδήν, Od. 21.407. So auch ἶριν, Il. 17.547 ; κανόνα, das Webschiff straff anziehen und weben, 23.761, ἱμᾶσι τανύειν, mit ledernen Riemen ziehen und lenken, 23.824. Dah. auch ἅρμα τανύεν ἐπὶ Ἰσθμῷ, Pind. Ol. 8.49, den Wagen lenken. – Uebh. der Lange nach ausdehnen, hinbreiten, hinstellen ; ἀνθρακιὴν στορέσας, ὀβελοὺς ἐφύπερθε τάνυσσεν, Il. 9.213 ; ἔγχος, Od. 15.283 ; öfter παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν, Od., sie stellte der Länge nach den Tisch hin, κληϊδα, Od. 4.442 ; τινὰ ἐν κονίῃς, ἐπὶ γαίῃ, Einen in den Staub, zu Boden strecken, Il. 23.25, Od. 18.92. – Uebertr., anspannen, in heftige Spannung od. Bewegung setzen, heftig anregen ; μάχην, Il. 11.336, ἔριδα, 14.389, 16.662 ; πόνον, 17.401 ; vollständig heißt es 13.359 ἔριδος κρατερῆς καὶ ὁμοιΐου πολέμοιο πεῖραρ ἐπαλλάξαντες ἐπʼ ἀμφοτέροισι τάνυσσαν, nachdem sie das Seil des Krieges untereinander geknüpft hatten, spannten sie es an, d.i. kämpften sie gegen einander mit angestrengter Kraft.
Pass. angespannt, straff werden, γναθμοὶ τάνυσθεν, für ἐτανύσθησαν, die vorher runzligen Wangen wurden straff und voll, Od. 16.175, sich hinstrecken, ausdehnen, νῆσος παρὲκ λιμένος τετάν.υσται, 9.116. τετάνυστο περι σπείους ἡμερίς, 5.68 ; ἐτανύσθη πάντη, er streckte sich ringsher aus, Hes. Th. 177 ; τανυσθείς, hingestreckt, tot zu Boden gestreckt ; τετανύσσεται, Orph. Lith. 319.
Uebertr., sich anspannen, sich anstrengen, ἵπποι τανύοντο ἄψορρον προτὶ ἄστυ, die Rosse eilten in gestrecktem Laufe zurück zur Stadt, Il. 16.375 ; ἐν ῥυτῆρσι τάνυσθεν, von den Pferden, sie streckten sich aus in den Strängen, von der Lage des Pferdeleibes beim Laufe, 16.475 ; von Maultieren, ἄμοτον τανύοντο, Od. 6.83.
[Nur Anacr. 8 hat υ in ἐκτανύειν lang.]

τανύω

[cf. τείνω.]

Fut. τανύω Od. 21.152.

3 pl. τανύουσι Od. 21.174.

Aor. ἐτάνυσσα Od. 23.201.

3 sing. (ἐ)τάνυσσε Il. 9.213, Il. 11.336, Il. 16.662, Il. 17.401: Od. 1.138, 442, Od. 4.54, Od. 5.373, Od. 7.174, Od. 10.370, Od. 15.137, Od. 17.93, Od. 21.128, 328, 407, Od. 24.177. τάνυσε Il. 16.567: Od. 15.283, Od. 21.409.

3 pl. τάνυσσαν Il. 1.486, Il. 13.359, Il. 14.389.

3 sing. subj. τανύσῃ Il. 23.324. τανύσσῃ Il. 17.547, Il. 23.761.

3 sing. opt. τανύσσειε Od. 18.92.

Pple. τανύσσας Il. 23.25.

Infin. τανύσσαι Od. 21.171, 254.

Mid. Aor. imp. τάνυσσαι Od. 5.346.

Pple. τανυσσάμενος Il. 4.112: Od. 9.298.

Pass. 3 pl. aor. τάνυσθεν Il. 16.475: Od. 16.175.

Pple. τανυσθείς Il. 13.392, Il. 16.485, Il. 18.26, Il. 20.483.

3 sing. pf. τετάνυσται Od. 9.116.

3 sing. plupf. τετάνυστο Il. 10.156: Od. 4.135, Od. 5.68.

(ἐκ-, ἐν-, ἐπεν-)

• • 1

    To stretch, draw out, expand, by the application of force: ὡς ὅτʼ ἀνὴρ βοείην λαοῖσιν δώῃ τανύειν Il. 17.390, τανύουσι

    [βοείην] 391.

  • 2

    To bend (a bow) into the position required for stringing it, to string (it) (cf. ἐντανύω 1, τιταίνω 1): τόξον Od. 21.254, 409, 426, βιόν Od. 21.328, Od. 24.177. Cf. Od. 21.128, 152, 171, 174.

    In mid. Il. 4.112.

  • 3

    To stretch and fit (a string of a lyre): περὶ κόλλοπι χορδήν Od. 21.407.

  • 4

    To draw or pull in a desired direction: κανόνα Il. 23.761.

  • 5

    To shoot (the bolt of a door): κληϊδα Od. 1.442.

  • 6

    In reference to a natural feature, to cause to assume full proportions, fill out: γναθμοὶ τάνυσθεν Od. 16.175.

  • 7

    To stretch, strain, draw tight, fix under tension: ἱμάντα Od. 23.201.

    Fig., in reference to the rope of strife (cf. ἐπαλλάσσω, τείνω 2): πεῖραρ ἐπʼ ἀμφοτέροισι τάνυσσαν Il. 13.359.

    Sim.: κατὰ ἶσα μάχην ἐτάνυσσε Il. 11.336. Cf. Il. 14.389, Il. 16.662, Il. 17.401.

  • 8

    To stretch (a horse), put (him) to his pace and cause (him) to pull in the desired direction: ὅππως τὸ πρῶτον τανύσῃ [ἵππους] ἱμᾶσιν (how to . . .) Il. 23.324.

    In mid., of horses or mules, to stretch themselves in the energy of motion, run at full stride: ἡμίονοι ἄμοτον τανύοντο Od. 6.83. Cf. Il. 16.375.

    In pass., of horses, to pull in the desired direction: [ἵπποι] ἐν ῥυτῆρσι τάνυσθεν Il. 16.475.

  • 9

    To stretch, lay, dispose, arrange, put, set, place: ἕρματα Il. 1.486, ὑπὸ κράτεσφι τάπης τετάνυστο Il. 10.156 (app., rolled up to form a pillow). Cf. Il. 9.213, Il. 23.25: τράπεζαν (drew it up) Od. 1.138=Od. 4.54=Od. 7.174=Od. 10.370=Od. 15.137=Od. 17.93. Cf. Od. 4.135, Od. 5.373, Od. 15.283.

    In mid. Od. 5.346.

    Of something immaterial: νύκτα Il. 16.567, ἶριν Il. 17.547.

  • 10

    To stretch (a person on the ground), lay (him) low: ἦέ μιν τανύσσειεν ἐπὶ γαίη Od. 18.92.

    In mid. and pass., to stretch oneself out, lie stretched out, be outstretched: κεῖτο τανυσθείς Il. 13.392=Il. 16.485, Il. 18.26, Il. 20.483: κεῖτο τανυσσάμενος Od. 9.298. Cf. Il. 9.468=Il. 23.33.

    Sim., of a plant, to stretch or spread itself, stretch, spread: τετάνυστο περὶ σπείους ἡμερίς Od. 5.68.

  • 11

    In geographical sense, in pass., to stretch, lie: νῆσος παρὲκ λιμένος τετάνυσται Od. 9.116.

τᾰνῠω

• 1stretch, direct ἐπί τοι Ἀκράγαντι τανύσαις (sc. τόξον) αὐδάσομαι O. 2.91 ἐπʼ Ἰσθμῷ ποντίᾳ ἅρμα θοὸν τάνυεν O. 8.49 met., ξείνιʼ ἁρμόζοντα τεύχων πᾶσαν ἐυφροσύναν τάνυεν (stretched joy to its full extent, Gildersleeve) P. 4.129

τανύω (Att. τείνω), aor. (ἐ)τάνυ(σ)σα, mid. pres. τάνυται, ipf. τανύοντο, aor. part. τανυσσάμενος, pass. perf. τετάνυσται, plup. τετάνυστο, aor. 3 pl. τάνυσθεν, part. τανυσθείς: I. act., stretch, strain, extend, as in ‘stringing’ a bow, a lyre, Od. 21.407, 409; ‘holding horses to their speed’ with the reins, Il. 23.324; ‘drawing’ the shuttle to and fro in weaving, Il. 23.761; and in general of ‘arranging’ anything long or broad, spears, spits, tables, Il. 9.213, Od. 15.283, Od. 1.138. Metaph., ἔριδα πολέμοιο, μάχην, πόνον, ἔριδος πεῖραρ, Il. 14.389, Il. 13.359.—II. pass. and mid., be stretched or extended, be tight; the cheeks ‘became full’ again, Od. 16.175; of mules, horses ‘stretching out,’ ‘laying themselves out’ to run, Il. 16.375, 475, Od. 6.83; νῆσος τετάνυσται, ‘extends,’ Od. 9.116.— Mid., subjectively, Il. 4.112; reflexive, Od. 9.298.

τανύω τείνω

• • Ito stretch, strain, stretch out, Il.; τ. βιόν to string a bow, Od.; and in Mid., τόξον τανυσσάμενος having strung his bow, Il.:—of putting the strings to a harp, ἐτάνυσσε χορδήν Od.; τ. κανόνα to push the weaving-bar tight, i. e. to weave, Il.; ὅπως τανύσηι when he reins in [the horses], Il.; ἐπὶ Ἀκράγαντι τανύσσας (sc. ὀϊστούς) having aimed them, Pind.:—Pass., γναθμοὶ τάνυσθεν (for ἐτανύσθησαν) the hollow cheeks filled out, Od.; to run at full stretch, of horses galloping, Hom.
  • • 2metaph. to strain, make more intense, μάχην Il.; ἔριδα πολέμοιο πεῖραρ τάνυσσαν strained the tug of war, Il.
  • IIto stretch out, lay along, lay, Hom.; τ. τινὰ ἐν κονίηις, ἐπὶ γαίηι to lay one in the dust, stretch him at his length, Hom.:—Pass. to lie stretched out, Hom.: to extend, Od.; ἐπὶ χθονὶ κεῖτο τανυσθείς Il.:—also, τρίβος τετάνυστο the path stretched away, Theocr.