φθονερός
φθονερός, φθονερός, envious, jealous
- envious, jealous, of persons, σοφίης μὴ φ. τελέθειν grudging of wisdom, Thgn. 770, etc.; ὄψον λόγοι φθονεροῖσιν Pi. N. 8.21; φ. ταῖς ἑτέρων εὐτυχίαις D.H. 6.46: Sup., ὀρνίθων -ώτατος AP 5.2 (Antip.Thess.). Adv., -ρῶς ἔχειν πρὸς τὰ παιδικά to be enviously disposed, Pl. Phdr. 243c, cf. Isoc. 15.302, X. Cyr. 1.4.15, etc.
- 2 of the gods, jealous of those who abuse their gifts, or who enjoy unbroken felicity, ὁ φ. δαίμων Corinn. 4; τὸ θεῖον πᾶν ἐὸν φ. Hdt. 1.32; ἐμοὶ αἱ σαὶ μεγάλαι εὐτυχίαι οὐκ ἀρέσκουσι, ἐπισταμένῳ τὸ θεῖον ὡς ἔστι φ. Id. 3.40, cf. 7.46; φθονεραῖς ἐκ θεῶν μετατροπίαις by jealous changes of purpose, Pi. P. 10.20; cf. φθόνος I.2.
- II of feelings, etc., φ. γνῶμαι, ἐλπίδες, Id. I. 1.44, 2.43; ἄλγος A. Ag. 450 (lyr.); ὀδύνα S. Ph. 1141 (lyr.); φ. ὁδοί full of envy, Id. Fr. 353 (lyr.); φ. τέχνη Anacreont. 16.38.
2) aus Mißgunst vorenthaltend, mißgönnend, spröde, Sp.
• Adv., φθονερῶς ἔχειν πρός τινα, beneiden, Plat. Phaedr. 243c.
- 1envious ἔννεπε κρυφᾷ τις αὐτίκα φθονερῶν γειτόνων O. 1.47 pro subs., ἀλλʼ οὐδὲ ταῦτα νόον ἰαίνει φθονερῶν P. 2.90 φθονεροὶ δʼ ἀμύνονται ἄτᾳ (ἆται Hermann: alii alia coni.) P. 11.54 ὄψον δὲ λόγοι φθονεροῖσιν N. 8.21 of things, inspired by envy, μὴ φθονεραῖς ἐκ θεῶν μετατροπίαις ἐπικύρσαιεν P. 10.20 χρή νιν (= ἀρετὰν) εὐρόντεσσιν ἀγάνορα κόμπον μὴ φθονεραῖσι φέρειν γνώμαις I. 1.44 ὅτι φθονεραὶ θνατῶν φρένας ἀμφικρέμανται ἐλπίδες I. 2.43 n. pl. pro adv., φθονερὰ δʼ ἄλλος ἀνὴρ βλέπων γνώμαν κενεὰν σκότῳ κυλίνδει N. 4.39
- envious, jealous, grudging, of persons, Theogn., Attic:—adv., φθονερῶς ἔχειν to be enviously disposed, Plat., Xen., etc.
-
…οὐδὲ ἰδιωτέων ἀνδρῶν ἀξίους ἡμέας ἐποίησας ; ὁ δὲ εἶπε · ὦ Κροῖσε, ἐπιστάμενόν με τὸ θεῖον πᾶν ἐὸν φθονερόν τε καὶ ταραχῶδες ἐπειρωτᾷς ἀνθρωπηίων πρηγμάτων πέρι. ἐν γὰρ τῷ μακρῷ χρόνῳ πολλὰ μὲν ἐστὶ ἰδεῖν τὰ μή τις…
Herodotus, The Histories
-
…δεινὸν ἐπισκύνιον ξυνάγων βρυχώμενος ἥσει ῥήματα γομφοπαγῆ πινακηδὸν ἀποσπῶν γηγενεῖ φυσήματι · ἔνθεν δὴ στοματουργὸς ἐπῶν βασανίστρια λίσφη γλῶσσʼ ἀνελισσομένη φθονεροὺς κινοῦσα χαλινοὺς ῥήματα δαιομένη καταλεπτολογήσει πλευμόνων πολὺν πόνον. οὐκ ἂν μεθείμην τοῦ θρόνου, μὴ νουθέτει. κρείττων γὰρ…
Aristophanes, Frogs
-
…μάχης ἴδρις, τὸν δʼ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντʼ ἀλλοτρίας διαὶ γυναι κός · τάδε σῖγά τις βαΰ ζει, φθονερὸν δʼ ὑπʼ ἄλγος ἕρ πει προδίκοις Ἀτρείδαις. οἱ δʼ αὐτοῦ περὶ τεῖχος θήκας Ἰλιάδος γᾶς εὔμορφοι κατέχουσιν · ἐχ…
Aeschylus, Agamemnon
-
…τοι φήσεις αὐτοὺς δόξαν λήψεσθαι καὶ ἄλλα ἀποκρινεῖσθαι. ἢ οἴει τινὰ χαλεπαίνειν τῷ μὴ χαλεπῷ ἢ φθονεῖν τῷ μὴ φθονερῷ ἄφθονόν τε καὶ πρᾷον ὄντα ; ἐγὼ μὲν γάρ σε προφθάσας λέγω ὅτι ἐν ὀλίγοις τισὶν ἡγοῦμαι, ἀλλʼ οὐκ…
Plato, Republic
-
…ἄδικός ἐστί που καὶ ἡδονή ; τοῦτο μὲν ἀνάγκη. οὐκοῦν ἐπὶ μὲν τοῖς τῶν ἐχθρῶν κακοῖς οὔτʼ ἄδικον οὔτε φθονερόν ἐστι τὸ χαίρειν ; τί μήν ; τὰ δέ γε τῶν φίλων ὁρῶντας ἔστιν ὅτε κακὰ μὴ λυπεῖσθαι, χαίρειν…
Plato, Philebus
-
…ἢ καὶ πρότερόν ποτε ἐρασθείς, λεγόντων ὡς διὰ σμικρὰ μεγάλας ἔχθρας οἱ ἐρασταὶ ἀναιροῦνται καὶ ἔχουσι πρὸς τὰ παιδικὰ φθονερῶς τε καὶ βλαβερῶς, πῶς οὐκ ἂν οἴει αὐτὸν ἡγεῖσθαι ἀκούειν ἐν ναύταις που τεθραμμένων καὶ οὐδένα ἐλεύθερον ἔρωτα ἑωρακότων…
Plato, Phaedrus
-
…ἀνάγκη γιγνομένων τε καὶ φύσει ἐνόντων τῶν μὲν ἥδεσθαι, τὰ δὲ παρασκευάζειν, ἢ στέρεσθαι τοῦ παραυτίκα ἡδέος. φθονερὸν δὴ ἀνάγκη εἶναι, καὶ πολλῶν μὲν ἄλλων συνουσιῶν ἀπείργοντα καὶ ὠφελίμων ὅθεν ἂν μάλιστʼ ἀνὴρ γίγνοιτο, μεγάλης αἴτιον…
Plato, Phaedrus
-
…, ἐπαινῶ σου τὴν προθυμίαν καὶ τὴν διέξοδον τῶν λόγων. καὶ γὰρ οὔτε τἆλλα οἶμαι κακὸς εἶναι ἄνθρωπος, φθονερός τε ἥκιστʼ ἀνθρώπων, ἐπεὶ καὶ περὶ σοῦ πρὸς πολλοὺς δὴ εἴρηκα ὅτι ὧν ἐντυγχάνω πολὺ μάλιστα ἄγαμαι σέ ,…
Plato, Protagoras
-
…πολὺ μᾶλλον μὴ ἐρῶντι καὶ νοῦν ἔχοντι · εἰ δὲ μή, ἀναγκαῖον εἴη ἐνδοῦναι αὑτὸν ἀπίστῳ, δυσκόλῳ, φθονερῷ, ἀηδεῖ, βλαβερῷ μὲν πρὸς οὐσίαν, βλαβερῷ δὲ πρὸς τὴν τοῦ σώματος ἕξιν, πολὺ δὲ βλαβερωτάτῳ πρὸς…
Plato, Phaedrus
-
…προθύμους αὑτοὺς ἐν τοῖς κινδύνοις παρείχοντο · καὶ εἴ τις αὖ φρόνιμος ἦν ἐν αὐτοῖς καὶ βουλεύειν δυνατός, οὐ φθονεροῦ τοῦ βασιλέως ὄντος, διδόντος δὲ παρρησίαν καὶ τιμῶντος τοὺς εἴς τι δυναμένους συμβουλεύειν, κοινὴν τὴν τοῦ φρονεῖν εἰς…
Plato, Laws