νομοθετέω
νομοθετέω, to make law
- frame laws, Lys. 15.9, Pl. R. 534d, etc.; Λακεδαιμονίοις X. Ap. 15; ταῖς μοναρχίαις Isoc. 2.8; περί τινος Id. 11.40; περί τινων Arist. Pol. 1294a37; ὑπὲρ ὅλου τοῦ ἐμπορίου D. 56.48:—Med., frame laws for oneself, Pl. R. 398b, Tht. 177e, etc.:—Pass., of a state, to be furnished with laws, have a code of laws, Id. Lg. 701d, 962e, cf. Ep.Hebr. 7.11.
- II ordain by law, τι Pl. Lg. 628d, R. 417b; ἐναντία τῷ ὅρκῳ τοῦ δήμου ν. And. 4.3: c. inf., enact, τῶν ζῴων ἐστὶν ἃ σέβεσθαι ἐνομοθέτησε Isoc. 11.26, cf. POxy. 1119.16 (iii A.D.): —in Med., Pl. Lg. 736c:—Pass., to be ordained by law, Ep.Hebr. 8.6; τὰ καλῶς νενομοθετημένα ἡμῖν ὑπὸ τῶν βασιλέων OGI 329.13 (Aegina, ii B.C.), cf. Luc. Pr.Im. 18: impers., περὶ ταῦτα οὕτω σφι νενομοθέτηται it has been so ordained by law, Hdt. 2.41; ν. καλὸν [εἶναι] τὸ χαρίζεσθαι Pl. Smp. 182b; ἦν νενομοθετημένον Arist. Pol. 1319a11.
1. act. wetten uitvaardigen; bij wet bepalen; ook med.
2. pass. bij wet bepaald worden:
Med. für sich Gesetze geben, von der Bürgerschaft, die sich selbst die Gesetze bestimmt, Theaet. 178a, Legg. V.736c u. öfter ; τάξασθαι καὶ νομοθετήσασθαι ἑορτάς, sich einrichten, VII.818e ; oft bei den Rednern, vgl. Lys. 15.9, Isocr. 3.7, Dem. 24.18, 123 Aesch. 1.6 ; Folgde.
- Ito make law, Plat., Xen., etc.:— Mid. to make laws for oneself, frame laws, Plat.
- IItrans. to ordain by law, τι Plat., etc.:—Pass., impers., περὶ ταῦτα οὕτω σφι νενομοθέτηται it hath been so ordained by law, Hdt.
-
…ὅταν μὲν νομοθετῶμεν, τοῦθʼ ἡμᾶς σκοπεῖν, ὅπως καλῶς ἔχοντας καὶ συμφέροντας νόμους τῇ πολιτείᾳ θησόμεθα, ἐπειδὰν δὲ νομοθετήσωμεν, τοῖς νόμοις τοῖς κειμένοις πείθεσθαι, τοὺς δὲ μὴ πειθομένους κολάζειν, εἰ δεῖ τὰ τῆς πόλεως καλῶς ἔχειν…
Aeschines, Speeches
-
…ἐν τῷ δικαστηρίῳ διαγιγνώσκειν · καὶ νῦν ἐγὼ κατὰ τοῦτον τὸν νόμον ἥκω πρὸς ὑμᾶς. ταῦτα μὲν οὖν πάλαι νενομοθέτηται · ὑμεῖς δʼ ἔτι προσέθεσθε καινὸν νόμον μετὰ τὸ καλὸν παγκράτιον, ὃ οὗτος ἐπαγκρατίασεν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, ὑπεραισχυνθέντες…
Aeschines, Speeches
-
…ἐντεῦθεν γὰρ ἰσχύσετε, ὅταν εὐνομῆσθε καὶ μὴ καταλύησθε ὑπὸ τῶν παρανομούντων. προσήκειν δὲ ἔγωγε νομίζω, ὅταν μὲν νομοθετῶμεν, τοῦθʼ ἡμᾶς σκοπεῖν, ὅπως καλῶς ἔχοντας καὶ συμφέροντας νόμους τῇ πολιτείᾳ θησόμεθα, ἐπειδὰν δὲ νομοθετήσωμεν, τοῖς…
Aeschines, Speeches
-
…οἱ καθιστάμενοι ὑπὸ τοῦ δήμου ἔστωσαν τὴν ἡλικίαν ὑπὲρ τετταράκοντα ἔτη. μετὰ ταῦτα τοίνυν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, νομοθετεῖ περὶ ἀδικημάτων μεγάλων μέν, γιγνομένων δʼ οἶμαι ἐν τῇ πόλει · ἐκ γὰρ τοῦ πράττεσθαί τινʼ ὧν οὐ προσῆκεν…
Aeschines, Speeches
-
…ὑπὸ ταύτην οὔσας, οἷον στρατηγικὴν οἰκονομικὴν ῥητορικήν · χρωμένης δὲ ταύτης ταῖς λοιπαῖς πρακτικαῖς τῶν ἐπιστημῶν, ἔτι δὲ νομοθετούσης τί δεῖ πράττειν καὶ τίνων ἀπέχεσθαι, τὸ ταύτης τέλος περιέχοι ἂν τὰ τῶν ἄλλων, ὥστε τοῦτʼ ἂν εἴη…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…ὁ Δράκων καὶ οἱ κατὰ τοὺς χρόνους ἐκείνους νομοθέται. πρῶτον μὲν γὰρ περὶ τῆς σωφροσύνης τῶν παίδων τῶν ἡμετέρων ἐνομοθέτησαν, καὶ διαρρήδην ἀπέδειξαν, ἃ χρὴ τὸν παῖδα τὸν ἐλεύθερον ἐπιτηδεύειν, καὶ ὡς δεῖ αὐτὸν τραφῆναι, ἔπειτα…
Aeschines, Speeches
-
…παισὶν νομοθετούμενοι τοῖς ἥρωσιν, ὡς ὁ νῦν λόγος, αὐτοί τʼ ἐκ θεῶν ὄντες ἄλλοις τε ἐκ τοιούτων γεγονόσιν ἐνομοθέτουν, ἀλλʼ ἄνθρωποί τε καὶ ἀνθρώπων σπέρμασιν νομοθετοῦμεν τὰ νῦν, ἀνεμέσητον δὴ φοβεῖσθαι μή τις ἐγγίγνηται τῶν πολιτῶν ἡμῖν…
Plato, Laws
-
…κάκην. οὗτοι τοὺς μέλλοντας λόγους ῥηθήσεσθαι πεποιηκότες ἂν εἶεν · οἷς δὴ τοὺς νόμους ἐξ ἀνάγκης ὁ νομοθέτης ἂν νομοθετοῖ, βουλόμενος αὐτῶν μηδέποτε χρείαν γίγνεσθαι. πατρὸς γὰρ ἢ μητρὸς ἢ τούτων ἔτι προγόνων ὅστις τολμήσει ἅψασθαί ποτε βιαζόμενος…
Plato, Laws
-
…· τοῦτο δʼ οὖν τὸ περὶ μουσικὴν ἀληθές τε καὶ ἄξιον ἐννοίας, ὅτι δυνατὸν ἄρʼ ἦν περὶ τῶν τοιούτων νομοθετεῖσθαι βεβαίως θαρροῦντα μέλη τὰ τὴν ὀρθότητα φύσει παρεχόμενα. τοῦτο δὲ θεοῦ ἢ θείου τινὸς ἀνδρὸς ἂν εἴη, καθάπερ…
Plato, Laws
-
…. οὐκοῦν, ὦ ξένε, καλῶς δοκοῦσίν σοι λέγειν ; μαλθακοὶ ἔμοιγʼ, ὦ Κλεινία, δοκοῦσιν οἱ πάλαι νομοθετοῦντες γεγονέναι καὶ ἐπὶ σμικρὸν τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων βλέποντές τε καὶ διανοούμενοι νομοθετεῖν. πῶς λέγεις ; τὸν λόγον τοῦτον ,…
Plato, Laws