ἔθος
ἔθος, ἔθος, τό, manner, habit (noun)
- custom, habit, ἔ. τὸ πρόσθε τοκήων (but prob. f.l. for ἦθος) A. Ag. 728 (lyr.); τὸ σύνηθες ἔ. S. Ph. 894; εἰ τὸ ἔ. συνθήκη Pl. Cra. 435a; πάτρια ἔ. Id. Plt. 295a: prov., "ἔ., φασί, δευτέρη φύσις" Jul. Mis. 353a; ἐν ἔθει τῇ πόλει εἶναι to be the habit, Th. 2.64; ἔ. ἐστίν τινι, c. inf., Cratin.Jun. 7.1, Alex. 253; ἔθος ἔχειν, c. inf., Plu. Them. 4; ἔθει by habit, habitually, opp. φύσει, Arist. EN 1179b21; ἐν ἔθει Id. Fr. 122; διʼ ἔθος, opp. ἐκ γενετῆς, Id. EN 1154a33; ἐξ ἔθους ib. 1103a17; κατὰ τὰ Ῥωμαίων ἔ. PSI 3.182 (iii A. D.), etc. (σϝέθ-, cf. Lat. suesco; v. βεσόν.)
I
1 práctica, costumbre, hábito
a)
μηδέ σ' ἔ. πολύπειρον ὁδὸν κατὰ τήνδε βιάσθω
y no te fuerce la costumbre por este caminoτό τοι σύνηθες ὀρθώσει μ' ἔ.
τὸ γὰρ ἔ. τῇσι χερσὶ κάλλιστον διδασκαλεῖον
κατὰ τὸ ἔ.
según lo acostumbradoπαρὰ τὸ ἔ.
fuera de hábito, en contra de lo acostumbradoἔ. δὲ ἐξ ὧν ὑγιαίνομεν
πόρνη καὶ βαλανεὺς τωὐτὸν ἔχουσ' ... ἔ.
τἀργύριον ... μικρόν, τὸ δὲ ἔ. μέγα, ὃ γίγνεται μετὰ τούτου
el pago es pequeño, pero es grande la costumbre que se deriva de elloτὸ νῦν ἔ.
ὡς ἔ.
como es costumbre
• c. dat. en or. nom. e inf.
ἔ. ἐστὶν αὐτοῖς ... ταράττειν
ταῖς ἡμέραις ταύταις δὲ κωμάζειν ἔ.
ὅσσα παρ' ἀνθρώποις τρώγειν ἔ.
ὡς ἔ. ἐστὶν δίδοσθαι τοῖς συγγενέσιν τῶν βασιλέων
(Κελτοί) οἷς ἔ. ἦν ... διὰ τῶν ῥοωδεστάτων διανήχεσθαι
ἔνθα μοι καθεύδειν ἔ. ἦν
ὡς ἔ. αὐτοῖς λέγειν
ὡς ἔ. ἐστί σοι
• c. ἔχω:
ἔ. δ' ἔχω δειπνεῖν σὺν τῷ βασιλεῖ καθήμενος
οὐχ ἔ. ἐχούσης ἐρημεῖν (τῆς ψυχῆς)
• op. φύσις:
εἰς ἔθη τε καὶ φύσιν
ὅμοιον γάρ τι τὸ ἔ. τῇ φύσει· ... ἡ μὲν φύσις τοῦ ἀεὶ, τὸ δὲ ἔ. τοῦ πολλάκις
δι' ἔ. op. ἐκ γενετῆς
ἔ., φασί, δευτέρη φύσις
b) como base de la conducta, la moral
ἔθη ... οὐκ ἐθισθέντες καλά
διδάξαι τὴν ψυχὴν ἔθεσι
ἔθεσι καὶ ἀσκήσεσιν
τὴν δημοτικὴν καὶ πολιτικὴν ἀρετὴν ... ἐξ ἔθους ... γεγονυῖαν ἄνευ φιλοσοφίας τε καὶ νοῦ
αἴσχιον ἔ.
μετὰ ἔθους φαύλου ζῆν
ἀπεφέρετο εἰς τὸ καθ' ἡμέραν ἔ.
παιδεία
• frec. en juego de palabras c. ἦθος:
ἐμφύεται πᾶσι τότε τὸ πᾶν ἦθος διὰ ἔ.
2 lingüíst. uso
ἔ. καὶ συνθήκη
οὐ φύσει ... ἀλλὰ νόμῳ καὶ ἔθει τῶν ἐθισάντων
ἐθνικὸν ἔ.
Ὁμηρικόν
Δωρικόν
κοινόν
II en un sent. institucional
1 uso establecido, norma consuetudinaria, tradición característica de pueblos o ciudades
ἔ. τόδ' εἰς Ἕλληνας ἐξεδειξάμην, ἀεὶ κολαστὴς τῶν κακῶν καθεστάναι
τόδ' ἔ. ἐν Σπάρτῃ ... κείμενον ἐστί
περὶ βαρβαρικῶν ἐθῶν
τὴν Λαυρεωτικὴν πρόσοδον ... ἔ. ... διανέμεσθαι
la costumbre establecida de repartirse los ingresos (de las minas) de LauriónΠερσικὸν ἔ.
ἐγχώρια
• sancionada por el tiempo y los antepasados
ταῦτα γὰρ ἐν ἔθει τῇδε τῇ πόλει πρότερόν τε ἦν
μὴ μεταβάλλειν τὸ ἔ.
τὸ τοιοῦτον ἔ. ἡμῖν παρέδοσαν
κατὰ τὸ τῶν προγόνων ἔ.
πάτρια ἔθη
ἀρχαῖον ἔ.
τὸ παλαιὸν ἔ.
• en la constr. ἐξ ἔθους según la costumbre establecida, consuetudinariamente
τὸ στεφανοῦν ἐξ ἔθους, οὐκ ἐκ προνοίας ποιεῖσθε
• en sent. econ.
τὸ ἐξ ἔθους διδόμενον
ἡ ἐξ ἔθους τιμή
τὸ ἐξ ἔθους ὀφειλόμενον δεῖπνον
ὁ μισθός
ἕδνα
• tb.
κατὰ τὸ ἔ.
οἱ ἐν Ῥώμῃ στατιωνάριοι ἔ. εἶχον ἀεί ποτε ... παρέχειν ... (δηναρίους) σνʹ
• en or. nominal e inf.
ἐν τοῖς ἱεροῖς ἐν οἷς ἔ. ἐστὶν ἀναγράφειν τὰς εὐεργεσίας
• en paralelo u op. c. νόμος:
παλαιὸν ἔ. καὶ πάτριος νόμος
νόμοι τε καὶ ἔθη
κατὰ <τοὺς> νόμους, ἢ ταῖς ἀνάγκαις, ἢ <τὸ> τρίτον ἔθει τινί
τὸ πάρ' ἡμῖν ἔ. ... νόμου δύναμιν ἔχον
•
νόμιμα
ἔθη καὶ νόμιμα
πονηρὸν ἔ. ... καὶ ὡς δηλατορίαν ἣν μισοῦσιν οἱ νόμοι
• esp. c. la ley no escrita derecho consuetudinario
νόμιμον ἔθει καὶ ἀγράφῳ νομισθὲν νόμῳ
κατὰ γράμματα νόμοι op. κατὰ τὰ ἔθη
• en rom. el uso, la ley o derecho romano
οὐκ ἔστιν ἔ. Ῥωμαίοις χαρίζεσθαί τινα ἄνθρωπον πρὶν ἢ ὁ κατηγορούμενος ...
παρὰ τὸ κοινὸν ἔ. τῶν ἐπαρχειῶν
contra la ley común de las provincias
2 rel. la relig. tradición, uso, incluso rito
ὥσπερ ἔ. ἐστίν
en la procesión de Eleusisθύειν αὐτοῖς ἔ. ἔχουσι
ὡς ἦν ἔ.
como era tradicionalμυστήρια ... ἐπιτελοῦνται ... μετὰ ... νομίμων ἐθῶν
τὸ ἔ. τῆς ἱερατείας
περιτμηθῆναι κατὰ τὸ ἔ.
ser circuncidado según el ritoτὰ ἔθη καὶ νομοθετήματα
•Quizá de *sedhos, cf. ai. sádhiṣ, lat. sēdēs, etc. ¿O de *su̯edhos, cf. c. otro suf. ai. svadhā́- ‘carácter’, deriv. del tema pron. *su̯e-?
Strong 1485
**
habit, custom; Lk 22:39, Jo 19:40, Ac 16:21, 25:16, He 10:25; in Lk 1:9 2:42, Ac 6:14, 15:1 21:21 26:3 28:17, almost in the narrower sense of law (Deiss., BS, 251 f.).†
- custom, habit, Aesch., etc.; ἐν ἔθει εἶναι to be in the habit, Thuc.; ἔθει habitually, Arist.
-
…θνητῶν σωμάτων ἔτυχον, ἀθάνατον μνήμην διὰ τὴν ἀρετὴν ; τὴν ; αὑτῶν κατέλιπον · ὅμως δʼ ἀνάγκη τοῖς ἀρχαίοις ἔθεσι χρῆσθαι, καὶ θεραπεύοντας τὸν πάτριον νόμον ὀλοφύρεσθαι τοὺς θαπτομένους. Πρὸς Σίμωνα ἀπολογία πολλὰ καὶ δεινὰ συνειδὼς Σίμωνι ,…
Lysias, Speeches
-
…ἐμοὶ ἀναθήσετε. φέρειν δὲ χρὴ τά τε δαιμόνια ἀναγκαίως τά τε ἀπὸ τῶν πολεμίων ἀνδρείως · ταῦτα γὰρ ἐν ἔθει τῇδε τῇ πόλει πρότερόν τε ἦν νῦν τε μὴ ἐν ὑμῖν κωλυθῇ. γνῶτε δὲ ὄνομα μέγιστον αὐτὴν ἔχουσαν ἐν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…, ὥστε τόν γʼ Ἀπολλωνίδην καὶ ἐκβαλεῖν ὁ δῆμος ὁ τῶν Ὀλυνθίων ἐπείσθη. οὐ τοίνυν παρὰ τούτοις μόνον τὸ ἔθος τοῦτο πάντα κάκʼ εἰργάσατο, ἄλλοθι δʼ οὐδαμοῦ · ἀλλʼ ἐν Ἐρετρίᾳ, ἐπειδὴ ἀπαλλαγέντος Πλουτάρχου καὶ τῶν ξένων ὁ…
Demosthenes, Speeches
-
…τῇ τε οὖν ἐπὶ πολὺ κατὰ τὴν χώραν αὐτονόμῳ οἰκήσει μετεῖχον οἱ Ἀθηναῖοι, καὶ ἐπειδὴ ξυνῳκίσθησαν, διὰ τὸ ἔθος ἐν τοῖς ἀγροῖς ὅμως οἱ πλείους τῶν τε ἀρχαίων καὶ τῶν ὕστερον μέχρι τοῦδε τοῦ πολέμου γενόμενοί τε καὶ οἰκήσαντες…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…τι δοκέῃ προσδεῖν. Πλῆθος δὲ ἀρκέει κατʼ ἀρχὰς διδόναι μὴ πουλὺ, μηδὲ ὑπέρπαχυ, ἀλλʼ ὁκόσον ἕνεκεν τοῦ ἔθεος ἐσιέναι τι, καὶ κενεαγγίην μὴ γίγνεσθαι πολλήν. Περὶ δὲ τῆς ἐπιδόσιος ἐς πλῆθος τοῦ ῥοφήματος, ἢν μὲν…
Hippocrates, Regimen in Acute Diseases
-
…μὲν γὰρ ἡμῖν τὰ δʼ ἁπλῶς. ἴσως οὖν ἡμῖν γε ἀρκτέον ἀπὸ τῶν ἡμῖν γνωρίμων. διὸ δεῖ τοῖς ἔθεσιν ἦχθαι καλῶς τὸν περὶ καλῶν καὶ δικαίων καὶ ὅλως τῶν πολιτικῶν ἀκουσόμενον ἱκανῶς. ἀρχὴ γὰρ τὸ ὅτι, καὶ…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…καὶ ὁ Θεμιστοκλῆς καὶ ὁ Ἀριστείδης, ὁ τὴν ἀνόμοιον ἔχων ἐπωνυμίαν Τιμάρχῳ τουτῳί, ὥστε ὃ νυνὶ πάντες ἐν ἔθει πράττομεν, τὸ τὴν χεῖρα ἔξω ἔχοντες λέγειν, τότε τοῦτο θρασύ τι ἐδόκει εἶναι, καὶ εὐλαβοῦντο αὐτὸ πράττειν…
Aeschines, Speeches
-
…. ὧν ἀναπεμφθέντων εἰς τὴν Ῥώμην, οἱ στρατηγοὶ προαγαγόντες εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ μαστιγώσαντες ἅπαντας κατὰ τὸ παρʼ αὐτοῖς ἔθος ἐπελέκισαν, βουλόμενοι διὰ τῆς εἰς ἐκείνους τιμωρίας, καθʼ ὅσον οἷοί τʼ ἦσαν, διορθοῦσθαι παρὰ τοῖς συμμάχοις τὴν…
Polybius, Histories
-
…ἐξ ἀπροσδοκήτου, εὐθὺς πόρρωθεν ἠσπάζοντο ἄλλος ἄλλοθεν · Χαιρεφῶν δέ, ἅτε καὶ μανικὸς ὤν, ἀναπηδήσας ἐκ μέσων ἔθει πρός με, καί μου λαβόμενος τῆς χειρός, ὦ Σώκρατες, ἦ δʼ ὅς, πῶς ἐσώθης ἐκ τῆς…
Plato, Charmides
-
…ὀνόματα τῶν νῦν λεγομένων πολιτειῶν ἓν μόνον γέγονεν. ἔοικε γοῦν. τί δʼ ὅταν μήτε κατὰ νόμους μήτε κατὰ ἔθη πράττῃ τις εἷς ἄρχων, προσποιῆται δὲ ὥσπερ ὁ ἐπιστήμων ὡς ἄρα παρὰ τὰ γεγραμμένα τό γε βέλτιστον ποιητέον ,…
Plato, Statesman