εἴσω
εἴσω, to within, into
- to within, into: abs., μή πού τις ἐπαγγείλῃσι καὶ εἴσω lest some one may carry the news into the house, Od. 4.775, cf. Hdt. 1.111, al.; so εἴπατε δʼ εἴσω Od. 3.427; also εἴσω δʼ ἀσπίδʼ ἔαξε he brake it through to the inside, Il. 7.270; so ὀστέα δʼ εἴσω ἔθλασεν Od. 18.96; εἴσω ἐπιγράψαι τέρενα χρόα Il. 13.553; ἐσσύμενοι εἴσω Pi. P. 4.135; εἴσω κομίζου A. Ag. 1035; πέπληγμαι..ἔσω ib. 1343; εἴσω.. δεῦρʼ εἴσιθʼ Ar. Pl. 231; ἡγεῖσθαι εἴσω, φεύγειν εἴσω, X. Cyr. 2.3.21, 7.5.26; παρακαλέσαι εἴσω Id. An. 1.6.5.
- b when a case follows, Hom. prefers the acc., δῦναι δόμον Ἄϊδος εἴσω Il. 3.322; πέρησε δʼ ἄρʼ ὀστέον εἴσω αἰχμή 6.10, etc.; ἡγήσατο.. Ἴλιον εἴσω 1.71, etc.; more rarely with gen., κατελθόντʼ Ἄϊδος εἴσω 6.284, cf. 22.425; ἐβήσετο δώματος εἴσω Od. 7.135, cf. 8.290; so in Prose and Trag., Κύκλωπος ἔσω βλεφάρων ὤσας E. Cyc. 485; it generally follows its case, but precedes in Il. 21.125, 24.155, Od. 8.290.
- 2 with Verbs of Rest, = ἔνδον, inside, within, εἴσω δόρπον ἐκόσμει 7.13; ἄντρον ἔσω ναίουσα h.Merc. 6; ἔσω καθῆσθαι A. Ch. 919; θακεῖν S. Aj. 105; οὔτε πύργος οὔτε ναῦς ἔρημος ἀνδρῶν μὴ ξυνοικούντων ἔσω Id. OT 57; τὸ ἔσω μέτωπον the inner front, Th. 3.21; τὰ εἴσω νενοσηκότα σώματα Pl. R. 407d; εἴσω τὴν χεῖρα ἔχειν ἀναβεβλημένον D. 19.251.
- b c. gen., μένειν εἴσω δόμων A. Th. 232; γλῶσσαν εἴσω πυλῶν ῥέουσαν ib. 557; εἴσω στέγης S. Tr. 202; εἴσω ξίφους within reach of sword, E. Or. 1531; εἴσω τῶν ὅπλων within the heavy-armed troops, i.e. encircled by them, X. An. 3.3.7, 3.4.26; εἴσω τῶν ὀρέων within, i.e. on this side of, the mountains, ib. 1.2.21; ἔσω τούτων inside of these people, i.e. farther inland, Th. 2.100; εἴσω βέλους within bow-shot, Arr. An. 1.6.8; τὰ δένδρα τῆς ὁδοῦ ποιεῖν εἴσω, i.e. inside, i.e. by the side of, the road, D. 55.22; εἴσω τῆς εἰρωνείας ἀφικνεῖσθαι Id. Prooem. 14; πάντα εἴσω τῆς συμφορᾶς Lib. Or. 61.18.
- II later of Time, within, εἴσω ἡμερῶν εἴκοσι PGiss. 34.6 (iii A.D.), Hermog. Stat. 8, Arg. 2 Ar. Eq.
- III for Comp. and Sup., v. ἔσω.
I adv. local
1 dentro, adentro
a) c. verb. de mov. hacia, real o fig.
Τρῶες ... οὐδὲ δύναντο εἴσω ἐπιγράψαι τέρενα χρόα νηλέϊ χαλκῷ Ἀντιλόχου
y los troyanos ni siquiera podían arañar por dentro la tierna piel de Antíloco con el despiadado bronceμή πού τις ἐπαγγείλῃσι καὶ εἴσω
que nadie lleve recado adentroὀστέα δ' εἴσω ἔθλασεν
ἐσσύμενοι δ' εἴσω κατέσταν
αἰθὴρ δ' ἐκτὸς ἔσω λελιημένος ὄμβρον ἐρύκει
el éter exterior, ansioso por entrar, pone impedimento a la lluviaἐγὼ δὲ ἐκπλαγεὶς ἤια ἔσω
εἴσω κομίζου καὶ σύ
αὗται (φλέβες) τείνουσι διὰ τῶν σφαγῶν εἴσω
éstas (venas) se dirigen hacia el interior a través de la gargantaἡγεῖσθαι ἔσω
παρακαλέσαι εἴσω
εἴσω μετ' ἐμοῦ ... εἴσιθ'
entra conmigo adentroεἴσω πρὸς ἡμᾶς εἰσάγει τὴν μείρακα
mete a la muchacha en nuestra casaπροσθέτω ὡς ἐσωτάτω
aplícalo (un pesario) lo más adentro posible
b) c. verb. de estado o sin mov. dentro, en el interior
εἴσω δόρπον ἐκόσμει
preparaba la cena dentroἔσω καθημένη
οὐδέν ἐστιν οὔτε πύργος οὔτε ναῦς ἔρημος ἀνδρῶν μὴ ξυνοικούντων ἔσω
τὰ εἴσω ... νενοσηκότα σώματα
los cuerpos que sufren enfermedades internasεἴσω τὴν χεῖρ' ἔχων
con la mano dentro del mantoκαθῆσθαι εἴσω τὰς χείρας ἔχοντας
estar sentado con las manos dentro, e.e., sin trabajarἵνα τὰ δένδρα τῆς ὁδοῦ ποιήσειεν εἴσω
para poner dentro (de su finca) los árboles del caminoσὺν τῇ κειμένῃ σορῷ ἔσω μυλίνῃ
διὰ τὸ ταύτην (Ἑστίαν) ... ἐσωτάτω τεθεῖσθαι
τάδε λέγει ἡ Μήδεια ἔσω οὖσα
fuera del escenario
2 subst. c. art. el interior, sup.
τὰ ἐσωτάτω
las partes internas op. τὰ ἐξωτάτω del cuerpo
• como adj. entre el art. y el subst. interior, interno
ἡ εἴσω φλέψ
τὸ ἔσω μέτωπον
el lado interior op. τὸ ἔξωὁ ἔσω ἄνθρωπος
ὁ κλυσμὸς ἔσω
II prep.
1 local dentro de c. gen.:
a) c. mov.
κατελθόντ' Ἄϊδος εἴσω
descendiendo al interior del Hadesκαρπαλίμως ὑπὲρ οὐδὸν ἐβήσετο δώματος εἴσω
cruzó el umbral con rapidez hacia el interior de la casaὅσῳ ... προσέβαινε ἐσωτέρω τῆς Ἑλλάδος
χρὴ ... ὅπως τὸ ἄκρον τοῦ ξύλου ὡς ἐσωτάτω τῆς μασχάλης ἔσται
es preciso que el extremo del instrumento penetre lo más adentro posible de la axilaοὐκ ἐάσει γλῶσσαν ἐργμάτων ἄτερ εἴσω πυλῶν ῥέουσαν ἀλδαίνειν κακά
ἔσω τούτων ... οὐκ ἀφίκοντο
Κύκλωπος ἔσω βλεφάρων ὤσας
empujando (el tizón) dentro de los párpados del cíclope(ἡ ἀνθρώπου φύσις) φθορᾶς δὲ εἴσω πεσοῦσα
(la naturaleza humana) sujeta a destrucción
b) sin mov.
μένειν εἴσω δόμων
ὦ γυναῖκες, αἵ τ' εἴσω στέγης αἵ τ' ἐκτὸς αὐλῆς
mujeres, las de dentro del palacio y las de fueraεἴσω τῶν ὅπλων κατεκέκλειντο
τὸ ... στράτευμα ... ἦν εἴσω τῶν ὀρέων
ἔστι ... ἔσω τοῦ ἀρκτικοῦ πόλου
• c. gen. de armas arrojadizas al alcance de
Μενελέων δ' οὐ τάρβος ἡμῖν ἀναλαβεῖν ἔσω ξίφους
y no me daba miedo tener a Menelao al alcance de la espadaεἴσω βέλους
a tiro
2 local c. ac., gener. en anást. hasta dentro, hasta
a) c. mov.
δῦναι δόμον Ἄϊδος εἴσω
πέρησε δ' ἄρ' ὀστέον εἴσω αἰχμή
la punta de la lanza penetró hasta dentro del huesoνήεσσ' ἡγήσατο Ἀχαιῶν Ἴλιον εἴσω
había guiado a los aqueos con sus naves hasta el mismo IlioΣκάμανδρος οἴσει δινήεις εἴσω ἁλὸς εὐρέα κόλπον
el Escamandro te llevará en remolinos hasta dentro del ancho seno del marαὐτὰρ ἐπὴν ἀγάγῃσιν ἔσω κλισίην Ἀχιλῆος
una vez que lo haya llevado hasta dentro de la tienda de Aquiles
b) sin mov.
ἄντρον ἔσω ναίουσα
viviendo dentro de una cueva
3 temp. c. gen. dentro de, en el plazo de
ὅ τι γὰρ ἂν ἔσω δέκα ἡμερέων ἐμβάλλῃς, σπᾷν καταληπτέον
pues lo que se reduce en el plazo de diez días, está expuesto al espasmoεἴσω ἡμερῶν εἴκοσιν
εἴσω τῆς εἰρωνείας
en tanto dura la hipocresía
•Formado sobre εἰς, c. conservación analóg. de -σ-.
1. adv.
a. naar binnen:
b. binnen:
2. als prep.
a. met acc. van plaats waarheen (naar binnen) in:
b. met gen.
i. van plaats waarheen (naar binnen) in:
ii. van plaats waar binnen in:
iii. van tijd binnen:
1) hinein, bei Verbis der Bewegung, bei Hom. oft mit accus., dem acc. gew. nachgesetzt, δῦναι δόμον Ἄϊδος εἴσω Il. 3.322, u. so auch Ἄϊδος εἴσω, 6.284 ; Ἴλιον εἴσω u. ähnl.; voran steht εἴσω 21.125, wie ἔσω κλισίην, στρατόν Od. 24.155, 199 ; – cum gen., ἐβήσατο δώματος εἴσω 7.135, wo freilich ὑπὲρ οὐδόν vorangeht, u. ὁ δʼ εἴσω δώματος ᾔει 8.290, vgl. Lehrs Aristarch. ed. 2 p. 137 ; so oft bei Folgdn, ἔσω πυλῶν ῥέειν Aesch. Spt. 539 ; εἴσω στέγης χωροῦμεν Soph. Tr. 492 ; εἴσω τοῦ τείχους ἀπῄεις Xen. An. 7.1.40 ; – absolut, πέσε δὲ λίθος εἴσω Il. 12.459 ; πᾶν δʼ εἴσω ἔδυ ξίφος 16.340 ; ἔσφερον εἴσω Od. 7.6 ; εἴσω δʼ ἀσπίδʼ ἔαξε, nach innen hin, Il. 7.270 ; ὀστέα δʼ εἴσω ἔθλασεν 18.96 ; ἐσσύμενοι δʼ εἴσω κατέσταν Pind. P. 4.135 ; Tragg., z.B. ἔξωθεν εἴσω φέρειν Aesch. Spt. 542 ; στείχειν ἔσω Soph. O.R. 92 ; in Prosa, στρέφειν εἴσω Plat. Rep. II.360a ; ἡγεῖσθαι εἴσω, hineinführen, Xen. Cyr. 2.3.21 ; εἴσω παρακαλεῖν An. 1.6.5 ; εἴσω εἰς Φᾶσιν 5.7.7 ; τὴν χεῖρα εἴσω ἔχειν Dem. 19.255, die Hand nach innen halten, in den κόλπος, um Nichts anzunehmen.
2) bei Verbis der Ruhe, innerhalb, drinnen ; dieser Sprachgebrauch, dem Homer fremd, entwickelte sich bei den Folgenden vielleicht aus Od. 7.13 εἴσω δόρπον ἐκόσμει, s. Lehrs Aristarch. ed. 2 p. 134 ; ἄντρον ἔσω ναίουσα H.h. Merc. 6 ; ἔσω καθημένη Aesch. Ch. 906 ; ναῦς ἔρημος ἀνδρῶν μὴ ξυνοικούντων ἔσω Soph. O.R. 57, τὰ εἴσω νενοσηκότα σώματα Plat. Rep. III.407d ; εἴσω νῶν ὀρέων εἶναι, innerhalb, d.i. diesseits, Xen. An. 1.2.21 ; so mit dem gen. bei den Tragg., μένειν εἴσω δόμων Aesch. Spt. 214 ; αἵ τʼ εἴσω στέγης αἵ τʼ ἐκτὸς αὐλῆς Soph. Tr. 201 ; εἴσω ξίφους, so weit man mit dem Schwerte reicht, Eur. Or. 1531 ; vgl. εἴσω βέλους Arr. An. 1.6.8 ; – εἴσω τῶν ὅπλων κατακεκλεῖσθαι, innerhalb der Schwerbewaffneten eingeschlossen sein, Xen. An. 3.3.7. Bei Plat. mit dem Artikel, δῦσα εἰς τὸ εἴσω τοῦ οὐρανοῦ Phaedr. 247e, öfter ; διήκειν ἐς τὸ ἔσω μέτωπον. Thuc. 3.21. Bei Sp. εἴσω λογισμοῦ εἶναι, verständig sein, Philostr. u. A.
3) von der Zeit, innerhalb, Hermogen. – Vgl. unten ἐσώτερος, ἐσώτατος.
ἔσω
[εἰς.]
- 1
Into the interior of something, inwards, in: δῦναι δόμον Ἄϊδος εἴσω Il. 3.322, εἵσω ἀσπίδʼ ἔαξεν (broke it in) Il. 7.270, εἴσω ἐπιγράψαι χρόα (app., getting within his guard) Il. 13.553. Cf. Il. 4.460, Il. 12.459, Il. 16.340, Il. 18.282, etc.: εἴπατʼ εἴσω (go in and tell) Od. 3.427, ἔσω κίε Od. 7.50. Cf. Od. 4.775, Od. 7.6, Od. 10.91, Od. 11.579, etc.
- 2
In the interior, within: εἴσω δόρπον ἐκόσμει Od. 7.13. Cf. Od. 18.96, Od. 19.4.
- 3
With acc. of something reached and entered: Ἴλιον εἴσω Il. 17.159. Cf. Il. 11.44, Il. 14.457, Il. 21.125, Il. 24.155, etc.: πέμψαι δόμον Ἄϊδος εἴσω Od. 9.524. Cf. Od. 11.150, Od. 15.40, Od. 23.24, etc.
So with ellipse of δόμον (or perh. on the analogy of εἰς Ἄϊδος (see εἰς II.2)): κατελθόντʼ Ἄϊδος εἴσω Il. 6.284. Cf. Il. 6.422, Il. 22.425.– In reference to a point reached, but not implying entrance: νήεσσʼ ἡγήσατο Ἴλιον εἴσω Il. 1.71. Cf. Il. 18.58, 439, etc.: Od. 19.182, 193.
- 4
With genit. as in (3): εἴσω δώματος ᾔει Od. 8.290. Cf. Od. 7.135.
- 1
- Ito within, into, absol., μή πού τις ἐπαγγείλῃσι καὶ εἴσω lest some one may carry the news into the house, Od.; εἴσω ἀσπίδʼ ἔαξε he brake it even to the inside, Il.
- 2c. acc., δῦναι δόμον Ἄϊδος εἴσω Il., etc.; Ἄϊδος εἴσω (sc. δόμον) Il.
- II= ἔνδον, inside, within, Od., etc.
- 2c. gen., μένειν εἴσω δόμων Aesch.; εἴσω τῶν ὅπλων within the heavy-armed troops, i. e. encircled by them, Xen.
-
…ὑὸς Φάσωνος δὲ ἀδελφός, τὴν θύραν τῇ βακτηρίᾳ πάνυ σφόδρα ἔκρουε, καὶ ἐπειδὴ αὐτῷ ἀνέῳξέ τις, εὐθὺς εἴσω ᾔει ἐπειγόμενος, καὶ τῇ φωνῇ μέγα λέγων, ὦ Σώκρατες, ἔφη, ἐγρήγορας ἢ καθεύδεις ; καὶ ἐγὼ…
Plato, Protagoras
-
…μὴ γενήσεται, δεῖ κάρτα θύειν καὶ πεσεῖν χρηστήρια θεοῖσι πολλοῖς πολλά, πημονῆς ἄκη. ἦ κάρτα νείκους τοῦδʼ ἔσω παροίχομαι θέλω δʼ ἄιδρις μᾶλλον ἢ σοφὸς κακῶν εἶναι. γένοιτο δʼ εὖ παρὰ γνώμην ἐμήν. πολλῶν ἄκουσον τέρματʼ…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…; Αἴγισθον ἔνθʼ ᾤκηκεν ἱστορῶ πάλαι. ἀλλʼ εὖ θʼ ἱκάνεις χὠ φράσας ἀζήμιος. τίς οὖν ἂν ὑμῶν τοῖς ἔσω φράσειεν ἂν ἡμῶν ποθεινὴν κοινόπουν παρουσίαν ; ἥδʼ, εἰ τὸν ἄγχιστόν γε κηρύσσειν χρεών. ἴθʼ, ὦ γύναι…
Sophocles, Electra
-
…, τὸν ἐμὲ χρὴ πάντα τελέσσαι. ὣς γάρ μοι ψυχὴ μαντεύσατο Τειρεσίαο ἤματι τῷ ὅτε δὴ κατέβην δόμον Ἄϊδος εἴσω, νόστον ἑταίροισιν διζήμενος ἠδʼ ἐμοὶ αὐτῷ. ἀλλʼ ἔρχευ, λέκτρονδʼ ἴομεν, γύναι, ὄφρα καὶ ἤδη ὕπνῳ…
Homer, Odyssey
-
…ἐμοῖο πατήρ, μεγαθύμου Δευκαλίωνος Δευκαλίων δʼ ἐμὲ τίκτε καὶ Ἰδομενῆα ἄνακτα · ἀλλʼ ὁ μὲν ἐν νήεσσι κορωνίσιν Ἴλιον εἴσω ᾤχεθʼ ἅμʼ Ἀτρείδῃσιν, ἐμοὶ δʼ ὄνομα κλυτὸν Αἴθων, ὁπλότερος γενεῇ · ὁ δʼ ἄρα πρότερος καὶ ἀρείων .…
Homer, Odyssey
-
…κείμενον ἐν δαπέδῳ · ὁ δʼ ἐπʼ ἐννέα κεῖτο πέλεθρα, γῦπε δέ μιν ἑκάτερθε παρημένω ἧπαρ ἔκειρον, δέρτρον ἔσω δύνοντες, ὁ δʼ οὐκ ἀπαμύνετο χερσί · Λητὼ γὰρ ἕλκησε, Διὸς κυδρὴν παράκοιτιν, Πυθώδʼ ἐρχομένην διὰ καλλιχόρου…
Homer, Odyssey
-
…κακῶν πανουργημάτων ἄφυκτοι κύνες, ὥστʼ οὐ μακρὰν ἔτʼ ἀμμενεῖ τοὐμὸν φρενῶν ὄνειρον αἰωρούμενον. παράγεται γὰρ ἐνέρων δολιόπους ἀρωγὸς εἴσω στέγας, ἀρχαιόπλουτα πατρὸς εἰς ἑδώλια, νεακόνητον αἷμα χειροῖν ἔχων · ὁ Μαίας δὲ παῖς Ἑρμῆς σφʼ ἄγει δόλον…
Sophocles, Electra
-
…τάδʼ ἐξέχει. νῦν δʼ ὑπὸ σκότῳ βρέμει θυμαλγής τε καὶ οὐδὲν ἐπελπομέν α ποτὲ καίριον ἐκτολυπεύσειν ζωπυρουμένας φρενός. εἴσω κομίζου καὶ σύ, Κασάνδραν λέγω, ἐπεί σʼ ἔθηκε Ζεὺς ἀμηνίτως δόμοις κοινωνὸν εἶναι χερνίβων, πολλῶν μέτα δούλων…
Aeschylus, Agamemnon
-
…ἵππους δὲ ξανθὰς ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα πάσας θηλείας, πολλῇσι δὲ πῶλοι ὑπῆσαν. καὶ τὰ μὲν ἠλασάμεσθα Πύλον Νηλήϊον εἴσω ἐννύχιοι προτὶ ἄστυ · γεγήθει δὲ φρένα Νηλεύς, οὕνεκά μοι τύχε πολλὰ νέῳ πόλεμονδε κιόντι. κήρυκες δʼ ἐλίγαινον…
Homer, Iliad
-
…παῖδας ἀπέκτανε τηλεθάοντας · τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι ἀχνύμενός περ ὡς ἑνός, οὗ μʼ ἄχος ὀξὺ κατοίσεται Ἄϊδος εἴσω, Ἕκτορος · ὡς ὄφελεν θανέειν ἐν χερσὶν ἐμῇσι · τώ κε κορεσσάμεθα κλαίοντέ τε μυρομένω τε μήτηρ θʼ ,…
Homer, Iliad