μήτηρ

μήτηρ, Dor. μάτηρ, ἡ: though parox. in nom., it follows πατήρ in the accent of the obliq. cases, gen. μητερος contr. μητρός, dat. μητέρι, μητρί, both forms being found in Hom., but the longer forms rarely in Trag. exc. lyr., as ματέρος A. Supp. 539; ματέρι S. OC 1481; μητέρος in iambics, E. HF 843, Or. 580, Rh. 393: acc. always μητέρα, μητέρας: voc. μῆτερ:—

• mother, Il. 1.351, etc.; of animals, dam, 17.4, Od. 10.414; of a mother-bird, Il. 2.313; of queen bees, Arist. HA 553a29, etc.; ἀπὸ ματρὸς φίλας, ἐκ ματρός, from oneʼs motherʼs womb, Pi. P. 5.114, A. Ch. 422 (lyr.): in pl., mother and grandmother, Plu. Agis 9; as an address to elderly women, ὦ μῆτερ D.S. 17.37, cf. Theoc. 15.60, etc.: in titles, μ. πατρίδος, = Mater Patriae, D.C. 58.2; μ. τῶν ἀηττήτων στρατοπέδων, = Mater invictorum castrorum, of Julia Domna, BGU 362 xi 16 (iii A.D.).
• • • 2 of lands, μ. μήλων, θηρῶν, mother of flocks, of game, Il. 2.696, 8.47, etc.; freq. of Earth, γῆ πάντων μ. Hes. Op. 563; πὰρ μέσον ὀμφαλὸν εὐδένδροιο . . ματέρος Pi. P. 4.74; γῆ μήτηρ A. Th. 16, etc.; ὦ γαῖα μῆτερ E. Hipp. 601; ἡ Μήτηρ, = Δημήτηρ, τῇ Μητρὶ καὶ τῇ Κούρῃ ὁρτὴν ἄγουσι Hdt. 8.65; also of Rhea, Pi. P. 3.78; ὦ Πὰν . ., Ματρὸς μεγάλας ὀπαδέ Id. Fr. 95, cf. E. Hel. 1355 (lyr.); μ. ὀρεία Ar. Av. 746 (lyr.); Γαλλαὶ μητρὸς ὀρείης φιλόθυρσοι δρομάδες Lyr.Adesp. 121; M. θεῶν SIG 1044.8 (Halic., iv B.C.); as title of Isis, PPetr. 3p.2 (cf. p.xi) (iii B.C.).
    • 3 freq. of oneʼs native land, μᾶτερ ἐμά, Θήβα Pi. I. 1.1, cf. P. 8.98, A. Th. 416, Isoc. 4.25; and so, like μητρόπολις, Pi. O. 9.20, cf. 6.100; ἡ Σκῦρος ἀνδρῶν ἀλκίμων μ. S. Ph. 326.
  • II poet., the origin or source of events, μ. ἀέθλων, of Olympia, Pi. O. 8.1; πειθαρχία γὰρ τῆς εὐπραξίας μ. A. Th. 225; ἡ γνώμη κακῶν μ. S. Ph. 1361; of night, as the mother of day, A. Ag. 265; the grape of wine, Id. Pers. 614, cf. E. Alc. 757; ματέρʼ οἰνάνθας ὀπώραν Pi. N. 5.6; Aphrodite of the Loves, Id. Fr. 122.4; φάτις ὦ μᾶτερ αἰσχύνας ἐμᾶς, of a rumour, S. Aj. 174 (lyr.): also in Prose, γεωργίαν τῶν ἄλλων τεχνῶν μητέρα X. Oec. 5.17; πολιτειῶν μητέρες δύο (sc. μοναρχία and δημοκρατία) Pl. Lg. 693d. (Cf. Lat. mater, OE. módor, etc.)

μήτηρ, ἡ, gen. μητρός, ep. auch μητέρος, auch in lyrischen Stellen der Tragg., wie Soph. O.C. 1478, im Dialog nur Eur. Rhes. 393, acc. μητέρα ; die Mutter, Hom. u. Folgde überall ; τὸν ἀθανάτη τέκε μήτηρ, Il. 10.404 ; sehr gew. πότνια μήτηρ ; auch von Tieren, Mutterkuh, Mutterschaf u. vgl., Od. 10.414, Il. 17.4 ; von einem Vogel, der Junge hat, 2.313, 315, wie Soph. ψακαλοῦχοι μητέρες, frg. 962. Oft übertr. so von einem Lande gesagt, μήτηρ μήλων, θηρῶν, Mutter der Schafherden, des Wildes, das viele Schafherden ernährt, reich an Wild ist, Il. 2.696, 8.47 u. öfter. Vom Vaterlande, τέκνοις τε γῇ τε μητρί, Aesch. Spt. 16, vgl. 398, 566 ; ἡ Σκῦρος ἀνδρῶν ἀλκίμων μήτηρ ἔφυ, Soph. Phil. 326. Auch von anderen Verhältnissen, wie bei uns, für Urheberin, Hervorbringerin, πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, Aesch. Spt. 207, εὐάγγελος ἕως γένοιτο μητρὸς εὐφρόνης πάρα, Ag. 255, μητρὸς ἀγρίας ἄπο ποτὸν παλαιᾶς ἀμπέλου γάνος τόδε, Pers. 606 ; οἷς γὰρ ἡ γνώμη κακῶν μήτηρ γένηται, Soph. Phil. 1345 ; ὦ μεγάλα φάτις, ὦ μᾶτερ αἰσχύνας ἐμᾶς, Aj. 174 ; μυρίων μῆτερ τροπαίων, Eur. Troad. 1222 ; auch in Prosa, εἰσὶ πολιτειῶν οἷον μητέρες δύο τινός, Plat. Legg. III.693d ; τὴν γεωργίαν τῶν ἄλλων τεχνῶν μητέρα καὶ τροφὸν εἶναι, Xen. Oec. 5.17 ; öfter bei Plut. u. a.Sp.

μήτηρ

-έρος, ἡ

[cognate with L. mater, Eng. mother, German mutter.]

Genit. μητρός Il. 5.371, Il. 9.566, Il. 17.408, Il. 18.216, Il. 21.412, etc. : Od. 1.368, Od. 3.310, Od. 6.287, Od. 11.84, Od. 15.347, Od. 24.334, etc.

Dat. μητρί Il. 1.351, Il. 5.555, Il. 9.555, Il. 14.502, Il. 16.8, etc. : Od. 2.373, Od. 6.51, Od. 15.127, Od. 20.334, etc.

Voc. μῆτερ Il. 1.352, 586, Il. 6.264, Il. 18.79, Il. 19.21 : Od. 1.346, Od. 11.164, Od. 17.46, Od. 18.227, Od. 21.344, etc.

• • 1

    A mother, one’s mother Il. 1.280, 357, Il. 3.238, Il. 4.130, Il. 5.248, etc. : Od. 1.215, Od. 2.135, Od. 3.95, Od. 4.224, Od. 8.550, etc.

    In reference to birds or animals Il. 2.313 = 327, Il. 2.315, Il. 5.555, Il. 17.4 : Od. 10.414.

  • 2

    Applied to districts, etc., in reference to what they produce : Ἴτωνα μητέρα μήλων Il. 2.696. Cf. Il. 8.47, Il. 9.479, Il. 11.222, Il. 14.283, Il. 15.151 : Od. 15.226.

μήτηρ , μητέρος and μητρός: mother; epithets, πότνια, αἰδοίη, κεδνή; fig., μήτηρ μήλων, θηρῶν, of regions abounding in sheep, game, etc., Il. 2.696, Od. 15.226.

μήτηρ

• • • 1a mother, Hom., etc.; of animals, a dam, Hom.; ἀπό or ἐκ μητρός from oneʼs motherʼs womb, Pind., Aesch.
    • 2also of lands, μήτηρ μήλων, θηρῶν mother of flocks, of game, Il.; of Earth, γῆ πάντων μ. Hes.; γῆ μήτηρ Aesch.; ὦ γαῖα μῆτερ Eur.:—also ἡ Μάτηρ alone for Δημήτηρ, Hdt.
    • 3of oneʼs native land, μᾶτερ ἐμά, Θήβα Pind., etc.
    • 4poet. as the source of events, μ. ἀέθλων, of Olympia, Pind.; night is the mother of day, Aesch.; the grape of wine, Aesch.